CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

1064733 Bijlage 10 Buck Consultants - Vervolg Strategisch ontwikkelperspectief warmtenet NEXTgarden

Raadsvergadering 12 december 2024, gemeente LingewaardBij agendapunt: Vervolg op Strategische visie NEXTgarden (bespreekstuk)1.356 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Strategisch ontwikkelperspectief uitbreiding warmtenet NEXTgarden

Paul Bleumink

Bemmel, 27 mei 2024

Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379 0222 Mobiel : 06 5356 3101 E-mail : paul.bleumink@bciglobal.com

Inhoudsopgave 1. Vertrekpunt 2. Toekomstvast glastuinbouw NEXTgarden 3. Warmtesysteem 4. Financiering 5. Wat gaan we doen 6. Conclusies

 Buck Consultants International, 2024

1

1 Vertrekpunt NEXTgarden  Regionaal glastuinbouwgebied in Lingewaard, vijfde gebied van Nederland  70 tuinders met 180 ha glas met verschillende typen teelten  Glastuinbouw in DNA gemeente Achtergrond  Robuuste en duurzame energiemix belangrijke doelstelling strategische visie  Intentieverklaring NEXTgarden Energieneutraal, ondertekend door 15 partners in 2022  Uitbreiding warmtenet glastuinbouwgebied NEXTgarden  Eerste stap richting warmtetransitie gebouwde omgeving  Hoofdlijnen in april 2023 besproken: ‘de schop gaat dit jaar de grond in’ Projectdoel  Invulling geven aan perspectief NEXTgarden energieneutraal 2030

 Buck Consultants International, 2024

2

Vijf basisvragen beantwoorden

1 Toekomstvast glastuinbouwgebied

2 Duurzame warmte?

3 Warmtesysteem

4 Financieringsbehoefte

45 Fasering en Organisatie organisatie

In hoeverre is NEXTgarden een toekomstvast glastuinbouwgebied?

Waarom op korte termijn inzetten op duurzame warmte?

Hoe ziet het beoogd toekomstig warmtesysteem van NEXTgarden eruit?

Hoe ziet de financieringsbehoefte van het warmtenet eruit?

HoeOrganisatie de ontwikkeling van het warmtenet ontwikkeling en te faseren beheer en organiseren? toekomstig warmtesysteem

 Buck Consultants International, 2024

3

2 Toekomstvast glastuinbouwgebied Aandeel duurzame energie (%)

Gem. energiekosten glastuinbouwbedrijf (€) 500.000 450.000 400.000 350.000 300.000 250.000 200.000 150.000 100.000 50.000 0 2011 * 2020: voorlopig Bron: WUR, 2021

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021*

* 2021: voorlopig Bron: Agrimatie

 Sector heeft ambitie om in 2040 geen CO2 uit te stoten; NEXTgarden wil in 2030 energieneutraal zijn. Energie grote kostenpost voor glastuinbouw (gemiddeld 450k/jaar, 20% totale kosten)  Pieken gasprijzen 2022, nu weer lager, maar structureel hoger in de toekomst (geen verlaagd tarief/afbouw fossiele subsidies)  Duurzame energievoorziening hoofdopgave toekomstvaste glastuinbouw  Buck Consultants International, 2024

4

Redeneren vanuit glastuinbouwgebieden en niet vanuit individuele bedrijven Schaalvergroting glastuinbouw Nederland (links) en Lingewaard (rechts) 12.000

3,5

10.000

3,0

3,0

160

2,5

140 2,5

8.000

4.000

120

2,0

100

1,5

80

6.000

1,0

2,0 1,5

60

1,0

40

2.000

0,5

0

0,0 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022* Areaal (ha)

   

180

Aantal bedrijven (#)

Gem. omvang (ha/bedrijf)

* 2022: voorlopig Bron: Agrimatie

0,5

20 0

0,0 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022* Areaal (ha)

Aantal bedrijven (#)

Gem. omvang (ha/bedrijf)

* 2022: voorlopig Bron: Agrimatie

Nederlands glasareaal stabiel 10.000 ha; Lingewaard na daling sinds enkele jaren weer nieuwvestingen In toekomstvast gebied worden ‘vrijkomende plekken’ weer gevuld Investeren in duurzame energie is garantie voor toekomstvaste waarde bedrijf Ambitie: het gebied NEXTgarden toekomstvast maken

