1362744 Bijlage 1. IHP Lingewaard 2025
Tekst van het document
IHP Lingewaard 2025
Opdrachtgever Gemeente Lingewaard Datum 21-08-2025 Referentie 1727401-0061.0.1 Auteur(s) Michel Drenth - HEVO B.V. Eefke Winkelmolen - HEVO B.V.
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
Statenlaan 8
5223 LA 's-Hertogenbosch
T 073 - 6 409 409
info@hevo.nl
KvK Brabant 16029774
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
Burg. Roelenweg 40
8021 EW Zwolle
T 038 - 4 258 101
ISO 9001-gecertificeerd
BTW 0011.60.461.B01
Inhoudsopgave 1. 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5.
Inleiding Landelijke Context Lokale Context Doelstelling Aanpak Leeswijzer
3 3 3 3 4 4
2. 2.1. 2.2. 2.3.
Aanbod Onderwijs en Kinderopvang Primair Onderwijs Voortgezet Onderwijs Kinderopvang
5 5 5 5
3. 3.1. 3.2. 3.3. 3.4.
Beleid en Visie Landelijk Beleid Lokaal Beleid Visie op Inclusief Onderwijs en Kansengelijkheid Visie op Onderwijshuisvesting
6 6 7 7 8
4. 4.1. 4.2.
Methodiek Capaciteitsanalyse Onderwijs Kwaliteitsanalyse Onderwijs
13 13 13
5. 5.1. 5.2.
Analyse en opgave Capaciteit Onderwijs Kwaliteit Onderwijs: Quickscans
15 15 16
6. 6.1. 6.2. 6.3. 6.4.
Opgaven Toelichting Scholenlandschap per Deelgebied Analyse en opgaves PO Analyse en scenario’s VO Integrale programmering
17 17 18 27 30
7.
Financiële vertaling en CO2-reductie
31
Referentie: 1727401-0061.0.1.
7.1. 7.2. 7.3. 7.4. 7.5. 7.6.
IHP Kwaliteit Verdeling Kwaliteit Kosten Financiële Uitgangspunten Overzicht investeringskosten Onderwijs Status IHP Kosten
31 31 31 32 33 34
8. 8.1. 8.2. 8.3.
Vervolg IHP Opstellen uitvoeringsprogramma Verbeteringen Duurzaamheid en Binnenmilieu Disclaimer
35 35 35 35
Bijlage I: Wettelijke en beleidskaders
36
Bijlage II: Energieprestaties
38
Bijlage III: Kwaliteitskader Huisvesting
38
Pagina 2 van 39
1. Inleiding De gemeente heeft samen met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties in 2018 een Integraal Huisvestingsplan (IHP) opgesteld voor de onderwijshuisvesting van het Primair Onderwijs (PO) en Voortgezet Onderwijs (VO). In 2019 is het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs vastgesteld. Daarbij heeft de gemeente zich voorgenomen dit IHP iedere vijf jaar te herijken, zodat het beleidskader actueel blijft. Voorliggende rapportage betreft de uitkomst van deze actualisatie. In dit plan zijn de kaders herijkt waarbinnen de gemeente en de schoolbesturen samenwerken aan goede, toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Goede onderwijshuisvesting is een randvoorwaarde voor goed en passend onderwijs. De noodzaak tot samenwerking komt voort uit de gedeelde verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting: de gemeente heeft een zorgplicht voor onderwijshuisvesting voor onder andere nieuwbouw en uitbreiding en schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor onderhoud en exploitatie. In dit IHP worden beide verantwoordelijkheden op elkaar afgestemd. Kinderopvang maakt in Lingewaard deel uit van onderwijshuisvesting in Integrale Kindcentra (IKC’s). Ondanks dat de gemeente geen formele verantwoordelijkheid heeft voor de huisvesting van kinderopvang zijn zij een belangrijke schakel in de ontwikkeling van kinderen.
De kinderopvangorganisaties die momenteel huisvesting hebben in bestaande schoolgebouwen zijn daarom ook betrokken.
1.1. Landelijke Context Het IHP sluit aan op de landelijke context. Door het strategisch IHP te actualiseren spelen gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties in op, onder andere, de volgende landelijke ontwikkelingen: • De wettelijke status van IHP’s en renovatie (naar aanleiding van het wetsvoorstel van VNG, VO-raad en PO-raad). • De verbeterslag die gemaakt dient te worden op het gebied van de kwaliteit van onderwijshuisvesting. • De duurzaamheidsambities die voortvloeien uit de afspraken binnen het Klimaatakkoord.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
• •
De druk die is ontstaan op de bekostiging van onderwijshuisvesting. Verbetermaatregelen passend onderwijs, meer leerlingen thuis nabij naar school
1.2. Lokale Context In het IHP van 2019 is opgenomen dat in de eerste termijn vier scholen in aanmerking komen voor renovatie of nieuwbouw. Dit zijn OBC De Heister in Bemmel met sportvoorziening, IKC Het Sterrenbos in Huissen, IKC De Doornick in Doornenburg en IKC De Vonkenmorgen in Gendt. Aan de herontwikkeling van deze vier locaties wordt nu gewerkt. Op basis van recente planningen worden alle scholen in 2026 opgeleverd.
1.3. Doelstelling Het IHP is een strategisch plan waaraan gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties zich conformeren. Gezamenlijk wordt toegewerkt naar een toekomstbestendig opgroeiklimaat met bijbehorende huisvesting voor onderwijs en kinderopvang. In tegenstelling tot de werkwijze (uitsluitend) op basis van de Verordening Onderwijshuisvesting (in het vervolg ‘verordening’), wordt in het IHP uitgegaan van een proactief onderwijshuisvestingsbeleid binnen de gestelde financiële kaders. Het IHP: • Sluit aan op de beleidskaders van de gemeente op het gebied van IKC vorming. • Geeft aan op welke wijze de gemeente haar zorgplicht wenst in te vullen. • Stelt de gemeente en schoolbesturen in staat om op korte en lange termijn toekomstbestendige keuzes te maken en proactief beleid te voeren. • Stelt de kaders waarbinnen de gemeente, samen met de schoolbesturen, investeert in de onderwijshuisvesting. • Biedt een meerjarenperspectief waarop het eigen (investerings-)beleid van de gemeente en schoolbesturen kan worden afgestemd. • Vormt het beleidskader voor onderwijshuisvesting voor vijf jaar (2025-2029) en geeft een doorkijk voor de langere termijn van twintig jaar (2030-2045). Het IHP wordt elke vijf jaar herijkt, zodat het beleidskader blijft aansluiten bij de vragen en behoeften van dat moment.
De voortgang wordt bewaakt in het OOGO en de raad wordt (tweejaarlijks) geïnformeerd. De verankering van het IHP kan verdeeld worden over het strategisch, tactisch en operationeel niveau. Dit IHP en het inclusief onderwijs is daarin het strategisch kader.
Pagina 3 van 39
Na vaststelling van het IHP wordt een uitvoeringsprogramma vastgesteld waarin de eerste termijn van het IHP wordt uitgewerkt. Dit is het tactisch niveau. De uitvoering van de projecten is onderdeel van het operationeel niveau.
1.4. Aanpak Het IHP is samen met gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties herijkt. Daarbij zijn gezamenlijk de volgende stappen doorlopen: 1.
2.
3. 4. 5.
Om te komen tot een herijkte gezamenlijke visie zijn in diverse werksessies met de gemeente en de schoolbesturen de uitgangspunten geactualiseerd en visie op inclusief onderwijs opgesteld. Aan inclusief onderwijs is een aparte sessie gewijd. Er heeft een bijeenkomst plaatsgevonden over de kwaliteit van de onderwijsgebouwen in de gemeente. De kwaliteitsmeting vanuit het vorige IHP is besproken en waar nodig geactualiseerd door de huidige situatie te vergelijken met de quickscanscores van 2019. Er is ook gekeken naar de ruimtebehoefte van de scholen. Aan de hand van de analyse is de opgave in beeld gebracht. Op basis van de gezamenlijke visie en de uitkomsten van de analyse zijn de scenario’s die invulling geven aan de opgave in werksessies geactualiseerd. De scenario’s zijn financieel vertaald. De vier bovenstaande deelproducten zijn samengevoegd in voorliggend IHP, waarbij tevens de vervolgstappen zijn benoemd.
