1436384 Bijlage 4 Bijlagen bij ruimtelijke motivering TAM-Omgevingsplan Dorpsstraat 43, Bemmel - Bijlage 4 QuickScan natuur
Tekst van het document
Bemmel, Dorpsstraat 43 Quick scan natuur Gemeente Lingewaard
sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling
9 januari 2025, projectnummer 240423
sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling info@sab.nl - www.sab.nl In opdracht van: Contactpersoon:
Gemeente Lingewaard J. van der Wijk
Opsteller: Velbezoek uitgevoerd door: Collegiale toetser:
S.A.M. de Wringer S.A.M. de Wringer K. Konings
Datum oplevering: Projectnummer: Foto voorblad:
9 januari 2025 240423 Overzichtsfoto besluitgebied
Kwaliteit van het ecologisch onderzoek en het geleverde product staan bij SAB hoog in het vaandel. Mede daarom zijn wij aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus (NGB); de brancheorganisatie voor groene adviesbureaus. Om aan onze standaard te voldoen, wordt ecologisch onderzoek enkel uitgevoerd door deskundigen zoals bedoeld door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en zoals is beschreven in artikel 7.197j, lid 2, onder a van de Omgevingsregeling. Ecologen in opleiding tot deskundige werken altijd onder begeleiding van een deskundige. Dat neemt niet weg dat ecologisch onderzoek altijd een momentopname is. De bescherming van Rode lijstsoorten en soorten van bijlage IX van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) onder de specifieke zorgplicht Omgevingswet (Ow) is nieuw. De concrete interpretatie van de beschreven onderzoekslast en invulling van te nemen maatregelen, is nu nog niet duidelijk. Dit zal door middel van jurisprudentie op termijn duidelijk(er) worden. Tot die tijd maken wij op basis van wat redelijkerwijs kan worden gevraagd een eigen inschatting van de onderzoekslast en te nemen maatregelen voor de betreffende soorten. Indien dit in de toekomst leidt tot onvolledigheden of onjuistheden in dit rapport, zijn wij hiervoor niet aansprakelijk te stellen.
SAB is niet aansprakelijk voor vervolgschade, alsmede schade die voortvloeit uit toepassing van de resultaten van de werkzaamheden, kaartmateriaal inclusief getoonde begrenzingen of andere gegevens verkregen van SAB. De opdrachtgever vrijwaart SAB voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. Disclaimer tekst Bij het samenstellen is de grootst mogelijke zorgvuldigheid nagestreefd. Toch kan de informatie in deze uitgave niet juist of onvolledig zijn. De Opdrachtgever is hiervoor niet aansprakelijk. Als u van mening bent dat er beeldmateriaal is gebruikt waarover u het beeldrecht heeft, neem dan contact op met de opdrachtgever via onze website of bovengenoemde adres. Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen, in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt worden in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever.
Inhoudsopgave 1
2
3
4
Inleiding
3
1.1
Aanleiding
3
1.2
Besluitgebied
3
1.3
Leeswijzer
6
Beschermde gebieden
7
2.1
Natura 2000-gebieden
7
2.2
Natuurnetwerk Nederland
10
Beschermde soorten
12
3.1
Wettelijk kader
12
3.2
Aanwezigheid biotopen en soorten
13
3.3
Vogels
14
3.4
Planten
17
3.5
Grondgebonden zoogdieren
17
3.6
Vleermuizen
18
3.7
Reptielen
19
3.8
Amfibieën
20
3.9
Vissen
21
3.10
Insecten en andere ongewervelden
21
3.11
Specifieke zorgplicht
21
Conclusie
24
4.1
Beschermde gebieden
24
4.2
Beschermde soorten
24
4.3
Vervolgstappen
25
Geraadpleegde bronnen Bijlage: Tabel soorten NDFF
1 Inleiding 1.1
Aanleiding Op de Dorpsstraat 43 te Bemmel bevindt zich een perceel met een vervallen pand. De gemeente Lingewaard is middels een TAM-IMRO procedure voornemens een functie wonen toe te kennen en de huidige opstallen op het perceel te slopen. Deze ruimtelijke ontwikkeling past niet binnen het huidige omgevingsplan. Hiervoor dient derhalve een ruimtelijke procedure te worden doorlopen en moet de haalbaarheid van het nieuwe plan worden aangetoond. Er dient daarom vanuit de ecologie onderzocht te worden of met de ruimtelijke ontwikkelingen die het plan toestaat sprake is van overtreding van de geldende natuurwet- en regelgeving. Voorliggende rapportage zet door middel van een quick scan natuur uiteen of met de ruimtelijke ontwikkeling mogelijk sprake kan zijn van het verstoren van beschermde natuurgebieden en beschermde soorten en of nader onderzoek hiernaar noodzakelijk is. Omdat geen bomen in het besluitgebied aanwezig zijn vindt geen toetsing plaats aan het aspect beschermde houtopstanden.
1.2
Besluitgebied
1.2.1
Huidige situatie Het besluitgebied bevindt zich in de kern van Bemmel (gemeente Lingewaard, provincie Gelderland. In de omgeving van Bemmel liggen agrarische akkers en ten zuiden ligt de Waal. De directe omgeving van het besluitgebied kenmerkt zich voornamelijk door de aanwezigheid van woningen en winkelgebied. Ten zuid-westen grenst het besluitgebied aan een grasland. Navolgende afbeeldingen geven de globale ligging van het besluitgebied weer.
3
Topografische kaart met de ligging van het besluitgebied (rood omkaderd) ten opzichte van de omgeving. Bron: Esri
Luchtfoto met de ligging van het besluitgebied (rood omkaderd). Bron: Esri
Op 7 januari 2025 heeft een veldbezoek aan de locatie plaatsgevonden. Het besluitgebied omvat een perceel met gras en vervallen bebouwing met één bouwlaag. Het pand is in zeer vervallen staat en heeft geen dakbeschot. Er zijn enkele sierplanten aanwezig. Navolgende afbeeldingen geven een impressie van het besluitgebied.
4
Impressie van het pand, het betreft een bouwlaag met golfplaten overkapping en is in (zeer) vervallen staat.
Impressie van de inpandige staat. Er is geen dakbeschot aanwezig.
5
Impressie van het gazon met enkele sierplanten.
1.2.2
Toekomstige situatie De gemeente is voornemens om aan de locatie de functie wonen toe te kennen en de huidige opstallen te slopen. Er zal in een later stadium dan een nieuwe woning gebouwd kunnen worden, maar daarvan zijn nog geen concrete plannen bekend.
1.3
Leeswijzer Het doel van deze quick scan is het toetsen van de beoogde ontwikkeling aan de wet- en regelgeving die voor natuur en ecologie geldt. De bescherming van natuur en ecologische waarden valt net als andere thema’s in de fysieke leefomgeving per 1 januari 2024 onder de Omgevingswet. In het stelsel van de Omgevingswet worden verschillende ‘activiteiten natuur’ onderscheiden die voor het project “Dorpsstraat 43 te Bemmel” van belang kunnen zijn: − Natura 2000-activiteit; − Flora- en fauna-activiteit. In hoeverre deze wet- en regelgeving voor het project gevolgen heeft wordt onderzocht in de hoofdstukken gebiedsbescherming (hoofdstuk 2) en soortenbescherming (hoofdstuk 3).
6
2 Beschermde gebieden Verschillende overheden kunnen beschermde gebieden aanwijzen ten behoeve van het behoud en bescherming van natuur. Dit heeft ook gevolgen voor het type bescherming die deze gebieden genieten. Ter uitvoering van de Europese Vogelrichtlijn- en/of Habitatrichtlijn zijn door de Minister Natura 2000-gebieden aangewezen, zie paragraaf 2.1. Verder kan de minister van LVVN bijzondere nationale natuurgebieden aanwijzen (artikel 2.44 lid 2 Omgevingswet). Ieder provinciaal bestuur geeft invulling aan het natuurbeleid voor zijn provincie. Dat betreft regels voor gebieden die onderdeel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland en andere beschermde gebieden (artikel 2.44 Omgevingswet) maar ze zijn ook verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de uitvoering van het rijksbeleid ten aanzien van Natura 2000gebieden binnen de grenzen van de betreffende provincie.
