1213600 Bijlage 2. Ruimtelijke motivering
Tekst van het document
Huissen, Van Wijkstraat 16A IKC Het Sterrenbos BOPA Gemeente Lingewaard
sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling
27 februari 2025, projectnummer 240254
sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling info@sab.nl - www.sab.nl Disclaimer tekst Bij het samenstellen is de grootst mogelijke zorgvuldigheid nagestreefd. Toch kan de informatie in deze uitgave niet juist of onvolledig zijn. De Opdrachtgever is hiervoor niet aansprakelijk. Als u van mening bent dat er beeldmateriaal is gebruikt waarover u het beeldrecht heeft, neem dan contact op met de opdrachtgever via onze website of bovengenoemde adres. Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen, in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt worden in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever.
Inhoudsopgave 1
2
3
4
5
Inleiding
3
1.1
Inleiding en aanduiding projectgebied
3
1.2
Leeswijzer
4
Huidige situatie en nieuwe situatie
5
2.1
Beschrijving huidige situatie
5
2.2
Beschrijving nieuwe situatie
8
2.3
Beschrijving strijdigheid
10
Toetsing aan beleid
12
3.1
Toetsing Rijksbeleid
12
3.2
Toetsing provinciaal beleid
14
3.3
Toetsing beleid waterschap
16
3.4
Toetsing gemeentelijk beleid
19
Aspecten fysieke leefomgeving en milieu
21
4.1
Milieueffectrapportage
21
4.2
Bodem
23
4.3
Geluid
25
4.4
Luchtkwaliteit
29
4.5
Omgevingsveiligheid
30
4.6
Veiligheid
32
4.7
Gezondheid
33
4.8
Weging van het waterbelang
34
4.9
Klimaatadaptatie
35
4.10
Duurzaamheid
38
4.11
Ecologie
39
4.12
Archeologie
42
4.13
Cultuurhistorie en erfgoed
44
4.14
Verkeersgeneratie, -afwikkeling & (fiets)parkeren
44
4.15
Omgevingskwaliteit
47
4.16
Kabels en leidingen
48
Participatie
49
5.1
Verplichte participatie
49
5.2
Participatie omgeving
49
6
7
Financiële haalbaarheid
50
6.1
50
Kostenverhaal
Conclusie evenwichtige toedeling van functies aan locaties 51
Bijlagen Bijlage 1: Toets aan de Ladder voor duurzame verstedelijking Bijlage 2: M.e.r.-beoordeling Bijlage 3: Verkennend bodemonderzoek Bijlage 4: Akoestisch onderzoek milieubelastende activiteiten Bijlage 5: Quick scan natuur Bijlage 6: Onderzoek stikstofdepositie Bijlage 7: Aanvullend onderzoek ecologie Bijlage 8: Archeologisch bureau- en booronderzoek Bijlage 9: Parkeeronderzoek
1 Inleiding 1.1
Inleiding en aanduiding projectgebied Aan de Van Wijkstraat 16A te Huissen staat een gebouw dat in gebruik is als integraal kindcentrum (IKC). Er is hier ruimte voor kinderopvang, peuterwerk, onderwijs en naschoolse opvang. Het voornemen bestaat om een deel van de huidige bebouwing te slopen en hier een nieuw integraal kindcentrum te realiseren. Het nieuwe IKC zal een cluster zijn van verschillende functies voor kinderen die qua omvang en inrichting voldoet aan de huidige eisen en wensen die aan een IKC gesteld worden. Er is onder andere ruimte voor een basisschool, een kinderdagverblijf en een naschoolse opvang huisvesten. Het ontwerp voor het nieuwe gebouw past niet binnen de bouwregels van het (tijdelijke) omgevingsplan. De nieuwbouw zal namelijk deels bestaan uit maximaal twee bouwlagen, terwijl er een maximale bouwhoogte van 7 meter geldt. De verwachting is dat de maximale bouwhoogte overschreden wordt. Dit maakt dat de gewenste ontwikkeling in strijd is met het geldende omgevingsplan. Om de ontwikkeling alsnog mogelijk te maken wordt van het omgevingsplan afgeweken middels een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Ten behoeve van de omgevingsvergunning is het noodzakelijk te motiveren dat de beoogde ontwikkeling voorziet in een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Voorliggende motivering voorziet hierin.
Ligging en begrenzing projectgebied Het projectgebied is gelegen aan de zuidwestkant van de kern Huissen, in de wijk Het Zand. Het betreft het kadastrale perceel ‘2891’ en een deel van het kadastrale perceel ‘2968’. De locatie bevindt zich op het adres Van Wijkstraat 16A aan de rand van de bebouwde kom. Ten zuidoosten van het projectgebied zijn hoofdzakelijkwoningen aanwezig en aan de noordwestzijde zijn hoofzakelijk agrarische gronden te vinden. Navolgende afbeeldingen geven de globale ligging en begrenzing van het projectgebied weer.
3
Ligging van het projectgebied in Huissen, aangeduid met rood kader (bron: PDOK Viewer).
Globale begrenzing van het projectgebied, aangeduid met rood kader (bron: PDOK Viewer).
1.2
Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk vormen de daaropvolgende hoofdstukken de verantwoording van de activiteit die deze motivering mogelijk maakt. Hoofdstuk 2 bevat een beschrijving en analyse van de huidige ruimtelijk- functionele situatie en wordt ingegaan op de gewenste situatie en de beoogde ontwikkeling. In hoofdstuk 3 wordt het Rijks-, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid beschreven. In hoofdstuk 4 wordt inzicht gegeven in de diverse aspecten van de fysieke leefomgeving en het milieu. Hoofdstuk 5 behandeld de participatie en in hoofdstuk 6 wordt de financiële haalbaarheid onderbouwd.
4
2 Huidige situatie en nieuwe situatie 2.1
Beschrijving huidige situatie Omgeving Het projectgebied ligt in het zuidwesten van de kern Huissen aan de Van Wijkstraat 16A. Het projectgebied ligt aan de rand van de bebouwde kom. In het noordwesten bevindt zich het buitengebied en in het oosten de wijk ‘t Zand’. In deze wijk is iets zuidelijker aan de Van Wijkstraat een katholieke kerk met een pastorie gevestigd. In het buitengebied ten westen van het projectgebied bevindt zich een begraafplaats en glastuinbouwcomplexen. Onderstaande afbeelding geeft het projectgebied in de directe omgeving weer.
Het projectgebied in zijn directe omgeving, met het buitengebied (1),’t Zand (2), de katholieke kerk (3), de begraafplaats (4), en de glastuinbouwbedrijven (5) (bron: PDOK Viewer).
Projectgebied Het projectgebied is in de bestaande situatie in gebruik als integraal kindcentrum. Het IKC bevindt zich aan de westzijde van het projectgebied. Via een gang is het IKC verbonden met de gymzaal in het noorden van het projectgebied. De patio van het schoolgebouw en de ruimte tussen de school en de gymzaal zijn in gebruik als speelplein. De oostelijk gelegen gronden, aansluitend aan de Van Wijkstraat, zijn in gebruik als voetbal/basketbalveldje en parkeerterrein. Langs de noordzijde van het projectgebied bevindt zich een pad naar de woning ten noordwesten van het projectgebied. Verdeeld over het projectgebied zijn enkele bomen(rijen) aanwezig,
5
maar het projectgebied is grotendeels verhard. Onderstaande afbeelding geeft een indruk van de huidige inrichting van het projectgebied.
Huidige inrichting projectgebied, met het schoolgebouw (1), de patio (2), het schoolplein tussen de gebouwen (3), de gymzaal (4), het voetbal- annex basketbalveld (5) , de parkeerplaatsen (6) en het pad voor de buren (7) (bron: PDOK Viewer).
