1195876 Bijlage 2. Ruimtelijke motivering
Tekst van het document
ling door de omgeving.
De regelgeving met betrekking tot gebieds- en soortenbescherming vindt
Soort Tijdsperiode A1 trillingssterkte Vmax A2 trillingssterkte Vmax A3 trillingssterkte Vper
Uit een gedegen analyse is gebleken dat er geen bedrijven zijn gelegen in
Standaardwaarde 07.00-23.00 uur 0,1 0,4 0,05
Standaardwaarde 23.00-07.00 uur 0,1 0,2 0,05
Onderzoek
huidige regelgeving in de Wet natuurbescherming. Het betreft met name
moeten de continue trillingen voldoen aan de in het omgevingsplan opge-
haar oorsprong grotendeels in twee Europese richtlijnen, namelijk de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG).
de nabije omgeving met continue of herhaald voorkomende trillingen door een activiteit, waar het gebouw hinder van kan ervaren. Tevens zijn er al
Gebiedsbescherming
diverse maatgevende woonbestemmingen rondom het projectgebied gele-
In Nederland zijn er specifieke gebieden van groot belang voor flora en
Tabel 5.9 Standaardwaarden toelaatbare herhaald voorkomende trillingen in trilling gevoelige ruimten (artikel 5.87a Bkl)
gen.
fauna, waaronder Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland-ge-
Soort Tijdsperiode A1 trillingssterkte Vmax A2 trillingssterkte Vmax A3 trillingssterkte Vper
Ook is er geen treinspoor in de directe omgeving van het projectgebied
bieden worden beschermd door verschillende wettelijke instrumenten.
gelegen. Het dichtstbijzijnde spoor ligt op een afstand van circa 3,2 km8.
In artikel 5.1, lid 1 van de Omgevingswet staat dat het verboden is om
Gezien het projectgebied ruim buiten het onderzoeksgebied van 100 me-
zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit uit te voeren.
ter en 250 meter valt, kan hinder door trillingen van het treinverkeer wor-
Daarnaast bepaalt lid 2 van hetzelfde artikel dat het eveneens verboden is
den uitgesloten.
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit uit te voe-
Standaardwaarde 07.00-23.00 uur 0,2 0,8 0,1
Standaardwaarde 23.00-07.00 uur 0,2 0,4 0,1
bieden en andere bijzondere natuurgebieden en landschappen. Deze ge-
Artikel 5.88 en 5.89 van het Bkl bieden een mogelijkheid tot afwijking van de waarden, in het geval van bedrijventerreinen of zwaarwegende economische of maatschappelijke belangen.
ren. Voor beide gevallen geldt dat afwijkende regelingen kunnen zijn opGeconcludeerd kan worden dat onderhavig planvoornemen passend is
gesteld in het omgevingsplan, de waterschapsverordening, de omgevings-
binnen de instructieregels uit de provinciale omgevingsverordening en het
verordening of een ministeriële regeling.
gemeentelijke omgevingsplan, en de ambities uit de gemeentelijke omgeVerder leiden niet op alle locaties de standaardwaarden voor een activiteit
vingsvisie. Nader onderzoek is niet noodzakelijk.
tot het gewenste evenwicht tussen beschermen en benutten. Een ge-
Hoofdstuk 11 van het Bal behandelt de vergunningplicht voor Natura 2000-activiteiten en flora- en fauna-activiteiten. In dit hoofdstuk zijn tevens
meente kan dan gemotiveerd, vanuit het oogmerk van een evenwichtige
5.8.3
toedeling van functies aan locaties, kiezen voor andere waarden (artikel
Vanuit het milieuaspect trilling is er sprake van een evenwichtige toedeling
heden tot maatwerk. Indien geen vrijstelling van toepassing is, dient een
5.86, lid 2 Bkl).
van functies aan locaties.
omgevingsvergunning te worden aangevraagd, waarbij onderscheid wordt
8
Conclusie
de regels voor vergunningsvrije gevallen opgenomen evenals de mogelijk-
https://spoorkaart.mwnn.nl/
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
33
gemaakt tussen enkelvoudige en meervoudige aanvragen, afhankelijk van de aard van de activiteit (flora- en fauna-activiteit en/of Natura 2000-activiteit).
2. Het plan is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard. 3. De noodzakelijke compenserende maatregelen worden getroffen om
nadelige effecten hebben op de essentiële kenmerken of waarden van het gebied, of als dergelijke effecten kunnen worden voorkomen of verminderd door het implementeren van mitigerende maatregelen.
te waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netNatura 2000-gebieden
werk bewaard blijft.
De bescherming van Natura 2000-gebieden is gebaseerd op de Europese
Bijzondere natuurgebieden en landschappen Naast de Natura 2000-gebieden heeft de minister van Landbouw, Natuur
Vogel- en Habitatrichtlijn. De minister van Landbouw, Natuur en Voedsel-
De criteria voor het beoordelen van de omgevingsvergunning voor Natura
en Voedselkwaliteit de bevoegdheid om bijzondere nationale natuurgebie-
kwaliteit wijst deze gebieden aan via een aanwijzingsbesluit, zoals be-
2000-activiteiten worden beschreven in afdeling 8.6 van het Besluit kwali-
den aan te wijzen, zoals vastgelegd in artikel 2.44, lid 2 van de Omge-
paald in artikel 2.44 van de Omgevingswet. Bovendien stelt hij op basis
teit leefomgeving (Bkl). Deze beoordelingsmaatstaven zijn vastgesteld bin-
vingswet. Daarnaast kan de provincie in de omgevingsverordening speci-
van artikel 2.43 van de Omgevingswet de instandhoudingsdoelstellingen
nen het aanvullingsspoor Natuur.9
fieke provinciale natuurgebieden en landschappen als bijzonder aanwij-
vast. Nederland beschikt over meer dan 160 Natura 2000-gebieden.
zen, conform artikel 2.44, lid 5 van de Omgevingswet. Natuurnetwerk Nederland (NNN)
Bij de voorbereiding van een omgevingsplan dienen mogelijke significante
De aanwijzing van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is geregeld in de
Soortenbescherming
effecten als gevolg van projecten, plannen en activiteiten, zowel individu-
Omgevingsverordening, conform artikel 2.44, lid 4 van de Omgevingswet
Onder de Omgevingswet worden tal van dier- en plantensoorten be-
eel als in combinatie met andere plannen of projecten, te worden geïdenti-
en artikel 7.6, lid 1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Vanuit de Om-
schermd, met aandacht voor soorten van Europees belang die vallen on-
ficeerd en beoordeeld, zoals voorgeschreven in artikel 16.53, lid c, van de
gevingsverordening draagt de provincie zorg voor de totstandkoming en
der de reikwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijn, evenals bepaalde soor-
Omgevingswet. Een activiteit die potentieel significante nadelige gevolgen
instandhouding van een samenhangend landelijk ecologisch netwerk, ge-
ten van nationaal belang. De bescherming van soorten vindt zowel binnen
kan hebben voor een Natura 2000-gebied wordt aangeduid als een Natura
naamd ‘Natuurnetwerk Nederland’. Het netwerk wordt gevormd door kern-
als buiten het NNN plaats. Deze bescherming kan variëren van wet- en re-
2000-activiteit, zoals beschreven in bijlage A van de Omgevingswet. Na-
gebieden, natuurontwikkelingsgebieden en ecologische verbindingszones
gelgeving tot concrete maatregelen die gericht zijn op het behouden, vesti-
tura 2000-gebieden hebben externe effecten, wat betekent dat ook ingre-
met als doel natuurgebieden beter met elkaar en met omringende agra-
gen of uitbreiden van populaties van verschillende soorten. In overeen-
pen buiten deze gebieden die verstoring kunnen veroorzaken, moeten
risch gebieden te verbinden. Ook is het gericht op de bescherming, de in-
stemming met artikel 2.18, lid 1, sub f van de Omgevingswet rust de pri-
worden geëvalueerd op hun impact op soorten en habitats.
standhouding en zo nodig het herstel van een gunstige staat van instand-
maire verantwoordelijkheid hiervoor doorgaans bij de provincies. Niettemin
houding van aanwezige dier- en plantensoorten, typen natuurlijke habitats
hebben ook decentrale overheden de mogelijkheid actief beleid te voeren,
Een ruimtelijk plan dat aanzienlijke gevolgen kan hebben voor een Natura
en leefgebieden van soorten die van nature in Nederland voorkomen.