1.5. Leeswijzer Na dit eerste inleidende hoofdstuk beschrijft hoofdstuk 2 het onderwijslandschap van de gemeente. Hoofdstuk 3 gaat in op de gezamenlijke visie en uitgangspunten. Hoofdstuk 4 introduceert de gehanteerde methoden voor de analyse de opgave die in hoofdstuk 5 worden gepresenteerd. Hoofdstuk 6 beschrijft de scenario’s die invulling geven aan de opgave. Hoofdstuk 7 voorziet de scenario’s uit hoofdstuk 6 van financiële uitgangspunten en een financiële vertaling. In hoofdstuk 7 is het vervolgproces na het IHP omschreven.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 4 van 39
2.3. Kinderopvang
2. Aanbod Onderwijs en Kinderopvang Dit hoofdstuk biedt inzicht in het onderwijsaanbod in de gemeente. Het gaat hier voor het onderwijs om het PO, VO en voor kinderopvang om kinderdagopvang (KDV) en buitenschoolse opvang (BSO).
2.1. Primair Onderwijs Het PO in gemeente Lingewaard wordt verzorgd door 3 schoolbesturen. De schoolbesturen bieden onderwijs aan 3.759 leerlingen (teldatum 1 oktober 2024), verdeeld over 14 basisscholen. Schoolbestuur Totaal Linge ATOS Wonderwijs
Sector
Aantal scholen 14 8 3 3
PO/SBO PO/SBO PO/SBO
Aantal leerlingen % 3759 1528 957 1274
100% 41% 25% 34%
Tabel 1: Overzicht PO.
2.2. Voortgezet Onderwijs Het VO in de gemeente Lingewaard wordt verzorgd door 2 schoolbesturen. De schoolbesturen bieden onderwijs aan 2.045 leerlingen (teldatum 1 oktober 2024), verdeeld over 3 scholen. Schoolbestuur Sector Totaal Lingerijn VO PRO VO
Aantal scholen Aantal leerlingen % 3 2045 2 1946 1 99
De kinderopvang in gemeente Lingewaard wordt verzorgd door 7 organisaties met in totaal 1.863 kinderen. Daarvan zijn 755 kinderen geplaatst in de kinderdagopvang en 1.108 kinderen geplaatst in de buitenschoolse opvang.
Organisatie Totaal Skar B.V. Stichting Kinderopvang De Linge Zonnekinderen B.V. Overige
Organisatie Totaal Skar B.V. Stichting Kinderopvang De Linge Zonnekinderen B.V. Overige
Aantal Aantal KOV kinderen 21 755 5 169 8 5
240 293
3
53
Aantal Aantal BSO kinderen 21 1108 4 260 6 7
314 404
4
130
100% 95% 5%
Tabel 2: Overzicht VO.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 5 van 39
3. Beleid en Visie De gemeente, de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties streven gezamenlijk naar een toekomstbestendig opgroeiomgeving. Het doel is om kinderen in de gemeente de best mogelijke kansen te bieden in hun ontwikkeling en voor te bereiden op hun toekomst. Daarbij is het van belang dat het onderwijs- en kinderopvangaanbod toegankelijk, divers en goed gespreid is en aansluit op de vraag van de maatschappij. Dit hoofdstuk behandelt naast landelijk en lokaal beleid ook de visie op onderwijs en kinderopvang en onderwijshuisvesting. Onderwijshuisvesting omvat daarbij ook eventuele ruimte voor KDV en BSO in schoolgebouwen.
3.1. Landelijk Beleid De voorzieningen in de huisvesting waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, zijn vastgelegd in de wetgeving. Daarbij gaat het onder andere om (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding, constructiefouten en eerste inrichting. Hiervoor ontvangt de gemeente een algemene uitkering in het gemeentefonds. De verantwoordelijkheid voor instandhouding (onderhoudskosten aan binnen- en buitenkant) en de exploitatie (o.a. energie- en schoonmaakkosten) van schoolgebouwen ligt bij de schoolbesturen, tenzij hiervan is afgeweken. Hiervoor ontvangen de schoolbesturen een lumpsumvergoeding vanuit het Rijk. Het huidige stelsel vertoont diverse tekortkomingen. Deze zijn onder andere benoemd in het Interdepartementaal Beleidsonderzoek 1 . Er zijn bijvoorbeeld geen eenduidige eisen voor onderwijshuisvesting, er is een gebrek aan koppeling tussen bouwkosten en budgetten, er is onvoldoende expertise bij schoolbesturen en gemeenten en het ontbreekt aan een gesloten beleidscyclus door met name een gebrek aan toezicht, monitoring en evaluatie. Gemeenten geven op lokaal niveau invulling aan deze uitdagingen in het stelsel. De gemeente Lingewaard geeft hier invulling aan middels het IHP. Daarnaast worden strengere eisen aan schoolgebouwen gesteld, zoals eisen aan energieneutraliteit en Frisse Scholen.
In het klimaatakkoord is wettelijk vastgelegd dat de CO2 reductie van de schoolgebouwen in de gemeentelijke portefeuille met 55%
gerealiseerd dient te worden ten opzichten van 1990 in 2030 en 95% in 2050. Ondanks deze ontwikkelingen blijft de indexering van zowel het gemeentefonds als de lumpsumvergoeding achter op de marktontwikkelingen (bouw- en exploitatiekosten). Dit IHP sluit aan op het nieuwe wetsvoorstel op het gebied van onderwijshuisvesting (wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting). Belangrijke elementen uit het voorstel zijn: 1. Gemeenten en schoolbesturen worden verplicht om een IHP op te stellen. 2. De mogelijkheid om renovatie als volwaardig alternatief voor vervangende nieuwbouw in te kunnen zetten. 3. Het investeringsverbod voor het PO en (V)SO wordt opgeheven, wat betekent dat zij voortaan zelf mogen investeren in de onderwijshuisvesting. Schoolbesturen in het PO en (V)SO mogen voortaan investeren in schoolgebouwen als er een overschot is op de besteding van de onderwijsmiddelen. Een schoolbestuur van scholen in het PO en (V)SO zal daardoor ook kunnen bijdragen aan voorzieningen in de huisvesting waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, zoals nu alleen geldt voor het VO. Het wetsvoorstel wordt naar verwachting eind 2025 door de Eerste Kamer goedgekeurd. (Voor meer informatie zie bijlage I.) Landelijk neemt de aandacht voor onderwijshuisvesting, mede naar aanleiding van dit wetsvoorstel verder toe.
Er is onder andere een innovatieprogramma onderwijshuisvesting opgericht, wat zich richt op het verbeteren van bouwprocessen en het vergroten van integrale kwaliteitsnormen van schoolgebouwen. Er wordt gewerkt aan repeteerbare en gestandaardiseerde producten, procedures en werkprocessen. Deze worden momenteel in leerlabs ontwikkeld. Vanaf 2025 zullen een aantal bouwprojecten in pilots hiermee aan de slag gaan. Het is aan gemeenten en schoolbesturen om een keuze te maken om hierin te participeren. Er zijn slechts een beperkt aantal projecten in Nederland die hiervoor in aanmerking komen. De gemeente Lingewaard onderzoekt samen met de schoolbesturen de mogelijkheid om te participeren in dit programma.
1
IBO Onderwijshuisvesting funderend onderwijs, Een vak apart - Een toekomstbestendig onderwijshuisvestingsstelsel (2021)
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 6 van 39
3.2. Lokaal Beleid De gemeente Lingewaard en haar partners streven voor elk kind van 0-18 jaar naar het realiseren van optimale ontwikkelingskansen en volwaardig participeren in onze maatschappij binnen zijn/haar mogelijkheden. Uit onderzoek is gebleken dat zo vroeg mogelijk starten met duurzaam investeren in (jonge) kinderen, dit er uiteindelijk voor zorgt dat: • ze met minder achterstand naar de basisschool gaan; • een startkwalificatie halen in het onderwijs; • op langere termijn minder afhankelijk zijn van sociale voorzieningen; • minder in aanraking komen met justitie en; • een hoger inkomen bereiken. Het IKC-concept houdt in dat kinderen binnen de reguliere voorzieningen in Lingewaard die ondersteuning (talenten, taal, zorg, enz.) krijgen die ze nodig hebben om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Vanuit het perspectief van het sociaal domein komt zo ook het uitgangspunt van de gemeentelijke jeugdhulpverlening: zicht op kind en gezin in beeld. Het streven was dat er in 2018 minimaal in elke kern een IKC zou zijn. Dit doel is behaald.
o.a. samenwerken en communiceren, ongeacht verschillen. Dit bereidt hen voor op een diverse maatschappij waarin respect en begrip centraal staan. Inclusief onderwijs draagt bij aan een tolerante samenleving, vermindert sociale ongelijkheid en versterkt gemeenschapszin. Dit sluit aan bij het programma inclusief onderwijs 2035 vanuit het Rijk. De gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties willen daarvoor concreet inzetten op de volgende speerpunten: 1.