2.1
Natura 2000-gebieden
2.1.1
Wettelijk kader Bij de aanwijzing van een Natura 2000-gebied worden voor het gebied instandhoudingsdoelstellingen voor te beschermen soorten en/of habitats vastgesteld. Het is verboden om zonder vergunning werkzaamheden of activiteiten uit te voeren die significant negatieve gevolgen kunnen hebben voor een Natura 2000-gebied. Voor Natura 2000-gebieden is dit uitgewerkt als een specifieke zorgplicht (artikel 11.6 Bal). Hiermee worden alle activiteiten verboden die iemand verricht waarvan die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat deze activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de bescherming van natuur in het betreffende Natura 2000-gebied. Diegene is verplicht alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen, te beperken of ongedaan te maken, of om die activiteit niet uit te voeren als dit redelijkerwijs mogelijk is. Dit houdt in dat diegene kennis moet nemen van de aanwezige natuurwaarden in het gebied. Daarna moet diegene nagaan of verslechterende of significant verstorende gevolgen worden uitgesloten. Als deze gevolgen niet zijn uit te sluiten, moeten hiervoor passende preventieve maatregelen getroffen worden. Er moet nagegaan worden of deze maatregelen werken. Als blijkt dat deze niet werken moet de activiteit gestaakt worden en moet de schade hersteld worden.
De gevoeligheid van soorten en habitattypen waarvoor instandhoudingsdoelstellingen gelden is voor elk Nederlands Natura 2000-gebied samengevat in de ´Effectenindicator´ (Broekmeyer, M. E. A. et al. 2005). In de Effectenindicator worden 19 mogelijke storingsfactoren op soorten en habitats onderscheiden (zie onderstaand overzicht).
7
Mogelijke storingsfactoren op soorten en habitats
Behalve voor activiteiten die effect hebben op het fysieke areaal van een Natura 2000-gebied gaat het ook over activiteiten die in de omgeving van een Natura 2000-gebied plaatsvinden en die elders een effect kunnen hebben, zoals geluid, licht en stikstof; de zogenaamde externe werking. Plannen zoals het in dit rapport genoemde project kunnen met name door stikstofuitstoot een negatief effect hebben op de instandhoudingsdoelstellingen van een Natura 2000-gebied. Dit is omdat in de Nederlandse Natura 2000-gebieden veel natuurwaarden aanwezig zijn die gevoelig zijn voor en reeds overbelast zijn door uit de lucht neerdalend stikstof. Gegeven het feit dat stikstofemissie, in de vorm van stikstofoxiden (NOx) kan plaatsvinden bij gemotoriseerd verkeer, inzet van sloopwerktuigen, industrie en ook bij de verwarming van huizen, en/of ammoniak (NH3) bij met name veehouderij, is het wettelijk vereist deze emissies in beeld te brengen. In het geval mogelijk sprake is van een problematische stikstofdepositie in een Natura 2000-gebied ten gevolge van de geplande ruimtelijke ontwikkeling, moet een AERIUS-berekening uitgevoerd worden voor de werkzaamheden (aanlegfase) en toekomstig gebruik (gebruiksfase). Als daaruit volgt dat een plan of project mogelijk negatieve gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied, vindt eerst een globale toetsing plaats: de voortoets.
Als uit de voortoets blijkt dat er zeker geen negatieve gevolgen zijn, dan kan het betreffende plan worden vastgesteld. Dit wordt door de Provincie beoordeeld of door een omgevingsdienst namens hen. Als de kans op significante gevolgen niet kan worden uitgesloten dan kan, conform artikel 16.53c van de Omgevingswet en artikel 8.74b van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) een passende beoordeling worden gemaakt. Die beoordeling moet zekerheid geven dat het project de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied niet zal aantasten. In dat geval kan vergunningverlening plaatsvinden (artikel 8.74b, Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)). Geeft die beoordeling deze zekerheid niet, dan kan vergunningverlening alleen plaatsvinden als aan alle volgende voorwaarden is voldaan: − er zijn geen reële alternatieven voor de activiteit; − er is sprake van een dwingende reden van groot openbaar belang; − er vindt natuurcompensatie plaats.
8
2.1.2
Ligging Het besluitgebied ligt niet in een Natura 2000-gebied. Wel liggen in de wijdere omgeving een Natura 2000-gebied, zie onderstaande kaart. − Rijntakken: circa 500 meter.
Globale ligging van het besluitgebied (rode cirkel) ten opzichte van Natura 2000-gebieden in de omgeving (groen). Bron: N2000
2.1.3
Effectbeoordeling en advies Het projectgebied ligt niet in een Natura 2000-gebied, dus oppervlakteverlies en versnippering van een Natura 2000-gebied zijn niet aan de orde. Het project heeft geen invloed op watersystemen. Daarmee zijn ook de storingsfactoren verzoeting, verzilting, verdroging, vernatting, verandering van stroomsnelheid of overstromingsfrequentie niet van toepassing. De ontwikkeling gaat niet gepaard met een dusdanige uitstoot van ecosysteem/gebiedsvreemde stoffen in de omgeving (stikstofverbindingen niet beschouwd) dat ze in het Natura 2000-gebied verontreinigingen veroorzaken omdat aangenomen wordt dat bij de realisatiefase aan alle daarvoor geldende milieunormen voldaan wordt. Omstandigheden die leiden tot een mogelijke verandering van dynamiek van substraat in een Natura 2000-gebied zijn niet aan de orde. Eventuele verandering in geluid, licht, verstoring door trillingen, optische verstoring en mechanische effecten ten gevolge van het voorliggende plan zullen uitdoven, geabsorbeerd worden en/of overstemd worden door het tussenliggend stedelijk gebied, dan wel ten gevolge van de afstand, voordat dit het Natura 2000-gebied kan bereiken. Invloed op de populatiedynamiek en bewuste verandering van soortensamenstelling hoeft niet verder onderzocht te worden omdat ten gevolge van afstand en ongeschiktheid van het besluitgebied voor Natura
9
2000-soorten, er geen uitwisseling of beïnvloeding van individuen plaatsvindt tussen het besluitgebied en een Natura 2000-gebied ten gevolge van de ontwikkeling. Verzuring en vermesting door stikstof uit de lucht zijn echter op voorhand niet uit te slui-ten aangezien door de realisatie van het project, in de aanlegfase, door de inzet van vrachtwagens en machines stikstofverbindingen uitgestoten worden. Ook in de gebruiksfase kan een hogere stikstofuitstoot aan de orde zijn dan nu het geval is, door het realiseren van nieuwe woningen. In het AERIUS-model wordt de stikstofneerslag berekend ten gevolge van de beoogde ontwikkeling, over een gebied met een straal van 25 km. Aangezien binnen 25 km van het besluitgebied een Natura 2000-gebied aanwezig is, is een onderzoek naar stikstofdepositie uitgevoerd (SAB 2024). Uit de AERIUS berekeningen van de aanleg- en gebruiksfase van dit project blijkt dat er geen rekenresultaten hoger zijn dan 0,00 mol stikstof/ha/j op de stikstofgevoelige habitattypen in de omliggende Natura 2000-gebieden. Er zijn daardoor geen nadelige milieueffecten te verwachten op de omliggende Natura 2000gebieden. Een omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit in niet nodig.
2.2
Natuurnetwerk Nederland
2.2.1
Wettelijk kader Gedeputeerde Staten zijn verantwoordelijk voor het landelijk ecologisch netwerk, genaamd Natuurnetwerk Nederland (artikel 2.31a, lid 1d Ow) in hun provincie en ze kunnen bij omgevingsverordening andere gebieden met bijzondere natuurwaarden beschermen, genaamd bijzondere provinciale natuurgebieden en bijzondere provinciale landschappen (artikel 2.44, lid 5 Ow). De provincie Gelderland spreekt niet van Natuurnetwerk Nederland maar van het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Groene Ontwikkelingszone (GO). Binnen het GNN en de GO staat de bescherming van de kernkwaliteiten centraal. De kernkwaliteiten bestaan uit bestaande natuurwaarden, uit nog te ontwikkelen potentiële waarden en omgevingscondities. Per saldo moet elke ontwikkeling in het GNN een verbetering van de betreffende kernkwaliteiten opleveren. De GO heeft een dubbeldoelstelling. Er is ruimte voor economische ontwikkeling in combinatie met versterking van de ecologische samenhang tussen inliggende en aangrenzende natuurgebieden. Door de samenhang met de aangrenzende en inliggende natuur van het GNN herbergt de GO ook kenmerkende natuurwaarden. Bij Fniruimtelijke ingrepen in de GO wordt onderscheid gemaakt tussen nieuwvestiging, uitbreiding van bestaande bestemmingen en de schaal/omvang van de ingreep. Deze provinciale regels met betrekking tot natuurgebieden hebben geen externe werking.
10
2.2.2
Ligging Het besluitgebied ligt niet binnen het Gelders Natuurnetwerk Nederland (zie navolgende afbeelding). Het dichtstbijzijnde gedeelte van het GNN ligt ten zuiden van de dorpskern en is tevens onderdeel van het N2000-gebied Rijntakken. Het besluitgebied maakt ook geen deel uit van de Groene Ontwikkelingszone.
