RV Zienswijze op wijziging gemeenschappelijke regeling GBLT GETEKEND.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer Datum raadsvergadering Portefeuillehouder

45020 29 september 2022 W.R. Vos

Onderwerp

Zienswijze op wijziging gemeenschappelijke regeling GBLT

Voorstel Het college stelt u voor geen zienswijze op de wijziging van de gemeenschappelijke regeling GBLT naar voren te brengen. Aanleiding Verbonden partij GBLT heft en int waterschaps- en gemeentelijke belastingen en voert taken uit van de wet Waardering onroerende zaken. Vorig jaar heeft GBLT een strategische positiebepaling gehouden naar de omvang en samenstelling van de gemeenschappelijke regeling (GR), en naar de eventuele uitbreiding van het aantal deelnemers. Momenteel zijn er elf deelnemers aan de regeling: vijf waterschappen en zes gemeenten die elk één zetel hebben in het algemeen bestuur (AB) en over één stem beschikken. De positiebepaling wees uit dat de huidige samenstelling toereikend is maar dat uitbreiding (met gemeenten) niet wordt uitgesloten. De gemeente Ommen heeft inmiddels een verzoek ingediend om per 2024 te mogen toetreden. De samenwerking in de GR door deelnemende waterschappen en gemeenten verloopt harmonieus. Besluitvorming in het AB vindt plaats op basis van gelijkwaardigheid, solidariteit en onderling vertrouwen. Enerzijds wenst GBLT deze bestuurscultuur te behouden. Anderzijds is onderkend dat de samenwerking sluipenderwijs uit het lood kan raken wanneer er meer gemeenten gaan aansluiten en/of waterschappen fuseren.

Men wil de denkbeeldige situatie voorkomen dat waterschappen in de toekomst door gemeenten zouden kunnen worden overvleugeld bij het nemen van belangrijke beslissingen. Dit terwijl de waterschappen het leeuwendeel van de omzet en deelnemersbijdragen aan GBLT leveren. Daarnaast is gewenst dat de gemeenten, mocht hun aantal inderdaad gaan groeien, meer positie in het dagelijks bestuur kunnen krijgen. Gelet hierop besloot het AB dat de governance bij GBLT toekomstbestendig moet worden gemaakt. Dit via een aanpassing van de GR die door de deelnemers moet worden bekrachtigd. Pas daarna zullen verzoeken van kandidaat gemeenten (zoals Ommen) om te mogen toetreden worden beoordeeld. Het proces heeft geleid tot een aantal documenten en voorstellen om de regeling aan te passen. Het betreft een achtergrondnotitie, handvest, en ontwerp voor de gewijzigde GR (bijlagen 1 t/m 3). De stukken zijn op 8 juli jl. naar de deelnemers gestuurd in verband met de wettelijke zienswijzeprocedure. De herziene Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) schrijft voor dat gemeenteraden de gelegenheid krijgen een zienswijze in te dienen bij wijzigingsvoorstellen, voorafgaand aan het verlenen van toestemming voor het wijzigen van de GR.

Zaaknummer 45020

Pagina 1

Doel / Effect De raad informeren over de komende aanpassing van de GR en invulling geven aan de zienswijzeprocedure. Argumenten 1.1 De voorstellen om de GR aan te passen bestendigen de bestuurscultuur en bevorderen de slagvaardigheid. De bestuursstijl wordt klaar gemaakt voor de toekomst. In de achtergrondnotitie (bijlage 1) worden de volgende voorstellen gedaan: 1. Omvang van het Dagelijks Bestuur (DB) Het AB krijgt de mogelijkheid het aantal DB-leden vanuit zijn midden uit te breiden van (inclusief de voorzitter) drie tot vier leden. Het AB neemt zo’n besluit op basis van een ¾ meerderheid. Het AB kan naar bevind van zaken handelen en besluiten nemen. Het extra DB-lid zal afkomstig zijn uit de kring van gemeenten. Het zwaartepunt kan in het DB bij de waterschappen blijven liggen door te kiezen voor een bepaalde portefeuilleverdeling. De voorzitter blijft afkomstig uit de kring van de waterschappen. 2. De dienstverleningsovereenkomst (DVO) De bevoegdheid om een DVO met potentiële deelnemers aan te gaan komt bij het AB te liggen. In de praktijk gaat het om tijdelijke DVO’s met gemeenten die willen toetreden (zoals nu met Ommen het geval is) en om gemeenten tijdelijk uit de brand te helpen. Het AB beslist op basis van een ¾ meerderheid en op basis van een Handvest potentiële deelnemers (bijlage 2).