bijvoorbeeld door het opstellen van programma's voor soortenbescher-
2000-gebied kan alleen worden goedgekeurd als uit een passende beoor-
Bijna alle aangewezen Natura 2000-gebieden maken del uit van het NNN.
ming.
deling blijkt dat het plan de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal
Het NNN omvat niet alleen natuurgebieden op land, maar omvat ook alle
aantasten. Bij verkregen zekerheid kan vergunningverlening plaatsvinden,
grote wateren in Nederland, zoals de grote rivieren, het IJsselmeer en de
Door de strikte formulering van een flora- en fauna-activiteit moet bij vrij-
zoals bepaald in artikel 8.74, lid b, van het Besluit kwaliteit leefomgeving
Waddenzee. De provincie wijst in de omgevingsverordening de NNN-ge-
wel alle activiteiten in de fysieke leefomgeving worden nagegaan of er
(Bkl). Als er echter geen zekerheid is verkregen, kan het plan toch worden
bieden aan.
specifieke soorten aanwezig zijn en welke soorten dat zijn. Zoals eerder
goedgekeurd mits wordt voldaan aan de volgende drie voorwaarden: 1. Alternatieve oplossingen zijn niet voorhanden.
9
aangegeven, wordt in hoofdstuk 11 van het Bal bepaald wanneer een omActiviteiten in deze gebieden mogen alleen plaatsvinden indien ze geen
gevingsvergunning vereist is.
‘Vergunningplicht Natura 2000-activiteit’, aandeslagmetdeomgevingswet.nl
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
34
Stikstof
meer, evenals voor bomenrijen bestaande uit meer dan 20 bomen, buiten
Stikstofemissie betreft de uitstoot van stikstof, afkomstig van bijvoorbeeld
de zogenaamde 'bebouwingscontour houtkap'. De bebouwingscontour
mende zoogdieren zoals rosse woelmuis, egel en huisspitsmuis. Voor
verkeer, energiecentrales en industriële activiteiten. Stikstofdepositie is de
houtkap moet worden aangewezen in het omgevingsplan, zoals bepaald
deze soorten geldt een provinciale vrijstelling voor ruimtelijke ontwik-
neerslag van stikstof op de grond. Met name voor de natuur vormt dit een
in artikel 5.165, lid b van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Boven-
keling en volstaat het volgen van de zorgplicht.
uitdaging, omdat het de bodem verrijkt met voedingsstoffen, wat nadelig is
dien is er een specifieke zorgplicht (artikel 11.116 van het Bal) van toepas-
voor de biodiversiteit in het betreffende gebied. Het behoud van alle plan-
sing op het kappen van houtopstanden, het herbeplanten van grond, of na
soorten. Om te voorkomen dat er tijdens het uitvoeren van de werk-
ten- en diersoorten vereist zowel voedingsrijke als voedingsarme bodems.
het tenietgaan van een houtopstand op andere wijze.
zaamheden geschikt winterhabitat voor de rugstreeppad wordt gecre-
Het plangebied is geschikt als leefgebied voor algemeen voorko-
Het plangebied is niet geschikt als habitat voor beschermde amfibie-
eerd, dienen er geen onbedekte zandhopen op locatie te komen. BeWanneer een project zich nabij een Natura 2000-gebied bevindt en poten-
5.9.2
tieel significante stikstofuitstoot en -depositie kan veroorzaken, is het ver-
In het kader van de omgevingsvergunningaanvraag ten behoeve van de
Onderzoek
plicht een stikstofberekening uit te voeren (voor de bouw- en/of gebruiks-
realisatie van het IKC, is door middel van een verkennend ecologisch on-
fase) met behulp van het rekeninstrument AERIUS. In artikel 4.15 van de
derzoek (quickscan flora en fauna) een beoordeling gemaakt van de mo-
en landhabitat voor algemeen voorkomende amfibieën als de gewone
Omgevingsregeling staat deze methode vermeld voor het berekenen van
gelijke effecten die het plan kan hebben op beschermde natuurwaarden.
pad en de kleine watersalamander. Voor deze soorten geldt een pro-
stikstofdepositie bij Natura 2000-activiteiten. Om het project te kunnen uit-
Het onderzoeksrapport is als separate bijlage opgenomen.
vinciale vrijstelling voor ruimtelijke ontwikkeling en volstaat het volgen
dek of verwijder deze hopen meteen, opdat er geen rugstreeppadden gebruik van gaan maken.
voeren, mogen de berekende resultaten niet hoger zijn dan 0,00 mol/ha/j.
De begroeiing in het westen van het plangebied is geschikt als winter–
van de zorgplicht.
Wanneer aan deze voorwaarde wordt voldaan, kunnen negatieve signifi-
Quickscan flora en fauna
cante effecten op het betreffende Natura 2000-gebied op voorhand wor-
Gelet op de potentiële ecologische waarden kan het voorgenomen plan al-
den uitgesloten, waardoor het project op basis daarvan kan worden voort-
leen in overeenstemming met de nationale natuurwetgeving en het provin-
gezet.
ciale natuurbeleid worden uitgevoerd, mits voorafgaand en tijdens het uit-
De bebouwing is potentieel geschikt voor broedende huismussen. De aanwezigheid van de huismus moet nader onderzocht worden met 2 gerichte veldbezoeken in de periode april t/m medio mei.
Tijdens het broedseizoen kunnen nesten van algemene broedvogels
voeren van de werkzaamheden het bepaalde in de Wet natuurbescher-
in te verwijderen bebouwing, bomen en begroeiing in en rondom het
Houtopstanden
ming in acht wordt genomen:
plangebied verstoord, beschadigd of vernield worden. Het broedsei-
Bomen en bossen vallen onder ‘houtopstanden’ en vervullen belangrijke
Het schoolgebouw dat aanwezig is binnen het plangebied dient nader
zoen is geen vaste periode maar voor de meeste soorten is de peri-
en unieke functies in de fysieke leefomgeving, zoals het invangen van fijn-
onderzocht te worden op vaste rust– en verblijfplaatsen van gebouw-
ode maart - augustus een goede indicatie. Eerdere of latere broedge-
stof, de opslag van koolstofdioxide, het bergen van water of het verminde-
bewonende vleermuissoorten. Hiervoor dient het vleermuisprotocol
vallen zijn niet uitgesloten, met name van duiven. Negatieve effecten
ren van grote temperatuurschommelingen in stedelijk gebied, en het vor-
van 2021 te worden gehanteerd om een goed beeld te krijgen van de
op broedvogels zijn te voorkomen door de sloop van het pand, de kap-
men van een belangrijk leefgebied voor tal van planten en diersoorten.
aanwezigheid en gebruiksfunctie van het gebouw. Mogelijk heeft dit
werkzaamheden, het verwijderen van overig groen en de plaatsing
Gezien de langdurige ontwikkelingstijd van bossen is hun bescherming
vervolgonderzoek een ontheffingsaanvraag als gevolg.
van materiaal te laten plaatsvinden buiten het broedseizoen. Ook
Verder dient vanuit de zorgplicht, artikel 1.11 van de Wet natuurbe-
wordt geadviseerd om de nestkasten aan het schoolgebouw (tijdelijk)
vastgelegd in de Omgevingswet. De regelgeving omtrent de bescherming
scherming onnodige lichtverstoring van niet-essentieel foerageerge-
weg te halen of dicht te zetten buiten het broedseizoen, om te voorko-
van houtopstanden is opgenomen in Afdeling 11.3 van het Besluit Activi-
bied voorkomen te worden. Dit kan door tijdens de aanleg- en ge-
men dat deze in gebruik zijn tijdens het uitvoeren van de werkzaamhe-
teiten Leefomgeving (Bal). Conform artikel 11.126 van het Bal is het kap-
bruiksfase uitstraling van eventuele bouwlampen, buitenverlichting en
den. Wanneer dit niet mogelijk is wordt er vlak (maximaal 3 dagen)
pen van houtopstanden onderworpen aan een algemene meldplicht. Daar-
straatverlichting naar boven te voorkomen. Gebruik bijvoorbeeld af-
vóór aanvang van de werkzaamheden een controle op broedvogels
naast geldt op basis van artikel 11.129 van het Bal een verplichting tot
schermende armaturen, beperk de verlichtingshoogte tot maximaal 3
uitgevoerd door een ecoloog. Wanneer deze aanwezig zijn, wordt er
herbeplanting voor houtopstanden met een oppervlakte van 10 are of
meter, gebruik ‘batlampen’ en plaats niet meer verlichting dan nodig.
