1064733 Bijlage 10 Buck Consultants - Vervolg Strategisch ontwikkelperspectief warmtenet NEXTgarden
Tekst van het document
Strategisch ontwikkelperspectief uitbreiding warmtenet NEXTgarden
Paul Bleumink
Bemmel, 27 mei 2024
Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379 0222 Mobiel : 06 5356 3101 E-mail : paul.bleumink@bciglobal.com
Inhoudsopgave 1. Vertrekpunt 2. Toekomstvast glastuinbouw NEXTgarden 3. Warmtesysteem 4. Financiering 5. Wat gaan we doen 6. Conclusies
Buck Consultants International, 2024
1
1 Vertrekpunt NEXTgarden Regionaal glastuinbouwgebied in Lingewaard, vijfde gebied van Nederland 70 tuinders met 180 ha glas met verschillende typen teelten Glastuinbouw in DNA gemeente Achtergrond Robuuste en duurzame energiemix belangrijke doelstelling strategische visie Intentieverklaring NEXTgarden Energieneutraal, ondertekend door 15 partners in 2022 Uitbreiding warmtenet glastuinbouwgebied NEXTgarden Eerste stap richting warmtetransitie gebouwde omgeving Hoofdlijnen in april 2023 besproken: ‘de schop gaat dit jaar de grond in’ Projectdoel Invulling geven aan perspectief NEXTgarden energieneutraal 2030
Buck Consultants International, 2024
2
Vijf basisvragen beantwoorden
1 Toekomstvast glastuinbouwgebied
2 Duurzame warmte?
3 Warmtesysteem
4 Financieringsbehoefte
45 Fasering en Organisatie organisatie
In hoeverre is NEXTgarden een toekomstvast glastuinbouwgebied?
Waarom op korte termijn inzetten op duurzame warmte?
Hoe ziet het beoogd toekomstig warmtesysteem van NEXTgarden eruit?
Hoe ziet de financieringsbehoefte van het warmtenet eruit?
HoeOrganisatie de ontwikkeling van het warmtenet ontwikkeling en te faseren beheer en organiseren? toekomstig warmtesysteem
Buck Consultants International, 2024
3
2 Toekomstvast glastuinbouwgebied Aandeel duurzame energie (%)
Gem. energiekosten glastuinbouwbedrijf (€) 500.000 450.000 400.000 350.000 300.000 250.000 200.000 150.000 100.000 50.000 0 2011 * 2020: voorlopig Bron: WUR, 2021
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021*
* 2021: voorlopig Bron: Agrimatie
Sector heeft ambitie om in 2040 geen CO2 uit te stoten; NEXTgarden wil in 2030 energieneutraal zijn. Energie grote kostenpost voor glastuinbouw (gemiddeld 450k/jaar, 20% totale kosten) Pieken gasprijzen 2022, nu weer lager, maar structureel hoger in de toekomst (geen verlaagd tarief/afbouw fossiele subsidies) Duurzame energievoorziening hoofdopgave toekomstvaste glastuinbouw Buck Consultants International, 2024
4
Redeneren vanuit glastuinbouwgebieden en niet vanuit individuele bedrijven Schaalvergroting glastuinbouw Nederland (links) en Lingewaard (rechts) 12.000
3,5
10.000
3,0
3,0
160
2,5
140 2,5
8.000
4.000
120
2,0
100
1,5
80
6.000
1,0
2,0 1,5
60
1,0
40
2.000
0,5
0
0,0 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022* Areaal (ha)
180
Aantal bedrijven (#)
Gem. omvang (ha/bedrijf)
* 2022: voorlopig Bron: Agrimatie
0,5
20 0
0,0 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022* Areaal (ha)
Aantal bedrijven (#)
Gem. omvang (ha/bedrijf)
* 2022: voorlopig Bron: Agrimatie
Nederlands glasareaal stabiel 10.000 ha; Lingewaard na daling sinds enkele jaren weer nieuwvestingen In toekomstvast gebied worden ‘vrijkomende plekken’ weer gevuld Investeren in duurzame energie is garantie voor toekomstvaste waarde bedrijf Ambitie: het gebied NEXTgarden toekomstvast maken