Dit Handvest dient als afwegingskader om de besluitvorming te ondersteunen en moet nog worden vastgesteld door het AB. 3. Besluitvorming door het AB Het AB besluit op basis van het beginsel ‘one person, one vote’ en consensus. Ontbreekt de consensus, dan besluit het AB op basis van ¾ meerderheid. 4. Aanpassen van de GR De GR kan alleen met unanimiteit onder de deelnemers worden gewijzigd wanneer het gaat om de bevoegdheden van GBLT en om de samenstelling en stemverhoudingen van het AB. Dat blijft zo. Voor overige GR-wijzigingen geldt momenteel dat dit kan met een meerderheid van stemmen onder de deelnemers. Dit wordt nu verzwaard tot een ¾ meerderheid. Voor het wijzigen van afspraken over de bijdragen, kosten en verdeelsleutels geldt thans unanimiteit onder de deelnemers. Ook dit wordt omgezet naar een ¾ meerderheid. 5. Toetreden tot de GR Toetreden van een nieuwe deelnemer vraagt nu unanimiteit onder de deelnemers. Dat wordt een ¾ meerderheid. 6. Evalueren De nieuwe governance van GBLT wordt periodiek geëvalueerd en wanneer naar het oordeel van het AB de verhouding tussen waterschappen en gemeenten uit balans dreigt te raken, op zijn laatst zodra gemeenten over ¾ van de stemmen beschikken. Kern van de voorstellen is dat zwaarwegende besluiten over de wijze van samenwerken nog steeds alleen met unanimiteit kunnen worden genomen.

Daarmee blijft het beginsel van gelijkwaardigheid en ‘one person, one vote’ geborgd. Ook de besluitvorming in het AB blijft plaatsvinden op basis van consensus. Mocht het toch op een stemming aankomen, dan is voortaan een meerderheid van ¾ vereist. Hiermee wordt een beveiliging ingebouwd om te voorkomen dat één deelnemer de besluitvorming kan blokkeren en daarmee een patstelling veroorzaken. Ook wordt hiermee voorkomen dat gemeenten de waterschappen ‘buitenspel’ kunnen zetten door bij meerderheid besluiten te nemen. Voorgaande moet ervoor zorgen dat de huidige solidariteit tussen gemeenten en waterschappen voor de toekomst behouden blijft, dat GBLT bedrijfsmatig goed uit de voeten

Zaaknummer 45020

Pagina 2

kan, en dat de GR geschikt wordt gemaakt voor de eventuele aansluiting van nieuwe deelnemers. Om te bewaken dat dit ook daadwerkelijk wordt bereikt zal periodiek worden geëvalueerd of de doelen met elkaar in evenwicht blijven. De voorstellen zijn uitgewerkt in het ontwerp voor de gewijzigde gemeenschappelijke regeling GBLT (bijlage 3). Tegenargument / Alternatieve scenario’s Niet van toepassing. Risico’s Niet van toepassing. Plan van aanpak / Tijdsplanning De verdere procedure is als volgt:  Reactiebrief naar GBLT sturen  Behandeling reacties/zienswijzen deelnemers in AB GBLT van 14 oktober  Daarna volgt de besluitvormingsprocedure (deze verloopt weer via de raad en het college; de raad dient voor het wijzigen van de GR toestemming te verlenen aan het college) conform de herziene Wgr. In een volgend proces zal invulling worden gegeven aan andere verplichte wijzigingen van de herziene Wgr die op 1 juli 2022 is ingegaan. Binnen twee jaar na de inwerkingtreding moeten de deelnemers de GR op een aantal specifieke onderwerpen in overeenstemming hebben gebracht met de gewijzigde wet. Ook komt in een volgend proces het verzoek van de gemeente Ommen aan de orde om tot GBLT toe te mogen treden. Beide processen leiden (opnieuw) tot wijziging van de GR en worden hiertoe mogelijk gecombineerd. Bijlagen 1.

Achtergrondnotitie adviesbureau Rijnconsult met voorstellen tot aanpassing van de GR GBLT 2. Handvest potentiële deelnemers 3. Ontwerp voor de gewijzigde GR GBLT 4. Brief GBLT aan colleges en dagelijkse besturen van de deelnemers d.d. 8 juli 2022 5. Reactiebrief aan GBLT Het college van de gemeente Leusden, Digitaal ondertekend door Willemien de Graaf op 23-08-2022

Digitaal ondertekend door Gerolf Bouwmeester op 24-08-2022

H.W. de Graaf – Koelewijn directeur-secretaris

G.J. Bouwmeester burgemeester

Zaaknummer 45020

Pagina 3