Globale ligging van het besluitgebied (rood) ten opzichte van het Gelders Natuurnetwerk (groen). Bron: provincie Gelderland
2.2.3
Effectbeoordeling en advies Aangezien het besluitgebied niet in het NNN ligt, leidt de voorgenomen ingreep niet tot vermindering van de oppervlakte, kwaliteit of samenhang van de aanwezige natuur. De voorgenomen ingrepen zullen geen effect op de wezenlijke waarden en kenmerken van het NNN hebben. De bescherming van het GNN en GO staat de uitvoering van de plannen niet in de weg.
11
3 Beschermde soorten 3.1
Wettelijk kader
3.1.1
Beschermingsregimes Voor alle activiteiten in de leefomgeving is de specifieke zorgplicht aan de orde. In de context van deze quick scan betreft de specifieke zorgplicht alle van nature in Nederland levende wilde planten en dieren en gaat het over negatieve gevolgen voor de biodiversiteit. Ingevolge de specifieke zorgplicht is degene die een activiteit verricht verplicht om: − In de eerste plaats alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen. − Voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken. − Als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd. De specifieke zorgplicht vraagt nadrukkelijk aandacht voor dieren en planten van bijlage II van de Habitatrichtlijn, van het beschermingsregime ‘andere soorten’ (Bijlage Bal) en soorten van rode lijsten1. Daarnaast is voor een aantal soorten door middel van verboden een beschermings-regime opgenomen. Er gelden aparte en strengere beschermingsregimes voor ‘vogelrichtlijnsoorten’ (artikel 11.37 t/m 11.40 Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)), en voor ‘habitatrichtlijnsoorten’ (artikel 11.46 t/m 11.48 Bal), zie paragraaf 3.12.
Om na te gaan of er aanwijzingen zijn van de aanwezigheid op de locatie waar de activiteit wordt verricht of in de directe nabijheid van die locatie van beschermde soorten (11.27 sub 2a Bal) wordt in paragrafen 3.3 tot en met 3.10 beoordeeld welke van deze soorten mogelijk in het besluitgebied voor kunnen komen. Indien aanwezigheid van deze soorten niet op voorhand uitgesloten kan worden, eist de provincie meestal dat soortgericht nader onderzoek naar deze soorten moet plaatsvinden om aan te tonen dat de soort daadwerkelijk wel of niet aanwezig is. Voor soorten die niet onder de specifieke zorgplicht vallen, zoals uitheemse soorten, geldt wel nog de algemene zorgplicht (artikel 1.6 en 1.7 Omgevingswet). Daarnaast moet hoe dan ook voor ieder dier voorkomen worden dat het onnodig lijdt (artikel 11.28 Bal). Kortom ten allen tijden moet bij de uitvoering van werkzaamheden rekening worden gehouden met alle aanwezige dieren, ook als dat niet is voorzien.
1 Op de rode lijsten staan verdwenen, (ernstig) bedreigde, kwetsbare en gevoelige planten en dieren in Ne-
derland. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) stelt de lijsten vast. Zie ook Besluit Rode lijsten flora en fauna: https://wetten.overheid.nl/BWBR0017434/2024-10-03
12
3.1.2
Omgevingsvergunning flora- en fauna activiteit Schadelijke handelingen die bij ruimtelijke ontwikkelingen aan de orde kunnen zijn, zijn het doden of verwonden van dieren, het verstoren of vernielen van nest- en verblijfplaatsen, of het verdwijnen van essentieel leefgebied wat lijdt tot aantasting van de functionaliteit van nest- en verblijfplaatsen. Indien uit het nader onderzoek blijkt dat een beschermde soort aanwezig is en een schadelijke handeling niet te voorkomen is, kan de provincie onder voorwaarden een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit verlenen. In dat geval kan de voorziene ruimtelijke ontwikkeling uitgevoerd worden indien aan de voorschriften van de vergunning wordt voldaan en voldoende mitigerende maatregelen getroffen worden (artikel 8.74j t/m l, Bkl). Indien uit de quick scan blijkt dat een schadelijke handeling uitgesloten kan worden dan is de ruimtelijke ontwikkeling geen flora- en fauna activiteit en is voor dit onderdeel geen omgevingsvergunning nodig.
3.1.3
Vrijstellingen van vergunningplicht Voor het verrichten van een mogelijk schadelijke handeling voor de categorie ‘andere soorten’ is voor een aantal soorten een vrijstelling verleend. Voor deze soorten hoeft geen vergunning aangevraagd te worden bij ruimtelijke ontwikkelingen. Onder ‘andere soorten’ vallen ook zeer algemene diersoorten als gewone pad, ree en veldmuis. De provincie heeft bepaald voor welke soorten dit geldt. Het gaat dan om de soorten: aardmuis, bastaardkikker, bosmuis, bruine kikker, dwergmuis, dwergspitsmuis, egel, gewone bosspitsmuis, gewone pad, haas, huisspitsmuis, kleine watersalamander, konijn, meerkikker, ondergrondse woelmuis, ree, rosse woelmuis, tweekleurige bosspitsmuis, veldmuis, vos, wild zwijn en woelrat. Sommige provincies hebben niet alle schadelijke handelingen vrijgesteld of stellen aanvullende eisen. Zo geldt in de provincie Gelderland geen vrijstelling voor het doden van dieren (artikel 4.4, Regels Omgevingsverordening Gelderland). Daarnaast moet, indien sprake is van opzettelijk vangen, een gespecificeerd vangmiddel gebruikt worden (bijlage III bij Regels Omgevingsverordening Gelderland).
3.2
Aanwezigheid biotopen en soorten
3.2.1
Raadplegen verspreidingsgegevens Om een beeld te krijgen van de aanwezige soorten in het besluitgebied is de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) geraadpleegd op 24 december 2024, waarbij waarnemingen van de afgelopen 10 jaar zijn opgevraagd. De volgende soorten zijn opgevraagd: − Vogelrichtlijnsoorten; − Habitatrichtlijnsoorten; − Soorten van het beschermingsregime ‘andere soorten’ (Bijlage IX Bal), zonder de provinciaal vrijgestelde soorten; − Rode lijstsoorten van de categorieën ernstig bedreigd, bedreigd, kwetsbaar en gevoelig. Hiervoor is een straal van 1 km om het besluitgebied aangehouden. De soortenlijst hiervan is te vinden in de bijlage. Daarnaast is aanvullend ook verspreidingsatlas.nl 13
geraadpleegd, waarbij wordt bepaald of het besluitgebied binnen het algehele verspreidingsgebied van de betreffende soort ligt. Verspreidingsgegevens van de bovengenoemde soorten zijn niet alomvattend. Derhalve wordt per soortgroep op basis van de aanwezige biotopen (zie ook paragraaf 3.2.2) nog bekeken of aanvullend soorten aanwezig kunnen zijn. 3.2.2
Aanwezige biotopen Naast de bureaustudie is ook een veldbezoek aan het besluitgebied en de directe omgeving gebracht. Dit bezoek vond plaats op 7 januari 2025 bij droog, halfbewolkt weer en een temperatuur van circa 3 graden Celsius. Doel van deze veldverkenning was om een indruk te krijgen van de biotopen ter plaatse en om de geschiktheid van het besluitgebied voor de verschillende soortgroepen te beoordelen. Het veldbezoek heeft niet de status van een volledige veldinventarisatie, maar geeft enkel een globaal beeld van aanwezige soorten, habitats en biotopen op basis van een momentopname. In het besluitgebied zijn de volgende biotopen aanwezig: − Vervallen bebouwing − Siertuin
3.3
Vogels
3.3.1
Vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten (categorie 1 tot en met 4) Er zijn verschillende vogelsoorten waarvan de nesten jaarrond worden beschermd. Deze jaarrond beschermde status is vanwege verschillende redenen. Hieronder wordt in meer detail beschreven of en in welke mate het gebied geschikt kan zijn voor de betreffende soorten.
3.3.1.1
Huismus Nesten van huismussen zijn te vinden in of tegen allerlei menselijke bebouwing: onder (met name golvende) dakpannen, in neststenen en in kieren en gaten in muren. In schuren, boerderijen en loodsen nestelen huismussen vaak op balkenconstructies in gebouwen. Ook zijn nesten te vinden achter regenpijpen bij al dan niet met klimop begroeide muren en in nestkasten. Soms maakt de huismus in holten van bomen of in dichte struiken een nest, maar dat gebeurt alleen als de hoeveelheid nestgelegenheid een beperkende factor binnen het leefgebied is terwijl er wel voldoende voedsel en schuilmogelijkheden aanwezig zijn. De habitat van de huismus moet voldoen aan een combinatie van een aantal belangrijke elementen, die ook nog eens binnen een straal van enkele meters (dekking bij voedselbronnen) tot enkele honderden meters (nestplek en voedselbronnen) van elkaar moeten liggen. De habitat moet bestaan uit een combinatie van plekken voor nestgelegenheid, voedsel (voor volwassen en juveniele huismussen), dekking (stekelige struiken, groenblijvende struiken en klimplanten, coniferen, klimop), plekken voor stofbaden en drinkwater. Ontbreekt één van de onderdelen of liggen ze te ver van elkaar verwijderd, dan is de habitat niet meer geschikt. (BIJ12, 2023).