van aanzienlijk belang. De bescherming van houtopstanden is daarom
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
35
een beschermingszone rondom het nest aangewezen. Werkzaamhe-
Echter, bij de uitvoering van de werkzaamheden kan bij het gebruik van
regelgeving hebben plaatsgevonden, blijkt uit het voorgaande dat er geen
den binnen deze zone mogen pas hervat worden nadat de jongen hun
felle bouwlampen na zonsondergang het aanwezige foerageergebied ver-
significante wijzigingen zijn gekomen met de Omgevingswet die de rap-
nest hebben verlaten.
stoord worden. Wel dienen vanuit de algemene zorgplicht (artikel 1.11 van
portage zouden vereisen te worden geactualiseerd. De bevindingen blij-
Ten aanzien van álle dieren en planten (beschermd of niet be-
de Wnb) negatieve effecten op niet-essentieel foerageergebied voorko-
ven hetzelfde en de conclusies van de rapportages blijven ongewijzigd.
schermd), geldt de ‘Algemene zorgplicht’, artikel 1.11 van de Wet na-
men te worden. Voorwaarden om negatieve effecten te voorkomen zijn
tuurbescherming. Met name geldt dit voor algemene soorten zoogdie-
verder uitgewerkt in een ecologisch werkprotocol. Het ecologisch werkpro-
Stikstofonderzoek
ren en amfibieën, waarvoor een provinciale vrijstelling geldt. Dit houdt
tocol is opgenomen in de bijlagen. Maatregelen bestaan onder andere uit:
Verder blijkt uit het stikstofonderzoek dat het projectgebied niet binnen de
in dat nadelige gevolgen voor flora en fauna naar redelijkheid zoveel
werk tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden tussen zonsondergang
grenzen van een aangewezen Natura 2000-gebied ligt. De dichtstbijzijnde
mogelijk voorkomen moeten worden en dat er ‘met zorg voor de na-
en zonsopkomst niet met bouwlampen. Daarnaast worden de werkzaam-
Natura 2000-gebieden zijn de ‘Rijntakken’ op circa 0,4 km, het Duitse Vo-
tuur’ gewerkt dient te worden. Dieren die tijdens werkzaamheden wor-
heden uitgevoerd onder begeleiding van een ecoloog. Dit wordt in de
gelschutzgebiet ‘Unterer Niederrhein’ op circa 4,4 km en ‘De Bruuk’ op
den waargenomen dienen in de gelegenheid te worden gebracht zich-
voorwaarden van de vergunning meegenomen.
circa 12,2 km. Eventuele effecten zouden externe factoren betreffen, zoals
zelf in veiligheid te kunnen brengen of daarbij te worden geholpen. Het
geluids- en lichttoename en stikstofdepositie. Gezien de afstand tot het
te kappen areaal dient in één richting en in delen te worden gekapt om
Huismussen
projectgebied worden externe effecten door licht, geluid en trillingen uitge-
dieren als egels en muizen hiervoor de gelegenheid te kunnen bieden.
Binnen het plangebied zijn geen nestlocaties of beschermde habitat van
sloten.
de huismus waargenomen. De aangetroffen nestlocaties vallen buiten de invloedsfeer van de geplande werkzaamheden. Het verbreken van ver-
De beoogde ontwikkeling omvat de realisatie van een schoolgebouw, wat
Vervolgonderzoek vleermuizen en huismussen
bodsbepalingen uit artikel 3.1 van de Wnb is uitgesloten. De werkzaamhe-
een toename van stikstofuitstoot met zich kan brengen. Een mogelijke toe-
Naar aanleiding van de resultaten uit de quickscan flora en fauna is een
den hebben geen effect op nestplaatsen of beschermde habitat van de
name van stikstofdepositie op de genoemde Natura 2000-gebieden is niet
vervolgonderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van vleermuizen en
huismus. Voor de uitvoering van de werkzaamheden is geen ontheffing
uit te sluiten. Het stikstofonderzoek, zowel voor de aanleg- als gebruiks-
huismussen op de projectlocatie. De rapportage is als separate bijlage op-
voor de huismus noodzakelijk.
fase, is momenteel in uitvoering. Voor de gebruiksfase zal in de bereke-
genomen bij onderhavige motivering.
ningen worden uitgegaan van de resultaten van de eerder genoemde enPer 1 januari 2024 is de natuurwetgeving geïntegreerd in de Omgevings-
quête omtrent de verkeersgeneratie, welke samenhangt met het ophalen
Vleermuizen
wet. Hoewel deze overgang relatief beleidsneutraal is verlopen, zijn er en-
en brengen van kinderen door ouders. Deze aanpak biedt een realistische
Uit het onderzoek volgt dat binnen het plangebied geen vaste rust of ver-
kele wijzigingen doorgevoerd. Deze wijzigingen hebben vooral betrekking
weergave van de feitelijke, toekomstige situatie. Zodra de rapportage be-
blijfplaatsen van vleermuizen zijn aangetroffen. De bomenlaan langs het
op de specifieke zorgplichten voor plant- en diersoorten op de rode lijst,
schikbaar is, wordt deze toegevoegd aan de bijlagen en zal de conclusie
plangebied wordt door vleermuizen gebruikt als niet-essentieel foerageer-
Natura 2000-gebieden en houtopstanden. Gezien de stedelijke ligging van
worden verwerkt in de ruimtelijke motivering.
gebied. Tijdens de werkzaamheden wordt gestreefd naar het behouden
het plangebied en de vrijwel volledig verharde oppervlakte zijn plant- en
van de bomenrij langs de Schoolstraat en Hendrik Braamstraat. Er zal bij
diersoorten van de rode lijst, die niet onder de reeds behandelde bescher-
Het projectgebied valt buiten het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het
noodzaak een enkele boom gerooid worden. Er zal dusdanig veel groen
mingsregimes vallen, hier redelijkerwijs niet te verwachten. Naast het ont-
dichtstbijzijnde deel van het NNN bevindt zich op ongeveer 400 meter ten
intact blijven dat verwacht wordt dat de voorgenomen ingreep geen nega-
breken van geschikt leefgebied zijn er binnen de Nationale Databank Flora
zuidoosten van het projectgebied. Aangezien er geen sprake is van een
tief effect zal hebben op de kwaliteit van het foerageergebied. De sloop
en Fauna (NDFF) ook geen waarnemingen van de betreffende soorten.
functiewijziging, worden de wezenlijke kenmerken en waarden van het
van het pand en het weghalen van enkele bomen hebben geen effect op
Wijzigingen van de conclusies van zowel de quickscan flora en fauna als
NNN niet aangetast. Vervolgonderzoek met betrekking tot het NNN wordt
beschermde verblijfplaatsen of essentieel habitat van de vleermuis. Het
het aanvullende vleermuizen- en huismussenonderzoek zijn dan ook rede-
daarom niet als noodzakelijk beschouwd.
verbreken van verbodsbepalingen uit artikel 3.5 van de Wnb is uitgesloten.
lijkerwijs niet aan de orde. Hoewel de onderzoeken onder de oude wet- en
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
36
5.9.3
Conclusie
Op basis van de beschikbare archiefgegevens, literatuur en luchtfotomate-
5.11
Bodem Toetsingskader
Vanuit het milieuaspect natuur en landschap is er sprake van een even-
riaal kan worden gesteld dat binnen het projectgebied, in de niet-naoor-
wichtige toedeling van functies aan locaties.