De bebouwing binnen het projectgebied heeft een grondoppervlakte van circa 3.000 m2 en bevindt zich grotendeels aan de westzijde van het perceel. Het IKC bestaat grotendeels uit één bouwlaag onder een plat dak. De gymzaal bestaat gedeeltelijk uit twee lagen. De bebouwing kent een éénzijdige oriëntatie richting de Van Wijkstraat. Navolgende afbeeldingen geven een impressie van de bestaande bebouwing.
Het projectgebeid gezien vanaf de Van Wijkstraat (bron: Googlestreetview).
6
Huidige juridisch-planologische situatie Sinds 1 januari 2024 geldt voor het gehele grondgebied van de gemeente Lingewaard, dus ook ter plaatse van het projectgebied, het omgevingsplan gemeente Lingewaard. Hierin zijn onder andere ruimtelijke regels uit bestaande instrumenten van de Wet ruimtelijke ordening, regels uit lokale verordeningen over erfgoed, geur en afvoer van hemel- en grondwater, en de bruidsschat (Rijksregels die naar de gemeente zijn overgegaan) opgenomen. Ingevolge het tijdelijke deel van het Omgevingsplan gemeente Lingewaard valt het projectgebied binnen het bestemmingsplan “Kom Huissen” (NL.IMRO.1705.30-OH01). Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 1 april 2015. Op grond van het bestemmingsplan is het projectgebied aangeduid met de enkelbestemming ‘Maatschappelijk’. Daarbinnen is een bouwvlak opgenomen met daarbij behorend twee maatvoeringen, namelijk ’Maximum bouwhoogte (m): 7’ en ‘Maximum bebouwingspercentage terrein (%): 40’.
Uitsnede verbeelding bestemmingsplan, projectgebied aangeduid met rood kader
Enkelbestemming: ‘Maatschappelijk’ Het projectgebied is aangeduid met de enkelbestemming ‘Maatschappelijk’. Gronden met deze bestemming zijn bestemd voor het uitoefenen van activiteiten gericht op de sociale, maatschappelijke, educatieve en openbare dienstverlening. Dit zijn zorg-, onderwijs- of religievoorzieningen of voorzieningen voor het verenigingsleven. Een aanduiding kan daarnaast ruimte bieden voor andere maatschappelijke voorzieningen. Ondersteunende voorzieningen zoals wegen, paden, parkeervoorzieningen, groenvoorzieningen en voorzieningen voor de waterhuishouding zijn ook toegestaan. Over een deel van de bestemming is een bouwvlak gelegen. Hiervoor gelden twee maatvoeringen, namelijk ’Maximum bouwhoogte (m): 7’ en ‘Maximum bebouwingspercentage terrein (%): 40’. 7
Bruidsschat De bruidsschat is een onderdeel van het omgevingsplan dat regels bevat over onderwerpen waarover in het verleden door het Rijk regels werden opgesteld. Dit zijn dus gedecentraliseerde regels. De regels gaan over bouwwerken, open erven en terreinen (afdeling 22.22), milieubelastende activiteiten (afdeling 22.3), het aanleggen of wijzigen van (spoor)wegen zonder geluidproductieplafonds (afdeling 22.4) en gemeentelijke omgevingsvergunningen (afdeling 22.5). Geen van de regels uit de bruidsschat is relevant voor onderhavig project.
2.2
Beschrijving nieuwe situatie
2.2.1
Algemeen Het voornemen is om het bestaande schoolgebouw en de gang die het gebouw verbindt met de gymzaal verbindt af te breken. Ter vervanging hiervan wordt een nieuw IKC gerealiseerd Het IKC zal bestaan uit maximaal twee bouwlagen. Het IKC biedt ruimte voor meerdere functies gericht op kinderen, zoals onderwijs, peuteren kleuteropvang en naschoolse opvang. Het gebouw wordt modern vormgegeven met traditionele materialen. Hoogteverschillen, vides, een bijzonder dak, dakterrassen en externe trappen geven het gebouw een speelse en moderne uitstraling. Rondom de bebouwing zal het terrein opnieuw ingericht worden. Eén van de uitgangspunten hierbij is dat het perceel een tweezijdige oriëntatie krijgt. Dit wordt onder andere bewerkstelligd met het realiseren van een doorsteek voor langzaam verkeer en het realiseren van het entreegebied van het IKC aan de noordoostzijde van het gebouw. Hiermee wordt voorgesorteerd op de beoogde ontwikkeling van de nieuwbouwwijk Driegaarden fase III op de gronden ten westen van het projectgebied. Navolgende afbeelding geeft een impressie van de toekomstige situatie.
Massa studie (B2 architecten bna).
8
9
2.2.2
Programma Het nieuwe gebouw zal verschillende functies huisvesten, waaronder een kinderdagverbrlijf en een basisschool. De verwachting is dat het aantal leerlingen ongeveer gelijk zal blijven ten opzichte van de huidige aantallen.
2.2.3
Specifieke onderwerpen Verkeer en parkeren Op het terrein is voorzien in een Kiss and Ride met ruimte voor 30 parkeerplaatsen. De overige parkeervraag wordt opgelost in openbaar terrein, hoofdzakelijk langs de Van Wijkstraat. Duurzaamheid en klimaatadaptatie In het project wordt rekening gehouden met duurzaamheid. Een verouderd, niet duurzaam gebouw wordt gesloopt om ruimte te maken voor een nieuw IKC welke gasloos en volgens de nieuwste BENG-normen gerealiseerd. Het gebouw wordt opgetrokken uit duurzame materialen. De groene inrichting van het terrein zorgt ervoor dat de infiltratiecapaciteit van de bodem beter benut wordt. De aspecten duurzaamheid en klimaatadaptatie komen tevens aan bod in de paragrafen 4.9 en 4.10. Gezondheid In het project wordt rekening gehouden met het aspect gezondheid. Het IKC wordt op een veilige en gezonde plek gerealiseerd, waarbij veel aandacht is voor onder andere verkeersveiligheid. Daarnaast wordt een veilige en groene leer- en speelomgeving gerealiseerd. Dit is goed voor de gezondheid van de kinderen en werknemers. Het aspect gezondheid wordt verder toegelicht in paragraaf 4.7. Inpassing in de omgeving Het beoogde IKC is geprojecteerd op dezelfde locatie als het huidige IKC. De locatie is en blijft wenselijk voor dit doeleinde. In de omgeving van het projectgebied is hoofdzakelijk de woonfunctie aanwezig.
Aan de oostzijde bevindt zich de bestaande woonwijk ’t Zand en aan de westzijde van het projectgebied bestaat het voornemen om ook woningbouw te realiseren. Het schoolgebouw vormt hierbij een centraal punt en zal als verbinding dienen tussen de twee woonwijken. Dit maakt dat geacht wordt dat het nieuwe IKC, evenals het huidige IKC, passend in de omgeving is.
2.3
Beschrijving strijdigheid In de huidige situatie is volgens de maatschappelijke functie een IKC juridisch-planologisch toegestaan op het perceel. De beoogde maatvoering van het IKC is echter niet zondermeer toegestaan op grond van het omgevingsplan van de gemeente Huissen. Op basis van het bestemmingsplan “Kom Huissen”, dat onderdeel uitmaakt van het omgevingsplan, is het niet toegestaan om een gebouw met een bouwgoothoogte hoger dan 7 meter te bouwen. Het voornemen bestaat om een IKC met maximaal twee bouwlagen en een vlakke kap te realiseren. Het ontwerp gaat uit van een bouwhoogte van circa 9,5 meter. Zekerheidshalve wordt een 10
maximale bouwhoogte van 10 meter mogelijk gemaakt. Dit maakt dat het voornemen in strijd is met het omgevingsplan.. Om de ontwikkeling mogelijk te maken wordt een omgevingsvergunningprocedure voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) doorlopen.
