1421800 - Bijlage 1 - Beleidskader circulariteit 2026 - 2030
Tekst van het document
De MKI zet de milieubelasting, zoals CO2uitstoot, waterverbruik en grondstoffenuitputting, om in een financiële waarde, vaak in de vorm van ‘schaduwkosten’. Er zijn nu elf indicatoren (later negentien) die berekenen wat de impact op het milieu is van de producten. Het wordt over de gehele levenscyclus berekent waarbij de winning en het hergebruik van de grondstoffen en materialen wordt meegenomen. Hoe lager de MKI-waarde, hoe beter het product is voor het milieu en vaak dat het meer circulair. 7. Participatie: participatie houdt in dat bewoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen actief meedoen in de samenleving. Dit betekent dat zij mee kunnen denken over projecten, initiatieven en besluiten. 8. Conceptueel bouwen: hiervoor zijn een aantal kernbegrippen relevant. Standaardisatie en herhaalbaarheid: er wordt gewerkt met standaardiseerbare en herhaalbare ontwerpen die steeds opnieuw toegepast kunnen worden. Flexibiliteit: de concepten zijn flexibel inzetbaar en kunnen worden aangepast aan de specifieke eisen van de locatie, bewoners en opdrachtgever. Integrale aanpak: de oplossing is integraal ontwikkeld door de aanbieder, die nauw samenwerkt met partijen 22
uit de toeleverende industrie. Prestatiegerichte uitvraag: de opdrachtgever specificeert de gewenste prestaties van het gebouw, niet de exacte oplossing. Prefab bouwen is een goed voorbeeld van conceptueel bouwen. 9. Building Circularity Index (BCI): is een meetinstrument dat de circulaire potentie van een gebouw beoordeelt, rekening houdend met het materiaalgebruik en de losmaakbaarheid ervan gedurende de levensduur van het gebouw. 10. Milieu Prestatie Gebouwen (MPG): is een berekening die de milieubelasting van de materialen in een gebouw aangeeft, uitgedrukt in euro/m²/jaar. Deze score geeft een maat voor duurzaamheid en is verplicht voor nieuwe gebouwen, waarbij een lagere MPG-score een lagere milieu-impact betekent. Het berekent de milieukosten van alle gebruikte bouwproducten tijdens de volledige levenscyclus, van productie tot afval, en wordt gedeeld door het vloeroppervlak en de levensduur van het gebouw. 11. Groene Metropool regio (GMR): is een samenwerkingsverband van gemeenten, zoals in de regio Arnhem-Nijmegen, die gezamenlijk werken aan een balans tussen groei en het behoud van een groen en leefbaar landschap. De focus ligt op het aanpakken van maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, economie, mobiliteit en circulariteit, met als doel ‘groene groei’ te realiseren door stedelijke ontwikkeling en natuur met elkaar te verbinden. 12.
Circulaire Impactladder: een instrument ontwikkeld door de Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen (GMR) om de circulariteit van woningbouwprojecten te meten en te stimuleren. 13. Grondstoffen: grondstoffen zijn natuurlijke materialen die worden gewonnen uit de aarde en als basis dienen voor de productie van goederen. 14. Hergebruiken: hergebruiken betekent het opnieuw gebruiken van materialen of producten, zodat ze niet worden weggegooid en een tweede leven krijgen. 15. Toekomstbestendig bouwen: toekomstbestendig bouwen betekent bouwen op een manier die rekening houdt met de toekomst, zodat gebouwen duurzaam, energiezuinig, flexibel en klimaatbestendig zijn, én lang mee kunnen gaan. 16. Primaire grondstoffen: primaire grondstoffen zijn grondstoffen die direct uit de natuur worden gewonnen en nog niet eerder zijn gebruikt of verwerkt. 17. Modulair ontwerp: modulair ontwerp is een manier van ontwerpen waarbij een product of gebouw wordt opgebouwd uit losse, verwisselbare onderdelen die eenvoudig te vervangen, aan te passen of te hergebruiken zijn. 18. Zorgplicht: dit betekent dat er verantwoordelijkheid moet worden genomen om schade te voorkomen en zorgvuldig moet worden gehandeld voor de veiligheid, gezondheid of het welzijn van anderen, mensen of het milieu. 19.