logs geroerde bodem, de volgende (sub)soorten OO kunnen zijn achterge-
5.11.1
bleven:
Het meewegen van de (milieuhygiënische) bodemkwaliteit is onderdeel
Geschutmunitie, verschoten, diverse kalibers, met een maximaal kali-
van een brede afweging over de kwaliteit van de leefomgeving in relatie
ber van 155mm/15 cm tot een diepte van 2,50 meter minus maaiveld
tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Een omgevings-
(maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 8,40m+NAP;
plan bevat daarom in ieder geval waarden voor de toelaatbare kwaliteit
Afwerpmunitie, afgeworpen, 500 lb. De maximale diepteligging kan
van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een
door een gebrek aan geschikte sondeergegevens niet worden vastge-
bodemgevoelige locatie. Het gaat daarbij om een gebouw of een deel van
steld. Indien door de opdrachtgever sondeergegevens worden aange-
een gebouw dat de bodem raakt en waar personen meer dan twee uur per
leverd kan alsnog een verticale afbakening worden uitgevoerd.
dag aaneengesloten aanwezig zullen zijn. Ook de aangrenzende tuin of
5.10
Ontplofbare oorlogsresten
5.10.1
Toetsingskader
Als gevolg van gevechtshandelingen uit de Tweede Wereldoorlog kunnen er ontplofbare oorlogsresten (OO’s) in bepaalde gebieden aanwezig zijn. Deze explosieven vormen een risico voor de veiligheid van de aanwezigen tijdens de bouw of aanleg van initiatieven. Bovendien kan de openbare veiligheid in het geding komen. Onbedoelde detonaties kunnen bij uitvoering van werkzaamheden in het ergste geval leiden tot dodelijk letsel en zware schade aan materieel en de omgeving. Spontane vondsten van CS-
perceel maakt hier onderdeel van uit. Daar waar de bodem reeds aantoonbaar naoorlogs geroerd is, kunnen de werkzaamheden in principe zonder aanvullende maatregelen doorgang
Het Bkl bevat instructieregels voor het bouwen van bodemgevoelige ge-
vinden. Daar waar de bodem niet aantoonbaar naoorlogs geroerd is, advi-
bouwen op bodemgevoelige locaties. Bij het bepalen van de waarden voor
seert BeoBOM om voorafgaand aan de voorgenomen bodemroerende
de toelaatbare kwaliteit houdt de gemeente rekening met de interventie-
werkzaamheden een opsporingsproces, zoals bedoeld in het CS-OOO, uit
waarden voor de verschillende stoffen in de bodem en neemt de ge-
te voeren om de risico’s met betrekking tot het aantreffen van OO te mini-
meente de grenswaarden in acht (artikel 5.89i en 5.89j Bkl). Bij overschrij-
maliseren. Op de betreffende locatie zijn milieukundige en archeologische
ding van de toelaatbare kwaliteit kan alleen gebouwd worden als de door
onderzoeken uitgevoerd, evenals sonderingen. Voor de uitvoering van
de gemeente voorgeschreven sanerende of andere beschermende maat-
deze onderzoeken heeft Euroradar een projectplan opgesteld, dat is opge-
regelen worden getroffen (artikel 5.89k en 5.98ka Bkl).
nomen in de bijlagen van deze ruimtelijke motivering. Dit projectplan is ter
Daarnaast is in het omgevingsplan de landbodem in verband met grond-
controle voorgelegd aan Xplosure en goedgekeurd. Na goedkeuring heeft
verzet in de bodemfunctieklassen landbouw/natuur, wonen en industrie in-
Ter plaatse van de projectlocatie zullen in het kader van de bouw van een
Euroradar het onderzoek uitgevoerd en een proces-verbaal opgesteld, dat
gedeeld, rekening houdend met de functie van de locatie (artikel 5.89p
IKC verschillende bodemroerende werkzaamheden plaatsvinden. Gezien
eveneens in de bijlagen is opgenomen.
Bkl). Ook kunnen in het omgevingsplan bodembeheergebieden zijn aan-
OOO (certificatieschema opsporing onontplofte oorlogsresten). kunnen daarnaast zorgen voor stagnatie van de uitvoeringswerkzaamheden. Om deze risico’s te beheersen is bij bepaalde projecten vooronderzoek naar mogelijke aanwezigheid van OO’s noodzakelijk. Een dergelijk onderzoek identificeert de locaties met een verhoogd risico en bepaalt welke veiligheidsmaatregelen getroffen moeten worden. Op basis van de bevindingen kunnen gerichte detectie en indien nodig ruiming van de explosieven plaatsvinden voordat graaf- en aanlegwerkzaamheden beginnen. 5.10.2
Onderzoek
de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten op de projectlocatie Schoolstraat 1 te Gendt is een projectleiderssamenvatting OO opgesteld door Beobom. Deze samenvatting is in de bijlagen opgenomen. Hierna volgt de conclusie.
gewezen (artikel 5.89o Bkl). 5.10.3
Conclusie
Vanuit het milieuaspect niet gesprongen explosieven is er sprake van een
5.11.2
Onderzoek
evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
De bodemkwaliteit moet geschikt zijn voor de gewenste ontwikkeling. Met het planvoornemen is namelijk sprake van een bodemgevoelig gebouw. Een gebouw met een onderwijsfunctie en een bijeenkomstfunctie voor kinderopvang en nevengebruiksfuncties daarvan moet altijd op een schone grond gebouwd worden om ervoor te zorgen dat het veilig is om op te ver-
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
37
blijven. Voor onderhavig planvoornemen is een verkennend bodemonder-
Ten aanzien van hergebruik van deze grond elders is het Besluit bodem-
het project en waarom. Aanvullend op dit advies dient in onderhavige
zoek uitgevoerd. De rapportage is in de bijlagen opgenomen.
kwaliteit in combinatie met de bodemvoorschriften bij milieubelastende ac-
ruimtelijke motivering verantwoording afgelegd te worden over de manier
tiviteiten uit het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het omgevings-
waarop is omgegaan met de inbreng van de waterbeheerders. Dit gebeurt
plan (met bodemkwaliteitskaart) van toepassing.
meestal in de ‘weging van het waterbelang’ van het ruimtelijke project. Dit
Uit het verkennend bomdeonderzoek volgt dat tijdens de veldinspectie op
proces krijgt onder de naam ‘weging van waterbelangen’ (onder de oude
de locatie geen waarnemingen zijn gedaan die wijzen op de aanwezigheid van bodemverontreiniging of bronnen van verontreiniging.
5.11.3
Conclusie
Vanuit het milieuaspect bodem is er sprake van een evenwichtige toedeIn het opgeboorde bodemmateriaal zijn in de bovengrond van boringen 02 en 13 sporen baksteen waargenomen. Uit de analyseresultaten blijkt dat na uitsplitsing van grondmengmonster MM1 in de bovengrond en ondergrond geen overschrijding van de interventiewaarde is aangetoond. Uit de monsterconclusie van de indicatieve toetsing kwaliteit blijkt dat de grondmengmonsters van de boven- en ondergrond voldoen aan de kwaliteitsklasse landbouw/natuur. In het freatisch grondwater zijn geen verhogingen ten opzichte van de signaleringswaarde van de Bkl gemeten. De resultaten van dit bodemonderzoek geven geen aanleiding tot het uitvoeren van een nader bodemonderzoek en vormen geen belemmering in het kader van een omgevingsplanactiviteit (OPA) voor de realisatie van een Integraal Kind Centrum (IKC) en parkeerplaatsen. In het kader van dit onderzoek is geen asbest in bodem onderzoek conform de NEN 5707 / 5897 verricht naar het voorkomen van asbest in de bodem en op het maaiveld. Wel heeft een inspectie van het terrein plaatsgevonden. Op het maaiveld en in de vrijkomende grond zijn visueel geen asbestverdachte materialen aangetroffen. De aangetroffen bijmengingen met baksteen worden niet als asbestverdacht beschouwd.
Het voorliggende onderzoek doet echter geen bindende uitspraak over de aan- of afwezigheid van asbest in de bodem binnen de onderzoekslocatie. Indien er werkzaamheden plaatsvinden, waarbij grond vrijkomt, kan de grond niet zonder meer worden afgevoerd of elders worden toegepast.
wetgeving bekend als de watertoets) een plaats bij het evenwichtig toedelen van functies aan locaties.
ling van functies aan locaties.
