Terugkoppeling oordeelsvorming Kadernota 2026 - Ombuigingen.pdf

Terugkoppeling oordeelsvormende vergadering Op weg naar de Kadernota 2026 en Ombuigingen Dossier: 3 - Kadernota 2026 / Ombuigingen, Gemeente Leusden

Datum & tijdstip: Locatie: Voorzitter: Griffier: Portefeuillehouder: Behandelend ambtenaren: Externen: Terugkijken:

27 maart 21.45 – 23.00 uur Raadzaal Jan Jaap Nijemeisland André van Roshum Wethouder Frank de Wit Rein van Soest BOB-avond beeld- en oordeelsvormende sessies 27 maart 2025 20:00:00, Gemeente Leusden

1. Inleiding De vergadering heeft een beeldvormend en oordeelsvormend karakter, waarbij informatieve vragen gesteld kunnen worden en debat kan plaatsvinden. Er wordt geen besluit genomen, de discussie dient als voorbereiding op de Kadernota 2026. Wethouder De Wit geeft een korte toelichting over het proces rondom de Ombuigingen dat in september 2024 is gestart. Er is verschil van inzicht tussen college en raad over de oplossing om de begroting 2026 structureel sluitend te krijgen. Daarnaast spelen ook nog de landelijke ontwikkelingen een rol in de financiële situatie van gemeenten. De VNG heeft daarbij namens de gemeenten een belangrijke rol.

2. Financiële situatie en inzet van de algemene reserve 2.1 Standpunt van het College De wethouder schetst aan de hand van een presentatie de huidige financiele situatie. Een belangrijke kwestie betreft de inzet van de algemene reserve en hoe deze doorwerkt in de begroting. De wethouder geeft aan dat dit een complex vraagstuk is en dat definitievere cijfers in de voorjaarsnota nader zijn uitgewerkt. De wethouder benadrukt dat:    

Er scenario’s zijn opgesteld met verschillende financiële maatregelen (zie presentatie) Er onzekerheid is over toekomstige inkomsten en bezuinigingen Een eenmalige greep uit de algemene reserve geen structurele oplossing biedt. Uiteindelijk is het een verdelingsvraagstuk. Graag discussie / gesprek over de verschillende scenario’s

2.2 Discussie over inzet algemene reserve 

Leusden Vooruit vraagt waarom er ineens een bedrag van € 539.000 aan incidentele lasten is opgenomen bij 2026 Het college geeft aan dat dit al langer bekend was en belooft schriftelijk terug te komen op de details. TERUGKOPPELING COLLEGE: De post van € 539.000 wordt in de begroting 2025 jaarschijf 2026 al genoemd als saldo van incidentele baten en lasten (pag. 6). In de presentaties bij de raadsdebatten op 9 en 13 januari 2025 en ook op 20 februari 2025 is deze post ook vermeld.



CU-SGP wil weten of de waarschijnlijke onderbesteding uit 2024 ook is meegenomen in de cijfers van de algemene reserve. Het college geeft aan dat deze cijfers (uit presentatie) gebaseerd zijn op cijfers van december 2024 en dat de definitieve cijfers pas bij de jaarrekening bekend zijn. D66 pleit voor een grotere inzet van de algemene reserve om een groot deel van het tekort voor 2026 te dichten. Volgens D66 kan de discussie over lastenverhoging dan later plaatsvinden. Lokaal Belangrijk vindt dat er niet te snel te veel uit de algemene reserve gehaald moet worden omdat dit ten koste kan gaan van toekomstige projecten. Er wordt voorgesteld om een gedeeltelijke inzet (bijv. 1,2 miljoen) als uitgangspunt te nemen. VVD waarschuwt voor een te gulle greep uit de reserves en pleit voor een zorgvuldige afweging. VVD vraagt het college om ook en eerst te kijken naar ombuigingen voordat andere maatregelen, waaronder OZB-verhoging, wordt overwogen.







3. OZB-verhoging en verdeling van lasten 





  

GL/PvdA vindt dat een verhoging van de OZB niet uitgesloten hoeft te worden maar dat een evenwichtige verdeling tussen OZB-verhoging, inzet algemene reserve en ombuigingen de beste oplossing is. Leusden Vooruit uit zorgen over het ontbreken van duidelijke bezuinigingen en stelt dat er te veel focus ligt op het verhogen van lasten zonder concreet op uitgaven te besparen. Er wordt benadrukt dan het Sociaal Domein de grootste kostenpost is, waar het meeste geld in omgaat, en dat daar kritisch naar gekeken moet worden. VVD vindt dat inwoners niet de enige groep mogen zijn die de financiële tekorten moeten opvangen. De fractie wil een evenwichtige verdeling tussen bezuinigingen , inzet reserves en lastenverzwaring. D66 stelt dat een verhoging van de OZB pas als laatste redmiddel gebruikt kan worden. Eerst naar onszelf kijken waar mogelijkheden zijn om te besparen/bezuinigen Lokaal Belangrijk vindt dat de enquête onder inwoners een belangrijke leidraad is. De uitkomst laat zien dat een OZB-verhoging van € 50 per huishouden geen groot bezwaar is voor inwoners. VVD en D66 zijn kritisch op deze enquête en vinden dat er geen keuzeoptie is geboden om de algemene reserve (spaarpot) te gebruiken

4. Bezuinigingsmaatregelen en keuzes voor de toekomst 4.1 Waar is/blijft de lijst met mogelijke ombuigingen 

 

CU-SGP en VVD vragen waar de eerder besproken lijst met mogelijke bezuinigingsmaatregelen / ombuigingen was gebleven. Zij zien graag dat het college deze lijst opnieuw op tafel legt en verder uitwerkt. GL/PvdA en CDA dringen er op aan dat het college met concrete bezuinigingsvoorstellen komt. Het College geeft aan dat elke bezuiniging impact heeft op inwoners en dat ze wil zoeken naar een structurele oplossing zonder direct op voorzieningen te korten.

4.2 Concrete voorstellen  

 

GL/PvdA noemt specifiek de energietransitie als een mogelijk bezuinigingsonderwerp. Wel belangrijk onderwerp, maar ook het rijk zal hier over de brug moeten komen. CDA stelt voor om een motie in te dienen in de volgende raadsvergadering met daarin verwoord een taakstellende bezuiniging bij de Kadernota 2026 ter uitwerking voor de begroting 2026 D66 en Sociaal Leusden steunen het idee om in 2026 zo veel mogelijk uit de algemene reserve te halen en pas daarna verder te kijken. Leusden Vooruit waarschuwt dat een OZB-verhoging structureel doorwerkt en niet makkelijk teruggedraaid zal worden. Er wordt gepleit voor een flexibele aanpak waarbij elk jaar opnieuw bekeken wordt welke maatregelen nodig zijn.

5. Conclusie en vervolgstappen 1. College wordt verzocht met een concreet voorstel voor ombuigingen te komen 2. Raad zal in de aanstaande raadsvergadering mogelijk een motie indienen om taakstellende bezuinigingen in de Kadernota op te nemen ter uitwerking in de begroting 2026 Het college geeft aan dat zij de signalen uit de raad serieus neemt, maar benadrukt dat elke bezuiniging impact heeft op de inwoners en graag bij de Kadernota structurele maatregelen wil nemen en niet eenmalige. De oproep van de raad om ombuigingsopties uitgebreider te bespreken wordt door het college erkend. Uitwerking ziet zij graag tegemoet bij de mogelijke aangekondigde motie.