Gebouwde omgeving: de gebouwde omgeving is het geheel van door mensen gemaakte gebouwen en infrastructuur waarin we wonen, werken, reizen en recreëren. 20. Programma Conceptueel en Circulair Bouwen (CCB): het Programma CCB is een regionaal samenwerkingsprogramma dat zich richt op het versnellen van de woningbouwopgave in de regio Arnhem-Nijmegen op een snelle, betaalbare en duurzame manier. Het programma is onderdeel van de bredere transitie naar een circulaire bouweconomie en loopt van 2023 tot 2030.
21. Ecodesign: ecodesign is een manier van ontwerpen waarbij rekening wordt gehouden met het milieu tijdens de hele levenscyclus van een product. 22. Right to Repair: right to Repair is het recht van consumenten om hun producten te laten repareren of zelf te repareren, in plaats van ze weg te gooien of te vervangen. 23. Plastic Act: dit verwijst naar de Europese richtlijn over e single-use plastic (SUP) producten, die een verbod instelt op bepaalde wegwerpplastic artikelen, zoals borden en bestek (sinds 2021), en vereist dat doppen aan flessen vastzitten (vanaf 2024). 24. Startnotitie circulariteit: de startnotitie is in februari 2024 vastgesteld in de gemeente Lingewaard. 25. Programma KEC: dit is het programma klimaat, energie en circulariteit van gemeente Lingewaard. 26. R-ladder: de R-ladder is een ranglijst van strategieën voor materiaalgebruik, die aangeeft welke opties het meest duurzaam zijn, van voorkomen tot afvalverwerking. Er zijn negen termen in de rladder. 27. Preventie: dit betekent het voorkomen of beperken van het gebruik van materialen. 28. Waardebehoud: dat betekent het behouden van de economische, functionele of materiële waarde van een product, materiaal of grondstof, zodat het zo lang mogelijk nuttig blijft en niet onnodig wordt afgedankt. 29.
Waardecreatie: is het toevoegen van waarde aan producten, diensten of processen, zodat ze meer betekenis, nut of opbrengst opleveren voor klanten, gebruikers, of de samenleving. 30. Het Nieuwe Normaal (HNN): Met opdrachtgevers en -nemers uit de bouwsector is een nieuw, gedragen standaard voor circulair bouwen ontwikkeld: Het Nieuwe Normaal (HNN). Met haalbare én ambitieuze prestaties voor nieuwbouw, bestaande bouw, infrastructuur en sloop. 31. Presterende overheid: Hierbij gaat het om sturen op prestaties. Effectiviteit en efficiency zijn belangrijke aspecten van deze rol. Resultaten moeten meetbaar zijn en beoordeeld kunnen worden op kaders zoals tijd, geld en concrete doelstellingen. 32. Netwerkende overheid: een netwerkende overheid is een overheid die samenwerkt met andere partijen – zoals burgers, bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties – om complexe maatschappelijke vraagstukken op te lossen. 33. Responsieve overheid: een responsieve overheid is een overheid die luistert naar de behoeften, zorgen en signalen van burgers en daar snel, zorgvuldig en passend op reageert in haar beleid en uitvoering. 34. Biobased bouwen: biobased bouwen is een manier van bouwen waarbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van hernieuwbare, natuurlijke materialen van biologische oorsprong, zoals hout, hennep, stro, bamboe of vlas. 35.
Prefab houtbouw: dit is een bouwmethode waarbij bouwelementen van hout vooraf in een fabriek worden gemaakt (prefabricage) en vervolgens op de bouwplaats in elkaar worden gezet.
24
36. Optoppen: optoppen is het toevoegen van één of meerdere extra bouwlagen boven op een bestaand gebouw om meer woon- of gebruiksruimte te creëren, zonder dat er nieuwe grond nodig is.
26