1393925 Bijlage 11 bij toelichting Hof v Klein Baal Verkeersstudie
Tekst van het document
Verkeersstudie ‘t Hof van Klein Baal
Opdrachtgever
Jansen Bouwontwikkeling
Kenmerk
012116.20220503.N1.05
Status
Definitief
Titel rapport
Datum publicatie
Verkeersstudie ‘t Hof van Klein Baal
31 augustus 2023
© Copyright Goudappel Groep BV
Inhoudsopgave 1. Inleiding
3
2. Verkeersgeneratie
1
2.1
Uitgangspunten
1
2.2
Verkeersgeneratie
2
3. Analyse verkeerskundige effecten
4
3.1
Verkeerskundig effect Lage Zandsestraat
4
3.2
Verkeerskundig effect kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat
6
4. Conclusie
10
Bijlage 1 CROW Kencijfers
11
Bijlage 2 Resultaten Wegenscan
13
Bijlage 3 Input Kruispuntwijzer
14
1. Inleiding Jansen Bouwontwikkeling B.V. is betrokken bij de ontwikkeling van 61 woningen aan de Lage Zandsestraat te
Haalderen, genaamd ’t Hof van Klein Baal. De ontwikkeling wordt aangesloten op de Van der Mondeweg via de Lage Zandsestraat. Ten behoeve van de planontwikkeling is er inzicht benodigd in de verkeerskundige effecten van de woningbouwontwikkeling op het omliggende wegennet en het effect op de verkeersveiligheid in de omgeving.
Jansen Bouwontwikkeling BV Goudappel BV gevraagd een verkeerskundige analyse uit te voeren naar deze
woningbouwontwikkeling in Haalderen. In voorliggende rapportage worden de aanpak en resultaten van het
onderzoek toegelicht.
Figuur 1.1: Ontwikkellocatie Lage Zandsestraat Haalderen
2. Verkeersgeneratie De eerste stap in de beoordeling van de verkeerskundige effecten van de ontwikkeling is het inzichtelijk maken van het (toekomstig) verkeer wat gegenereerd word als gevolg van de ontwikkeling. Nieuwe functies of een wijziging van bestaande functies leiden tot een ander verkeersbeeld. Iedere functie heeft een bepaalde
verkeersgeneratie (het aantal motorvoertuigbewegingen van en naar een functie) die is opgebouwd uit
aankomend en vertrekkend verkeer onderverdeeld in licht (o.a. auto’s) middelzwaar (o.a. pakketbezorging) en
zwaar verkeer (o.a. vrachtwagens). Het gemeentelijk beleid heeft geen eigen kencijfers of normen met betrekking
tot verkeersgeneratie. De extra verkeersgeneratie als gevolg van de woningbouwontwikkeling wordt berekend aan
de hand van de meest recente CROW-kencijfers. Hierbij wordt een verdere verfijning naar inkomende en
uitgaande verkeersbewegingen tijdens de verkeerskundig maatgevende ochtend- en avondspits gemaakt.
2.1
Uitgangspunten
woningbouwprogramma In dit verkeerskundig onderzoek wordt het verkeerskundige effect van deze ontwikkeling in kaart gebracht. In dit onderzoek wordt uitgegaan van een gemengd woningbouwprogramma. Voor de 61 woningen is uitgegaan van plan ‘’t Hof van Klein Baal Haalderen’. functie
aantal
eenheid
Koop, huis, vrijstaand
1
woning
Koop, huis, twee-onder-een-kap
16
Koop, huis, tussen/hoek
44
Totaal
61
woning woning woning
Tabel 2.1: woningbouwprogramma ontwikkeling ’t Hof van Klein Baal Voor het bepalen hoeveel verkeer een locatie genereert, is inzicht in het aantal verkeersbewegingen per functieeenheid (woning) benodigd. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van CROW kencijfers1. CROW heeft naast de
parkeerkencijfers ook kencijfers met betrekking tot verkeersgeneratie opgesteld. De hoeveelheid
motorvoertuigbewegingen is afhankelijk van de stedelijkheidsgraad en ligging van de locatie. Binnen deze studie wordt voor de ontwikkellocatie aan de Lage Zandsestraat te Haalderen uitgegaan conform de indeling van het CBS van ‘weinig stedelijk’ en een locatie gelegen in ‘rest bebouwde kom’. De gehanteerde CROW tabellen zijn weergegeven in bijlage 1.