11
3 Toetsing aan beleid 3.1
Toetsing Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief met ambities voor de leefomgeving. In de NOVI worden de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Er zijn vier prioriteiten voor Nederland geformuleerd: − Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; − Duurzaam economisch groeipotentieel; − Sterke en gezonde steden en regio's; − Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het prioriteren en afwegen van de verschillende belangen en opgaven: 1 Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Er wordt weer gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van ruimte. 2 Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: er moet altijd gekeken worden naar de context van het gebied. Keuzes in verschillende gebieden kunnen daarom verschillen. 3 Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.
Toetsing Gelet op het feit dat er met voorliggend project wordt voorzien in een duurzame en toekomstbestendige inrichting, waarbij de bestaande kwaliteiten en identiteit van de omgeving van het projectgebied centraal staan, is dit plan in lijn met het gedachtegoed van de NOVI. Verouderde, niet duurzame bebouwing wordt vervangen door een modern en duurzaam gebouw dat voorziet in een toekomstbestendige invulling van een schoollocatie in de kern Huissen. Daarbij is aansluiting gezocht met de omgeving, onder andere door het creëren van een langzaam verkeerweg en een groene inrichting. Conclusie Voorliggende ontwikkeling sluit aan bij de beleidsambities en -doelstellingen en de ter plaatse geldende regels vanuit de NOVI.
3.1.2
Besluit kwaliteit leefomgeving Het Besluit kwaliteit leefomgeving stelt de inhoudelijke normen voor gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk met het oog op het realiseren van de 12
nationale doelstellingen en het voldoen aan internationale verplichtingen. Het Besluit kwaliteit leefomgeving is één van de vier AMvB’s die invulling geven aan de Omgevingswet. In het besluit staan: − instructieregels voor programma’s, omgevingsplannen, omgevingsverordeningen, waterschapsverordeningen en projectbesluiten: het betreft onder meer normen en regels voor geluid en geur van bedrijfsmatige activiteiten, externe veiligheid en erfgoed, maar ook inhoudelijke randvoorwaarden voor de programma’s voor de kwaliteit van de buitenlucht, de waterprogramma’s, de actieplannen geluid en de beheerplannen voor Natura 2000-gebieden. − omgevingswaarden: het Bkl bevat o.a. omgevingswaarden voor luchtkwaliteit en de kwaliteit van oppervlaktewater, grondwater en zwemwater. − regels voor omgevingsvergunningen: dit betreft de regels die het bevoegd gezag hanteert bij het beoordelen van een aanvraag voor een omgevingsvergunning, het opnemen van voorschriften in een omgevingsvergunning en het wijzigen van voorschriften of intrekken van een omgevingsvergunning. − monitoring en informatie: dit gaat over de regels over monitoring, gegevensverzameling, gegevensbeheer, toegang tot gegevens, kaarten en verslagen over de toestand van de fysieke leefomgeving. Toetsing In voorliggende situatie raakt dit project geen van de nationale belangen die in de instructieregels van het Bkl zijn opgenomen.
Een nadere beschouwing van deze instructieregels is daarom niet vereist. In hoofdstuk 4 wordt nader stilgestaan bij de verder relevante instructieregels voor voorliggende ontwikkeling. Conclusie Voorliggende ontwikkeling sluit aan bij de beleidsambities en -doelstellingen en de ter plaatse geldende regels vanuit het Bkl. 3.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking De ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel voor zorgvuldig gebruik van de ruimte en het tegengaan van leegstand. In het Besluit kwaliteit leefomgeving (artikel 5.129g Bkl) is bepaald dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling de toepassing van de ladder is vereist. Het doel dat hiermee wordt beoogd is het stimuleren van zorgvuldig ruimtegebruik en de totstandkoming van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, onder meer door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden, het bevorderen van vraaggerichte programmering en het voorkomen van overprogrammering. Met de ladder wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming nagestreefd. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet daarom altijd worden afgewogen en gemotiveerd. Daarbij moet een beschrijving worden gegeven van de behoefte aan de betreffende ontwikkeling. Indien de ontwikkeling ‘buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied’ mogelijk wordt gemaakt, dient te worden gemotiveerd waarom de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied wordt voorzien.
13
Wat onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan is in het Bkl opgenomen. Een stedelijke ontwikkeling wordt gedefinieerd als ‘de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is.’ Of een ontwikkeling of uitbreiding voldoende substantieel is volgt uit jurisprudentie. Daaruit blijkt onder meer dat een woningbouwontwikkeling die voorziet in de realisatie van meer dan 11 woningen binnen de bebouwde kom moet worden aangemerkt als woningbouwlocatie. Ook een kantoor, detailhandelsvoorziening of bedrijf met een oppervlakte van meer dan 500 m2 brutovloeroppervlak kan worden beschouwd als een stedelijke ontwikkeling. Toetsing Het voornemen bestaat om een nieuw IKC te realiseren ter plaatse van het huidige gebouw. Relevant is of deze ontwikkeling is aan te merken als een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Bkl. Bij de beantwoording van deze vraag moet volgens de Afdeling in onderlinge samenhang worden beoordeeld in hoeverre het project, in vergelijking met het voorgaande project, voorziet in een functiewijziging en welk planologische beslag op de ruimte de ontwikkeling maakt in vergelijking met het voorgaande project.
In vergelijking met het huidige IKC voorziet het nieuwe IKC in een toename van het totale oppervlak van meer dan 500m2. Dit maakt dat voorliggende ontwikkeling binnen is aan te merken als een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 5.129g Bkl. Daarom is een toets aan de Ladder voor duurzame verstedelijking1 doorlopen. In deze toets is aangetoond dat deze ontwikkeling voorziet in een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte voor het verzorgingsgebied. Deze behoefte wordt gerealiseerd binnen stedelijk gebied. Daarmee wordt geconcludeerd dat het project de toetsing aan de Ladder positief heeft doorlopen. Conclusie Het besluit voldoet aan de kaders voor het aspect Ladder voor duurzame verstedelijking.
3.2
Toetsing provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie en -verordening Gelderland Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. De laatste actualisering werd op 31-03-2021 vastgesteld. De provincie heeft in de Omgevingsvisie een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal gesteld. − Gezond en veilig. Dat = een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig
1
SAB (2024). Toets Ladder voor duurzame verstedelijking. IKC Het Sterrenbos. 240254. 14 november 2024.
14
(drink)water, bescherming van onze flora en fauna. Dat = voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. En, dat = aandacht hebben voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid. − Schoon en welvarend. Dat = een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen. Maar dat = ook: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. En: het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. Onderdeel van de Omgevingsvisie zijn diverse thematische visieschetsen met de volgende thema’s: − Energietransitie: van fossiel naar duurzaam. − Klimaatadaptie: omgaan met veranderend weer. − Circulaire economie: sluiten van kringlopen. − Biodiversiteit: werken met de natuur. − Bereikbaarheid: duurzaam verbonden. − Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio. − Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam. De Omgevingsvisie bevat de strategische ambities voor de lange termijn. De Omgevingsverordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal.
