1064733 Bijlage 1 Buck Consultants - Strategisch ontwikkelperspectief warmtenet NEXTgarden (1)
Tekst van het document
26
8
Bronnen
BlueTerra (2022) Position paper waterstof voor de Nederlandse glastuinbouw. CE Delft (2021) Verkenning generieke maatregelen glastuinbouw. EBN i.s.m. Geothermie Nederland (2021) Integraal Kostprijsreductie Programma Aardwarmte. PanTerra en Witteveen+Bos (2022) Potentie-onderzoek geothermie Gelderland. PBL (2022) Klimaat- en Energieverkenning 2022. Rabobank (2022) Glastuinbouw: impact van hogere gasprijzen verschilt sterk. Samenwerkingsovereenkomst NEXTgarden Energieneutraal 2030. WUR (2021) Energiemonitor van de Nederlandse glastuinbouw 2020.
Buck Consultants International in samenwerking met Over Morgen
27
Bijlage 1
Kostprijzen duurzame bronnen
In de literatuur/rapportages loopt de (kost)prijs van duurzame warmtebronnen uiteen. Hieronder is vanuit twee bronnen informatie over kostprijzen samengevat: BlueTerra (2022) en DE Celft (2021). Hier zijn de volgende rode lijnen te halen qua onderlinge verhouding tussen verschillende bronnen op basis van hun (kost)prijzen: • Hoge temperatuur restwarmte heeft een relatief lage kostprijs. Deze optie is voor NEXTgarden echter minder kansrijk omdat restwarmte vanuit AVR Duiven niet beschikbaar is. • WKK’s op basis van gas en biomassa zijn eveneens concurrerend. Dit zijn interessante transitietechnologieën voor NEXTgarden die op een gegeven moment uitgefaseerd worden omdat zij (op efficiënte wijze) gebruik maken van fossiele bronnen (gas-WKK) en/of maatschappelijk minder gewenst zijn (biomassa). • Geothermie kent hoge investering bij aanvang, maar levert tegen erg lage marginale kosten waardoor deze techniek vanuit kostprijsperspectief erg interessant is voor NEXTgarden. Uit onderzoek van Panterra en Witteveen+Bos (2022) blijkt dat Lingewaard redelijk kansrijk is voor geothermie (zie bijlage 1). • Warmtepompen kent hogere kosten dan geothermie, vooral qua marginale kosten, maar is interessant om in combinatie met warmteopslagtanks in te zetten als flexibele techniek voor pieken.
• Waterstof is interessant voor de verdere toekomst, vooral als NEXTgarden aangesloten kan op restwarmte uit elektrolysers. Waterstof als piekvoorziening is erg duur. Kortom, geothermie is de meest interessante toekomstige bron als basisvoorziening voor NEXTgarden. Figuur 1
Merit order duurzame bronnen o.b.v. (kost)prijs (€/GJ)
Bron: BlueTerra, 2022 Buck Consultants International in samenwerking met Over Morgen
28
Figuur 2
Gemiddelde kostprijzen per hectare kas in jaarlijkse kosten in €/ha* 900.000 800.000 700.000 600.000 500.000 400.000 300.000 200.000 100.000 0
* Het betreft het gewogen gemiddelde over zes typen teelten: onbelichte tomatenteelt (30%), belichte tomatenteelt (14%), belichte chrysantenteelt (24%), belichte alstroemeriateelt (7%), warme potplantteelt en radijzenteelt (2%) Bron: CE Delft, 2021
Buck Consultants International in samenwerking met Over Morgen
29
Bijlage 2
Kansen geothermie
PanTerra en Witteveen+Bos hebben in opdracht van de provincie Gelderland de potentie voor geothermie in de provincie in kaart gebracht op basis van data van Seismische Campagne Aardwarmte Nederland (SCAN). Uit het onderzoek blijkt dat in Lingewaard redelijke kansen zijn voor diepe geothermie (1.500-4.000 meter diep). In naastgelegen gemeente Overbetuwe is sprake van goede kansen voor geothermie. Uitgaande van een starttemperatuur van 10 graden aan het oppervlak en toename van 30 graden per km diepte, betekent dit dat water op minimaal 55 graden beschikbaar kan komen (midden temperatuur). Kortom, voor NEXTgarden zijn redelijke kansen voor diepe geothermie als drager van een duurzaam energiesysteem van een toekomstvast glastuinbouwgebied. Een proefboring moet uitwijzen wat de exacte mogelijkheden zijn. Figuur 1
Kansen voor geothermie Gelderland
Bron: PanTerra en Witteveen+Bos, 2022
Buck Consultants International in samenwerking met Over Morgen
20221275
30