CROW hanteert binnen de kencijfers een bandbreedte. In deze studie wordt uitgegaan van het gemiddelde van deze bandbreedte. Op dit moment bestaat voor deze ontwikkeling geen aanleiding om hiervan af te wijken.
De kencijfers van CROW betreffen verkeersintensiteiten per eenheid op een gemiddelde weekdag. Voor de
beoordeling van de ontsluiting is de werkdag maatgevend. De omrekenfactor van week- naar werkdag bedraagt
conform CROW 1,11. In tabel 2.2 is de vertaling van het woningbouwprogramma naar de functies van CROW met
1
CROW publicatie 381: Toekomstbestendig parkeren – Van parkeerkencijfers naar parkeernormen
1
bijbehorende kencijfers voor verkeersgeneratie per ontwikkeling weergegeven in motorvoertuigbewegingen (mvt)
per weekdag- en werkdagetmaal. functie Koop, huis, vrijstaand
kencijfer weekdag (mvt/etmaal)
kencijfer werkdag (mvt/etmaal)
7,8
8,7
7,4
8,2
8,2
Koop, huis, twee-onder-eenkap Koop, huis, tussen/hoek
eenheid
9,1
woning woning woning
Tabel 2.2: Gehanteerde kencijfers verkeersgeneratie ontwikkeling ’t Hof van Klein Baal
2.2
Verkeersgeneratie
Aan de hand van de gehanteerde uitgangspunten is de verkeersgeneratie voor de ontwikkeling berekend. In tabel 2.3 zijn de resultaten van de verkeersgeneratie berekeningen voor de werkdag weergegeven. functie Koop, huis, vrijstaand
Koop, huis, tweeonder-een-kap Koop, huis, tussen/hoek Totaal
aantal
kencijfer
eenheid
1
9,1
woning
16
8,7
44
8,2
61
verkeersgeneratie werkdag
woning woning woning
10
140 361 511
Tabel 2.3: Verkeersgeneratie ontwikkeling ’t Hof van Klein Baal In bovenstaande tabel is te zien dat de ontwikkeling circa 511 mvt per werkdagetmaal genereert.
Op werkdagen worden verkeerkundig twee maatgevende momenten onderscheiden: de ochtend- en de
avondspits. Aanvullend is gekeken naar de verkeersgeneratie tijdens de maatgevende momenten. Hierbij is voor het drukste uur tijdens de ochtend- en de avondspits het verkeerseffect van het ontwikkelingsplan inzichtelijk
gemaakt. Op basis van de berekende verkeersgeneratie is een vertaling gemaakt naar verkeersgeneratie voor de
beide spitsperioden en verder onderscheid in aankomende en vertrekkende motorvoertuigbewegingen. Hiervoor
zijn kencijfers van CROW2 over de verdeling van verkeersgeneratiecijfers gebruikt. In tabel 2.4 zijn de
omrekenfactoren voor de ochtend- en de avondspits weergegeven. Hierbij is tevens onderscheid gemaakt naar
in- en uitgaande verkeersbewegingen.
