RV Wijzigen gemeenschappelijke regeling GBLT.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer Datum raadsvergadering Portefeuillehouder

94484 29 juni 2023 A.W.S. Kolkman

Onderwerp

Zienswijze op wijziging gemeenschappelijke regeling GBLT als gevolg van de herziene Wgr en toetreding van gemeente Ommen.

Voorstel Het college stelt u voor: 1. geen zienswijze in te dienen op de wijziging van de gemeenschappelijke regeling GBLT in verband met de herziene Wgr; 2. geen zienswijze in te dienen op de wijziging van de gemeenschappelijke regeling GBLT in verband met de toetreding van gemeente Ommen. Aanleiding Op 1 juli 2022 is de herziening van de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) van kracht. Gemeenten en waterschappen hebben tot 1 juli 2024 de tijd om hun gemeenschappelijke regelingen aan te passen. De kern van de herziening houdt in dat de gemeenteraden en algemene besturen van waterschappen over meer inhoudelijke sturingsmogelijkheden kunnen komen te beschikken. Sommige wettelijke bepalingen zijn onmiddellijk in werking getreden, maar andere thema’s vragen nog om een afweging door de besturen: zij dienen voor iedere gemeenschappelijke regeling (GR) aan te geven of, en op welke wijze zij gebruik willen maken van een mogelijkheid voor meer sturing. Verbonden partij GBLT heeft deze verplichting opgepakt, in vervolg op de aanpassing in 2022 die diende om de GR toekomstbestendig te maken. Het proces heeft geleid tot een aantal voorstellen om de GR aan te passen die nu aan de deelnemers worden aangeboden. Het college is gevraagd om het ontwerp voor de gewijzigde GR aan te bieden aan de raad voor een zienswijze.

Daarnaast heeft de gemeente Ommen verzocht om per 2024 tot de GR GBLT toe te mogen treden. Om de deelnemers niet te belasten met twee afzonderlijke procedures wordt de toetreding van gemeente Ommen om praktische redenen nu gelijktijdig voor zienswijze voorgelegd. Doel / Effect De raad informeren over de aanpassing van de GR GBLT en invulling geven aan de zienswijzeprocedure. Argumenten 1.1 Met de voorstellen tot wijziging wordt invulling gegeven aan mogelijkheden voor meer sturing op een manier die past bij uitvoeringsorganisatie GBLT. De herziening van de Wgr brengt mee dat de gemeenten en waterschappen die deelnemen aan GBLT diverse onderwerpen moeten bespreken: vijf inhoudelijke thema’s en enkele min of meer technische vraagstukken.

Zaaknummer 94484

Pagina 1

De inhoudelijke thema’s betreffen: 1. De mogelijkheid van het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie voor het algemeen bestuur, bestaande uit raadsleden en leden van waterschapbesturen; 2. Extra mogelijkheden voor het geven van een zienswijze; 3. Participatiemogelijkheden voor belanghebbenden; 4. De actieve informatieplicht van GBLT aan gemeenteraden en waterschapsbesturen; 5. Het uitwerken van de financiële voorwaarden voor een eventuele uittreding. De voorstellen zijn voorbereid door een ambtelijke werkgroep met inbreng vanuit de deelnemers. Een centrale vraag is geweest of de GR GBLT inhoudelijke beleidstaken heeft of meer uitvoerend van aard is: oftewel is GBLT beleidsrijk of beleidsarm? Naar aanleiding van deze vraag heeft de werkgroep geconcludeerd dat GBLT in beginsel een beleidsarme en op uitvoering gerichte organisatie is. Wel kan GBLT uitvoeringsbeleid vaststellen. Er is daarom gekozen om in de voorstellen wel enkele nieuwe sturingsmogelijkheden op te nemen die kunnen worden ingezet wanneer het bestuur van GBLT daar zelf aanleiding toe ziet, of wanneer het daar door een deelnemer toe wordt opgeroepen. Dit wordt hierna per thema toegelicht. Zo is sprake van een optimale flexibiliteit en kunnen GBLT en de deelnemers steeds naar bevind van zaken handelen, al naar gelang de wensen en behoeften op dat moment.