De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De verwachting is dat de Omgevingsverordening op termijn alle regels zal gaan bevatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Toetsing Voor voorliggende ontwikkeling is een aantal aspecten uit de provinciale omgevingsverordening relevant. Deze worden navolgend toegelicht. Intrekgebied De provincie streeft ernaar het grondwater als bron voor de drinkwatervoorziening te beschermen. De provincie heeft vanuit de Drinkwaterwet een zorgplicht voor een duurzame openbare drinkwatervoorziening. De provincie wil de beschikbaarheid van de grondstof voor de openbare drinkwatervoorziening veiligstellen en daar bij besluiten rekening mee houden. Daarom zijn in een intrekgebied geen
15
bestemmingen mogelijk die de winning van fossiele energie, zoals aardgas, aardolie, schaliegas en steenkoolgas, mogelijk maken. Met het voorliggende project wordt geen winning van fossiele energie mogelijk gemaakt en worden ook geen functies/activiteiten toegelaten die de drinkwatervoorziening in gevaar kunnen brengen, waarmee het niet in strijd is met het beleid van de provincie ten aanzien van intrekgebieden. Beschermen van landschap De provincie wil de landschappelijke waarden binnen de provincie behouden, beschermen en in stand houden. Daarom moet volgens artikel 5.33 bij iedere ontwikkeling rekening worden gehouden met de voor die streek vastgestelde kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen van het landschap. In voorliggende situatie maakt het besluitgebied onderdeel uit van de Gelderse Streek Overbetuwe. Gelet op de stedelijke setting van het projectgebied zijn veel van de landschappelijke kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen niet direct te herleiden en van toepassing op deze situatie. Met deze ontwikkeling wordt immers een nieuwe invulling gegeven aan een reeds stedelijke locatie in Huissen, waardoor voor deze ontwikkeling geen aanspraak hoeft te worden gemaakt op gronden waar de landschappelijke kwaliteiten en waarden nog sterk vertegenwoordigd zijn. Op die manier wordt zo veel mogelijk rekening gehouden met de kenmerkende kwaliteiten die de locatie heeft binnen de streek.
Klimaatadaptatie In artikel 5.85 van de omgevingsverordening is vastgesteld dat in de toelichting op het omgevingsplan een beschrijving dient te worden gegeven van de maatregelen die worden genomen om de risico’s van klimaatverandering te voorkomen of te beperken. In de beschrijving worden in ieder geval de aspecten waterveiligheid, wateroverlast, droogte en hitte betrokken. Daarnaast moet de opgestelde beschrijving worden opgesteld na overleg met in ieder geval het dagelijks bestuur van het waterschap. Het aspect klimaatadaptatie wordt nader besproken in paragraaf 4.9. Conclusie Voorliggende ontwikkeling sluit aan bij de provinciale beleidsambities en -doelstellingen en ter plaatse geldende regels.
3.3
Toetsing beleid waterschap Het waterbeleid in Nederland is vastgelegd in verschillende nationale, provinciale en gemeentelijke beleidstukken. Dit zal hieronder nader worden toegelicht. Rijksbeleid - Nationaal Waterprogramma 2022-2027 Het Nationaal Waterprogramma 2022-2027 is op 18 maart 2022 vastgesteld. Het Nationaal Waterplan geeft de hoofdlijnen, principes en richting van het nationale waterbeleid in de planperiode 2022-2027, met een vooruitblik richting 2050. Het kabinet speelt proactief in op de verwachte klimaatveranderingen op lange termijn, om overstromingen te voorkomen.
16
In het Nationaal Waterprogramma 2022-2027 wordt allereerst de nationale belangen opgesomd: 1 waarborgen van de waterveiligheid en de klimaatbestendigheid (inclusief vitale infrastructuur voor water en mobiliteit); 2 waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater; 3 waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem; 4 in stand houden en ontwikkelen van de hoofdinfrastructuur voor mobiliteit; 5 realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening die in 2050 CO₂arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur; 6 verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit; 7 behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang. Deze nationale belangen worden aangevuld met drie hoofdambities: − een veilige en klimaatbestendige delta; − een concurrerende, duurzame en circulaire delta; − een schone en gezonde delta met hoogwaardige natuur. De wateropgaven staan niet op zichzelf; een integrale aanpak met andere opgaven in de fysieke leefomgeving, zoals de energietransitie, de woningbouw, herstel natuur en de landbouwtransitie is noodzakelijk. Een integrale aanpak van samenhangende nationale en regionale opgaven vereist een gebiedsgerichte aanpak.
Daarom zijn voor de Rijkswateren in dit Nationaal Waterprogramma gebiedsgerichte uitwerkingen opgenomen. Het gaat om de Noordzee, de Zuidwestelijke Delta, de RijnMaasmonding, de grote rivieren, het IJsselmeergebied, de Waddenzee en EemsDollard en de kanalen in het beheer van het Rijk. Deze zijn verbonden met de diverse gebiedsgerichte programma’s en uitwerkingen onder het Nationaal Waterprogramma, zoals de Gebiedsagenda’s Grote Wateren. Voor de overige wateren van Nederland wordt in andere programma’s de gebiedsgerichte uitwerking van het waterbeleid meegenomen. In de eerste plaats in de Omgevingsagenda’s onder de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). In het coalitieakkoord van eind 2021 is aangegeven dat de komende jaren structureel meer budget wordt uitgetrokken voor instandhouding van wegen, spoor, hoofdwatersysteem en vaarwegen. Het structureel extra budget loopt op via een geleidelijk ingroeimodel. De budgettaire kaders voor instandhouding zijn daarmee verruimd. Voor het Hoofdwatersysteem en het Hoofdvaarwegennet zal IenW binnen deze budgettaire kaders nog aanvullende keuzes moeten maken om de instandhoudingsopgaven op termijn beheersbaar te houden. Provinciaal beleid - Regionaal Waterprogramma Gelderland 2021-2027 Het Regionaal Waterprogramma (RWP) 2021 – 2027 Provincie Gelderland is op 26 februari 2019 vastgesteld.
In het Provinciaal Waterprogramma 2021-2027 zijn de opgaven van de Europese Kaderrichtlijn Water, het Nationaal Bestuursakkoord 17
Water en het Nationaal Waterplan vertaald naar strategische doelstellingen voor Gelderland. Het Waterplan is onderverdeeld in drie deelprogramma’s: 8
Waterveiligheid: het programma ‘Waterveiligheid’ draait om de bescherming tegen overstromingen vanuit het primaire en het regionale watersysteem.
9
Waterkwaliteit: Dit programma draait om het tegengaan van verontreinigingen en kwaliteit van zowel oppervlaktewater als grondwater. De drinkwatervoorzieningen worden ook beschermd.
10
Klimaatadaptatie: de verspilling moet worden aangepakt. De provincie wil een goed functionerend watersysteem in normale én in extreem droge en natte situaties: klimaatbestendig, robuust, veerkrachtig en stuurbaar. Daarbij let het waterschap op de hoeveelheid (goede waterpeilen, het vasthouden van water en het omgaan met wateroverlast en droogte); en op de kwaliteit van het water (chemisch en ecologisch).
In het plan zijn deze programma’s verder uitgewerkt in maatregelen, in samenhang met economische, milieu- en maatschappelijke opgaven. Dit heeft geleid tot een integrale visie op de ontwikkeling van de provincie Gelderland. In de Omgevingsverordening is onder andere regelgeving opgenomen voor de regionale en primaire waterkeringen. Voor bestemmingsplannen c.q. wijzigingsplannen zijn randvoorwaarden opgenomen die een onbelemmerde werking, instandhouding en het onderhoud van de primaire en regionale waterkeringen mogelijk maken, Dit geldt voor de beschermingszone en de kernzone die hoort bij de waterkeringen zoals opgenomen in de vastgestelde leggers van de waterschappen. Waterschapsbeleid Waterbeheerprogramma 2022-2027 Waterschap Rivierenland Op 26 november 2021 is het waterbeheerprogramma (WBP) van waterschap Rivierenland vastgesteld. In dit plan is beschreven welke doelstellingen het waterschap nastreeft in de periode 2022-2027 en hoe zij die doelstellingen wil gaan halen. Het waterbeheerplan is uitgewerkt in de volgende zeven programma’s: − Beschermen tegen overstromingen : Het programma ‘Waterveiligheid’ draait om de bescherming tegen overstromingen (onder andere de versterking van de dijken) vanuit het primaire en het regionale watersysteem.