5.12
Weging van het waterbelang
5.12.1
Toetsingskader
5.12.2
Onderzoek
Zoals eerder aangegeven, valt het projectgebied onder het beheer van waterschap Rivierenland. Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling
Het milieuaspect water vormt een integraal onderdeel van het omgevingsbeleid. Onder de Omgevingswet is het wettelijk verplicht om, in het kader van het Besluit kwaliteit leefomgeving artikel 5.37, lid 1, een ‘weging van het waterbelang’ uit te voeren bij ruimtelijke plannen, zoals nieuwbouwpro-
is een weging van het waterbelang opgesteld. De realisatie van een nieuw IKC heeft namelijk mogelijk invloed op de bestaande waterhuishouding. Tevens dient het planvoornemen rekening te houden met het geldend beleid. Het rapport ‘weging van het waterbelang’ is opgenomen als separate bijlage. Hierna volgt de conclusie.
jecten. De weging van het waterbelang is een instrument waarmee de waterhuishoudkundige belangen een doorlopende positie krijgen in het ruimtelijke beleid, niet alleen op basis van concrete ontwikkelingen. Middels de weging van waterbelangen dient inzicht te worden geboden in de effecten van het initiatief op afvalwater, grondwater, oppervlaktewater, hemelwater/regenwater en drinkwater. De weging van het waterbelang zorgt ervoor dat per initiatief de klimaatbestendigheid van het watersysteem en een water robuuste inrichting van de omgeving vroegtijdig in de planvorming worden betrokken (artikel 5.37 lid 1 van het Bkl). Daarbij is het van belang dat waterbeheerders vroegtijdig worden betrokken bij de planvorming. Ook is het belangrijk dat er op een gestructureerde wijze afstemming tussen
Bodemopbouw Het plangebied ligt reeds hoger dan het openbaar gebied met een maaiveldhoogte van ca. 10,7 tot 11,2 m +NAP. Binnen het plangebied wordt de gemiddelde hoogste grondwaterstand verwacht op ca. 10,1 m +NAP. Door het aanhouden van een geadviseerd bouwpeil van 30 cm boven de kruin van de weg (minimaal 11 m +NAP) worden er geen problemen verwacht in verband met grondwater en/of afstromend hemelwater en wordt voldaan aan de streefpeilen. Het omliggend maaiveld dient zo geprofileerd te worden dat hemelwater naar groenstructuren of een hemelwatervoorziening stroomt en niet naar bebouwing of derden toe.
het waterschap en de gemeente plaatsvindt, waarbij een constructieve en doorlopende afstemming van belang is.
Afvalwater De bestaande verharding is aangesloten op het gemeentelijk gemengd ri-
Naast het vroegtijdig betrekken van de waterbeheerders bij de planvorming kunnen initiatiefnemers online middels de digitale watertoets nagaan of hun project voldoende rekening houdt met de waterbelangen. Uit de digitale watertoets volgt een advies welke wateraspecten relevant zijn voor
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
oolstelsel. In de huidige situatie zijn er geen bergingsvoorzieningen aanwezig. Bij de nieuwbouw wordt op het eigen perceel een geheel gescheiden stelsel aangelegd. Het hemelwater wordt aangesloten op het aanwezig HWA-riool onder de Schoolstraat. Om te beoordelen of de diameter
38
van het HWA-riool voldoet is een berekening nodig van het aantal m3 dat
Gezien de verwachte beperkte infiltratiecapaciteit van de huidige bodem is
het cultureel erfgoed. Provincies en gemeenten moeten in hun omgevings-
bij piekmomenten wordt geloosd. Deze capaciteitsberekening wordt in een
de insteek om toekomstig hemelwater gescheiden aan te sluiten op het
plannen rekening houden met het belang en behoud van cultureel erf-
latere fase door de gemeente opgepakt. Door het planvoornemen zal de
HWA-riool onder de Schoolstraat.
goed, inclusief werelderfgoed. Dit vereist een grondige inventarisatie en
vuilwaterhoeveelheid vanuit het plangebied naar verwachting ca. 0,8-1,2
analyse van het erfgoed binnen hun grenzen, gevolgd door het opnemen
m³/u bedragen. Door het aanleggen van een gescheiden stelsel met een
Kortom, ten opzichte van de bestaande situatie wordt hydrologisch gezien
van een passend beschermingsregime in het omgevingsplan.
verwachte verhardingsafname zal de toekomstige vuilwaterhoeveelheid
positief ontwikkeld. Bij het definitieve bouwplan dienen de uiteindelijke af-
vanuit het plangebied naar verwachting zonder aanpassingen door het be-
val- en hemelwaterstelsels gedetailleerd conform het geldende beleid uit-
In het omgevingsplan van de gemeente Lingewaard is cultureel erfgoed in
staande stelsel verwerkt kunnen worden. Voor een wijziging aan de riool-
gewerkt en opgenomen te worden samen met een toekomstig maaiveld-
paragraaf 22.2.6 opgenomen. In artikel 22.22 wordt vermeld dat indien
aansluiting dient te zijner tijd een aanvraag ingediend te worden bij de ge-
profiel. Tevens dienen er afspraken gemaakt te worden over het beheer
een activiteit betrekking heeft op een oppervlakte van minder dan 100 m2,
meente Lingewaard.
en onderhoud van het terrein en de bergingsvoorzieningen.
de voorschriften voor het uitvoeren van archeologisch onderzoek in het kader van een omgevingsvergunningaanvraag of de uitvoering van een
Hemelwater
Door de verhardingsafname, aanleg van een gescheiden stelsel, een he-
werk, geen bouwwerk zijnde, of een werkzaamheid, niet van toepassing
In de nieuwbouw van 1.395 m² op de begane grond en 1.105 m² op de
melwatervoorziening op eigen terrein en rekening te houden met de ge-
zijn. In artikel 22.28 worden inperkingen hierop gegeven. Ook wordt in arti-
eerste verdieping zullen verschillende ruimtes worden gerealiseerd, zoals
noemde aandachtspunten wordt hydrologisch gezien positief ontwikkeld
kel 22.286, lid 2 aangegeven dat bij een aanvraag om een omgevingsver-
een conciërge- en EHBO-ruimte, een kantoorruimte, teamruimtes, slaap-
en is geen verhoogd risico op wateroverlast te verwachten door de voor-
gunning een rapport verstrekt dient te worden waarin de archeologische
kamers, kinder- en personeelstoiletten, verschoonruimtes, werkkasten en
genomen planontwikkeling
waarde van de locatie in voldoende mate is vastgesteld.
voornemen zal de totale verharding afnemen (bijkomend groen en onver-
5.12.3
Cultureel erfgoed bestaat uit vijf elementen10:
harde speelruimte). Hierdoor is er vanuit het beleid geen verplichting om
Vanuit het milieuaspect weging van het waterbelang is er sprake van een
Monumenten (gebouwd en aangelegd (groen) cultureel erfgoed);
bijkomende hemelwaterverwerking in te passen. In het kader van kli-
evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
Archeologische monumenten;
Stads- en dorpsgezichten;
Cultuurlandschappen;
Roerend en immaterieel erfgoed.
bergingen, een speellokaal en een projectruimte/atelier. Door het plan-
maatadaptatief bouwen is het streven om zoveel mogelijk hemelwater lokaal in het plangebied te verwerken. In verband met de verwachte kleiige ondergrond kan er binnen het plangebied matig tot slecht hemelwater worden geïnfiltreerd. Om hieraan invulling te geven, is ervoor gekozen om zo veel mogelijk bovengronds af te koppelen en het hemelwater waar mogelijk te bergen op het dak. Het is mogelijk op het licht hellend dak onder/rondom de installaties een groendak aan te leggen. Hiervoor is er een oppervlak van ca. 690 m2 beschikbaar.
10
5.13 5.13.1
Conclusie
Archeologie, cultuurhistorie en landschap Toetsingskader
De Omgevingswet streeft naar een evenwichtige benadering van het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving, met specifieke aandacht voor diverse belangen, waaronder cultureel erfgoed. Sinds 2016 is de regelgeving met betrekking tot het behoud en beheer van cultureel erfgoed ondergebracht in de Erfgoedwet. Deze wet, in combinatie met de Omgevingswet, biedt een allesomvattende bescherming van
Provincies en gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om deze elementen te beschermen via hun omgevingsplannen. Een cruciale overweging hierbij is welke elementen van cultureel erfgoed zich binnen hun grenzen of direct daarbuiten bevinden, en welke specifieke elementen men wil (of moet) beschermen. Hierbij dienen de instructieregels in de artikelen 5.130 en 5.131 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en de al-
https://www.cultureelerfgoed.nl/binaries/cultureelerfgoed/documenten/publicaties/2020/01/01/handreiking-begrippenkader-cultureel-erfgoed-onder-de-omgevingswet/Handreiking-Begrippenkader-cultureel-erfgoed-onder-Omgevingswet-2022.pdf
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
39
gemene regels uit hoofdstuk 13 en 14 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) (met betrekking tot rijksmonumenten en werelderfgoed) in acht te worden genomen.