Onderwijsvisie per school: iedere school formuleert (in ieder geval bij een vernieuwingstraject) een onderwijsvisie aan de hand van een te doorlopen visietraject. Inclusiviteit vormt een onderdeel van deze visie. Dit wordt afgestemd op de behoefte van de leerlingen in de nabije omgeving. Zo ontstaat maatwerk per school, afhankelijk van de ligging in de gemeente, wijk en/of kern.
2.
Samenwerking met (lokale) partners: samenwerking met bijvoorbeeld (lokale) partners zoals zorginstellingen en maatschappelijke functies zoals bibliotheek of wijksteunpunten. Professionals kunnen elkaar ontmoeten en zodoende gezamenlijk afstemming hebben over het aanbod aan gezinnen en leerlingen.
3.
Doorgaande leerlijnen: een doorgaande leerlijn tussen kinderopvang (KOV) primair onderwijs (PO) en het voortgezet onderwijs (VO) draagt bij aan inclusiviteit. Denkrichting is bijvoorbeeld het gebruik maken van de faciliteiten van VO scholen door PO leerlingen, die naar verwachting meer praktisch opgeleid zullen worden. Doorgaande leerlijnen zijn een belangrijk punt binnen de Lokale Educatie Agenda en wordt daar in een werkgroep verder uitgewerkt.
3.3. Visie op Inclusief Onderwijs en Kansengelijkheid De gemeente Lingewaard, de schoolbesturen en kinderopvang organisaties, geven gezamenlijk vorm aan het onderwijslandschap in de gemeente. De gemeente Lingewaard heeft daarom een rijk aanbod aan IKC’s gekregen. Gezamenlijk willen deze partijen nu de volgende stap zetten naar toekomstbestendig onderwijslandschap, conform de opdracht vanuit het Rijk om inclusief onderwijs te bieden (inclusief onderwijs 2035). Hierbij is het vormgeven van inclusief onderwijs een belangrijke toevoeging. Inclusief onderwijs in gemeente Lingewaard betekent in de basis het verzorgen van goed onderwijs voor ieder kind. De ambitie van de gemeente en de schoolbesturen is om het onderwijs op een dusdanige manier te organiseren dat er geen thuiszittende kinderen meer zijn en dat zo veel mogelijk kinderen naar een school kan gaan in de eigen gemeente, wijk en/of kern.
Ten aanzien van de weerslag op onderwijshuisvesting van bovenstaande speerpunten zal er dus lokaal maatwerk geleverd worden. Flexibiliteit, multifunctionaliteit en toegankelijkheid zijn wel standaard uitgangspunten die ook zijn verwoord in de visie op onderwijshuisvesting (zie de volgende paragraaf).
Het inzetten op inclusief onderwijs is essentieel omdat het gelijke kansen biedt aan alle kinderen, ongeacht hun achtergrond, talenten of beperkingen. Op school leren kinderen
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 7 van 39
3.4. Visie op Onderwijshuisvesting De visie op onderwijs en kinderopvang van de gemeente, de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties stelt eisen aan onderwijshuisvesting. De gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties hebben de visie op onderwijshuisvesting uitgewerkt in vier thema’s: de bouwstenen: 1. Regie. 2. Kwaliteit & Duurzaamheid. 3. Leegstand, Medegebruik/Verhuur & Verwijzen. 4. Vraag, Aanbod & Samenwerking. Ieder thema omvat verschillende beleidsuitgangspunten. Het IHP is erop gericht om, binnen de mogelijkheden van de gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties deze uitgangspunten zoveel als mogelijk te realiseren.
3.4.1 Bouwsteen 1: Regie Deze bouwsteen geeft aan hoe gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties met elkaar samen de regie voeren op het gebied van onderwijshuisvesting. Dit betreft onder andere het vastleggen van de status van het IHP en hoe hier uitvoering aan wordt gegeven. 1.
Verantwoordelijkheid: de gemeente en de schoolbesturen voeren samen de regie op onderwijshuisvesting. Gemeenten zijn onder andere verantwoordelijk voor nieuwbouw en uitbreidingen. De schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud en de exploitatie van schoolgebouwen. De schoolbesturen voeren de regie op het onderwijsaanbod en de diversiteit daarvan. In het OOGO vindt de afstemming van deze regie plaats. Kinderopvangorganisaties worden betrokken daar waar zij onderdeel vormen van onderwijshuisvesting.
2.
Nieuwbouw, Renovatie en Vernieuwbouw: Het IHP is in lijn met het voorstel van PO-raad, VO-raad en VNG om renovatie op te nemen als voorziening door de gemeente. In de huidige situatie zijn gemeenten alleen verantwoordelijk voor vervangende nieuwbouw wanneer een gebouw aan het einde van zijn levensduur is (onder andere artikel 2 verordening). Door renovatie op te nemen als voorziening ontstaat de mogelijkheid om bij een gebouw dat aan het einde van zijn levensduur is ook renovatie toe te passen. De verschillende definities zijn:
Referentie: 1727401-0061.0.1.
3.
a.
Nieuwbouw: er wordt uitgegaan van totale sloop en vervanging van het bestaande gebouw. De levensduur van het nieuwe pand dient 50 jaar te zijn.
b.
Renovatie: er wordt uitgegaan van een integrale levensduur verlengende ingreep in het gebouw, waarmee de levensduur van het gebouw met ten minste 25 jaar wordt verlengd.
c.
Vernieuwbouw: deze term wordt aan dit IHP toegevoegd om renovatie verder te verduidelijken. Indien wordt gesproken over vernieuwbouw wordt uitgegaan van een levensduur verlengende ingreep voor 50 jaar. Hierbij wordt het bestaande gebouw vernieuwd waarbij het streven is om de nieuwbouwkwaliteit zo veel mogelijk te realiseren.
Afweging: de mogelijkheid tot renovatie en/of vernieuwbouw wordt bij vervangingsopgaven vanuit het IHP altijd onderzocht. Per situatie wordt een afweging gemaakt (bijvoorbeeld in een haalbaarheidsonderzoek) of nieuwbouw of renovatie de beste oplossing is voor de betreffende school. Daarbij worden de volgende aspecten meegenomen: a. Er worden alleen gebouwen gerenoveerd welke ook na de renovatie goed bezet zijn. Er wordt niet gerenoveerd voor leegstand. Indien er niet efficiënte inzetbare vierkante meters zijn, kunnen gemeente en schoolbesturen in gesprek gaan over de omvang van dit inpassingsverlies en eventuele consequenties voor de financiering. b. Er wordt bij renovatie rekening gehouden met de onderwijskundige functionaliteit van de gebouwen. c. Er wordt bij renovatie rekening gehouden met de architectonische waarde. d. Bij de afweging om een gebouw te renoveren zal tevens worden onderzocht of het gebouw (in de toekomst) minimaal BENG kan worden. Dit in afwachting van wet- en regelgeving voor bestaande gebouwen door het Klimaatakkoord. e. De kosten, inclusief mogelijkheden voor tijdelijke huisvesting, worden meegenomen in de afweging voor nieuwbouw of renovatie.
Pagina 8 van 39
4.
Commitment: Het IHP is in lijn met het wetsvoorstel van PO-raad, VO-raad en VNG om IHP’s in de wetgeving te verankeren. In de geest van de nieuwe wet wordt het IHP vastgesteld als korte- en lange termijnplan waar gemeente en schoolbesturen zich aan committeren. Schoolbesturen en gemeente spreken af enkel af te wijken van de afspraken in het IHP als daar een zwaarwegende motivatie onder ligt.
5.
Looptijd: het IHP komt tot stand in een apart project met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Het OOGO, het College van Burgemeester en Wethouders en de Raad stellen het IHP vast voor de eerste vijf jaar (2025-2029) met in het vijfde jaar de herijking. Het IHP heeft doorkijk van twintig jaar (2030-2045). De totale looptijd is totaal 20 jaar.
6.
Status: het IHP is het investeringskader voor de onderwijshuisvesting en geeft voor de komende 20 jaar een indicatie van benodigde investeringen. Tevens wordt de prioritering van de projecten opgenomen. De Raad stelt de prioritering en planning vast. Er wordt rekening gehouden in de gemeentelijke begroting met het financieren van de projecten in de eerste vijf jaar (het uitvoeringsprogramma, zie punt 10). Hiermee staat de programmering voor termijn één vast. In de basis wordt niet afgeweken van de overeengekomen prioritering en planning voor deze termijn.
7.