− Water eerlijk verdelen: Dit programma draait om een goed functionerend watersysteem in normale én in extreem droge en natte situaties: klimaatbestendig, robuust, veerkrachtig en stuurbaar. Daarbij let het waterschap op het tegengaan van de bodemdaling, het bevorderen van biodiversiteit en een gezond (grond)water; − Voorbereiden op extreem weer: Dit thema focust zich op de beperking van steeds extremer weer, bijvoorbeeld door hittestress oppakken. Het waterschap wil verder vroegtijdig meedoen aan projecten en goed samenwerken met partners; − Werken aan schoon water: In het programma ‘Schoon Water’ speelt het zuiveren van afvalwater een centrale rol, alsmede de kwaliteit van het water (chemisch en ecologisch);
18
− Bijdragen aan een fijne leefomgeving voor mens en natuur: het bevorderen van biodiversiteit, het borgen van de waterkwaliteit voor drinkwater of het faciliteren van recreatief medegebruik zijn thema’s die aan bod komen; − Toewerken naar klimaat- en energieneutraliteit: de verduurzaming van de processen en het inspelen op de klimaatadaptativiteit vormen grote uitdagingen voor de komende jaren; − Toewerken naar circulariteit: het waterschap wil onder ander zuinig zijn op de grondstoffen d en het hergebruik stimuleren. Een inzicht in de financiën wordt ook weergegeven. Bijna elk programma is onderverdeeld op dezelfde manier: ambitie op lange termijn, doelen, strategie en maatregelen planperiode. Deze doelstellingen vinden onder andere een doorwerking in de beschikbare instrumenten van het waterschap; verordening, legger, communicatie en stimuleringsmiddelen. Toetsing De toetsing van het aspect water vindt plaats in paragraaf 4.8. Hieruit volgt dat voorliggend project voldoet aan de kaders en eisen die worden gesteld in het waterschapsbeleid.
3.4
Toetsing gemeentelijk beleid
3.4.1
Omgevingsvisie Lingewaard Op 11 mei 2023 is de Omgevingsvisie Lingewaard vastgesteld. De omgevingsvisie vervangt de structuurvisie uit 2012. De omgevingsvisie is uitgebreider dan de structuurvisie. In de omgevingsvisie gaat het niet alleen over ruimtelijke vraagstukken. Maar ook over maatschappelijke behoeften, gezondheid, sociale ontwikkelingen en duurzaamheid. Met deze omgevingsvisie ligt er een strategische koers voor de lange termijn voor leefomgeving van Lingewaard. De ontwikkelingsrichtingen die zijn beschreven vormen een kader voor het handelen van de gemeente. De omgevingsvisie bestaat uit de volgende hoofdstukken: − Samen werken aan de toekomst van Lingewaard; − Lingewaard anno 2023; − Trends & ontwikkelingen; − Vergezichten: Lingewaard in 2035; − Uitwerking: de kernen in 2035; − Werken met de visie. Toetsing Voorliggend project voorziet in de sloop-nieuwbouw van IKC Het Sterrenbos. Hierbij wordt geen functiewijziging of nieuw beslag op de ruimte mogelijk gemaakt. Wel wordt het mogelijk om een toekomstbestendig IKC te realiseren die voldoet aan de huidige wensen en eisen die hieraan worden gesteld. De ontwikkeling is positief voor de vitaliteit van de kern Huissen en draagt bij aan het bieden van voldoende onderwijs van hoge kwaliteit. 19
Conclusie Voorliggende ontwikkeling sluit aan bij de gemeentelijke beleidsambities en -doelstellingen.
20
4 Aspecten fysieke leefomgeving en milieu 4.1
Milieueffectrapportage
4.1.1
Wettelijk kader De wetgeving over de milieueffectrapportage (m.e.r) is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Daarin is bepaald dat het bevoegd gezag bij de voorbereiding van een plan of programma een milieueffectrapport opstelt, als dat plan of programma het kader vormt voor te nemen besluiten voor projecten die zijn aangewezen in artikel 16.43 van de Omgevingswet. Onder een plan of programma, als bedoeld in artikel 2, onder a, van de SMB-richtlijn (EU-richtlijn voor strategische milieubeoordeling), wordt in ieder geval verstaan een omgevingsvisie, programma, omgevingsplan en voorkeursbeslissing. Voor de plannen en programma’s waarvoor een plan-milieueffectrapport moet worden opgesteld is in de Omgevingswet een generieke aanwijzing opgenomen. Hiervoor is aansluiting gezocht bij de SMB-richtlijn. In Bijlage V bij het Omgevingsbesluit staan de aangewezen categorieën van projecten waarvoor een m.e.r.-procedure verplicht is. Voor plannen en programma’s die betrekking hebben op kleine gebieden op lokaal niveau en/of kleine wijzigingen heeft de Omgevingswet de plan-m.e.r.-beoordeling geïntroduceerd. Voor deze ontwikkelingen is een plan-m.e.r. alleen verplicht als voor de activiteit aanzienlijke milieugevolgen worden verwacht.
Een plan-m.e.r.-beoordeling is ook van toepassing op plannen of programma’s die een kader vormen voor m.e.r.-(beoordelings)plichtige projecten en besluiten die niet in het Omgevingsbesluit zijn genoemd. De plan-m.e.r.-beoordeling betreft een toets om na te gaan of sprake is van een plan met grote milieugevolgen. Deze toets dient plaats te vinden aan de hand van de criteria van Bijlage III, van de EU-richtlijn m.e.r. De hoofdcriteria waaraan moet worden getoetst zijn: kenmerken van het project, plaats van het project en kenmerken van het potentiële effect.
4.1.2
Motivering Voorliggend project voorziet in de sloop-nieuwbouw van IKC Het Sterrenbos aan de Van Wijkstraat 16A. In combinatie hiermee wordt ook het omliggende speelterrein opnieuw ingericht. Uit toetsing van de ontwikkeling aan de m.e.r.-wetgeving, blijkt dat de beoogde ontwikkeling is aan te merken als een activiteit als bedoeld in categorie J11, kolom 3 in samenhang met kolom 1, in bijlage 5 van het Omgevingsbesluit, namelijk ‘de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen’. Voor dit type project gelden geen drempelwaarden voor een m.e.r.-plicht, maar geldt wel dat bij de aanleg, wijziging of uitbreiding van een dergelijk project sprake is van een m.e.r.-
21
beoordelingsplicht. Daarom is een m.e.r.-beoordeling2 uitgevoerd. De conclusies van de m.e.r.-beoordeling zijn in navolgende tabel weergegeven. Aspect
Beoordeling milieueffecten
Archeologie
Ter plaatse van het besluitgebied zijn gronden met een archeologische verwachtingswaarde aanwezig en nabij het gebied zijn meerdere vondsten gedaan. Bij boringen in het besluitgebied zijn echter geen indicatoren gevonden voor de aanwezigheid van een vindplaats. De archeologische waarden kunnen in het omgevingsplan worden beschermd middels een dubbelbestemming. Hierdoor kunnen zonder vervolgonderzoek geen toekomstige ingrepen in het plangebied plaatsvinden die de archeologische waarden kunnen aantasten. Van een negatief milieueffect op dit aspect is geen sprake.
Natuur
Op grond van het stikstofonderzoek kunnen negatieve effecten op de instand-
(gebiedsbescherming)
houdingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden door stikstof worden uitgesloten.