Buck Consultants International, 2024
5
3 Warmtesysteem Kernelementen 1. Afnemers 2. Leverancier 3. Warmtenet 4. Bronnen 5. Opslag
Legenda Afnemers Warmtenet Opslag Bron Energieleverancier
Buck Consultants International, 2024
6
1 Afnemers Vier deelgebieden A. Agropark III en Cannamax B. Overig Bergerden C. Leutensche Leigraaf D. Gebouwde omgeving
Bestaand warmtenet
B Overig Bergerden 1
2
Totale warmtevraag ca 750.000 GJ exclusief gebouwde omgeving (bron: Lingezegen Energy: huidig warmtenet met uitbreiding naar andere tuinbouwgebieden)
5
Bestaand warmtenet
C Leutensche Leigraaf
12
3 4
11
6 10
A Agropark III en Cannamax
NEXTgarden biedt kans om grote energievolumes duurzaam in te vullen
Buck Consultants International, 2024
D Gebouwde omgeving
9 7
Bedrijventerrein
Glastuingebouwgebied
Gebouwde omgeving
13
8
Tuinder of te ontwikkelen kavel 7
2 Warmtenet: gefaseerd ontwikkelen Gefaseerde ontwikkeling van een basisnetwerk (zie ook hierna), waarop (bestaande netwerken) kunnen aansluiten (bijv. Lingezegen Energy, Agropark III, Leutensche Leigraaf?) 3 * Individuele aansluitingen door glastuinbouwbedrijven Vertrekpunt: open netwerk dat in toenemende mate door duurzame 1 bronnen wordt gevuld Goede scheiding tussen belangen: tussen enerzijds bronnen en netwerk en anderzijds energieleverancier LE is die leverancier tot het moment dat er sprake is van een markt (bijv. op moment dat woonwijken worden * Gietwaterplaats / batterijopslag 1 Is aangelegd aangesloten) 2 Tweede helft 2024
2
3 In voorbereiding Buck Consultants International, 2024
8
Fasering ontwikkeling
2023/2024
2024
A Agropark III en Cannamax
B Overig Bergerden
WNL trekker aanleg eerste deel netwerk Lingezegen Energy warmteleverancier Draagvlak om samen op te trekken Voorsorteren op groei
Bedrijventerrein
Glastuingebouwgebied
Buck Consultants International, 2024
Volgende deel van basisnetwerk Marktgesprekken gevestigde tuinders Kavels ontwikkelen voor extra afnemers Open warmtenetwerk (geen monopolie)
Vanaf 2025
C Leutensche Leigraaf
Faseren na fasen A en B D Gebouwde omgeving
Na fasen A en B en/of C
Gebouwde omgeving
9
3 Bronnen Doel: ontwikkelen robuuste, duurzame bronnenmix: groot draagvlak bij provincie en regio Bron
Schaal
Status
Houtgestookte WKK/BMC
Collectief
Actief bij Lingezegen Energy, heeft nog capaciteit, wordt verduurzaamd met CO2 afvang
Geothermie
Collectief
In verkenning, pilot in Overbetuwe/Lingewaard
Offgrid Zonnepark
Collectief / individueel
Lingezegen Energy en Solinoor
E-boiler
Collectief / individueel
In ontwikkeling Lingezegen Energy
Waterstof
Collectief / individueel
In verkenning samen met steenfabrieken
Groen gas
Collectief
Hoe als bron in te passen (Groen Gas Gelderland)
Buffering/opslag
Collectief
In verkenning (Greenport Arnhem/Nijmegen)
Aandachtspunten Seizoenspatroon in warmtevraag en dus –productie en -opslag Merit order tussen verschillende bronnen: wanneer welke bron inzetten? Hoe geven we duurzaam een voorkeurspositie, hoe doen we dat in de tijd? Conclusie: meerdere spelers betrekken bij de ontwikkeling van het warmtenet en -bronnen Buck Consultants International, 2024