aandeel verkeersgeneratie
periode etmaal
100%
ochtendspits
8%* aankomend
11%
vertrekkend
89%
avondspits
9%* aankomend
80%
vertrekkend
20%
Tabel 2.4: Omrekenfactoren ochtend- en avondspitsperioden * Betreft percentage etmaalintensiteiten
2
CROW publicatie 256: Verkeersgeneratie woon- en werkgebieden
2
Aan de hand van de verkeersgeneratieberekeningen en de verdeling naar richtingen en spitsperioden is het
verkeerseffect van de ontwikkeling voor de spitsperioden bepaald. Hierbij is tevens onderscheid gemaakt naar inen uitgaande verkeersbewegingen In tabel 2.5 is de verkeersgeneratie naar spitsuren weergegeven. periode
aandeel verkeersgeneratie
etmaal
511
ochtendspits
41 aankomend
5
vertrekkend
36
avondspits
46 aankomend
37
vertrekkend
9
Tabel 2.5: Verkeersgeneratie drukste spitsuren ontwikkeling ’t Hof van Klein Baal Tijdens het drukste uur in de avondspits genereert de ontwikkeling circa 46 motorvoertuigbewegingen, tijdens de ochtendspits zijn dit er circa 41, dit komt neer op minder dan één extra auto per minuut. De verkeersgeneratie tijdens de drukste spitsuren wordt gebruikt als input voor de analyse van de verkeersafwikkeling op kruispuntniveau.
3
3. Analyse verkeerskundige effecten Het verkeer van de ontwikkeling wordt afgewikkeld via de Lage Zandsestraat op de Van der Mondeweg. De
ontwikkeling van de woningbouw heeft direct invloed op de verkeersdrukte op de Lage Zandsestraat en het
kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat. In dit hoofdstuk worden de verkeerskundige effecten van de
ontwikkeling op de Lage Zandsestraat en het kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat geanalyseerd. In onderstaande paragrafen worden de uitgangspunten en resultaten van de analyse toegelicht.
3.1
Verkeerskundig effect Lage Zandsestraat
Aanpak De verkeerssituatie op het wegvak ‘Lage Zandsestraat’ wordt getoetst aan de hand van de Wegenscan. De
Wegenscan is een tool ontwikkeld door Goudappel waarmee op basis van kenmerken op en langs de weg (o.a. verhardingsbreedte, aanwezigheid voorzieningen langzaam verkeer en omgevingskenmerken) een uitspraak
wordt gedaan over de maximaal wenselijke aantal motorvoertuigbewegingen per etmaal vanuit oogpunt van
verkeer en veiligheid. Met behulp van de Wegenscan is het evenwicht tussen de huidige vormgeving, functie en
het gebruik van de wegvakken nabij het plangebied getoetst aan de richtlijnen binnen Duurzaam Veilig3. In deze tool zijn landelijke ontwerprichtlijnen van onder meer kennisinstituut CROW opgenomen. Met de Wegenscan wordt de verkeersveilige wegvakcapaciteit bepaald. Verkeersintensiteit De verkeersintensiteit op de Lage Zandsestraat en de Van der Mondeweg zijn ontleend uit het verkeersmodel van de gemeente Lingewaard. Het betreft de verkeersintensiteit per etmaal in de autonome referentiesituatie 20304.
Deze intensiteiten vormen het uitgangspunt voor de analyse van de kwaliteit van de verkeersafwikkeling op wegvak- en kruispuntniveau. wegvak
aantal mvt/etmaal
Lage Zandsestraat
1.000
Van de Mondeweg
14.300
Tabel 3.1: Verkeersintensiteit Lage Zandsestraat en Van der Mondeweg Conform het verkeersmodel van de gemeente Lingewaard bevinden zich in de referentiesituatie circa 1.000 motorvoertuigbewegingen per etmaal op de het wegvak ‘Lage Zandsestraat’. De verkeersintensiteit in de
referentiesituatie vormt samen met de verkeersgeneratie door de ontwikkeling de input voor de Wegenscan. Op de Van der Monderweg is de verkeersintensiteit in de referentiesituatie circa 14.300
motorvoertuigbewegingen per etmaal. Omdat de Van der Mondeweg een grote provinciale weg is, is het effect van de ontwikkeling niet nauwkeurig toe te kennen aan de gehele Van der Mondeweg. Daarom wordt enkel de Lage Zandsestraat op wegvakniveau beoordeeld. De Van der Mondeweg wordt toegelicht in de volgende paragraaf.