14
Het pand in het besluitgebied heeft geen dakbeschot, waardoor redelijkerwijs is uitgesloten dat hier nestlocaties van de huismus aanwezig zijn. Daarnaast is er geen groen in de tuin aanwezig, als hagen, die als schuilplaats of kwetterplaats kunnen dienen voor nestplaatsen van huismus in de omgeving. Het voorkomen van (nestplaatsen van) de huismus in het besluitgebied is op voorhand uitgesloten. 3.3.1.2
Gierzwaluw Gierzwaluwen broeden in Nederland in stedelijk gebied. Ze broeden in kolonies, onder daken en in gebouwen. Veel gebruikte nestlocaties zijn onder nok- en windveerpannen (er is dan vaak een goede aanvliegroute), onder scheefliggende of kapotte dakpannen, in gaten en kieren onder de dakrand, in dakgootbekisting en bij dakkapellen en daar waar het zink overloopt van de dakkapel naar de dakpannen. Daarnaast worden soms kunstmatige nestkasten of nestpannen, gaten in muren, gaten achter regenpijpen of ventilatieschachten als broedlocatie gebruikt. Nestlocaties dienen een vrije uitvliegroute op minimaal twee à drie meter boven de grond of ander onderliggend oppervlak te hebben. Daken dienen verder minimaal een hellingshoek van 45 graden te hebben om als nestlocatie midden op het dak geschikt te kunnen zijn. Het is dan voor de gierzwaluw mogelijk om in de vleugels te komen (BIJ12 2023).
In het besluitgebied is geen geschikte bebouwing aanwezig waar gierzwaluwen een nest kunnen hebben. Het pand heeft geen dakbeschot en is bovendien te laag aangezien het een enkele bouwlaag betreft. Het voorkomen van (nestplaatsen van) de gierzwaluw is op voorhand uitgesloten. 3.3.1.3
Overige vogelsoorten Andere vogelsoorten waarvan het nest jaarrond is beschermd, nestelen op hoge gebouwen (slechtvalk), op richels van bergen of steengroeven en soms op oude roofvogelnesten (oehoe), langs stromende beken (grote gele kwikstaart), in hoge bomen in bos of boomgroepen (buizerd, roek, havik, sperwer, wespendief, zwarte wouw), in oude nesten van kraaien en roofvogels in boomgroepen (boomvalk), in oude nesten van kraaien en roofvogels in vooral naaldbomen (ransuil), in holtes in bomen en in gebouwen in kleinschalig agrarisch gebied (steenuil), in nissen van kerktorens of in andere toegankelijke gebouwen in kleinschalig agrarisch gebied (kerkuil) of op speciale nestpalen (ooievaar) (SOVON, 2002; vogelbescherming.nl; sovon.nl). Deze elementen zijn niet in het besluitgebied aanwezig. Nesten van deze vogelsoorten worden niet in het besluitgebied verwacht. Aanwezigheid Nesten van deze vogelsoorten zijn niet in het besluitgebied waargenomen, worden niet in het besluitgebied verwacht en vragen daarom geen nadere beoordeling. Ook in een straal van 75 meter rond het besluitgebied zijn deze omstandigheden niet waargenomen. De verstoringsvrije afstand tot een nest van roofvogels, in het broedseizoen is doorgaans 75 meter (BIJ12, 2017e). Effectbeoordeling en advies
15
Met de ruimtelijke ontwikkelingen zijn geen negatieve effecten op deze soorten te verwachten, omdat essentiële elementen hiervan in het besluitgebied niet aanwezig zijn. Nader onderzoek is derhalve niet noodzakelijk.
3.3.2
Vogelsoorten met mogelijk jaarrond beschermd nest (categorie 2) Voor een aantal soorten geldt dat de nesten enkel jaarrond beschermd zijn als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. Er kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een situatie waar de huidige broedlocatie zal worden vernield en broedlocaties in de omgeving zeer schaars zijn. Een categorie 5-soort is dan niet flexibel genoeg om een andere broedlocatie te vinden. Aanwezigheid Tijdens het veldbezoek zijn er geen categorie 5-soorten waargenomen. Effectbeoordeling en advies Met de ruimtelijke ontwikkelingen zijn geen negatieve effecten op categorie 5 soorten te verwachten, omdat er voldoende essentiële elementen, zoals broedlocaties, in de omgeving van het besluitgebied aanwezig zijn. Van zwaarwegende ecologische factoren is derhalve geen sprake, waardoor de nesten niet jaarrond beschermd zijn. Wel dient nog steeds rekening gehouden te worden met broedende vogels zoals is beschreven in paragraaf 3.3.3.
3.3.3
Vogelsoorten met niet-jaarrond beschermde nesten Aanwezigheid Tijdens het veldbezoek zijn in het besluitgebied soorten met niet jaarrond beschermde nesten aangetroffen als merel. Dergelijke soorten kunnen mogelijk in het besluitgebied tot broeden komen. Effectbeoordeling en advies Bij de toekomstige ontwikkeling zouden nesten van broedende vogels kunnen worden beschadigd of vernield, wat verboden is onder de Omgevingswet. De periode waarin de meeste vogelsoorten broeden, loopt globaal van half maart tot half augustus, maar ook broedgevallen buiten deze periode zijn beschermd. Om overtreding van de wet te voorkomen adviseren wij om de geplande ruimtelijke ontwikkeling buiten de broedperiode te starten. Op deze manier worden geen in gebruik zijnde nesten beschadigd of vernield. Ook zullen vogels in en direct rond het besluitgebied geen nest bouwen, omdat te veel verstoring aanwezig is. Indien de werkzaamheden echt in de broedperiode gestart moeten worden, is nader onderzoek naar broedende vogels noodzakelijk. Kort voor de start van de werkzaamheden dient dan door een ecoloog met kennis van vogels door middel van één veldbezoek onderzocht te worden of broedende vogels in en direct rond het besluitgebied aanwezig zijn. Als deze niet aanwezig zijn, kunnen de werkzaamheden starten. Als wel een broedende vogel aanwezig is, mogen de werkzaamheden niet starten.
Er dient dan met een ecoloog met kennis van vogels naar een oplossing gezocht te worden. 16
3.4
Planten De vaatplanten die zijn beschermd middels de Omgevingswet betreffen veelal zeldzame soorten, waarvan de meeste Rode Lijst-soorten, met specifieke groeiplaatsen in met name stabiele en natuurlijke biotopen, zoals bossen, zeeduinen, kalkgraslanden, beekdalen, veengronden en moerassen. Ook is een aantal soorten beschermd die groeit op oude en verweerde muren en zijn enkele zeldzame akkerplanten beschermd. Een deel van de beschermde planten komt alleen voor in Zuid-Limburg. Veel soorten komen voornamelijk voor op kalkhoudende en voedselarme grond (Sparrius et al. 2012). Naast de beschermde vaatplanten zijn er twee mossoorten beschermd. Beide soorten zijn zeer zeldzaam. Tonghaarmuts is in Nederland gevonden in vochtige, jonge wilgenbossen en in jonge aanplant van zomereik. Geel schorpioenmos groeit op moskussens op venig substraat (Janssen en Schamineé 2004, verspreidingsatlas.nl). Het besluitgebied bestaat uit een perceel met vervallen pand en siertuin. Beschermde plantsoorten komen hier niet voor. Tijdens het veldbezoek werden verder ook geen aanwijzingen gevonden dat bijzondere groeiplekken voor beschermde plantsoorten aanwezig zijn. Daarom kan de aanwezigheid van beschermde plantsoorten in het besluitgebied op voorhand uitgesloten worden.
3.5
Grondgebonden zoogdieren Beschermde grondgebonden zoogdieren waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt, komen voornamelijk voor in natuurlijke- of half-natuurlijke habitats zoals bos, heide of kleinschalig agrarisch landschap. Een aantal soorten is zeer zeldzaam en komt alleen in Zuid-Limburg voor. Dit geldt voor hamster, hazelmuis, eikelmuis, molmuis, lynx en wilde kat. Ook de wolf is zeer zeldzaam. Andere soorten zoals bever, boommarter, das, eekhoorn, steenmarter, waterspitsmuis en wild zwijn komen algemener voor. Met name eekhoorn en steenmarter worden ook regelmatig in meer stedelijk gebied aangetroffen (Lange et al. 2003, verspreidingsatlas.nl).