Aanvraagprocedure: het IHP vervangt voor de eerste vijf jaar de aanvraagprocedure voor nieuwbouw en overige voor blijvend of voor tijdelijk gebruik bestemde voorzieningen (artikel 2.a lid 1 t/m lid 8 van de verordening). Aanvragen voortkomend uit het IHP worden impliciet geacht een aanvraag te zijn op grond van de verordening. Dit wordt ook op deze wijze in de verordening vastgelegd. Uitzonderingen zijn de nieuwbouw voor een nieuw te stichten school, kosten voor eerste inrichting onderwijsleerpakket en meubilair (artikel 2.a lid 1, lid 6 en lid 7 van de verordening).
8.
Spoedaanvragen: voor spoedaanvragen of andere zaken die buiten het IHP vallen door onvoorziene omstandigheden (zoals constructiefouten of onvoorziene tijdelijke huisvesting) blijft de aanvraagprocedure van kracht. Op dergelijke onvoorziene omstandigheden na, is de afspraak dat er geen gebruik wordt gemaakt van de route via de verordening. Gemeenten en schoolbesturen zullen in overleg bepalen of een situatie een spoedaanvraag vereist.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
9.
Vervangingstermijn: Het IHP geeft schoolbesturen duidelijkheid over de vervangingstermijn van de gebouwen. Zodoende zijn de schoolbesturen in staat om het groot onderhoud af te stemmen op een aanstaande investering. Dit voorkomt kapitaalvernietiging.
10. Uitvoeringsprogramma: na vaststelling van het IHP wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld voor een termijn van vijf jaar. In het uitvoeringsprogramma worden nadere financiële-, samenwerkings- en planningsafspraken gemaakt. Belangrijk is dat er middels het uitvoeringsprogramma vervolg wordt gegeven aan het IHP. 11. Bouwheerschap: na afronding van de haalbaarheidsstudie wordt een overeenkomst opgesteld tussen gemeente en schoolbesturen waarin wordt bepaald wie het bouwheerschap draagt van het desbetreffende project. Het bouwheerschap ligt formeel bij het schoolbestuur (art. 103 WPO, 101 WEC en 76 WVO) tenzij schoolbestuur en gemeente overeenkomen dat de gemeente als bouwheer optreedt. 12. Kredietverlening: per project verleent de Raad het voorbereidings- en uitvoeringskrediet. Na het beschikbaar stellen van het voorbereidingskrediet wordt voor het project een haalbaarheidsonderzoek uitgevoegd. In het haalbaarheidsonderzoek worden de randvoorwaarden uit het IHP getoetst en waar nodig geactualiseerd. Vervolgens wordt het project uitgewerkt tot een Definitief Ontwerp (DO). Het DO wordt inclusief een overzicht van alle kosten ter besluitvorming voorgelegd aan de Raad. De gevraagde en benodigde middelen bestaan uit drie onderdelen, namelijk de stichtingskosten, locatie gebonden kosten en kosten voorfinanciering kinderopvang.
Indien het DO wordt vastgesteld door de Raad wordt het uitvoeringskrediet verleend. Alleen in geval van een negatief aanbestedingsresultaat vindt wederom besluitvorming in de Raad plaats voor aanvullend krediet. De toekenning van kredieten vindt daarmee op de volgende wijze plaats: a. Initiatief- haalbaarheids- Definitie en Ontwerpfase: de gemeente stelt voor deze fasen het voorbereidingskrediet beschikbaar zodat de bouwheer (schoolbestuur of gemeente) het project nader uitwerkt tot
Pagina 9 van 39
aanbestedingsgereed ontwerp. Het voorbereidingskrediet wordt geacht voldoende te zijn om het project tot en met de aanbesteding te ontwikkelen. Dit is 8% van de van de stichtingskosten. b.
Realisatiefase: De gemeente stelt een vergoeding voor bouw (het uitvoeringskrediet) beschikbaar. Dit is in beginsel 92% van het totale investeringskrediet - niet in één keer maar op basis van betalingstermijnen welke zijn overeengekomen met uitvoerende partijen. Het door de Raad beschikbaar gestelde budget is het taakstellend budget voor de uitvoering van projecten.
nieuwbouw/renovatie worden indien mogelijk overgeheveld naar de nieuwe huisvesting.
1.
2.
Een brede definitie: de gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties zien het realiseren van kwalitatief goede en duurzame huisvesting als een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Een kwalitatief goed gebouw en duurzaam gebouw biedt een goede opgroeiomgeving en heeft bovendien een positief effect op het leer- en leefklimaat voor de toekomstige generaties. Daarvoor wordt een brede definitie van kwaliteit en duurzaamheid gehanteerd. Deze is uitgewerkt in onderstaande uitgangspunten. Energieprestatie: de energieprestatie van de onderwijshuisvesting sluit aan op de doelstellingen die zijn geformuleerd in het landelijke klimaatakkoord en de sectorale routekaart: 55% CO2 reductie in 2030 ten opzichten van 1990, en 95% CO2 reductie in 2050. Middels het IHP willen de gemeente en de schoolbesturen invulling geven aan de verduurzamingsopgave voor het onderwijs. De ambitie is om Energieneutrale (ENG) schoolgebouwen te realiseren wanneer deze nieuw worden gebouwd. Voor renovatie wordt minimaal BENG gerealiseerd. Bij
Referentie: 1727401-0061.0.1.
zonnepanelen
3.
Circulariteit: circulariteit wordt verkend in de projecten. Het streven is om bewust om te gaan met toegepaste materialen en waar mogelijk gebruik te maken van natuurlijke, ecologisch vriendelijke en/of herbruikbare materialen, zoals hout.
4.
Gezondheid: er wordt rekening gehouden met alle Frisse Scholen-thema’s (naast energie) voor onderwijshuisvesting: lucht, temperatuur, licht en geluid. Dit is om een prettig en gezond klimaat voor kinderen en medewerkers te realiseren. Voor de Frisse Scholen thema’s wordt gekozen voor een slimme mix van eisen per subonderdeel, waarbij lucht en temperatuur minimaal klasse B scoren (zie bijlage III).
5.
Toekomstbestendigheid: er wordt ingezet op maximale flexibiliteit. Onderwijshuisvesting kan op deze manier meebewegen met groei en krimp van scholen en kinderopvanglocaties en kunnen toekomstige concepten faciliteren. Het gaat zowel om interne flexibiliteit, als om transformatiemogelijkheden van onderwijshuisvesting bij einde gebruik.
6.
Onderwijskundige functionaliteit: onderwijshuisvesting dienen huidige onderwijsconcepten goed te faciliteren. Wanneer er samenwerkingspartners in het gebouw zijn gehuisvest dienen deze eveneens goed gefaciliteerd te worden.
7.
Inclusieve omgeving: de onderwijshuisvesting kenmerkt zich als een inclusieve omgeving. Binnen een inclusieve leeromgeving zijn alle kinderen welkom op een school dichtbij huis. Er wordt vanuit een pedagogische basis gewerkt aan een brede ontwikkeling van alle kinderen. Elk kind ontwikkelt zich, wordt gezien en hoort erbij. De kinderen leren met en van elkaar. Het schoolteam is multidisciplinair en biedt de ondersteuning die nodig is om alle kinderen onderwijs te bieden. De inclusieve leeromgeving is toegankelijk voor alle kinderen, leraren en ouders. Dit omvat een gebouwontwerp dat drempelloze toegankelijkheid, flexibele en adaptieve leeromgevingen, zintuiglijk comfort en een stimulerende inrichting faciliteert. Inclusief betekent ook dat het gebouw geschikt is voor diverse gebruikersgroepen, hierbij hoort een streven naar meer samenwerking tussen kinderopvang, primair
3.4.2 Bouwsteen 2: Kwaliteit & Duurzaamheid Deze bouwsteen duidt de kwaliteit en duurzaamheid van onderwijshuisvesting waar de gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties naar streven. Deze uitgangspunten zijn het uitgangspunt bij nieuwbouw. Bij vernieuwbouw en renovatie wordt beoogd om deze kwaliteit zo veel mogelijk te realiseren. Voor bestaande bouw ligt de verantwoordelijkheid van kwaliteitsverbetering primair bij de schoolbesturen, maar kan er in overleg met de gemeente worden getreden over verbetermogelijkheden.
bestaande
Pagina 10 van 39
onderhoud en exploitatie zijn afhankelijk van het aantal leerlingen. Bij leegstand moet een schoolbestuur met minder inkomsten, hetzelfde aantal vierkante meters onderhouden. Voor het reduceren van leegstand zijn verwijzen (gebruik van ruimteoverschotten door andere scholen met een ruimtetekort) en/of het in medegebruik geven of verhuren van ruimten reële mogelijkheden. Afstoten van leegstand is een optie.
onderwijs en speciaal onderwijs of tussen het onderwijs en zorg- of wijkvoorzieningen. Voor de kwaliteit van de schoolgebouwen leidt dit tot de aanwezigheid van multifunctionele ruimten die door diverse gebruikers voor verschillende doeleinden kunnen worden ingezet. Indien dit leidt tot meer benodigde vierkante meters, is de bereidheid er vanuit de gemeente om hier het gesprek over aan te gaan en indien noodzakelijk buiten de normatieve kaders van de verordening te treden. 8.