10
4 Financiering Totale kosten: €6-12 mln. afhankelijk van (o.a.)
Fasering Technische specificaties Kosten materiaal (o.a. staal) Arbeidskosten
Vraagstukken qua financiering
Lange terugverdientijd Relatief grote onzekerheid (volloop) Ook aandacht Leutensche Leigraaf
Fonds/subsidie Regio
•
Regiodeal (zeer beperkt)
Provincie
• •
Perspectieffonds Ondersteuning vanuit GWIB
Rijk
• • • •
Regeling Energie-efficiëntie glastuinbouw Energie-investeringsaftrek (EIA) WIS/PAW-subsidie gebouwde omgeving Subsidie Warme infrastructuur Glastuinbouw (SWiG)
EU
• •
EFRO Oost/REACT-EU …
Zoeken naar financieringsmix
Eigen middelen WNL Stimuleringsfondsen/-subsidies Warmte-afnemer/vastrecht
Er is financiering om volgende stap te zetten, de schop gaat weer de grond in Buck Consultants International, 2024
11
5 Wat gaan we doen De schop is in de grond gegaan. Dit is niet onopgemerkt gebleven We werken nu samen: WNL en Lingezegen Energy Het eerste deel van het basisnetwerk ligt er, stap 2 wordt op korte termijn opgepakt en stap 3 wordt voorbereid Aandeelhouders LE en overige tuinders moeten elkaar vinden in gezamenlijk pad: hoe duurzame energie in het juiste tempo en volgorde inzetten Aan de slag met de merit order: spelregels over de inzet van duurzame en andere bronnen
Alle opties liggen nog open: aansluiting LE en overige tuinders Verbinden van systemen vraagt ook helderheid over:
De te leveren temperatuur van warmte (en warmtebuffers) Het technisch kunnen verbinden van de systemen (hydraulische scheiding) Op termijn heldere scheiding tussen leveranciers van warmte, de netwerkbeheerder en de aanbieders van warmte/elektriciteit, oftewel wie wordt de energieleverancier Nu nog vooral van elkaars kracht uitgaan (LE en WNL)
Daarom aan de slag met aantal werkgroepen om 30 september te bepalen hoe we met elkaar verder willen gaan Buck Consultants International, 2024
12
Stuurgroep WNL FIRAN / Gemeente Andre Meijer/Maarten van den Bos
Kerngroep Jürgen ten Brink
Werkgroep Techniek
Werkgroep Bronnen
Werkgroep Tuinbouw
LE*: Berno Schouten
LE*: Berno Schouten
LE*: Berno Schouten
Greenport Arnhem Nijmegen
FIRAN: Patrick van Duren
Kerngroep: Paul Bleumink
GGG: Groen Gas Gelderland
Glastuinbouw Oost
Provincie Gelderland
Enkele tuinders
Kerngroep: Jürgen ten Brink
Kerngroep: Paul Bleumink
Kerngroep: Jürgen ten Brink
*
Werkgroep Merit Order
Paul Bleumink
LE: Lingezegen Energy
Buck Consultants International, 2024
13
6 Conclusies Uitbreiding warmtenet hoofdopgave voor een toekomstvast NEXTgarden NEXTgarden startpunt van warmtetransitie naar gebouwde omgeving Voordeel tuinders: verzekerde voorziening van warmte tegen vooraf in te schatten prijzen, behoud bedrijfswaarde en versterking marktpositie Investering heeft lange terugverdientijd en is onzeker, maar heeft de steun van overheden
NEXTgarden: weinig aansluitingen, grote volumes, veel onzekerheid Woonwijk: veel aansluitingen, kleine volumes, beperkte onzekerheid
Draagvlak bij tuinbouwbedrijven is essentieel voor financiers Op korte termijn aan de slag met:
Volgende delen van het basisnetwerk aan te leggen Merit order uitwerken met prioriteit bij duurzame energie Koppeling van de netwerken (technisch, temperatuur, buffers) Het realiseren van enkele belangrijke projecten (nieuwe bronnen) En vooral gezamenlijk aan de slag!
Buck Consultants International, 2024
14
Patrick van Duren
Buck Consultants International, 2024
9-1-2024
15