Volgens de verspreidingsatlas.nl komen de bunzing, das, eekhoorn en steenmarter in de omgeving van het besluitgebied voor. Het besluitgebied bevindt zich in een dorpskern omringd met woningen en winkelpanden. Tevens is er zeer weinig (natuurlijk) groen aanwezig. De aanwezigheid van deze beschermde soorten in het besluitgebied kan direct op voorhand worden uitgesloten vanwege het volledig ontbreken van geschikt biotoop.
17
3.6
Vleermuizen Vleermuizen zijn globaal op te delen in gebouwbewonende soorten zoals gewone dwergvleermuis en boombewonende soorten als rosse vleermuis en watervleermuis Daarnaast bestaan soorten die van beide elementen gebruikmaken. Daarbij is ook onderscheid te maken in zomer- en winterverblijfplaatsen van de verschillende soorten. Sommige soorten zoals de gewone dwergvleermuis verblijven het gehele jaar in gebouwen (spouwmuren, achter gevelbetimmeringen, etc.). Andere soorten als de rosse vleermuis verblijven jaarrond in bomen (in holten, holen en achter loshangend schors). De watervleermuis overwintert echter weer in bunkers, grotten en kelders en verblijft in de zomerperiode in boomholten (Dietz et al. 2011). Volgens de verspreidingsatlas.nl komen de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger, gewone grootoorvleermuis en rosse vleermuis. Alle vleermuissoorten, alsmede hun verblijfplaatsen, essentiële foerageergebieden en vliegroutes zijn beschermd volgens de Omgevingswet.
3.6.1
Verblijfplaatsen Gebouwbewonende vleermuizen hebben hun verblijfplaats achter bijvoorbeeld gevelbetimmering, in spouwmuren, achter dakbeschot, achter luiken en in schoorstenen (BIJ12, 2024; Dietz et al. 2011). Boombewonende soorten worden gevonden in holten en spleten in bomen en achter loshangend schors. Bomen dienen hiervoor een zekere diameter en leeftijd te hebben. Zo hebben vleermuizen genoeg ruimte in de boom. Grofweg zijn loofboomsoorten als eik en beuk jonger dan 60 jaar en naaldboomsoorten jonger dan ongeveer 30 jaar voor een spechtenhol (waar boombewonende vleermuizen vaak gebruik van maken) nog niet geschikt (Zoogdiervereniging & Probos 2012). Gebouwbewonende vleermuissoorten In het besluitgebied is een vervallen pand aanwezig met een enkele bouwlaag. Er is geen dakbeschot aanwezig en het pand heeft geen spouwmuur. Hierdoor is het voorkomen van potentiële verblijfsplaatsen van vleermuizen op voorhand uit te sluiten. Daarnaast zijn mogelijke kieren gedurende het veldbezoek geïnspecteerd en werd spinrag waargenomen. Duidend op afwezigheid van vleermuizen. De aanwezigheid van verblijfplaatsen van vleermuizen is in dit pand op voorhand uit te sluiten. Boombewonende vleermuissoorten In het besluitgebied zijn geen bomen aanwezig, enkel struiken. Het is daarom op voorhand uitgesloten dat in het besluitgebied verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen aanwezig zijn.
3.6.2
Essentieel foerageergebied Alle in Nederland voorkomende vleermuizen leven van insecten. Zij foerageren daarom op plaatsen waar veel insecten aanwezig zijn. Voorbeelden van veel 18
voorkomende foerageergebieden zijn openingen op kruinhoogte tussen bomen, boven water en in de luwte van dijken. Als een dergelijk foerageergebied van zeer groot belang is voor vleermuizen van een bepaalde verblijfplaats, kan gesproken worden van een essentieel foerageergebied. Als een dergelijk foerageergebied verloren zou gaan, zou de voedselvoorziening van deze vleermuizen verdwijnen, waardoor ze de verblijfplaats moeten verlaten. Het verdwijnen van het foerageergebied leidt zo tot het niet meer functioneren van de verblijfplaats. Dergelijk essentieel foerageergebied is beschermd. Het besluitgebied is van weinig betekenis als foerageergebied voor vleermuizen. Natuurlijk groen dat inheems is en insecten aantrekt is niet aanwezig, evenals water. Het is daarom op voorhand uitgesloten dat er essentieel foerageergebied voor vleermuizen in het besluitgebied aanwezig is. 3.6.3
Essentiële vliegroutes Om zich van hun verblijfplaatsen naar hun foerageergebied te verplaatsen worden door een aantal soorten steeds dezelfde lijnvormige elementen gebruikt. Bijvoorbeeld de gewone dwergvleermuis gebruikt vaak bomenrijen waaraan het zich kan oriënteren. Als een dergelijke route verdwijnt of onderbroken wordt, vervalt deze mogelijkheid om van verblijfplaats naar foerageergebied te komen. Vleermuizen moeten dan een alternatieve route zoeken. Als dit niet mogelijk is en als de vliegroute door veel vleermuizen wordt gebruikt, kan dit een groot negatief effect op de vleermuizenpopulatie in het gebied hebben (Limpens et al. 2004). Daarom zijn dergelijke vliegroutes beschermd. In het besluitgebied zijn geen doorlopende groenstructuren en/of watergangen aanwezig. Het is daarom op voorhand uitgesloten dat er essentiële vliegroutes voor vleermuizen in het besluitgebied aanwezig zijn.
3.7
Reptielen Reptielen komen in ons land voornamelijk voor op de hogere zandgronden, in duin-, bos- of heidegebieden. De ringslang komt daarnaast ook voor in veengebieden en laat zich ook in meer stedelijk gebied zien. Deze soort komt vooral voor ten noorden van de grote rivieren. De muurhagedis is gebonden aan warme, stenige plekken en leeft in Nederland vooral in Maastricht en is daarnaast op verschillende plaatsen uitgezet. (Creemers en van Delft 2009). Er zijn geen waarnemingen gedaan van beschermde reptielsoorten volgens de verspreidingsatlas.nl en NDFF. Daarnaast bevindt het besluitgebied zich in de dorpskern, waar geschikt leefgebied voor beschermde reptielen niet aanwezig is. Het voorkomen van beschermde reptielen kan op voorhand worden uitgesloten.
19
3.8
Amfibieën Beschermde amfibieën waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt, komen voornamelijk voor in en nabij vennen, poelen en slootjes, met helder en schoon water, in heide-, veen- en bosgebied en in de uiterwaarden. De rugstreeppad is ook in de duinen aanwezig. De geelbuikvuurpad, vuursalamander en vroedmeesterpad worden bijna uitsluitend in Zuid-Limburg aangetroffen (Creemers en van Delft 2009, verspreidingsatlas.nl). Volgens de verspreidingsatlas.nl komen de soorten boomkikker, rugstreeppad en kamsalamander in de omgeving van het besluitgebied voor. Het besluitgebied bevindt zich in de dorpskern, waar geen water en ander geschikt leefgebied voor beschermde amfibieën niet aanwezig is. Het voorkomen van beschermde amfibieën kan op voorhand worden uitgesloten.
3.8.1
Rugstreeppad De rugstreeppad is een bewoner van zandige terreinen met een hoge dynamiek zoals duinen, uiterwaarden, opgespoten terreinen, heidevelden en akkers. Ook komt de soort op minder natuurlijke terreinen voor, zoals braakliggende terreinen of bouwlocaties. Deze soort is een echte pionier die zich ingraaft in kaal braakliggend terrein en haar eitjes legt in ondiepe kale poeltjes en plassen, maar ook slootjes en vennen kunnen geschikt leefgebied zijn. De dieren verlaten half maart de winterverblijfplaats. Voortplanting begint half april en kan doorgaan tot in augustus. Mannetjes verblijven de gehele voortplantingsperiode in het water. Vrouwtjes daarentegen verlaten na de eierafzet het water weer. De rugstreeppad overwintert op het land, de dieren hebben eind oktober allemaal het water weer verlaten (Creemers & van Delft, 2009). Aanwezigheid Op het moment is het uitgesloten dat de rugstreeppad in het besluitgebied voorkomt omdat zanderig terrein en ondiepe poelen ontbreken. Aanwezigheid kan in de huidige situatie van het besluitgebied derhalve op voorhand worden uitgesloten. Effectbeoordeling en advies De rugstreeppad komt nu niet voor in het besluitgebied. Als het besluitgebied in een later stadium echter uit braakliggend terrein zal bestaan, is het niet onmogelijk dat de soort zich in het besluitgebied zal vestigen.
Aangeraden wordt om ondiepe poelen zo snel mogelijk te dempen en het terrein zo kort mogelijk braak te laten liggen. Hiermee kan vestiging van de rugstreeppad worden voorkomen.