9.
Voorwaarde voor verwijzen naar leegstand zijn: a. Afstandscriteriummits via een veilige begaanbare route: PO: 2 km (verordening). VO: 3 km (binnen gemeentegrens Lingewaard). b. Uitwonen minimaal met twee groepen tegelijkertijd.
Multifunctionaliteit: Zoals benoemd in punt 7 is de intentie om de onderwijsgebouwen zo optimaal mogelijk te gebruiken. Daar waar samenwerking met partners mogelijk is en multifunctioneel gebruik mogelijk is, kan een duurzaam gebruik van gebouwen worden gerealiseerd. Dit vraagt wel om aandacht over afspraken ten aanzien van beheersvorm, eigendomsverhouding, samenwerkingsafspraken, exploitatie, kwaliteit en financiële geldstromen. Buitenruimte: De buitenruimte van een school is net zo belangrijk als het schoolgebouw zelf. Daarom wordt bij toekomstige projecten aandacht besteed aan het groen en beweegvriendelijk inrichten van de schoolpleinen. Uitgangspunten voor schoolpleinen zijn: • Ruimte voor gevarieerde speel- en leeractiviteiten en ontspanning • Klimaatadaptieve elementen, zoals waterretentie en hittereductie. • Toegankelijk, ook voor leerlingen met een beperking. Het schoolbestuur en de eventuele partners zijn verantwoordelijk voor een passend ontwerp en de inrichting van de buitenruimte. Per schoollocatie is er voldoende buitenspeelruimte, conform kwaliteitskader 5 m2 per kind, behalve als dat bijvoorbeeld vanwege ruimtegebrek niet haalbaar is. Dan wordt er teruggevallen op de verordening met een minimum van 3 m2 per kind met een maximum van 600 m2.
3.4.3 Bouwsteen 4: Leegstand, Medegebruik / Verhuur en Verwijzen Deze bouwsteen geeft aan hoe gemeente en schoolbesturen omgaan met leegstand, medegebruik/verhuur en verwijzen. 1.
Mogelijkheden voor het in de toekomst voorkomen van leegstand zijn: c. Efficiënt inzetten van ruimten (niet bouwen voor leegstand). d. Bouwdelen afstootbaar maken. 2.
Beleid bij medegebruik / verhuur: de gemeente Lingewaard heeft samen met de schoolbesturen medegebruik en kinderopvangbeleid ontwikkeld. Daarin zijn afspraken gemaakt over onderstaande thema’s, voor zowel bestaande bouw als nieuwe huisvesting. Op hoofdlijnen zijn deze afspraken als volgt: a. Capaciteit: het is zowel in nieuwe als in bestaande situaties mogelijk om exclusief ruimte gebruik voor kinderopvang te realiseren. Bij nieuwe situaties worden ruimten specifiek voor kinderopvang gerealiseerd. In bestaande situaties kan ruimte overschot (in overleg) aan de onderwijsbestemming worden onttrokken. b. Financiering: In het geval van nieuwe situaties is de gemeente bereid om ruimte voor kinderopvang voor te financieren. c. Tariefstelling: In het geval van nieuwe en bestaande situaties wordt er een kostprijsdekkende huur gehanteerd, d. Eigendom Voor iedere situatie wordt onderzocht welke eigendomsconstructie voor het desbetreffende gebouw geschikt is.
Leegstandsreductie: de gemeente en schoolbesturen streven naar het terugdringen van onderwijsleegstand. De inkomsten van schoolbesturen voor
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 11 van 39
3.4.4 Bouwsteen 5: Vraag, Aanbod & Samenwerking Deze bouwsteen geeft aan welk aanbod de gemeente en schoolbesturen nastreven. Het gewenste aanbod van onderwijs is bepalend voor de huisvestingsoplossingen. Daarnaast worden de wenselijke samenwerkingsmogelijkheden benoemd. Vraag & aanbod 1. Opheffingsnorm: de lokale opheffingsnorm van de gemeente Lingewaard2 heeft een signaalfunctie bij de keuze om een schoolgebouw te vernieuwen. Er wordt daarbij een afweging gemaakt tussen toekomstbestendigheid van de school, maar ook het belang van de school voor de leefbaarheid in een wijk of kern. 2.
3.
4.
5.
Schoolgrootte VO: voor het VO is een ideale schoolgrootte benoemd bij de vernieuwing van een schoolgebouw: a. VO: ca. 100 leerlingen per leerjaar. b. Praktijkonderwijs (PRO): ca. 140 leerlingen (10 groepen). Afstand: de aanvaardbare afstand tot een basisschool is 2-4km, zowel in grote als in kleine kernen. Schaalniveau: per onderwijssoort is het schaalniveau bepaald voor de analyse en scenario-ontwikkeling van de vernieuwingsopgave voor de onderwijshuisvesting in het IHP: a. PO: kernniveau b. VO: regionaal niveau: Lingewaard, Overbetuwe, Arnhem en Nijmegen Daarbij wordt aangesloten op het Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen (RPO)
uitvoering/beschikking opnieuw geanalyseerd en getoetst aan de dan geldende prognoses. Samenwerking 1. Voor het IHP kan samenwerking betekenen dat scholen gebouwen delen, met elkaar of met partners. Vooral de samenwerking met kinderopvang organisaties is in Lingewaard de dagelijkse praktijk. Samenwerking kan zowel inhoudelijk als gebouwelijk worden vormgegeven. Inhoudelijke samenwerking biedt voordelen op het gebied van kennisuitwisseling, Gebouwelijke samenwerking biedt exploitatievoordelen (delen van ruimten). 2.
Samenwerking tussen PO en Kinderopvang: Gemeente en schoolbesturen streven naar het behoud en de ontwikkeling van (Integrale) Kindcentra (IKC’s).
3.
Samenwerking met overige partners: Bij de ontwikkeling van (Integrale) Kindcentra worden (fysieke) samenwerkingsmogelijkheden met andere beleidsterreinen zoals sport, welzijn en jeugdhulp en cultuur onderzocht.
4.
Samenwerking tussen PO en VO: Schoolbesturen en kinderopvangorganisaties zetten in op het versterken van de samenwerking tussen de vroeg- en voorschoolse voorzieningen, het PO en VO. Deze versterking kan gerealiseerd worden door het realiseren van een doorgaande leerlijn.
5.
Samenwerking tussen PO, VO en (V)SO: Schoolbesturen zetten in op het behoud van en versterking van de samenwerking tussen het PO, VO en (V)SO. Deze afstemming vindt plaats in de samenwerkingsverbanden.
Prognose: De prognose van Planning Verband Groningen uit 2025 is het uitgangspunt voor het bepalen van leerlingenaantallen en ruimtebehoeften in het IHP. Vanwege veranderende omstandigheden in het onderwijsveld, vooral op het gebied van leerlingenaantallen worden opgaven op het moment van
2 De opheffingsnorm per 1-08-2023 tot 1-08-2028 is 120.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 12 van 39
4.2. Kwaliteitsanalyse Onderwijs
4. Methodiek Dit hoofdstuk behandelt opgaveformulering.
de
gehanteerde
methoden
voor
de
analyse
en
4.1. Capaciteitsanalyse Onderwijs Voor alle schoolgebouwen is de beschikbare capaciteit voor het onderwijs geanalyseerd. De capaciteitsanalyse maakt het ruimtetekort of -overschot per gebouw inzichtelijk. De ruimtebehoefte van het onderwijs wordt bepaald door de leerlingentelling en de prognose te vertalen naar ruimtebehoefte (op basis van de criteria in de verordening). Voor het PO is dit bijvoorbeeld 5,03m2 per leerling en 200m vaste voet per school. In het VO en (V)SO gelden, afhankelijk van het onderwijsniveau, andere aantallen m2 per leerling. Deze ruimtebehoefte wordt vergeleken met het aantal vierkante meters dat beschikbaar is: de brutovloeroppervlakte (bvo). Opmerking: dit is een genormeerde ruimtebehoefteberekening. In de praktijk zijn er efficiënte en minder efficiënte gebouwen. Wanneer een school bijvoorbeeld veel gangen heeft, of een grote aula, kan er een genormeerd ruimteoverschot zijn, terwijl dit niet zo wordt ervaren. Er is relatief immers minder effectieve onderwijsruimte. Ook wordt in de praktijk gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot medegebruik of verhuur van ruimten. In het IHP is vanwege het beleidsrijke karakter ruimte voor nuance op de resultaten uit deze ruimtebehoefteberekeningen.