5.13.2 Onderzoek Archeologie Volgens het bestemmingsplan ‘Kom Gendt’ is aan het projectgebied geen dubbelbestemming met betrekking tot archeologie aangewezen. Wel ligt
Provincies en gemeenten krijgen hierbij ondersteuning van specialisten van zowel de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) als het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Deze ministeries dragen bij aan de ontwikkeling van de wet en de daarbij behorende regels, zijn betrokken bij het opstellen van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en leveren kennis en informatie voor andere overheidsinstanties. De wet- en regelgeving voor het behoud en beheer van cultureel erfgoed
het projectgebied volgens de archeologische beleidskaart (2021) in een gebied met een hoge verwachte dichtheid aan archeologische resten (Waarde-Archeologie 4). Bij bodemingrepen dieper dan 30 cm beneden maaiveld en groter dan 200 vierkante meter is vroegtijdig waardestellend archeologisch vooronderzoek conform KNA noodzakelijk. Gezien het plan-
bij de afweging van belangen de vijf elementen van cultureel erfgoed in overweging te nemen.
zoek uitgevoerd. De rapportage is als bijlage opgenomen.
landschapsverdrag van toepassing. Dit verdrag erkent de landschappen als integraal onderdeel van de fysieke leefomgeving. Volgens artikel 1.2, lid 1, sub g van de Omgevingswet worden ‘landschappen’ officieel aangemerkt als onderdeel van de fysieke leefomgeving. Het beleid met betrekking tot landschappen kan worden vastgelegd in een omgevingsvisie door het Rijk, de provincie of de gemeente. Sommige landschapswaarden zijn ook verankerd in instructieregels van het Bkl. Een voorbeeld hiervan is te vinden in artikel 5.129 van het Bkl, waar een instructieregel is opgenomen met betrekking tot het behoud van het uitzicht op de vrije horizon van de zee. Een ander voorbeeld betreft de instructieregel over het cultureel erf-
den. Er zijn geen diepgaande verstoringen waargenomen. Op basis hiervan blijft de hoge verwachting voor de periode late bronstijd – vroege middeleeuwen gehandhaafd. Eventueel archeologische resten uit deze periode worden in de top van de oeverafzettingen en in de vegetatiehorizonten verwacht. De top van oeverafzettingen zijn aangetroffen op circa 20 tot 45 centimeter onder maaiveld (circa 10,32 tot 10,77 meter +NAP) en de vegetatiehorizonten op circa 210 tot 280 centimeter onder maaiveld. Voor archeologische resten uit de late middeleeuwen – nieuwe tijd geldt een lage verwachting. Voor deze periode zijn er geen indicatie voor een
Conclusie archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek Uit het archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek volgt dat de bodemopbouw binnen het plangebied aantoont dat het plangebied in een dynamisch gebied ligt. De oudste aangeboorde afzettingen betreffen
Voor de bescherming van het landschap in Nederland is het Europees
ringen kan de ouderdom van de vegetatiehorizonten niet vastgesteld wor-
voornemen is een archeologisch bureau- en inventariserend veldonder-
en archeologie in Nederland is vastgelegd in het Bkl, Bal, en de provinciale/gemeentelijke omgevingsplannen. Op basis hiervan is het verplicht om
centimeter onder maaiveld). Op basis van het veldonderzoek middels bo-
archeologische laag gevonden die duiden op eventueel aanwezige archeologische resten. Om deze redenen blijft de lage verwachting uit het bureauonderzoek voor de periode late middeleeuwen – nieuwe tijd gehandhaafd.
hoogstwaarschijnlijk de afzettingen behorende tot de stroomgordel van Waal. Deze stroomgordel was actief in de midden-bronstijd. Na deze periode is het plangebied deel gaan uitmaken van de oeverwal en komgebied van de Waal, die zuidelijker lag. De top van de bodem wordt gevormd door de bouwvoor en/of een (sub-)recent opgebracht pakket. Uit het bureauonderzoek worden er onder de afzettingen van de Holocene rivieren eventueel aanwezige archeologische resten verwacht uit de periode jager-verzamelaars. Dit niveau ligt buiten het bereik van de boringen. Om deze reden kan er geen uitspraak gedaan worden over de mogelijke aanwezigheid van dit archeologisch niveau, behalve dat dit niveau dieper ligt dan de diepte van de voorgenomen graafwerkzaamheden.
Aanbevelingen Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat in het plangebied de natuurlijke afzettingen bestaan uit beddingafzettingen van de Waal stroomgordel die vervolgens zijn afgedekt door oeveren komafzettingen. Er zijn geen diepgaande verstoring van het bodemprofiel waargenomen. Op basis hiervan kunnen eventueel aanwezige archeologische resten in goede staat aangetroffen worden. Voor het plangebied geldt een hoge verwachting voor de periode late bronstijd – vroege middeleeuwen. Deze wordt op basis van de boringen gehandhaafd.
goed, waarbij onder andere de bescherming van cultuurlandschappen wordt benadrukt. Overheden dienen ook rekening te houden met landschappelijke kwaliteit bij het toewijzen van functies aan locaties, zoals bepaald in artikel 2.4 en 4.2 van de Omgevingswet.
In de top van de beddingafzettingen van de Waal kunnen resten worden verwacht vanaf de late bronstijd. Deze beddingafzettingen worden verwacht op gemiddeld 6,17 meter +NAP (circa 460 centimeter onder maaiveld). Jongere sporen kunnen worden verwacht in de oeverwalafzettingen van de Waal. In de oeverwalafzettingen zijn vegetatiehorizonten waargenomen die mogelijk een begaanbaar loopniveau vormde (circa 210 tot 280
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
De diepte van de toekomstige bodemverstoring is niet bekend. Mogelijk aanwezige archeologische resten worden vanaf 0,2 meter beneden maaiveld verwacht. Omwille hiervan wordt om bovenstaande redenen een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht voor het plangebied. Een vervolgonderzoek dient dan meer inzicht te geven in de aanwezigheid van archeologische resten. Dit vervolgonderzoek vindt bij voorkeur in de
40
vorm van een proefsleuvenonderzoek plaats. Hiervoor dient voorafgaand
Het initiatief zal hierdoor de aanwezige cultuurhistorische waarden in de
een gezonde fysieke leefomgeving. Er bestaat landelijk de wens om ge-
een Programma van Eisen (PvE) ter toetsing te worden voorgelegd aan
omgeving niet belemmeren. Tevens wordt voldaan aan de eisen gesteld in
zondheid meer integraal en volwaardig te betrekken in het nationale en lo-
de bevoegde overheid (gemeente Lingewaard).
de Welstandsnota van de gemeente Lingewaard, zoals behandeld in para-
kale beleid over de fysieke leefomgeving. De inrichting van de fysieke leef-
graaf 4.5.2.
omgeving kan direct bijdragen aan de gezondheid van inwoners. Een ge-
Gezien de aanwezigheid van oorlog gerelateerde en ontplofbare resten
zonde leefomgeving ervaren bewoners namelijk als prettig, nodigt uit tot
(munitie, mijnen, e.d.) dient dit proefsleuvenonderzoek te worden uitge-
Landschap
gezond gedrag en biedt bescherming tegen negatieve omgevingsinvloe-
voerd onder begeleiding van een CS-OOO gecertificeerd bedrijf.