20
3.9
Vissen De beschermde vissoorten zijn veelal zeldzaam voorkomende soorten gebonden aan helder, stromend water van beekjes of rivieren. Een uitzondering hierop is de grote modderkruiper die vooral leeft in langzaam stromend water van sloten, vennen of plassen. De soort komt daar voor op plekken met veel onderwatervegetatie en een goed ontwikkelde waterbodem (Janssen en Schamineé 2004, verspreidingatlas.nl). Volgens de verspreidingsgegevens van de NDFF is de alver in de wijdere omgeving van het besluitgebied waargenomen. Echter in het besluitgebied is geen waterlichaam aanwezig. Het voorkomen van (beschermde) vissen is op voorhand uitgesloten.
3.10
Insecten en andere ongewervelden Beschermde insectensoorten en andere beschermde ongewervelden zijn veelal zeldzaam en eisen een specifiek habitat. Beschermde vlindersoorten komen vooral voor in kruidenrijke en soortenrijke graslanden, heiden, venen en (vochtig) bos (Bos et al. 2006, vlinderstichting.nl). Beschermde libellensoorten leven met name in veengebieden, nabij beekjes of rivieren en bij vennen op de hogere zandgronden (Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie 2002). Beschermde keversoorten zijn gebonden aan oude, rottende bomen in bosgebieden of komen zeldzaam voor in (groter) permanent, helder open water van goede kwaliteit op veengrond (eis-nederland.nl, Janssen en Schamineé, 2004). De Europese rivierkreeft is in ons land nog maar van één plek bekend, op landgoed Warnsborn bij Arnhem. De Bataafse stroommossel is uit ons land verdwenen en de platte schijfhoren komt lokaal voor in laagveengebieden en het rivierengebied, in helder, stilstaand of zeer zwak stromend water met rijke plantengroei, in zowel meren, sloten als plassen (anemoon.org, verspreidingsatlas.nl). Volgens de verspreidingsatlas.nl komen de grote vos en teunisbloempijlstaart in de omgeving van het besluitgebied voor. Het besluitgebied bevindt zich in de dorpskern, waar natuurlijke elementen voor voorgenoemde soorten in zijn geheel niet voorkomen.
Het voorkomen van beschermde insecten en andere ongewervelden kan daarom op voorhand worden uitgesloten.
3.11
Specifieke zorgplicht Volgens de analyse van de verspreidingsgegevens van de NDFF (bijlage 2) komen ook soorten voor die enkel onder de specifieke zorgplicht vallen en niet onder een strenger beschermingsregime. Het betreft soorten die: − enkel onder bijlage II van de Habitatrichtlijn vallen (hierna: bijlage II-soorten),
21
− op een rode lijst staan, maar enkel onder de specifieke zorgplicht zijn beschermd (hierna: specifieke zorgplichtsoorten), − enkel onder het beschermingsregime ‘andere soorten’ vallen en niet vrijgesteld zijn van de schadelijke handelingen. Op basis van het uitgevoerde veldbezoek kan geconcludeerd worden dat de kwaliteit van de aanwezige biotopen voor rode lijstsoorten wisselend is. Het besluitgebied bestaat overwegend uit siertuin. Derhalve kan aangenomen worden dat de Rode lijstsoorten die aangemerkt zijn als ernstig bedreigd en bedreigd niet in het besluitgebied voorkomen. Volgens de analyse uit paragraaf 3.2 komen soorten uit de volgende soortgroepen potentieel voor in het besluitgebied: vogels en zoogdieren. Om voldoende invulling te geven aan de specifieke zorgplicht adviseren wij de volgende maatregelen uit te voeren: − Voorafgaande aan de werkzaamheden hoog gras kort te maaien zodat het besluitgebied ongeschikt wordt gemaakt voor o.a. zoogdieren, zoals de huisspitsmuis. Hierbij wordt zorgvuldig en op een laag tempo gewerkt en het maaisel dient uit het besluitgebied afgevoerd te worden. Schakel hiervoor indien nodig een gecertificeerd (Kleurkeur) bermbeheerder in. − Het verwijderen van dieren van de bouwplaats als er gerede kans is dat ze beschadigd zullen raken.
Als daarvoor dieren van de lijst vrijgestelde soorten opzettelijk gevangen moeten worden, zijn in de provincie Gelderland gespecificeerde vangmiddelen voorgeschreven (bijlage bij artikel 4.4 Omgevingsverordening Gelderland). − Werkzaamheden in één richting uit te voeren en van binnen naar buiten zodat eventueel en onbedoeld aanwezige dieren niet ingesloten worden en de mogelijkheid hebben om te vluchten. − Het verwijderen van de vegetatie dient buiten het broedseizoen van vogels (globaal van half maart tot en met half juli) plaats te vinden. Raadpleeg hiervoor indien nodig een ecologisch deskundige. − De werkzaamheden worden, indien mogelijk, zo trillings- en geluidsarm mogelijk uitgevoerd om verstoring van dier- en vogelsoorten te voorkomen; − Vermijd onnodige verstoring van dieren door het gebruik van licht door bij het gebruik van verlichting te kiezen voor armaturen die weinig strooilicht veroorzaken en te voorkomen dat deze uitstralen en/of gericht worden op opgaand groen en/of bebouwing; − Bomen en beplantingen die behouden blijven in het besluitgebied te markeren en voldoende beschermen zodat ze niet beschadigd raken gedurende de werkzaamheden. In de provincie Gelderland mogen bij een ruimtelijke ontwikkeling, zonder vergunning de volgende soorten met een schepnet gevangen worden: bruine kikker gewone pad, kleine watersalamander, meerkikker en middelste groene kikker.
Dat zelfde geldt voor het gebruik van een vangkooi voor de volgende soorten:
22
aardmuis, bosmuis, dwergmuis, dwergspitsmuis, egel, gewone bosspitsmuis, haas, huisspitsmuis, ree, rosse woelmuis, ondergrondse woelmuis, tweekleurige bosspitsmuis, veldmuis en vos. Als voorwaarde daarbij geld wel dat de gevangen dieren zo snel mogelijk in de directe omgeving op een voor de betreffende soort geschikte plek weer worden vrijgelaten. Als bovengenoemde maatregelen niet genomen kunnen worden, dient een deskundig ecoloog geraadpleegd te worden hierover.
23
4 Conclusie Op de Dorpsstraat 43 te Bemmel bevindt zich een perceel met een vervallen pand. De gemeente Lingewaard wil middels een TAM-IMRO procedure de functie wonen toekennen aan deze locatie en de huidige opstallen op het perceel laten slopen. Voor het doorlopen van een ruimtelijke procedure is het noodzakelijk dat de haalbaarheid van het plan wordt aangetoond. Er dient daarom vanuit de ecologie onderzocht te worden of met de ruimtelijke ontwikkelingen die het plan toestaat sprake is van overtreding van de geldende natuurwet- en regelgeving. In deze quick scan is onderzocht of er beschermde natuurwaarden, volgens de nu geldende natuurwet- en regelgeving, aan- of afwezig zijn in het besluitgebied. Ook is nagegaan of de ruimtelijke ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt, mogelijk negatieve effecten kan hebben op beschermde natuur buiten het besluitgebied.
4.1
Beschermde gebieden
4.1.1
Natura 2000-gebieden Aangezien binnen 25 km van het besluitgebied een Natura 2000-gebied aanwezig is, is een onderzoek naar stikstofdepositie uitgevoerd (SAB 2024). Uit de AERIUS berekeningen van de aanleg- en gebruiksfase van dit project blijkt dat er geen rekenresultaten hoger zijn dan 0,00 mol stikstof/ha/j op de stikstofgevoelige habitattypen in de omliggende Natura 2000-gebieden. Er zijn daardoor geen nadelige milieueffecten te verwachten op de omliggende Natura 2000-gebieden. Een omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit in niet nodig.
4.1.2
Natuurnetwerk Nederland Verder blijkt uit de quick scan dat het besluitgebied geen onderdeel uitmaakt van Natuurnetwerk Nederland of ander provinciaal beschermd natuurgebied aanwezig is. De provinciale bescherming van deze gebieden staat de uitvoering van het plan dan ook niet in de weg en nader onderzoek hiernaar is niet noodzakelijk.
4.2
Beschermde soorten
4.2.1
Streng beschermingsregime Verblijfplaatsen of andere essentiële elementen van habitatrichtlijnsoorten en niet vrijgestelde soorten van het beschermingsregime ‘andere soorten’, en jaarrond beschermde nesten van vogelrichtlijnsoorten zijn niet aanwezig in het besluitgebied of de directe omgeving ervan. De bescherming van deze categorie soorten staat de ontwikkeling daarom niet in de weg. De rugstreeppad komt nu niet voor in het besluitgebied, maar kan bouwterreinen wel makkelijk koloniseren. Tref de maatregelen zoals beschreven in paragraaf 3.8.1 om vestiging van deze soort te voorkomen.