3 4
Duurzaam Veilig biedt een set aan principes die als uitgangspunten dienen voor een veilige verkeersafwikkeling
Deze situatie omvat alle vastgestelde bouwplannen door de gemeente Lingewaard
4
Beoordeling wegvak Onderstaand is het resultaat van de beoordeling van het wegvak Lage Zandsestraat weergegeven. De resultaten van de beoordeling van de wegvakken met de Wegenscan zijn opgenomen in bijlage 2.
Functie en vormgeving De Lage Zandsestraat is gelegen aan de rand van de bebouwde kom van Haalderen. Het is een zijweg van de
provinciale weg (Van der Mondeweg). In de beoordeling van het wegvak is het gedeelte onderzocht tussen de Van der Mondeweg en Klein Baal (figuur 3.1), waarop de ontwikkeling ontsloten wordt.
De Lage Zandsestraat functioneert als erftoegangsweg met bijbehorend snelheidsregime van 30 km/h. De
rijbaanbreedte bedraagt 5,2 meter. Aan één zijde is een trottoir gesitueerd, fietsers en gemotoriseerd vervoer
delen de rijbaan. Aan de hand van deze vormgeving en functie is de Wegenscan ingevuld, zoals opgenomen in bijlage 2.
Figuur 3.1: Geselecteerd wegvak Lage Zandsestraat Resultaat beoordeling Wegenscan In bijlage 2 zijn de uitkomsten van de Wegenscan gevisualiseerd. Aan de hand van de beoordeling blijkt dat op
het geselecteerde wegvak Lage Zandsestraat een verkeersintensiteit van maximaal circa 4.000 mvt/etmaal passend zijn voor een verkeersveilige omgeving.
Dit betekent dat wanneer het verkeer van de ontwikkeling wordt afgewikkeld op de Lage Zandsestraat de
vormgeving voldoende is om het verkeer van en naar de ontwikkeling af te wikkelen. In de plansituatie komen er circa 500 motorvoertuigbewegingen bij de circa 1.000 motorvoertuigbewegingen in de referentiesituatie. De 1.500 motorvoertuigen passen ruim binnen de gestelde grenswaarde van 4.000 mvt/etmaal5.
5
In het Wegencategoriseringsplan Lingewaard uit 2020 wordt voor een erftoegangsweg type II binnen de bebouwde kom een
grenswaarde van 3.000 mvt/etmaal gehanteerd. Ook hiermee blijven de intensiteiten in de plansituatie ruim binnen de gestelde grenswaarden, echter stelt de gemeente bij deze intensiteit elementenverharding voor.
5
Een verkeersintensiteit van circa 1.500 motorvoertuigen in de plansituatie is daarmee passend voor een veilige en acceptabele verkeerssituatie. Op het wegvak is in de huidige vormgeving voldoende restcapaciteit om het extra verkeer als gevolg van de ontwikkeling af te wikkelen.
3.2
Verkeerskundig effect kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat
Aanpak Nabij de ontwikkeling is het kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat gelegen (figuur 3.2). De kwaliteit
van de verkeersafwikkeling van het kruispunt is geanalyseerd met de kruispuntwijzer en beoordeeld op gemiddelde verliestijden en I/C-waarde. Met de kruispuntwijzer is het mogelijk om de meest gangbare
kruispuntvormen (zonder verkeerslichten) door te rekenen en met elkaar te vergelijken. De analyse is gemaakt
voor het drukste ochtend- en het avondspitsuur (AS). De input van de kruispuntwijzer is weergegeven in bijlage 3.