Cultuurhistorische landschappen zijn gebieden met concentraties van sa-
den.
menhangende cultuurhistorische kenmerken en waarden. Het zijn gebieArcheologisch vervolgonderzoek
den die representatief zijn voor de agrarische cultuurlandschappen van
Binnen de Omgevingswet hebben decentrale overheden de mogelijkheid
Het archeologisch vervolgonderzoek wordt uitgevoerd. De vergunning
zand, klei en verdwenen veen, maar ook voor de landschappen gevormd
om hun eigen gezondheidsambities en regels vast te leggen en uit te wer-
voor het onderdeel bouwen wordt verleend onder de voorwaarde dat het
door waterbeheersing en defensie, zoals overlaten en waterlinies 12.
ken via instrumenten zoals de omgevingsvisie, omgevingsverordening en
archeologisch vervolgonderzoek is uitgevoerd en uit de conclusie volgt dat
programma's. De beleidsambities met betrekking tot gezondheid kunnen
er al dan niet door het treffen van maatregelen of nadere voorschriften
Om uitspraak te kunnen doen met betrekking tot cultuurhistorische land-
sterk variëren per gemeente. Tevens hebben veel gemeenten ervoor ge-
geen belemmeringen zijn. Het bevoegd gezag zal over de eindrapportage
schappen, wordt verwezen naar het landsdekkend datasysteem ‘Cultuur-
kozen om beleidsneutraal over te gaan naar de Omgevingswet. Dit houdt
een selectiebesluit nemen.
historisch GIS’ (CultGIS), dat informatie bevat over historisch-geografische
in dat voornamelijk in de beginfase na de inwerkingtreding van de Omge-
fenomenen. Uit gegevens van CultGIS blijkt dat het projectgebied zich be-
vingswet, gemeenten nog geen tot weinig beleid zullen hebben met be-
Cultuurhistorie
vindt in een rivierengebied13. Op de kaart van CultGIS zijn ook 70 aan-
trekking tot gezondheid. In een later stadium zal het beleid sterk per ge-
Aan de hand van de ‘Erfgoedmonitor’11 en de kaarten in Atlas Leefomge-
dachtsgebieden aangewezen. Omdat het projectgebied niet in een derge-
meente verschillen.
ving is bepaald of in en rondom het projectgebied relevante cultuurhistori-
lijk aandachtsgebied ligt en er al bestaande bebouwing en functies aanwe-
sche waarden aanwezig zijn. Een uitsnede hiervan is opgenomen in figuur
zig zijn, kan worden aangenomen dat het voorgenomen plan geen belem-
In artikel 3.3 van de Omgevingswet staat dat het bevoegd gezag in de om-
5.2. Hieruit volgt dat binnen het projectgebied geen sprake is van de aan-
mering vormt voor het bestaande cultuurhistorische landschap.
gevingsvisie rekening moet houden met milieubeginselen. Artikel 191 van
wezigheid van cultuurhistorische waarden. In de omgeving van het pro-
het 'Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie' kent 4 milieu-
jectgebied zijn wel enkele cultuurhistorische elementen gelegen, waaron-
5.13.3
der Rijksmonumenten, monumentale bomen, en landgoed Eikenrode met
Vanuit het milieuaspect archeologie, cultuurhistorie en landschap is er
het voorzorgsbeginsel;
groenaanleg.
sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
het beginsel van preventief handelen;
5.14
Gezondheid
het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron bestre-
Met het planvoornemen wordt rekening gehouden met beeldbepalende
5.14.1
Toetsingskader
elementen en de karakteristiek van het gebouw. Het te bouwen schoolgebouw wordt met zorgvuldigheid ontworpen met extra aandacht voor architectonische uitstraling, zodat het aansluit op het huidige bebouwingsbeeld.
11 12 13
Conclusie
beginselen:
den moeten worden;
het beginsel dat de vervuiler betaalt.
In artikel 1.3 van de Omgevingswet worden de maatschappelijke doelen van de wet uiteengezet, waaronder het bereiken en in stand houden van
https://rce.webgispublisher.nl/?map=RCE%5FErfgoedmonitor# https://data.overheid.nl/dataset/5630-cultuurhistorische-waardenkaart-2010--cultuurhistorische-landschappen https://rce.webgispublisher.nl/Viewer.aspx?map=CultGIS
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
41
In de omgevingsvisie van de gemeente Lingewaard speelt gezondheid
5.14.2
Onderzoek
een prominente rol. De visie benadrukt dat gezondheid een integraal on-
Aangezien het planvoornemen de realisatie van een IKC-gebouw met on-
‘stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra
derdeel is van alle ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente. Het do-
derwijsfunctie betreft, is het essentieel om te onderzoeken op welke ma-
en parkeerterreinen’ (J11). Voor deze categorie project is een mer-plicht,
cument stelt dat de inrichting van woon- en werkomgevingen, mobiliteit en
nier dit initiatief rekening houdt met het gezondheidsaspect. De sloop van
zoals genoemd in artikel 16.43, eerste lid, aanhef en onder a, niet van toe-
gebouwen zowel de bescherming als bevordering van gezondheid kan on-
de verouderde bebouwing van het huidige IKC en de nieuwbouw dragen
passing (kolom 2). Echter, bij de aanleg, wijziging of uitbreiding van een
dersteunen. Daarom wordt er in de omgevingsvisie steeds meer aandacht
bij aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving. In de nieuwe
‘stedelijk ontwikkelingsproject’ geldt een mer-beoordelingsplicht (kolom 3).
besteed aan het creëren van een gezonde leefomgeving, met nadruk op
bouwplannen worden diverse klimaatadaptieve en duurzame voorzienin-
Dit houdt in dat de initiatiefnemer van een project mededeling dient te
zowel psychische als fysieke gezondheid. Gezondheid wordt in de visie
gen geïntegreerd, die de gezondheid en het welzijn van de gebruikers be-
doen bij het bevoegd gezag. De mededeling is ook wel een aanmeldnotitie
besproken in relatie tot andere relevante aspecten, zoals luchtkwaliteit, af-
vorderen. De aanwezigheid van ruime, groene buitenruimtes en multifunc-
en bevat een beschrijving van het project, de locatie en de mogelijke mili-
stand tot schadelijke bronnen en gevoelige functies. Specifiek voor pu-
tionele speel- en sportfaciliteiten biedt volop mogelijkheden voor beweging
eueffecten. Het bevoegd gezag beslist op basis daarvan of een mer nodig
blieke ruimtes, zoals schoolomgevingen, wordt in de visie aangegeven dat
en ontspanning, wat essentieel is voor de gezondheid van zowel kinderen
is.
deze rookvrij moeten zijn om de gezondheid van de gebruikers te waar-
als leraren. Verder zal het IKC rookvrij zijn, wat een belangrijke maatregel
Of voor IKC De Vonkenmorgen een mer-beoordelingsplicht geldt, is bepa-
borgen.
is voor het bevorderen van een gezonde omgeving. Er zijn verder geen
lend of het project onder de benaming ‘stedelijk ontwikkelingsproject’ valt.
In kolom 1 zijn de categorieën van projecten aangewezen, waaronder een
bijzondere omstandigheden die ernstige nadelige gevolgen voor de geIn de omgevingsvisie van de gemeente Lingewaard wordt het aspect ‘ge-
zondheid zouden kunnen veroorzaken, wat een weigering van de omge-
Of een project als een stedelijk ontwikkelingsproject wordt beschouwd,
zondheid’ veelvuldig benoemd. Gezondheid is onderdeel van alle ontwik-
vingsvergunning rechtvaardigt. Andere milieuaspecten, die nauw verbon-
hangt af van de specifieke omstandigheden van dat project. Aspecten zo-
kelingen in de leefomgeving. Ruimtelijke keuzes in de woon- en werkom-
den zijn met gezondheid en in deze ruimtelijke motivering aan bod komen,
als de aard, omvang, locatie, en omgeving van de ontwikkeling, de toe-
geving, bij mobiliteit en bij gebouwen, kunnen gezondheid beschermen en
bevestigen dat er geen belemmeringen zijn voor het planvoornemen.
name van bebouwd oppervlak, en het al dan niet plaatsvinden van een functiewijziging spelen hierbij een rol. Dit is niet uitsluitend gebaseerd op
bevorderen. Vandaar dat er bij de landschappelijke inrichting steeds meer rekening wordt gehouden met een gezonde leefomgeving. Dit geldt voor
5.14.3
zowel psychische als fysieke gezondheid. Gezondheid wordt besproken in
Vanuit het milieuaspect gezondheid is er sprake van een evenwichtige
den. Het kan variëren per regio of een beoogde ontwikkeling als een ste-
relatie tot andere aspecten, zoals luchtkwaliteit, voldoende afstand houden
toedeling van functies aan locaties.
delijk ontwikkelingsproject wordt aangemerkt.
tussen schadelijke bronnen en gevoelige functies. Specifiek bij publieke
5.15
Mer-beoordeling
5.15.1
Toetsingskader
ruimten zoals een schoolomgeving wordt aangegeven dat deze rookvrij dient te zijn.