Naast het inzichtelijk maken van eventuele ruimtetekorten is de capaciteitsanalyse van belang omdat een eventueel ruimteoverschot de schoolbesturen geld kost voor exploitatie en onderhoud. Schoolbesturen ontvangen een vergoeding voor materiële instandhouding op basis van het aantal leerlingen en niet op basis van het aantal m² in een school. Bovendien vormen ruimteoverschotten een risico voor de gemeente. Wanneer een gebouw geheel leeg komt te staan, zal de eigenaar (het schoolbestuur) dit terug willen geven aan de gemeente. Daarnaast dient de gemeente (op basis van de verordening) te voorzien in oplossingen voor ruimtetekorten, waarmee kan worden verwezen naar leegstand.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Op basis van de verordening is alleen de bouwkundige staat een formeel toetsingscriterium. Voor het IHP is het echter niet alleen de vraag of een pand een goed gebouw is, maar of een pand een goed schoolgebouw is. In de beoordeling van het gebouwenbestand is daarom naast de bouwkundige staat ook gekeken naar onderwijskundige functionaliteit, binnenmilieu, veiligheid, exploitatie en uitstraling van de schoolgebouwen. Dit zijn thema’s voor strategisch vastgoedbeleid.
Figuur 2: Elementen van quickscan-beoordelingsmethodiek.
Op basis van de door HEVO ontwikkelde ‘Quickscan’ zijn alle gebouwen op deze criteria beoordeeld en voorzien van een gewogen score, die inzicht geeft in de vervangings-/ vernieuwingstermijn. De totaalscore geeft op uniforme wijze richting aan de mate van urgentie tot een levensduurverlengende ingreep in relatie tot de gebouwkwaliteit: • Bij < 57 punten: binnen 0-5 jaar (rood). • Bij 57 - 63 punten: binnen 5-10 jaar (oranje). • Bij 63 - 69 punten: binnen 10-20 jaar (lichtgroen). • Bij 69 > punten: over meer dan 20 jaar (donkergroen). Doordat de scores van de quickscans inmiddels 5 jaar oud zijn, is de bandbreedte van de scores aangepast: • Bij < 63 punten: binnen 0-5 jaar (rood). • Bij 63 - 65 punten: binnen 5-10 jaar (oranje). • Bij 65 - 72 punten: binnen 10-20 jaar (lichtgroen). • Bij 72 > punten: over meer dan 20 jaar (donkergroen).
Pagina 13 van 39
De Quickscan leidt tot een advies voor de vervangings-/ vernieuwingstermijn, ofwel het ‘natuurlijke vervangingsmoment’ van een schoolgebouw. Daarbij zijn de verantwoordelijkheden van de gemeente en de schoolbesturen afgestemd. Het natuurlijke vervangingsmoment voor schoolgebouwen is cruciaal omdat het van belang is dat bij ingrepen ((ver)nieuwbouw of renovatie) alle thema’s integraal aangepakt kunnen worden. Immers, bijvoorbeeld een energieneutraal gebouw dat onderwijskundig niet geschikt is, is een ongeschikt schoolgebouw. De Quickscanscores zijn input voor de scenario’s. Bij het besluit tot vervanging/ vernieuwing middels (ver)nieuwbouw/renovatie is bij de opgaven ook gekeken naar andere overwegingen (H6). Partijen kunnen ook besluiten om op elementniveau (bijvoorbeeld binnenmilieu) los van het natuurlijke vervangingsmoment te investeren.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 14 van 39
5. Analyse en opgave In dit hoofdstuk worden de uitkomsten van de analyse gepresenteerd en worden de opgave geformuleerd.
5.1. Capaciteit Onderwijs De basis voor de behoefte aan capaciteit zijn de huidige en toekomstige leerlingenaantallen in de gemeente. Er wordt eerst stilgestaan bij de ontwikkeling van de prognose, alvorens een overzicht te geven van de totale capaciteit.
Capaciteitsanalyse De tabel in deze paragraaf geeft een overzicht van de ruimtetekorten- en overschotten per schoolgebouw. Voor zowel het PO als het VO is er een capaciteitsoverschot, wat betekent dat er meer ruimte beschikbaar is, dan waar behoefte aan is. In dit capaciteitsoverzicht zijn geen vierkante meters voor kinderopvang opgenomen. Let wel, dit is een overzicht voor de gehele gemeente. In de praktijk verschillen de overschotten en tekorten per kern. Dit wordt in Hoofdstuk 6 per kern genuanceerd. Daarnaast is dit gebaseerd op de leerlingentelling van 1 oktober. Gedurende het jaar stromen er nog leerlingen in, waardoor het leerlingenaantal op 1 februari hoger ligt.
Leerlingenprognose In de grafieken in deze paragraaf zijn de leerlingenprognoses van de gemeente te zien voor respectievelijk het PO en VO. De grafieken geven een beeld van hoe de leerlingenaantallen zich in de komende jaren naar verwachting gaan ontwikkelen. Voor gemeente Lingewaard wordt verwacht dat de leerlingenaantallen voor zowel PO als VO stabiel blijven.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 15 van 39
5.2. Kwaliteit Onderwijs: Quickscans
3
1
2
2
3
Totaalscore
Exploitatie
Onderwijskundige functionaliteit
1
Totaalscore
Binnenmilieu
Schoolnaam
Veiligheid
Bouwjr.
Bouwkundige staat
Bestuur
Uitstraling gebouw
De figuur in deze paragraaf toont de resultaten van de QuickScans. Deze scores zijn gebruikt als input voor de opgaven ontwikkeling (zie H5).
2019
2025
Permanente Huisvesting De Linge
1950
IKC De Vonkenmorgen (Nijmeegsestraat)
De Linge
1961
IKC De Vonkenmorgen (Schoolstraat)
Wonderwijs
Lopende projecten
1975/1986/1992 IKC Sterrenbos (inclusief noodlokalen)
De Linge
1972
De Linge
1954/2002
IKC Pius X
6
4
5,5
5
4
5
56,5
56,5
De Linge
1984
De Borgwal
7
5
5,5
4
5
5
60,5
60,5
6
5,5
5,5
5,5
4
5
62,0
62,0
De Linge
IKC De Doornick
1960/2001/2008 IKC Donatushof (Flierenhofstraat)
De Linge
1960 (2000)
IKC Marang
5,5
4
6
5
4
7
62,5
62,5
De Linge
1954 (2008)
SBO de Vlinderboom
8
5,5
6
6
4
5
65,5
65,5
ATOS
1950/1996/2005 IKC de Tichelaar
5,5
6
6
5,5
5
5
65,5
65,5
Wonderwijs
1960/1993/2010 IKC Abacus (hoofdgebouw)
6
5,5
6
5,5
5
5,5
66,0
66,0
7
5,5
6
5
7
5,5
70,0
70,0
ATOS
2002
IKC De Regenboog
ATOS
1976/2018
IKC 't Holthuus (voormalig Drieluik)
ATOS
1982/2018
IKC 't Holthuus
6
5,5
6
5,5
6
6,5
71,0
71,0
De Linge
1969/2010
IKC De Wieling
6
7
5,5
6
4
7
73,5
73,5
Wonderwijs
2010
IKC Binnenste Buiten
8
8
6
6
5
8
84,0
84,0
Sinds 2019 hebben de schoolbesturen zelf geïnvesteerd in ventilatie (SUVIS) en dakbedekking bij IKC Binnenste Buiten, IKC de Tichelaar, IKC de Regenboog, IKC de Abacus en IKC Pius X. Er is gekozen om de quickscanscores niet aan te passen, ook al hebben er aanvullende investeringen plaatsgevonden. De Quickscan laat dus de werkelijkheid zien van een aantal jaren geleden. De reden hiervoor is dat de schoolbesturen deze investeringen zelf hebben bekostigd en de aanpassingen geen technische en economische levensduurverlenging betreffen. Daarmee blijft de vervangingstermijn vanuit het vorige IHP gelijk. Ten opzichte van de Quickscans uit het vorige IHP is het Drieluik opgeheven. De gebouwdelen van het Drieluik zijn in gebruik genomen door ’t Holthuus. De scores van de quickscan van het voormalige Drieluik worden in het huidige IHP buiten beschouwing gelaten. Er wordt een MJOP opgesteld, waarmee het uitgangspunt is dat het kwaliteitsniveau op hetzelfde niveau als ’t Holthuus wordt gebracht. Deze kwaliteitsimpuls kost €750.000,-. Voor ’t Holthuus heeft in samenspraak met de schoolbesturen een aanpassing op de scores plaatsgevonden. De renovatie uit 2017 is bij het opstellen van het IHP 2019 bij het onderdeel bouwkundige staat onterecht gescoord als een levensduur verlengende renovatie van 40 jaar. De renovatie heeft een levensduur verlenging van 20 jaar.