Natuur
Er dient te allen tijde rekening gehouden te worden met broedende vogels en de
(soortenbescherming)
zorgplicht. Om overtreding van de wet te voorkomen wordt geadviseerd om de geplande ruimtelijke ontwikkeling buiten de broedperiode te starten. Op deze manier worden geen in gebruik zijnde nesten beschadigd of vernield. Nestplaatsen van vogelsoorten waarvan het nest jaarrond is beschermd worden niet verwacht. Uit nader onderzoek naar vleermuizen volgt dat tijdens het onderzoek geen verblijfplaatsen van vleermuizen zijn vastgesteld. Wel maakt het projectgebied (in beperkte mate) onderdeel uit van het leefgebied, maar is er geen sprake van het wegnemen van essentiële onderdelen van het leefgebied. De beoogde ingreep leidt niet tot overtreding van een schadelijke handeling als bedoeld onder Bal artikel 11.37 lid b (verstoren vleermuizen) en lid d (wegnemen verblijfplaatsen). Er hoeft ten aanzien van vleermuizen geen omgevingsvergunning flora- en faunaactiviteit voorhanden te zijn alvorens de bebouwing gesloopt kan worden.
Verkeer
De beoogde ontwikkeling zorgt voor een afname van de verkeersaantrekkende werking, door een afname van het aantal leerlingen. Ook wordt het verkeer in de toekomst deels via het noorden van het gebied ontsloten waardoor het meer over het wegennet wordt verdeeld. Ook zal mogelijk minder overlast door parkerende auto’s worden ervaren op de Van Wijkstraat doordat er een parkeerterrein wordt gerealiseerd. Hierdoor is er van een negatief milieueffect op dit aspect geen sprake.
Geluid
Als gevolg van de ontwikkeling zal er sprake zijn van een verkeersaantrekkende werking. Hiermee kunnen veranderingen optreden in de geluidssituatie van bestaande woningen. De beoogde ontwikkeling zorgt voor een afname van de verkeersaantrekkende werking, door een afname van het aantal leerlingen. Daarnaast is in het akoestisch onderzoek geen overschrijding voor indirecte hinder geconstateerd. Hierdoor is er van een negatief milieueffect op dit aspect geen sprake.
2
SAB (2024). Mer-beoordeling IKC Het Sterrenbos. Projectnummer: 240254. 27 februari 2025.
22
Luchtkwaliteit
Er zijn geen nadelige gevolgen te verwachten. Ook als er geen verkeer zou bestaan in de huidige situatie om mee te salderen, zou het project Niet in Betekenende Mate bijdragen aan een verslechtering van de luchtkwaliteit. Gezien de bestaande achtergrondconcentraties en verkeersafname is er geen sprake van een negatief milieueffect.
De uitkomst van de m.e.r.-beoordeling is dat er geen sprake is van bijzondere omstandigheden ten aanzien van de kenmerken en locatie van het project die zouden kunnen leiden tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. De conclusie is dan ook dat belangrijke nadelige milieugevolgen zijn uitgesloten. Het opstellen van een MER is daarom niet nodig. Conclusie Een nadere beoordeling in een plan-m.e.r. is niet noodzakelijk.
4.2
Bodem
4.2.1
Wettelijk kader Om een bouwactiviteit op een bodemgevoelige locatie toe te staan, dient op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving (artikel 5.89i en 5.89j) aangetoond te worden dat de bodemkwaliteit geschikt is voor het beoogde gebruik. Een locatie is bodemgevoelig als hier een bodemgevoelig gebouw is toegelaten op grond van een omgevingsplan of omgevingsvergunning. Tot een bodemgevoelige locatie hoort ook een aaneengesloten terrein direct grenzend of toebehorend aan een bodemgevoelig gebouw, zoals een tuin of terrein. Onder een bodemgevoelig gebouw wordt verstaan; een gebouw of een gedeelte van een gebouw dat de bodem raakt en waar personen meer dan twee uur per dag aaneengesloten aanwezig zijn. Om aan te tonen of de bodemkwaliteit geschikt is voor het beoogde gebruik is het uitvoeren van een verkennend bodemonderzoek als bedoeld in artikel 5.7b van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) noodzakelijk. Dit onderzoek moet uitwijzen of de locatie mag worden aangewend voor de beoogde ontwikkeling. Waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie zijn (op grond van artikel 5.89i Bkl) opgenomen in het omgevingsplan. In het tijdelijke omgevingsplan zijn de waarden gelijk aan het door het Bkl vastgestelde.
Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen. Het uitvoeren van asbest in het kader van ruimtelijke procedure niet noodzakelijk maar wel verplicht in het kader van de omgevingsvergunning bouwen.
4.2.2
Motivering Er is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd3 voor het volledige projectgebied. Het doel van het bodemonderzoek was het vaststellen van de 3
De Klinker: verkennend bodemonderzoek volgens NEN 5740 Van Wijkstraat 16a Huissen, 13 september 2024.
23
milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse van de locatie en nagaan of er mogelijke gebruiksbeperkingen bestaan in relatie tot het beoogde gebruik. Er is daarbij een onderscheid gemaakt tussen de gehele locatie en de westkant van de locatie. Er is aan de westkant van de locatie in de jaren 1950 tot en met 1970 een boomgaard aanwezig geweest. Aannemelijk is dat het perceel destijds eveneens in gebruik is geweest als kwekerij, waardoor de locatie verdacht is op de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen. De globale locatie van de boomgaard is op onderstaande afbeelding weergegeven.
Het onderzoeksgebied getekend op een kaart uit circa 1950. De boomgaard is herkenbaar als groen vlak met drie stipjes. (bron: De Klinker).
Op basis van de onderzoeksresultaten wordt het volgende geconcludeerd: − De bodem op de locatie bestaat uit klei- en zandlagen; − Het zand is variërend van uiterst fijn tot matig grof, zwak tot sterk siltig en zwak humeus; − De klei is variërend van zwak tot uiterst siltig of matig zandig; − De grond is plaatselijk roesthoudend; − Tijdens de veldwerkzaamheden zijn op zintuiglijke wijze bijmengingen met baksteen en kooldeeltjes waargenomen; − Op het maaiveld alsmede in de bodem is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Ten aanzien van de voormalige boomgaard kan het volgende geconcludeerd worden: − In de bovengrond (bodemlaag 0,0-0,3 m-mv) geen verhoogde gehalten aan OCB’s zijn gemeten; − De hypothese ‘de locatie is verdacht op de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen’ kan daarmee verworpen worden. Een nader onderzoek is niet noodzakelijk.
24
Ten aanzien van de rest van de onderzoekslocatie kan het volgende geconcludeerd worden: − In het (baksteen en kooldeeltjes houdend) bovengrondmengmonster MMBG01 is een (matig) verhoogd gehalte aan minerale olie aangetoond. De grond wordt geclassificeerd als bodemkwaliteitsklasse matig verontreinigd; − In de bovengrond is eveneens plaatselijk een verhoogd gehalte aan zware metalen (kwik, lood, zink) en PAK (10 VROM) zijn gemeten. De grond wordt geclassificeerd als bodemklasse Landbouw/natuur; − In de ondergrond is plaatselijk een verhoogd gehalte aan kwik, lood, kobalt en nikkel aangetroffen. De grond wordt geclassificeerd als bodemklasse Landbouw/natuur of bodemklasse Wonen; − Het grondwater bevat plaatselijk een verhoogd gehalte aan barium, nikkel en/of naftaleen; De hypothese ‘de onderzoekslocatie is onverdacht op de aanwezigheid van verontreinigingen’ dient verworpen te worden. Voor het aangetroffen gehalte aan minerale olie (in bovengrondmengmonster MMBG01) dient een nader onderzoek uitgevoerd te worden om de omvang van de verontreiniging in kaart te brengen. Dit nader onderzoek zal in de tweede fase (bouwtechnische fase) opgepakt worden. 4.2.3
Conclusie Het besluit voldoet aan de kaders voor het aspect bodem.