 Buck Consultants International, 2024

5

3 Warmtesysteem Kernelementen 1. Afnemers 2. Leverancier 3. Warmtenet 4. Bronnen 5. Opslag

Legenda Afnemers Warmtenet Opslag Bron Energieleverancier

 Buck Consultants International, 2024

6

1 Afnemers Vier deelgebieden A. Agropark III en Cannamax B. Overig Bergerden C. Leutensche Leigraaf D. Gebouwde omgeving

Bestaand warmtenet

B Overig Bergerden 1

2

Totale warmtevraag ca 750.000 GJ exclusief gebouwde omgeving (bron: Lingezegen Energy: huidig warmtenet met uitbreiding naar andere tuinbouwgebieden)

5

Bestaand warmtenet

C Leutensche Leigraaf

12

3 4

11

6 10

A Agropark III en Cannamax

NEXTgarden biedt kans om grote energievolumes duurzaam in te vullen

 Buck Consultants International, 2024

D Gebouwde omgeving

9 7

Bedrijventerrein

Glastuingebouwgebied

Gebouwde omgeving

13

8

Tuinder of te ontwikkelen kavel 7

2 Warmtenet: gefaseerd ontwikkelen  Gefaseerde ontwikkeling van een basisnetwerk (zie ook hierna), waarop (bestaande netwerken) kunnen aansluiten (bijv. Lingezegen Energy, Agropark III, Leutensche Leigraaf?) 3 *  Individuele aansluitingen door glastuinbouwbedrijven  Vertrekpunt: open netwerk dat in toenemende mate door duurzame 1 bronnen wordt gevuld  Goede scheiding tussen belangen: tussen enerzijds bronnen en netwerk en anderzijds energieleverancier  LE is die leverancier tot het moment dat er sprake is van een markt (bijv. op moment dat woonwijken worden * Gietwaterplaats / batterijopslag 1 Is aangelegd aangesloten) 2 Tweede helft 2024

2

3 In voorbereiding  Buck Consultants International, 2024

8

Fasering ontwikkeling

   

2023/2024

2024

A Agropark III en Cannamax

B Overig Bergerden

WNL trekker aanleg eerste deel netwerk Lingezegen Energy warmteleverancier Draagvlak om samen op te trekken Voorsorteren op groei

Bedrijventerrein

Glastuingebouwgebied

 Buck Consultants International, 2024

   

Volgende deel van basisnetwerk Marktgesprekken gevestigde tuinders Kavels ontwikkelen voor extra afnemers Open warmtenetwerk (geen monopolie)

Vanaf 2025

C Leutensche Leigraaf 

Faseren na fasen A en B D Gebouwde omgeving

Na fasen A en B en/of C

Gebouwde omgeving

9

3 Bronnen Doel: ontwikkelen robuuste, duurzame bronnenmix: groot draagvlak bij provincie en regio Bron

Schaal

Status

Houtgestookte WKK/BMC

Collectief

Actief bij Lingezegen Energy, heeft nog capaciteit, wordt verduurzaamd met CO2 afvang

Geothermie

Collectief

In verkenning, pilot in Overbetuwe/Lingewaard

Offgrid Zonnepark

Collectief / individueel

Lingezegen Energy en Solinoor

E-boiler

Collectief / individueel

In ontwikkeling Lingezegen Energy

Waterstof

Collectief / individueel

In verkenning samen met steenfabrieken

Groen gas

Collectief

Hoe als bron in te passen (Groen Gas Gelderland)

Buffering/opslag

Collectief

In verkenning (Greenport Arnhem/Nijmegen)

Aandachtspunten  Seizoenspatroon in warmtevraag en dus –productie en -opslag  Merit order tussen verschillende bronnen: wanneer welke bron inzetten? Hoe geven we duurzaam een voorkeurspositie, hoe doen we dat in de tijd? Conclusie: meerdere spelers betrekken bij de ontwikkeling van het warmtenet en -bronnen  Buck Consultants International, 2024