Daar is ook in de afschrijving rekening mee gehouden. Deze score is nu aangepast (naar 5,5 in plaats van 7). Ook fungeert het gebouw voor één school minder optimaal en is de onderwijskundige staat met -0,5 aangepast.
Semi-permanente Huisvesting De Linge
2008
IKC Donatushof noodlokalen (Flierenhofstraat)
5
4
5
4
5
5
55,0
55,0
Wonderwijs
1990
IKC Abacus (semi-permanent)
5
4
6
4
5
5
56,0
56,0
Wonderwijs
2017
IKC Binnenste Buiten
6
6
6
6
5
5,5
68,5
68,5
De Linge
2025
IKC Borgwal (noodlokalen)
2
2
3
2019
2025
Lingerijn
1983/2003*
Lingerijn
1968/2000/2008/2009
OBC Huissen
6
5
5
5
4,5
5,5
61,5
61,5
Stichting PRO
2005*
PRO Bemmel
6
6
6
5
5
6
68
68
Lingerijn
2006
OBC Bemmel (Essenpas)
7
7
7
6
6
7
80
80
Referentie: 1727401-0061.0.1.
OBC Bemmel (de Heister)
Totaalscore
1
Totaalscore
3
Exploitatie
Binnenmilieu
1
Onderwijskundige functionaliteit
Veiligheid
Schoolnaam
Bouwkundige staat
Bouwjr.
Uitstraling gebouw Bestuur
Lopende projecten
In het IHP van 2019 was IKC Donatushof (dr. Hoijingstraat) nog opgenomen. Deze is inmiddels gemeentelijk vastgoed geworden en daarom in het huidige IHP niet meer opgenomen. De noodlokalen van De Borgwal zijn Q2 2025 vernieuwd en uitgebreid en is daarmee een lopend project.
Lopend Project
Pagina 16 van 39
6. Opgaven Dit hoofdstuk bespreekt de opgaves voor de onderwijshuisvesting per kern en per school. De diverse opgaves worden onderbouwd aan de hand van de quickscanscores, de capaciteitsanalyse en overige criteria. De opgaves en prioritering zijn tot stand gekomen in samenspraak met de schoolbesturen. Er wordt nog geen afweging gemaakt ten aanzien van (ver)nieuwbouw. Dit vereist bij de uitvoering van het IHP per locatie een gedegen afweging middels haalbaarheidsonderzoeken.
6.1. Toelichting Scholenlandschap per Deelgebied De huidige situatie binnen de gemeente is in deze paragraaf weergegeven op diverse scholenlandschappen per deelgebied. Hieronder volgt een toelichting over hoe de kaarten en labels gelezen moeten worden: • De labels in de kaarten geven een toelichting op het betreffende schoolgebouw. • De kleur van de stip op de kaart correspondeert met het schoolbestuur. • Onder de schoolnaam staat de quickscanscore weergegeven met de kleur van de vervanging-/ vernieuwingstermijn. • Het label geeft de leerlingenprognose weer. • Het label geeft de bijbehorende ruimtebehoefte, bestaande m² bvo en ruimtetekorten/-overschotten weer. Tekorten worden in het rood aangegeven. • Indien onder de labels tijdelijke huisvesting is aangegeven, is het aantal m2’s in het label exclusief deze tijdelijke huisvesting. • Bij lopende projecten is het nieuwe BVO opgenomen. Daarnaast is het van belang om te vermelden dat de m2’s voor kinderopvang bij deze projecten geen te vorderen onderwijsmeters betreffen. Dit is in de tabellen, ten behoeve van de uniformiteit met alle andere tabellen, in de derde regel wel als zodanig gevisualiseerd. Het is de ambitie om bij de actualisatie van het volgende IHP dit onderscheid overal in beeld te brengen.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 17 van 39
6.2. Analyse en opgaves PO 6.2.1 Angeren Voor Angeren bestaat de volgende opgave: 1. IKC Marang: De opgave voor IKC Marang is nieuwbouw of vernieuwbouw in een termijn van 0-5 jaar. Er is sprake van een klein ruimteoverschot.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 18 van 39
6.2.2 Bemmel Voor Bemmel bestaan de volgende opgaven:
Het totale ruimteoverschot in Bemmel is in 2025 hoog met 1.089 m2. Wanneer de huidige situatie wordt voortgezet, daalt dit overschot in de komende 20 jaar met grofweg 500 m2. Dat komt door de toenemende leerlingenaantallen, waardoor de ruimtebehoefte stijgt en het overschot afneemt.
2. De Borgwal: De opgave voor De Borgwal is nieuwbouw of vernieuwbouw in een termijn van 0-5 jaar. Er is sprake van een ruimtetekort, wat recentelijk is verholpen door de plaatsing van tijdelijke huisvesting. Wel is te zien dat richting de toekomst het ruimtetekort verder oploopt. 3. IKC Pius X: De opgave voor IKC Pius X is nieuwbouw of vernieuwbouw in een termijn van 0-5 jaar. Er is sprake van een ruimteoverschot. 4. SBO de Vlinderboom: De opgave voor SBO de Vlinderboom is nieuwbouw of vernieuwbouw in een termijn van 10-15 jaar. Er is sprake van een ruimteoverschot. 5. IKC de Regenboog: De opgave voor IKC de Regenboog is nieuwbouw of vernieuwbouw in een termijn van 15-20 jaar. Er is sprake van een ruimtetekort wat de komende jaren verder toeneemt. 6. IKC Donatushof: De opgave voor IKC Donatushof is nieuwbouw of vernieuwbouw in een termijn van 0-5 jaar. Onderstaand zijn de totale ruimtebehoefte en overschotten/tekorten in vierkante meters weergeven. Bij de tekorten / overschotten zijn de vierkante meters voor kinderopvang er van af getrokken en de tijdelijke huisvesting erbij opgeteld. De optelling is dus de onderste regel van de tabellen + de tijdelijke huisvesting. Jaar 2025 2030 2035 2040
Totale behoefte (m2) 6.845 6.947 7.121 7.239
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Totale tekorten/overschotten (m2) 1.089 848 674 556
Pagina 19 van 39
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 20 van 39
6.2.3 Doornenburg Voor Doornenburg bestaat de volgende opgave: 1.
IKC de Doornick: Eind maart 2024 is een definitief besluit genomen om het IKC te verhuizen naar de Martinuskerk. Concrete plannen worden nu gemaakt om de kerk en het terrein geschikt te maken voor het IKC. De verwachting is dat de kerk eind 2026 als school in gebruik kan worden genomen. 3 IKC de Doornick
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
Loopt 1972 932 175
Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
2025 2030 2035 2040 135 879 228 53
149 167 173 949 1.040 1.070 158 67 37 -17 -108 -138
Linge ATOS Wonderwijs
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 21 van 39
6.2.4 Gendt Voor Gendt bestaan de volgende opgaven: 2. IKC de Vonkenmorgen: IKC de Vonkenmorgen bestaat uit twee locaties, namelijk de Schoolstraat en de Nijmeegsestraat. Er is gekozen om voor IKC de Vonkenmorgen nieuwbouw te plegen op de locatie van de Schoolstraat en hier beide locaties te huisvesten. De verwachting is dat IKC de Vonkenmorgen eind 2026 in gebruik genomen kan worden. Op lange termijn wordt er ruimtetekort verwacht. 3. IKC de Tichelaar: In 2018 is het gebouw in de Quickscan als één geheel beoordeeld. Het gebouw bestaat uit drie delen: 1950, 1996 en 2005. Indien de gebouwdelen separaat vernieuwd zouden worden ontstaat er een gefaseerd project met een investering in het oudste gebouwdeel in 0 tot 5 jaar en de nieuwste gebouwdelen in 10 tot 15 jaar. In dit IHP is gekozen om dit project als integraal project op te nemen in de termijn 5 tot 10 jaar. Er is momenteel sprake van een ruimteoverschot. Onderstaand zijn de totale ruimtebehoefte en overschotten/tekorten in vierkante meters weergeven. Bij de tekorten / overschotten zijn de vierkante meters voor kinderopvang er van af getrokken en de tijdelijke huisvesting erbij opgeteld. De optelling is dus de onderste regel van de tabellen + de tijdelijke huisvesting.