4.3
Geluid
4.3.1
Wettelijk kader Veel activiteiten in de fysieke leefomgeving hebben te maken met geluid; ze veroorzaken geluid(hinder) of worden eraan blootgesteld. Daarom worden er regels gesteld aan geluid. Deze regels gaan over het beheersen van geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen enerzijds en de bescherming van geluidgevoelige gebouwen en locaties anderzijds. Geluid door (spoor)wegen en industrieterreinen De mate waarin het geluid van (spoor)wegen en industrieterreinen omliggende geluidgevoelige functies mag belasten is geregeld in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Daarin zijn instructieregels opgenomen die erop zijn gericht het geluid door een weg, spoorweg of industrieterrein te beheersen (artikel 3.18 lid 1 Bkl). De wetgever maakt daarbij onderscheid tussen geluidbronnen met een geluidproductieplafond als omgevingswaarde (GPP) en bronnen met een basisgeluidemissie (BGE). Geluid afkomstig van wegen, spoorwegen en industrieterreinen heeft invloed op de omgeving. Daarom moet bij nieuwe ontwikkelingen gelegen binnen het geluidaandachtsgebied van de voornoemde bronnen, het geluid van deze bronnen op geluidgevoelige gebouwen altijd beoordeeld worden (artikel 3.20 Bkl). Daarbij wordt getoetst aan de onderstaande waarden uit het Besluit kwaliteit leefomgeving.
25
Grenswaarde in Lden (dB) Geluidbronsoorten
Standaardwaarde in Lden (dB)
Nieuwe geluidgevoelige gebouwen
aanpassing bron
50
60
65
53
70
70
55
65
70
50
55
60
40 Lnight
45 Lnight
50 Lnight
Rijks- en provinciale wegen Gemeente- en
Aanleg of
waterschapswegen Hoofd- en lokale spoorwegen Industrieterreinen
Als de (gezamenlijke) geluidbelasting niet voldoet aan de standaardwaarde kunnen geluidbeperkende maatregelen worden getroffen om het geluid te verminderen tot de standaardwaarde. Het Bkl biedt de mogelijkheid om een hogere geluidbelasting op de gevel van een geluidgevoelig gebouw toe te staan tot de grenswaarde, ook voor de geluidbelasting op bestaande geluidgevoelige gebouwen. Het bevoegd gezag kan dit alleen toestaan als met geluidbeperkende maatregelen niet aan de standaardwaarde voldaan kan worden. In dat geval moet gemotiveerd worden dat de maatregelen niet getroffen worden vanwege overwegende bezwaren van landschappelijke, stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, technische of financiële aard. Bovendien moet de binnenwaarde van 33 dB (artikel 4.30 Bbl) te allen tijde gewaarborgd zijn. Een geluidgevoelig gebouw kan binnen meer dan één geluidaandachtsgebied liggen. In dat geval moet bij de vaststelling van een hogere waarde, onderzoek worden gedaan naar de effecten van de cumulatie van alle geluidbronnen tezamen. Geluid door activiteiten Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, dient – naast het geluid afkomstig van (spoor)wegen en industrieterreinen – ook het geluid van overige activiteiten in de fysieke leefomgeving beoordeeld te worden.
Bij een aanpassing van het omgevingsplan houdt de gemeente rekening met het geluid door activiteiten met gebruiksruimte op geluidgevoelige gebouwen. Het gaat hierbij om het geluid van alle activiteiten tezamen. In de afweging betrekt de gemeente de specifieke plaatselijke situatie en de (cumulatieve) gevolgen van activiteiten voor de gezondheid van haar burgers en het milieu. Rekening houden met geluid werkt twee kanten op, het gaat om het toelaten van: 1 activiteiten met gebruiksruimte nabij geluidgevoelige gebouwen; 2 geluidgevoelige gebouwen nabij bestaande activiteiten met gebruiksruimte. Dit wijzigingsbesluit maakt de realisatie van geluidgevoelige gebouwen mogelijk, op korte afstand van een locatie met activiteiten die geluid(hinder) veroorzaken. Hierbij geldt dat getoetst moet worden aan de standaard- en grenswaarden zoals omschreven in het permanente omgevingsplan of - indien dat nog niet aanwezig is 26
- de standaard- en grenswaarden uit het Bkl (artikel 5.65 en 5.66). Voor de beoordeling van geluidhinder afkomstig van activiteiten moet rekening worden gehouden met verschillende soorten geluidhinder, namelijk: 1 Geluidhinder afkomstig van één of meerdere activiteiten op een locatie (directe hinder). 2 Maximale geluidhinder; dit zijn de piekniveaus die optreden als gevolg van activiteiten op een locatie; 3 Indirecte geluidhinder; dit is de geluidhinder afkomstig van het wegverkeer van en naar de locatie waar de activiteit plaatsvindt. Voorafgaand de inwerkingtreding van de Omgevingswet werd gewerkt met de VNG-publicatie 'Bedrijven en milieuzonering 2009'. Hierin is een lijst van inrichtingen opgenomen waarbij de inrichtingen op grond van de hinder die zij veroorzaken, zijn opgedeeld in 6 categorieën. Hierbij wordt ervan uit gegaan dat een inrichting uit categorie 1 relatief weinig hinder veroorzaakt en een inrichting uit categorie 6 bijzonder veel hinder veroorzaakt. In de Omgevingswet wordt niet langer gewerkt met de term inrichting en wordt gesproken over milieubelastende activiteiten. Omdat in voorliggende situatie het gemeentebrede omgevingsplan nog niet gereed is en daarmee de bestemmingsplannen nog onderdeel uitmaken van omgevingsplan, is het kader van de VNG-publicatie nog wel relevant.
Onder de Omgevingswet worden echter alleen nog de aspecten geluid en geur meegenomen in de afweging evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 4.3.2
Motivering Geluid door activiteiten Met voorliggend project wordt een nieuw IKC mogelijk gemaakt op een locatie die in de huidige situatie ook reeds in gebruik is als IKC. Echter is de massa en positionering van de bebouwing wel verschillend. Hierbij is tevens een herindeling van het speelterrein en parkeerterrein beoogd. Omdat sprake is van het wijzigen van milieubelastende activiteiten nabij geluidgevoelige gebouwen is een akoestisch onderzoek milieubelastende activiteiten4 uitgevoerd. Hierin is gekeken naar het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau en het maximaal geluidniveau. Navolgende afbeelding laat de vertaling zien naar het akoestisch rekenmodel (huidige situatie links, toekomstig rechts).
4
SAB (2024). Akoestisch onderzoek milieubelastende activiteiten. IKC Het Sterrenbos. 240254. 19 november 2024.
27
Er bestaan alleen gedurende de dagperiode activiteiten. De soorten geluidbronnen en hun bedrijfstijd blijven in de toekomst grotendeels hetzelfde. Wel worden ze anders over het perceel verdeeld en het aantal leerlingen verandert. De enige nieuwe bronnen zijn de luchtbehandelingsinstallaties en warmtepompen op het dak van het nieuwe schoolgebouw. Op basis van dit onderzoek, waarbij is getoetst op de randen van de bestaande woningen, kunnen de volgende conclusies worden getrokken. Op basis van het Bkl en tijdelijk omgevingsplan ontstaat één nieuwe overschrijding. Op basis van de ETFAL neemt de toekomstige geluidbelasting vergeleken met de huidige situatie af, zowel in zijn geheel als in het aantal overschrijdingen. Dit komt doordat de speelpleinen meer naar de achterkant van het perceel worden geplaatst en een grotere omvang krijgen waardoor het geluid gelijkmatiger verdeeld wordt. Ook neemt de cumulatie van geluid door autobewegingen en spelende kinderen af. De toekomstige geluidbelasting is dus over het algemeen positiever dan de huidige belasting, maar er blijven overschrijdingen bestaan. Langtijdgemiddelde beoordelingsniveau Indien op basis van het Bkl en tijdelijk omgevingsplan zonder stemgeluid wordt getoetst, wordt er in de toekomst op één gevel, bij Van Wijkstraat 14, niet meer voldaan aan de standaardwaarde voor het langtijdgemiddelde.