24
Uit de quick scan blijkt dat vogelsoorten waarvan het nest niet jaarrond is beschermd in of in de directe omgeving van het besluitgebied tot broeden kunnen komen. Tref derhalve de preventieve maatregelen zoals beschreven in paragraaf 3.3.3.2 om een schadelijke handeling onder de Omgevingswet te voorkomen. 4.2.2
Specifieke zorgplicht Uit de quick scan blijkt dat soorten voor kunnen komen die enkel onder de specifieke zorgplicht vallen en niet onder een strenger beschermingsregime. Deze vallen binnen de volgende soortgroepen: vogels zoogdieren Tref hiervoor de maatregelen zoals opgesomd in paragraaf 3.11. Indien het uitvoeren van deze maatregelen (deels) niet mogelijk is, dient afstemming plaats te vinden met een deskundig ecoloog.
4.3
Vervolgstappen − Tref de maatregelen zoals beschreven in paragraaf 3.11; − Tref de preventieve maatregelen zoals beschreven in paragraaf 3.3.3.2 voor broedende vogels ; − Zorg tijdens de bouwfase dat het besluitgebied niet geschikt wordt voor de rugstreeppad, zoals beschreven in paragraaf 3.8.
25
Geraadpleegde bronnen BIJ12. 2017a. Kennisdocument Steenuil Athene noctua, versie 1.0, juli 2017. BIJ12, Utrecht. BIJ12. 2024b. Kennisdocument Gewone dwergvleermuis Pipistrellus pipistrellus, versie 2.0, april 2024. BIJ12, Utrecht. BIJ12. 2017c. Kennisdocument Kerkuil Tyto alba, versie 1.0, juli 2017. BIJ12, Utrecht. BIJ12. 2017d. Kennisdocument Das Meles meles, versie 1.0, juli 2017. BIJ12, Utrecht. BIJ12. 2023a. Kennisdocument Gierzwaluw Apus apus, versie 2.0, juli 2023. BIJ12, Utrecht. BIJ12. 2023b. Kennisdocument Huismus Passer domesticus, versie 2.1, februari 2023. BIJ12, Utrecht. BIJ12. 2024. Kennisdocument Kleine marterachtigen Bunzing – Hermelijn – Wezel, versie 1.0, januari 2024. BIJ12, Utrecht. Broekmeyer, M. E. A., Schouwenberg, E. P. A. G., van der Veen, M., Prins, D., & Vos, C. C. (2005). Effectenindicator Natura 2000-gebieden: achtergronden en verantwoording ecologische randvoorwaarden en storende factoren. (Alterra-rapport; No. 1375). Alterra. Bos, F. Bosveld, M. Groenendijk, D. van Swaay, C. Wynhof, I. De Vlinderstichting. 2006. De dagvlinders van Nederland. Verspreiding en bescherming. Nederlandse fauna deel 7. Creemers, R. van Delft, J. 2009. De Amfibieën en Reptielen van Nederland. Nederlandse Fauna deel 9. Dietz, Ch. von Helversen, O. Nill, D. 2011. Vleermuizen. Alle soorten van Europa en Noordwest-Afrika. Janssen, J. A. M. Schamineé, J. H. J. 2004.
Europese Natuur in Nederland. Soorten van de habitatrichtlijn. Lange, R. Twisk, P. van Winden, A. van Diepenbeek, A. 2003. Zoogdieren van WestEuropa. Limpens, H. J. G. A. Twisk, P. Veenbaas, G. 2004. Met vleermuizen onderweg. Uitgave DDW en VZZ.
Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie. 2002. De Nederlandse Libellen (Odonata). Nederlandse Fauna deel 4. Netwerk Groene Bureaus. 2020. Definitielijst Netwerk Groene Bureaus 2020, 16 januari 2020. Netwerk Groene Bureaus. 2023. Soortinventarisatieprotocollen in het kader van de Wet natuurbescherming (versie nov 2023). Netwerk Groene Bureaus, Gegevensautoriteit Natuur, Zoogdiervereniging. 2020. Vleermuisprotocol 2021. SOVON. 2002. Atlas van de Nederlandse Broedvogels. Verspreiding, aantallen, verandering. Nederlandse Fauna deel 5. Sparrius, L. Odé, B. Beringen, R. Basisrapport Rode Lijst Vaatplanten 2012 volgens Nederlandse en IUCN-criteria. FLORON rapport 57. Zoogdiervereniging & Probos. 2012. Laanbeheer en vleermuizen; met oog voor veiligheid en cultuurhistorie; met bijdragen van E. A. Jansen, M. H. A. van Benthem, C. de Groot, P. Twisk & H. J. G. A. Limpens.
Websites www.anemoon.org www.aerius.nl www.eis-nederland.nl www.ndff.nl www.ravon.nl www.sovon.nl statline.cbs.nl www.synbiosys.alterra.nl www.verspreidingsatlas.nl www.vlinderstichting.nl www.vogelbescherming.nl www.zoogdiervereniging.nl
Bijlage: Tabel soorten NDFF Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
Kleine watersalamander
Lissotriton vulgaris
Amfibieën
Bruine kikker
Rana temporaria
Amfibieën
Pelophylax esculentus Groene kikker (Onb.)
synklepton
Amfibieën
Kamsalamander
Triturus cristatus
Amfibieën
Gewone pad
Bufo bufo
Amfibieën
Rugstreeppad
Epidalea calamita
Amfibieën
Pelophylax kl. escuBastaardkikker
lentus
Amfibieën
Boomkikker
Hyla arborea
Amfibieën
Groot touwtjesmos
Anomodon viticulosus
Blad- en Levermossen
Homalothecium lutesSmaragdmos
cens
Blad- en Levermossen
Oevereendagsmos
Ephemerum rutheanum
Blad- en Levermossen
Ephemerum recurvifoKalkeendagsmos
lium
Blad- en Levermossen
Groot klokhoedje
Encalypta streptocarpa
Blad- en Levermossen
Limnephilus
Limnephilus incisus
Geleedpotigen - Insecten
Vierlijneendagsvlieg
Ephemera glaucops
Geleedpotigen - Insecten
Bruin blauwtje
Aricia agestis
Insecten - Dagvlinders
Grote vos
Nymphalis polychloros
Insecten - Dagvlinders
Gele luzernevlinder
Colias hyale
Insecten - Dagvlinders Insecten - Nachtvlinders en microlepidoptera, Insecten - Macronachtvlin-
Teunisbloempijlstaart
Proserpinus proserpina
ders
Hylaeus punctulatissi-
Insecten - Wespen, Bijen
mus
en Mieren
zwam
Lepista saeva
Schimmels
Kleverige schorsmycena
Mycena clavularis
Schimmels
Tijgertaaiplaat
Lentinus tigrinus
Schimmels
Lookmaskerbij Paarssteelschijnridder-
Muurtrechtertje
Omphalina rickenii
Schimmels
Blauwe korstzwam
Terana caerulea
Schimmels
Gewone agrimonie
Agrimonia eupatoria
Vaatplanten
Odontites vernus subsp. Rode ogentroost
serotinus
Vaatplanten
Beemdkroon
Knautia arvensis
Vaatplanten
Spiesleeuwenbek
Kickxia elatine
Vaatplanten
Moeraskruiskruid
Jacobaea paludosa
Vaatplanten
Distelbremraap
Orobanche reticulata
Vaatplanten
Zacht vetkruid
Sedum sexangulare
Vaatplanten
Welriekende agrimonie
Agrimonia procera
Vaatplanten
Tragopogon pratensis Oosterse morgenster
subsp. orientalis
Vaatplanten
Gladde ereprijs
Veronica polita
Vaatplanten
Steenanjer
Dianthus deltoides
Vaatplanten
Tripmadam
Sedum rupestre
Vaatplanten
Korenbloem
Centaurea cyanus
Vaatplanten
Schijnraket
Erucastrum gallicum
Vaatplanten
Gele kornoelje
Cornus mas
Vaatplanten
Ononis spinosa subsp. Kattendoorn
spinosa
Vaatplanten
Selderij
Apium graveolens
Vaatplanten
Absintalsem
Artemisia absinthium