10

4 Financiering  Totale kosten: €6-12 mln. afhankelijk van (o.a.)    

Fasering Technische specificaties Kosten materiaal (o.a. staal) Arbeidskosten

 Vraagstukken qua financiering   

Lange terugverdientijd Relatief grote onzekerheid (volloop) Ook aandacht Leutensche Leigraaf

Fonds/subsidie Regio

•

Regiodeal (zeer beperkt)

Provincie

• •

Perspectieffonds Ondersteuning vanuit GWIB

Rijk

• • • •

Regeling Energie-efficiëntie glastuinbouw Energie-investeringsaftrek (EIA) WIS/PAW-subsidie gebouwde omgeving Subsidie Warme infrastructuur Glastuinbouw (SWiG)

EU

• •

EFRO Oost/REACT-EU …

 Zoeken naar financieringsmix   

Eigen middelen WNL Stimuleringsfondsen/-subsidies Warmte-afnemer/vastrecht

 Er is financiering om volgende stap te zetten, de schop gaat weer de grond in  Buck Consultants International, 2024

11

5 Wat gaan we doen  De schop is in de grond gegaan. Dit is niet onopgemerkt gebleven  We werken nu samen: WNL en Lingezegen Energy  Het eerste deel van het basisnetwerk ligt er, stap 2 wordt op korte termijn opgepakt en stap 3 wordt voorbereid  Aandeelhouders LE en overige tuinders moeten elkaar vinden in gezamenlijk pad: hoe duurzame energie in het juiste tempo en volgorde inzetten  Aan de slag met de merit order: spelregels over de inzet van duurzame en andere bronnen

 Alle opties liggen nog open: aansluiting LE en overige tuinders  Verbinden van systemen vraagt ook helderheid over:    

De te leveren temperatuur van warmte (en warmtebuffers) Het technisch kunnen verbinden van de systemen (hydraulische scheiding) Op termijn heldere scheiding tussen leveranciers van warmte, de netwerkbeheerder en de aanbieders van warmte/elektriciteit, oftewel wie wordt de energieleverancier Nu nog vooral van elkaars kracht uitgaan (LE en WNL)

 Daarom aan de slag met aantal werkgroepen om 30 september te bepalen hoe we met elkaar verder willen gaan  Buck Consultants International, 2024

12

Stuurgroep WNL FIRAN / Gemeente Andre Meijer/Maarten van den Bos

Kerngroep Jürgen ten Brink

Werkgroep Techniek

Werkgroep Bronnen

Werkgroep Tuinbouw

LE*: Berno Schouten

LE*: Berno Schouten

LE*: Berno Schouten

Greenport Arnhem Nijmegen

FIRAN: Patrick van Duren

Kerngroep: Paul Bleumink

GGG: Groen Gas Gelderland

Glastuinbouw Oost

Provincie Gelderland

Enkele tuinders

Kerngroep: Jürgen ten Brink

Kerngroep: Paul Bleumink

Kerngroep: Jürgen ten Brink

*

Werkgroep Merit Order

Paul Bleumink

LE: Lingezegen Energy

 Buck Consultants International, 2024

13

6 Conclusies  Uitbreiding warmtenet hoofdopgave voor een toekomstvast NEXTgarden  NEXTgarden startpunt van warmtetransitie naar gebouwde omgeving  Voordeel tuinders: verzekerde voorziening van warmte tegen vooraf in te schatten prijzen, behoud bedrijfswaarde en versterking marktpositie  Investering heeft lange terugverdientijd en is onzeker, maar heeft de steun van overheden  

NEXTgarden: weinig aansluitingen, grote volumes, veel onzekerheid Woonwijk: veel aansluitingen, kleine volumes, beperkte onzekerheid

 Draagvlak bij tuinbouwbedrijven is essentieel voor financiers  Op korte termijn aan de slag met:     

Volgende delen van het basisnetwerk aan te leggen Merit order uitwerken met prioriteit bij duurzame energie Koppeling van de netwerken (technisch, temperatuur, buffers) Het realiseren van enkele belangrijke projecten (nieuwe bronnen) En vooral gezamenlijk aan de slag!

 Buck Consultants International, 2024

14

        

Patrick van Duren

 Buck Consultants International, 2024

9-1-2024

15

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=371942c4-fb78-44e6-b6ce-d48a01e70c6f