De hoogste geluidbelasting bedraagt 52 dB(A). De overschrijding ontstaat door het aan- en afrijden van auto’s op de nieuwe parkeerplaats. Alle andere woningen voldoen. Indien met stemgeluid wordt getoetst, wordt er in de toekomst op acht adressen niet voldaan aan de (indicatieve) waarden voor het langtijdgemiddelde uit het Bkl en het tijdelijk omgevingsplan. Hier bestaan in de huidige situatie hogere overschrijdingen, de akoestische situatie verbeterd. De hoogste geluidbelasting neemt af van 56 dB(A) naar 54 dB(A), voornamelijk door spelende kinderen en het aan- en afrijden van auto’s. De hoogste
28
geluidbelastingen bestaan op de gevels het meest nabij het IKC op Van Wijkstraat 14, 18, 19, 21, 23, 25, 27 en 27a. Alle woningen hebben ook gevels waar geen overschrijdingen plaatsvinden. De huidige overschrijdingen op Van Wijkstraat 17 en 27b en de overschrijdingen van de maximale grenswaarde komen te vervallen. Maximaal geluidsniveau Indien zonder stemgeluid wordt getoetst, vinden er zowel huidig als in de toekomst geen overschrijdingen plaats van de standaardwaarde voor het piekgeluid uit het Bkl en de waarde uit het tijdelijk omgevingsplan. Indien met stemgeluid wordt getoetst, wordt er op drie adressen niet voldaan aan de (indicatieve) standaardwaarde voor het maximaal geluidsniveau uit het tijdelijk omgevingsplan. De hoogste geluidbelasting bedraagt in de huidige en toekomstige situatie 72 dB(A), door het schreeuwen van spelende kinderen. De hoogste geluidbelastingen vinden plaats op de gevels het meest nabij het IKC op Van Wijkstraat 18, 23 en 25. Op alle andere gevels vinden geen overschrijdingen plaats. De huidige overschrijding op Van Wijkstraat 14 komt te vervallen. De akoestische situatie blijft vergelijkbaar. Indirecte hinder Er wordt voldaan aan de grens- en richtwaarden voor het beoordelingsniveau van indirecte hinder uit de Schrikkelcirculaire. Dit aspect vormt geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling.
Als in acht wordt genomen dat er in de huidige situatie reeds vergelijkbare activiteiten plaatsvinden die meer langtijd geluid veroorzaken, het geluid voornamelijk door spelende kinderen op een school of kinderopvang wordt veroorzaakt, het geluid kortstondig op vaste momenten bestaat en maatregelen niet mogelijk zijn, kunnen de overschrijdingen van de standaardwaarde acceptabel worden geacht. Er dient overleg plaats te vinden met de gemeente met betrekking tot de eventueel vast te stellen maatwerkvoorschriften ter acceptatie van de geconstateerde geluidbelasting en/of het opnemen van een gezamenlijke waarde in het omgevingsplan voor de omliggende adressen. 4.3.3
Conclusie Het besluit voldoet aan de kaders voor het aspect geluid.
4.4
Luchtkwaliteit
4.4.1
Wettelijk kader Het Rijk toetst en monitort de luchtkwaliteit vooral in de zogenoemde aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden zijn locaties met hogere concentraties stikstofdioxide (NO2) of fijnstof (PM10) dan verwacht mag worden. Soms worden hier de Rijksomgevingswaarden overschreden of is de achtergrondconcentratie zo hoog, dat bij toevoeging van een nieuw project een Rijksomgevingswaarde overschreden 29
kan worden. Bij een aanvraag voor één of meerdere activiteiten in een aandachtsgebied, dient het effect van de ontwikkeling op de luchtkwaliteit beoordeeld te worden. Als de gemeente activiteiten toelaat, die leiden tot gebruik van wegen, vaarwegen of spoorwegen (verkeersaantrekkende werking) of waarvoor luchtregels staan in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) moet worden voldaan aan de omgevingswaarden. Dit volgt uit artikel 5.51 van het Bkl. 4.4.2
Motivering Onderhavig project betreft de sloop van een basisschool en de nieuwbouw van een IKC. De gemeente Lingewaard is geen luchtkwaliteitsaandachtsgebied. Het project wordt gasloos ontwikkeld. De enige mogelijke bron van verslechtering van de luchtkwaliteit zal de verkeersgeneratie zijn. De verkeersgeneratie echter hetzelfde blijven. Om te toetsen wat de ontwikkeling tot gevolg heeft van de luchtkwaliteit is de NIBM-tool ingevuld. Met de NIBM-tool wordt de jaargemiddelde bijdrage van het plan op de luchtkwaliteit berekend. Bij het invullen van de NIBM-tool is uitgegaan van de verkeersgeneratie, zoals berekend in paragraaf 4.14.
Resultaat berekening NIBM-tool (Bron: Infomil/RIVM) Uit voorgaande tabel blijkt dat bij het te verwachten aantal voertuigbewegingen de bijdrage van het extra verkeer ruim onder de NIBM-grens blijft. Dit betekent dat geen nader onderzoek nodig is. 4.4.3
Conclusie Het besluit voldoet aan de kaders voor het aspect luchtkwaliteit.
4.5
Omgevingsveiligheid
4.5.1
Wettelijk kader Omgevingsveiligheid beschrijft de risico’s die ontstaan als gevolg van opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke
30
slachtoffers. Ook wordt onderscheid gemaakt in het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving. Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico mag in principe nergens groter zijn dan 1 op 1 miljoen (ofwel 10-6). Dit is de kans dat een denkbeeldig persoon, die zich een jaar lang permanent op de betreffende plek bevindt (de plek waarvoor het risico is uitgerekend), dodelijk verongelukt door een ongeval. Deze kans mag niet groter zijn dan eens in de miljoen jaar. Grenswaarden en standaardwaarden voor het Plaatsgebonden Risico (PR) ten aanzien van (zeer) (beperkt) kwetsbare gebouwen en (beperkt) kwetsbare locaties zijn opgenomen in artikel 5.6 tot en met artikel 5.11a van het Bkl. Grenswaarden voor kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties (art. 5.7 lid 1 Bkl) worden in een Omgevingsplan in acht genomen. Met standaardwaarden voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties wordt in een omgevingsplan rekening gehouden (art. 5.11 Bkl). Voor het plaatsgebonden risico gelden, afhankelijk van de activiteit, vastgestelde afstanden of te berekenen afstanden (bijlage VII Bkl).
In hoofdstuk 4 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) zijn alle activiteiten opgenomen waarbij een vaste norm van toepassing is en voor welke activiteiten een berekening van PR-contour en aandachtsgebied vereist is. Groepsrisico Het groepsrisico betreft de kans op het overlijden van een groep van tien of meer personen per jaar als gevolg van een ongewoon voorval. Het groepsrisico legt een relatie tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers. Onder de Omgevingswet is gekozen voor een nieuwe benadering van het groepsrisico, met aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden laten zien op welke locaties extra aandacht nodig is om aanwezigen te beschermen tegen mogelijke ongevallen bij activiteiten met gevaarlijke stoffen. Aandachtsgebieden laten zien waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd zijn tegen gevaren uit de omgeving. Voorbeelden van die gevaren zijn warmtestraling (brand), overdruk (explosie) en giftige stoffen in de lucht (gifwolk). Via de aandachtsgebieden worden deze gevaren zichtbaar op de kaart, zodat direct duidelijk is welke gevaren waar op kunnen treden. Daardoor heeft het bevoegd gezag bij het nemen van besluiten over ruimtelijke ordening de risico’s van activiteiten met gevaarlijke stoffen meteen in beeld. Zo kan het bevoegd gezag ze al aan het begin van het planproces meenemen.