Figuur 3.2: Kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat Uitgangspunten De beoordelingscriteria die gehanteerd zijn om de kwaliteit van de verkeersafwikkeling te beoordelen zijn: de gemiddelde verliestijd en de I/C waarde. Hierna zijn de beoordelingscriteria afzonderlijk toegelicht. Als basis
worden de kruispuntstromen uit het verkeersmodel van de gemeente Lingewaard in het autonome referentiejaar 2030 gehanteerd, deze kruispuntstromen zijn weergegeven in bijlage 3. De verkeersgeneratie voor de drukste spitsuren wordt hier per scenario aan toegekend.
6
Gemiddelde verliestijd Een indicator voor het beoordelen van de kwaliteit van de verkeersafwikkeling is de gemiddelde verliestijd.
Verliestijd betreft het verschil in seconden tussen een free-flow situatie (zonder te hoeven wachten door ander
verkeer) en de benodigde tijd in een spitsuur met verkeer. Anders gezegd, de tijd die een voertuig ‘verliest’ ten
opzichte van een situatie zonder verkeer. In tabel 3.1 zijn de indicatieve grenswaarden (in seconden) opgenomen
die binnen de beoordeling van de verliestijden zijn gehanteerd. Hierbij is onderscheid gemaakt in de verliestijd
voor een hoofdrichting en een zijrichting voor motorvoertuigen en voetgangers/fietsers. In deze analyse wordt de gemiddelde verliestijd beoordeeld voor motorvoertuigen.
kwaliteit
hoofdrichting (seconden) motorvoertuig
fiets/voetganger
zijrichting (seconden) motorvoertuig
fiets/voetganger
goed
0-25
0-10
0-40
0-20
redelijk/matig
25-45
10-20
40-60
20-40
slecht
> 45
> 20
> 60
> 40
Tabel 3.1: Grenswaarden gemiddelde verliestijd voorrangskruispunt I/C waarde De verhouding tussen de verkeersintensiteit en de verkeerscapaciteit, ofwel de I/C waarde, geeft inzicht in het gebruik van het kruispunt. De I/C waarde geeft weer hoeveel restcapaciteit er op een kruispunttak zit en in hoeverre een kruispunttak verzadigd is.
Een I/C waarde boven de 0,8 betekent dat vertraging ontstaat. Bij I/C waarden die tussen de 0,7 en 0,8 liggen is er sprake van weinig restcapaciteit. Bij lagere I/C waarden kan het verkeer goed doorstromen. In tabel 3.2 zijn de gehanteerde grenswaarden opgenomen. kwaliteit
beoordeling
I/C waarde
goed
A
redelijk/matig
B
0,7-0,8
0-0,7
slecht
C
0,8-1,0
Tabel 3.2: Grenswaarden I/C waarden Resultaat In onderstaande tabel is zijn de uitkomsten van de analyse met de kruispuntwijzer weergegeven. Verliestijd (s)
I/C waarde
OS
AS
OS
AS
Lage Zandsestraat
7,13
6,58
0,14
0,08
Van der Mondeweg (zuid)
5,15
4,25
0,38
0,29
Van der Mondeweg (noord)
4,14
6,95
0,27
0,52
Tabel 3.3: Resultaten kruispuntwijzer Uit bovenstaande tabel blijkt de gemiddelde verliestijden en I/C-waarden binnen de gestelde grenswaarden blijven.
Het kruispunt Van der Monderweg-Lage Zandsestraat kan het verkeer op een verantwoorde wijze afwikkelen. Er ontstaan in de huidige vormgeving geen knelpunten in de verkeersafwikkeling.