Vaatplanten
Slofhak
Anthoxanthum aristatum
Vaatplanten
Bosaardbei
Fragaria vesca
Vaatplanten
Kamgras
Cynosurus cristatus
Vaatplanten
Heemst
Althaea officinalis
Vaatplanten
bloem
Primula vulgaris
Vaatplanten
Echte gamander
Teucrium chamaedrys
Vaatplanten
Akkerandoorn
Stachys arvensis
Vaatplanten
Alver
Alburnus alburnus
Vissen
Horsmakreel
Trachurus trachurus
Vissen
Stengelloze sleutel-
Smient
Anas penelope
Vogels
Bontbekplevier
Charadrius hiaticula
Vogels
Wintertaling
Anas crecca
Vogels
Middelste zaagbek
Mergus serrator
Vogels
Grote mantelmeeuw
Larus marinus
Vogels
Zomertaling
Anas querquedula
Vogels
Brilduiker
Bucephala clangula
Vogels
Tureluur
Tringa totanus
Vogels
Goudplevier
Pluvialis apricaria
Vogels
Slobeend
Anas clypeata
Vogels
Kemphaan
Calidris pugnax
Vogels
Pijlstaart
Anas acuta
Vogels
Oeverloper
Actitis hypoleucos
Vogels
Watersnip
Gallinago gallinago
Vogels
Roerdomp
Botaurus stellaris
Vogels
Grutto
Limosa limosa
Vogels
Wulp
Numenius arquata
Vogels
Visdief
Sterna hirundo
Vogels
Grauwe gans
Anser anser
Vogels
Groene specht
Picus viridis
Vogels
Knobbelzwaan
Cygnus olor
Vogels
Braamsluiper
Sylvia curruca
Vogels
Ooievaar
Ciconia ciconia
Vogels
Roodborsttapuit
Saxicola rubicola
Vogels
Torenvalk
Falco tinnunculus
Vogels
Cetti's Zanger
Cettia cetti
Vogels
Scholekster
Haematopus ostralegus
Vogels
Steenuil
Athene vidalii
Vogels
Zeearend
Haliaeetus albicilla
Vogels
Veldleeuwerik
Alauda arvensis
Vogels
Blauwe reiger
Ardea cinerea
Vogels
Fuut
Podiceps cristatus
Vogels
Krakeend
Anas strepera
Vogels
Bergeend
Tadorna tadorna
Vogels
Kuifeend
Aythya fuligula
Vogels
Buizerd
Buteo buteo
Vogels
Gaai
Garrulus glandarius
Vogels
Rietgors
Emberiza schoeniclus
Vogels
Fazant
Phasianus colchicus
Vogels
Wielewaal
Oriolus oriolus
Vogels
Putter
Carduelis carduelis
Vogels
Boomkruiper
Certhia brachydactyla
Vogels
Kwartel
Coturnix coturnix
Vogels
Groenling
Chloris chloris
Vogels
Zwarte kraai
Corvus corone
Vogels
Patrijs
Perdix perdix
Vogels
Ekster
Pica pica
Vogels
Kneu
Linaria cannabina
Vogels
Sperwer
Accipiter nisus
Vogels
Kievit
Vanellus vanellus
Vogels
Kleine plevier
Charadrius dubius
Vogels
Waterral
Rallus aquaticus
Vogels
Houtduif
Columba palumbus
Vogels
Holenduif
Columba oenas
Vogels
Zwarte stern
Chlidonias niger
Vogels
Boomklever
Sitta europaea
Vogels
Matkop
Poecile montanus
Vogels
Grote bonte specht
Dendrocopos major
Vogels
IJsvogel
Alcedo atthis
Vogels
Koekoek
Cuculus canorus
Vogels
Gele kwikstaart
Motacilla flava
Vogels
Graspieper
Anthus pratensis
Vogels
Oeverzwaluw
Riparia riparia
Vogels
Phoenicurus phoenicuGekraagde roodstaart
rus
Vogels
Blauwborst
Luscinia svecica
Vogels
Witte kwikstaart
Motacilla alba
Vogels
Bosrietzanger
Acrocephalus palustris
Vogels
Acrocephalus schoenoRietzanger
baenus
Vogels
Sprinkhaanzanger
Locustella naevia
Vogels
Spotvogel
Hippolais icterina
Vogels
Acrocephalus arundinaGrote karekiet
ceus
Vogels
Acrocephalus scirpaKleine karekiet
ceus
Vogels
Bonte vliegenvanger
Ficedula hypoleuca
Vogels
Grauwe vliegenvanger
Muscicapa striata
Vogels
Grasmus
Sylvia communis
Vogels
Coccothraustes coccoAppelvink
thraustes
Vogels
Grote lijster
Turdus viscivorus
Vogels
Dodaars
Tachybaptus ruficollis
Vogels
Casarca
Tadorna ferruginea
Vogels
Waterhoen
Gallinula chloropus
Vogels
Nachtegaal
Luscinia megarhynchos
Vogels
Stormmeeuw
Larus canus
Vogels
Havik
Accipiter gentilis
Vogels
Grote Canadese gans
Branta canadensis
Vogels
Brandgans
Branta leucopsis
Vogels
Ringmus
Passer montanus
Vogels
Zwartkop
Sylvia atricapilla
Vogels
Staartmees
Aegithalos caudatus
Vogels
Tuinfluiter
Sylvia borin
Vogels
Huiszwaluw
Delichon urbicum
Vogels
Tafeleend
Aythya ferina
Vogels
Kluut
Recurvirostra avosetta
Vogels
Zwarte roodstaart
Phoenicurus ochruros
Vogels
Tapuit
Oenanthe oenanthe
Vogels
Blauwe kiekendief
Circus cyaneus
Vogels
Merel
Turdus merula
Vogels
Winterkoning
Troglodytes troglodytes
Vogels
Tjiftjaf
Phylloscopus collybita
Vogels
Spreeuw
Sturnus vulgaris
Vogels
Koolmees
Parus major
Vogels
Pimpelmees
Cyanistes caeruleus
Vogels
Vink
Fringilla coelebs
Vogels
Zanglijster
Turdus philomelos
Vogels
Fitis
Phylloscopus trochilus
Vogels
Meerkoet
Fulica atra
Vogels
Wilde eend
Anas platyrhynchos
Vogels
Huismus
Passer domesticus
Vogels
Kramsvogel
Turdus pilaris
Vogels
Boerenzwaluw
Hirundo rustica
Vogels
Turkse tortel
Streptopelia decaocto
Vogels
Wilde zwaan
Cygnus cygnus
Vogels
Keep
Fringilla montifringilla
Vogels
Raaf
Corvus corax
Vogels
Kraanvogel
Grus grus
Vogels
Kleine zilverreiger
Egretta garzetta
Vogels
Zwarte mees
Periparus ater
Vogels
Ransuil
Asio otus
Vogels
Roek
Corvus frugilegus
Vogels
Heggenmus
Prunella modularis
Vogels
Kauw
Corvus monedula
Vogels
Gierzwaluw
Apus apus
Vogels
Roodborst
Erithacus rubecula
Vogels
Kleine mantelmeeuw
Larus fuscus
Vogels
Chroicocephalus ridiKokmeeuw
bundus
Vogels
Kleine bonte specht
Dryobates minor
Vogels
Grauwe klauwier
Lanius collurio
Vogels
Boomvalk
Falco subbuteo
Vogels
Paapje
Saxicola rubetra
Vogels
Lichte aardslak
Limacus flavus
Weekdieren Weekdieren, Land- en
Kleine kartuizerslak
Monacha cartusiana
zoetwatermollusken Weekdieren, Land- en
Wijngaardslak
Helix pomatia
zoetwatermollusken Zoogdieren, Overige
Konijn
Oryctolagus cuniculus
zoogdieren Zoogdieren, Overige
Bever
Castor fiber
zoogdieren Zoogdieren, Overige
Haas
Lepus europaeus
zoogdieren Zoogdieren, Overige
Wezel
Mustela nivalis
Vos
Vulpes vulpes
Ree
Capreolus capreolus
zoogdieren Zoogdieren, Overige zoogdieren Zoogdieren, Overige zoogdieren Zoogdieren, Overige
Egel
Erinaceus europaeus
zoogdieren Zoogdieren, Overige
Dwergspitsmuis
Sorex minutus
zoogdieren Zoogdieren, Overige
Huisspitsmuis
Crocidura russula
zoogdieren Zoogdieren, Overige
Bosmuis
Apodemus sylvaticus
zoogdieren Zoogdieren, Overige
Dwergmuis
Micromys minutus
zoogdieren Zoogdieren, Overige
Steenmarter
Martes foina
Bunzing
Mustela putorius
zoogdieren Zoogdieren, Overige zoogdieren
Zoogdieren, Overige Das
Meles meles
zoogdieren Zoogdieren, Overige
Rosse woelmuis
Myodes glareolus
zoogdieren
Pipistrellus sp. indet.
Zoogdieren, Vleermuizen
Pipistrellus pipistrellus
Zoogdieren, Vleermuizen
Gewone/Kleine/Ruige dwergvleermuis Gewone dwergvleermuis