Conclusie
De regels over de milieueffectrapportage zijn opgenomen in afdeling 16.4 Gezien de centrale rol van het gezondheidsaspect binnen de Omgevings-
van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V bij het Omgevings-
wet, vereist dit aspect een brede motivering. Milieuaspecten zoals geluid,
besluit. Per project dient te worden besloten of er een mer-plicht geldt, of
luchtkwaliteit, geur en waterkwaliteit zijn nauw verweven met gezondheid.
dat er aanvankelijk slechts een mer-beoordeling wordt gevraagd. In bijlage
Daarom wordt in deze paragraaf ook verwezen naar andere milieuaspec-
V bij het Omgevingsbesluit staan de projecten en de daarvoor benodigde
ten in deze ruimtelijke motivering.
besluiten waarvoor een mer-beoordelingsplicht of een mer-plicht van
de vraag of er (netto) aanzienlijke negatieve milieueffecten kunnen optre-
5.15.2
Onderzoek
Gezien de omvang en locatie kan de voorgenomen ontwikkeling, de bouw van een nieuw IKC, niet worden beschouwd als een stedelijk ontwikkelingsproject. In de huidige is situatie is er reeds sprake van een maatschappelijke bestemming, wat betekent dat er geen sprake is van een ingrijpende verandering in het projectgebied. Het opstellen van een meraanmeldnotitie, om te onderzoeken of er aanzienlijke milieueffecten met de ontwikkeling kunnen optreden, is daarom niet benodigd
kracht zijn.
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
42
5.15.3
Conclusie
Vanuit het milieuaspect ‘mer-beoordeling’ is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
Tabel 5.10 Gedeelte ‘stedelijk ontwikkelingsproject’ bijlage V Omgevingsbesluit
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
43
6
Financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid
bijeenkomstfunctie voor het verstrekken van consumpties voor het ge-
Onder de Omgevingswet is een bestuursorgaan onder bepaalde omstan-
bruik ter plaatse tot gebouwen met een of meer van deze gebruiks-
digheden verplicht om kosten te verhalen op partijen die bouwactiviteiten
functies, mits de cumulatieve bruto-vloeroppervlakte van de nieuwe
of activiteiten met het oog op gebruik verrichten op grond van een nieuw
gebruiksfuncties ten minste 1.500 m² bedraagt.
toegedeelde functie. Dit geldt voor kosten die verband houden met bij algemene maatregel van bestuur aangewezen kostensoorten.
6.1
Financieel-economische haalbaarheid
6.1.1
Toetsingskader
Kostenverhaal houdt de verplichting voor de gemeente in om er in dat ge-
Wanneer van het bovenstaande sprake is, is de gemeente verplicht om kosten te verhalen. Bovenstaande bouwactiviteiten zijn kostenverhaal-
In dit geval is er echter geen sprake van een nieuw toegedeelde functie,
plichtig. Dit kan op twee manieren:
omdat het project binnen de bestaande onderwijsfunctie valt. Bovendien
privaatrechtelijk kostenverhaal: in een anterieure overeenkomst (afde-
treedt de gemeente zelf op als bouwheer en financiert zij het project. Hier-
ling 13.6.2 Omgevingswet);
door is er geen wettelijke verplichting tot kostenverhaal.
val voor te zorgen dat de kosten, die zij maakt om deze ruimtelijke ontwikkeling mogelijk te maken, verhaald worden op de initiatiefnemer.
publiekrechtelijk kostenverhaal: kostenverhaalregels in een omgevingsplan, kostenverhaalvoorschriften in een omgevingsvergunning
De financiële en economische haalbaarheid van het plan is daarmee ver-
In artikel 13.13 van de Omgevingswet staat aangegeven dat bij de vol-
voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (afdeling 13.6.3 Omge-
zekerd. Het benodigde budget voor het project is opgenomen in de pro-
gende planologische besluiten het kostenverhaal aan de orde kan zijn:
vingswet).
grammabegroting van de gemeente.
bij het wijzigen van het omgevingsplan;
bij een omgevingsvergunningaanvraag voor een buitenplanse omge-
Het afsluiten van een anterieure overeenkomst tussen de initiatiefnemer
vingsplanactiviteit.
van de bouwactiviteit en het bevoegd gezag heeft daarbij de voorkeur. Wanneer het niet mogelijk is om een overeenkomst te sluiten, is de pu-
Wanneer er sprake is van een van de voorgenoemde besluiten, moet er
bliekrechtelijke weg verplicht. Dat betekent dat het bevoegd gezag dan de
worden beoordeeld of er sprake is van een bouwactiviteit in de zin van ar-
kosten op basis van de omgevingsvergunning voor een buitenplanse om-
tikel 8.13 van het Omgevingsbesluit. Dit artikel definieert een bouwactivi-
gevingsplanactiviteit verhaalt. Zolang de kostenverhaalbijdrage niet is be-
teit als volgt:
taald, is het verboden om de bouwwerkzaamheden uit te voeren.
de bouw van een of meer gebouwen met een woonfunctie;
de bouw van een of meer hoofdgebouwen anders dan gebouwen met
Slechts in een aantal specifieke gevallen kan de gemeente afwijken van
een woonfunctie;
het verplichte kostenverhaal (artikel 8.14 Omgevingsbesluit):
de uitbreiding van een gebouw met ten minste 1.000 m² bruto-vloerop-
a. Het totaal van de verschuldigde geldsommen dat op grond van artikel
pervlakte of met een of meer gebouwen met een woonfunctie;
13.18 van de wet kan worden verhaald, bedraagt minder dan €
de bouw van een gebouw dat geen hoofdgebouw als bedoeld onder b
10.000,-.
is, met ten minste 1.000 m² bruto-vloeroppervlakte;
de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een woonfunctie tot gebouwen met een woonfunctie, mits het ten minste tien woonfuncties betreft; of
b. Er zijn geen verhaalbare kosten als bedoeld in de onderdelen A5 tot en met A9 van bijlage IV1. c.
De verhaalbare kosten alleen de aansluiting van een locatie op de openbare ruimte of de aansluiting op nutsvoorzieningen betreffen.
de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met an-
6.2
Maatschappelijke verantwoording
6.2.1
Participatie en omgevingsdialoog
Onder de Omgevingswet vormt participatie een belangrijk onderdeel. De Omgevingswet stimuleert om al in een vroeg stadium belanghebbenden, zoals omwonenden, te betrekken, zodat hun belangen, standpunten en ideeën tijdig kunnen worden ingebracht. In maart 2024 heeft de gemeente Lingewaard het participatiebeleid vastgesteld, inclusief de Lingewaardse participatieaanpak, die als basis dient voor het voorliggende participatievraagstuk. Voor voorliggend planvoornemen is een participatieplan opgesteld. Deze is in de bijlagen opgenomen. In het participatieplan worden de uitgangspunten van participatie beschreven. Daarnaast worden de verschillende fasen van de participatieaanpak uiteengezet, gevolgd door een voorstel specifiek voor dit project. Naast participatie is effectieve communicatie over de nieuwbouw van groot belang. Hiervoor is een specifiek communicatieplan met een contentkalender opgesteld. Verder is een participatie-
dere gebruiksfuncties dan een kantoorfunctie, een winkelfunctie of een
Ruimtelijke motivering ontwikkeling IKC De Vonkenmorgen, Schoolstraat 1 te Gendt
44
verslag opgesteld. Het project rondom de nieuwbouw van IKC De Vonkenmorgen is 2022 al gestart. Bij de vaststelling van het participatieplan voor dit project waren fase 1 en fase 2 van de Lingewaardse participatieaanpak al afgerond. De bevindingen uit deze fasen zijn verwerkt in het participatieverslag, dat is opgesteld ter afronding van fase 3. In dit verslag wordt toegelicht hoe de participatie is verlopen, welke doelgroepen in de verschillende fasen hebben deelgenomen, hoe hun inbreng is verwerkt, hoe zij het traject hebben ervaren en wat de uitkomsten van het proces zijn. 6.2.2