7
Aanbevelingen veiligheid In de beschouwing van de huidige verkeerssituatie zijn er t.a.v. de veiligheid van het fietsverkeer enkele punten tot optimalisatie aan het licht gekomen. Op het kruispunt zijn aan beide kanten geen aparte oversteekvoorzieningen
voor fietsers gesitueerd. Hierdoor kan fietsverkeer wat over wilt steken het doorgaande fietsverkeer hinderen. Om de verkeersveiligheid t.a.v. de overstekende fietsers te bevorderen wordt er een tweetal aanbevelingen gedaan voor het fietspad t.h.v. het kruispunt: • •
Het creëren van opstelruimte voor fietsers;
Het aanleggen van een middenberm van minimaal 3 meter.
Verderop aan de van der Mondeweg is ten hoogte van de Kolkweg het kruispunt vormgegeven met aan beide
kanten opstelruimte voor afslaand fietsverkeer en een middenberm waar overstekend fietsverkeer zich tussen de rijbanen kan opstellen. Hierdoor wordt de oversteekkwaliteit voor fietsverkeer bevorderd. T.h.v. de Lage
Zandsestraat is er minder ruimte voor verbreding. De opstelvakken zouden hier wat minder breed gemaakt
kunnen worden. Hierdoor is er minder ruimte benodigd en hebben die fietsers toch ruimte om zich op te stellen, waardoor zij het doorgaande fietsverkeer minder hinderen.
Figuur 3.3: Kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat, hier ontbreken oversteekvoorzieningen voor fietsers
8
Figuur 3.4: Kruispunt Van der Mondeweg - Kolkweg met oversteekvoorzieningen voor fietsers
9
4. Conclusie Jansen Bouwontwikkeling BV heeft Goudappel BV gevraagd een verkeersstudie uit te voeren naar een woningbouwontwikkeling te Haalderen. Uit het onderzoek komen de volgende conclusies: •
Ontwikkeling ’t Hof van Klein Baal genereert circa 500 mvt per. Tijdens het drukste uur in de avondspits genereert de ontwikkeling circa 40 motorvoertuigbewegingen, tijdens de ochtendspits zijn dit er ook circa 40.
•
De wegcapaciteit op de Lage Zandsestraat is voldoende om het verkeer van de ontwikkeling op een verkeersveilige manier af te wikkelen.
•
Het kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat kan het verkeer van de ontwikkeling op een acceptabele wijze afwikkelen.
•
T.a.v. de veiligheid voor overstekend fietsverkeer wordt aanbevolen om opstelruimte voor fietsers aan
beide kanten van het kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat en een middenberm van minimaal 3 tussen beide rijbanen te situeren.
10
Bijlage 1 CROW Kencijfers
11
Tabel B1.1: gehanteerde tabellen kencijfers verkeersgeneratie CROW
12
Bijlage 2 Resultaten Wegenscan
Figuur B2.1: Input Wegenscan Lage Zandsestraat
Figuur B2.2: Output Wegenscan Lage Zandsestraat Aan de Lage Zandsestraat zijn banden aan weerzijden van de rijbaan gesitueerd. Hierdoor is het voor
gemotoriseerd niet mogelijk over de berm te rijden onder normale omstandigheden. Hierdoor is de factor ‘Bermschade’ niet van toepassing op de beoordeling van het wegvak.
13
Bijlage 3 Input Kruispuntwijzer
Figuur B3.1: Vormgeving kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat met kruispuntstromen tijdens de ochtendspits weergegeven in de Kruispuntwijzer
14
Figuur B3.2: Vormgeving kruispunt Van der Mondeweg-Lage Zandsestraat met kruispuntstromen tijdens de avondspits weergegeven in de Kruispuntwijzer
15
Goudappel Groep BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden en via onze partners in het buitenland Snipperlingsdijk 4 7417 BJ Deventer Nederland
Postbus 161
7400 AD Deventer Nederland
+31(0) 570 666 222
BTW NL 0071 06 798 B01
info@goudappel.nl KVK 3802 3224 www.goudappel.nl NL71Klein INGBBaal 0701 2167 86 Verkeersstudie ‘tIBAN Hof van - 28 september 2022
16