Jaar Totale behoefte (m2) Totale tekorten/overschotten (m2) 2025 3.046 469 2030 3.137 379 2035 3.372 142 2040 3.539 -24 Het totale ruimteoverschot in Gendt is in 2025 469 m2. Wanneer de huidige situatie wordt voortgezet, daalt dit overschot in de komende 20 jaar met grofweg 400 m2, waardoor er uiteindelijk een ruimtetekort ontstaat van 24 m2.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 22 van 39
8 IKC de Vonkenmorgen (Schoolstraat)
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
Loopt 1961 2.022 435
Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
2025 2030 2035 2040 332 350 380 401 1.870 1.961 2.111 2.217 587 497 346 240 152 62 -89 -195
7 IKC de Tichelaar
2025 2030 2035 2040
65,5 1950 1.493 150
194 194 211 223 1.176 1.176 1.261 1.322 467 467 382 321 317 317 232 171
Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
Linge ATOS Wonderwijs
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 23 van 39
6.2.5 Haalderen Voor Haalderen bestaat de volgende opgave: 4. IKC de Wieling: De opgave voor IKC de Wieling is nieuwbouw of vernieuwbouw in een termijn van >20 jaar. Er is sprake van een ruimteoverschot van ruim 800 m2. 5.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 24 van 39
6.2.6 Huissen Voor Huissen bestaan de volgende opgaven: 6. IKC ‘t Holthuus: na het vorige IHP is het Drieluik opgeheven. De gebouwdelen van het Drieluik zijn in gebruik genomen door ’t Holthuus. Het scenario is nieuwbouw of vernieuwbouw in een termijn van 15-20 jaar. Er is sprake van een beperkt ruimteoverschot. 7. IKC Binnenste Buiten: IKC Binnenste Buiten is in 2011 opgeleverd. Dit vertaald zich in een quickscan score van 84 en een vervangingstermijn van >20 jaar. In 2022/2023 is het IKC uitgebreid met 2 permanente lokalen. Desalniettemin is er sprake van een ruimtetekort van 307 m2 die wordt opgevangen door de noodlokalen van 312 m2. Met de buurt is afgesproken dat de noodlokalen weggehaald worden in 2026. Hoewel de verwachting is dat de leerlingenaantallen dalen, blijft er een licht ruimtetekort in de toekomst. Gemeente en schoolbesturen vragen zich af of deze daling daadwerkelijk voortzet, indien er ruimtetekorten blijven bestaan wordt extra ruimte gecreëerd bij de nieuwbouw van IKC de Abacus. 8. IKC de Abacus: IKC de Abacus heeft, aanvullend aan het hoofdgebouw, nog semipermanente lokalen met een quickscan score van 56 met een vervangingstermijn tussen de 0 – 5 jaar. Daarnaast is er sprake van drie verschillende bouwdelen met verschillende bouwjaren: 1960, 1993 en 2010.
Indien de gebouwdelen separaat vernieuwd zouden worden ontstaat er een gefaseerd project met een investering in het oudste gebouwdeel in 0 tot 5 jaar en de nieuwste gebouwdelen in 10 tot 15 jaar. In dit IHP is gekozen om dit project als integraal project op te nemen in de termijn 5 tot 10 jaar. Er is momenteel sprake van een ruimteoverschot, maar dit geeft een vertekend beeld. Het gebouw is dusdanig inefficiënt dat er in de praktijk geen ruimteoverschot is.
Onderstaand zijn de totale ruimtebehoefte en overschotten/tekorten in vierkante meters weergeven. Bij de tekorten / overschotten zijn de vierkante meters voor kinderopvang er van af getrokken en de tijdelijke huisvesting erbij opgeteld. De optelling is dus de onderste regel van de tabellen + de tijdelijke huisvesting. Jaar 2025 2030 2035 2040
Totale behoefte (m2) 9.688 9.256 9.442 9.507
Totale tekorten/overschotten (m2) 807 1.239 1.053 988
Het totale ruimteoverschot in Huissen is in 2025 hoog met 807 m2. Wanneer de huidige situatie wordt voortgezet, neemt dit overschot de eerste jaren toe met grofweg 300 m2. Daarna daalt dit overschot in de komende naar 988 m2. Dit ruimteoverschot dient genuanceerd te worden. Van het huidige overschot is (312 + 265) 577m2 tijdelijke huisvesting. Bij het wegvallen van deze tijdelijke huisvesting resteert een overschot van 230 m2. Daarnaast is, zoals aangegeven, er feitelijk geen ruimteoverschot bij de Abacus door het inefficiënte gebouw. Indien dit ruimteoverschot niet wordt meegerekend is het overschot slechts 61m2. Vooralsnog worden de ruimteoverschotten daarom niet zo ervaren. Bovendien zien de schoolbesturen de verwachte daling in de prognose niet. Dit dient de komende jaren gemonitord te worden. De Linge heeft aangegeven vanwege de verwachte groei mogelijk een IKC te willen stichten in Huissen. Dit voornemen is gebaseerd op de wens tot meer keuzemogelijkheden voor ouders en een streven om in de keten van onderwijs, huisvesting te bieden voor de leeftijd van 0 - 18 jaar op basis van een gedeelde visie op onderwijs. Gemeente en schoolbesturen gaan hier nader over in gesprek.
9. IKC het Sterrenbos: IKC het Sterrenbos is in het vorige IHP als nieuwbouw of vernieuwbouwproject aangewezen. De ontwikkeling bevindt zich in de ontwerpfase en wordt naar verwachting opgeleverd in 2026.
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 25 van 39
11 IKC 't Holthuus
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
71 1982 2.768 484
Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
12 IKC Binnenste Buiten
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
84 2010 2.368 0
Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
2025 2030 2035 2040 493 490 500 504 2.680 2.665 2.715 2.735 572 587 537 517 88 103 53 33
2025 2030 2035 2040 492 427 437 440 2.675 2.348 2.398 2.413 -307 20 -30 -45 -307 20 -30 -45
* Tijdelijk e huisvesting 312 m2
10 IKC de Abacus
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
66 1960 2.109 500
Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
2025 2030 2035 2040 346 313 320 322 1.940 1.774 1.810 1.820 669 835 799 789 169 335 299 289
* Tijdelijk e huisvesting 265 m2
13 IKC het Sterrenbos
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
Loopt 1975 2.673 594
Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
2025 2030 2035 2040 436 451 461 465 2.393 2.469 2.519 2.539 874 798 748 728 280 204 154 134
Linge ATOS Wonderwijs
Referentie: 1727401-0061.0.1.
Pagina 26 van 39
6.3. Analyse en scenario’s VO 6.3.1 Bemmel Voor Bemmel bestaan de volgende opgaven: 10. OBC Bemmel: OBC Bemmel bestaat uit locaties de Heister en de Essenpas. Voor locatie de Heister wordt momenteel nieuwbouw gepleegd. Deze wordt naar verwachting in 2026 opgeleverd. De locatie de Heister wordt direct aan de Essenpas gebouwd. Daarmee fungeren beide gebouwen als één locatie. De leerlingenaantallen, ruimtebehoefte en de capaciteitsanalyse is weergegeven voor beide locaties onder Essenpas. Voor locatie Essenpas is het scenario nieuwbouw of vernieuwbouw in een termijn van >20 jaar. Er is sprake van een ruimtetekort, maar dit valt binnen de marge van 10% die geldt voor een VO school. 11. Pro College Bemmel: het scenario is nieuwbouw of vernieuwbouw in een termijn van 10 - 15 jaar. Er is sprake van een ruimtetekort wat de komende jaren verder toeneemt. Onderstaand zijn de totale ruimtebehoefte en overschotten/tekorten in vierkante meters weergeven. Bij de tekorten / overschotten zijn de vierkante meters voor kinderopvang er van af getrokken en de tijdelijke huisvesting erbij opgeteld. De optelling is dus de onderste regel van de tabellen + de tijdelijke huisvesting. Jaar Totale behoefte (m2) Totale tekorten/overschotten (m2) 2025 11.226 -527 2030 10.707 -8 2035 10.598 101 2040 11.003 -304 In totaal is er een ruimtetekort in Bemmel van 527 m2 in 2025.