In de memo Toelichting wijziging gemeenschappelijke regeling GBLT 2023 (bijlage 1 bij dit raadsvoorstel) zijn de voornoemde thema’s inhoudelijk uitgewerkt en vertaald naar de volgende vijf voorstellen. Voorstel 1: Gemeenschappelijke adviescommissie Voorgesteld wordt om in de GR geen gemeenschappelijke adviescommissie van raadsleden en algemeen bestuursleden van waterschappen op te nemen. Dit vanwege het beleidsarme en uitvoerende karakter van GBLT. Echter wanneer de algemene besturen en raden unaniem van mening zijn dat een dergelijke commissie er wel moet komen, dan dient het algemeen bestuur van GBLT het proces daartoe te starten: de nieuwe Wgr geeft dat recht rechtstreeks aan de raden en algemene besturen, ongeacht de inhoud van de GR. Voorstel 2: Extra zienswijzen De GR van GBLT kent al een extra verplichting voor GBLT om gemeenteraden en algemene besturen van waterschappen om een zienswijze te vragen, namelijk bij het concept van de Bijdrageverordening (artikel 35, vierde lid). Die mogelijkheid liep als het ware vooruit op de recente herziening van de Wgr. Die mogelijkheid blijft gehandhaafd. Daar zou het bij kunnen blijven, gelet op het beleidsarme en uitvoerende karakter van GBLT.

Toch is voorstelbaar dat zich in de toekomst een vraagstuk voordoet waarover het bestuur van GBLT eerst de ‘achterbannen’ zou willen raadplegen voordat het overgaat tot besluitvorming, bijvoorbeeld om het draagvlak te peilen of om alternatieven op te halen. Daarom is in de tekst opgenomen dat het algemeen bestuur van GBLT, wanneer het daartoe aanleiding ziet, het dagelijks bestuur kan opdragen de raden en algemene besturen om een zienswijze te vragen. Maakt het algemeen bestuur gebruik van die mogelijkheid, dan kan het pas tot besluitvorming overgaan nadat het dagelijks bestuur de raden en de algemene besturen en ook het algemeen bestuur van GBLT op de hoogte heeft gebracht van de ontvangen zienswijzen en van de conclusies die het daaraan verbindt (artikel 13).

Zaaknummer 94484

Pagina 2

Voorstel 3: Mogelijkheden voor participatie De Wgr schrijft voor dat in de tekst van een GR aandacht wordt besteed aan participatie. Daarmee loopt de Wgr vooruit op vergelijkbare aanpassingen van de Gemeentewet en de Waterschapswet. Hebben de overige aanpassingen van de Wgr tot doel om meer sturingsmogelijkheden aan raden en algemene besturen te bieden, met de participatie worden mogelijkheden geboden aan inwoners en belanghebbenden. Het voorstel is, dat het bestuur van GBLT, wanneer het daartoe aanleiding ziet, inspraak kan organiseren bij de voorbereiding of evaluatie van beleid. Langs deze weg kan het bestuur bijvoorbeeld ontvangen klachten benutten voor verbeteringen (artikel 12). Voorstel 4: Actieve informatieplicht Voorgesteld wordt dat het dagelijks bestuur het verslag van het algemeen bestuur en ook de openbare besluitenlijsten van het dagelijks bestuur en van de voorzitter, aan de raden en algemene besturen zendt (artikel 25, derde lid). Daarmee is weliswaar voldaan aan de wettelijke plicht tot actieve informatieverstrekking maar voor een goede informatiepositie van de raden en algemene besturen komt er meer bij kijken. Te denken valt aan het gericht inzetten van de website, het aanbieden van nieuwsbrieven en het periodiek en persoonlijk bezoeken van de directie van GBLT van alle raden en algemene besturen.

Omwille van de flexibiliteit en actualiteit wordt voorgesteld dit niet in de tekst van de GR uit te werken. Het bestuur van GBLT zal dit later concreet uitwerken met een Informatienota. Voorstel 5: Financiële voorwaarden bij een eventuele uittreding De Wgr schrijft voor de voorwaarden te regelen waaronder kan worden uitgetreden. In de tekst van de GR is opgenomen dat opzegging pas tegen het einde van het derde kalenderjaar na toetreding kan, waarna uittreding na nog eens twee kalenderjaren plaatsvindt. Uittreding is dus altijd na minimaal vijf jaar na toetreding (artikel 48, tweede en derde lid). Tot dusverre vermeldde de GR dat, in geval van een uittreding, het algemeen bestuur kon bepalen welke bijdragen de uittredende deelnemer gedurende twee jaren na de uittreding diende te betalen, namelijk eerst maximaal 60% van de jaarbijdrage, en vervolgens nog eens maximaal 30%. De Wgr schrijft nu voor dat in de tekst van de GR exact duidelijkheid wordt geboden over de gevolgen van een eventuele uittreding voor het vermogen van zowel de uittredende deelnemer, de achterblijvende deelnemers als van GBLT. In de tekst van de GR is daarom de tussenkomst van het algemeen bestuur verwijderd, en zijn de maximale percentages omgezet naar vaste percentages (artikel 48, vierde lid). 2.1 Met de toetreding van gemeente Ommen tot de GR per 2024 kan worden ingestemd.

De gemeente Ommen maakt al vanaf 2022 op basis van een tijdelijke overeenkomst gebruik van de dienstverlening van GBLT, in opmaat naar volwaardig deelnemerschap vanaf 2024. De toetreding wordt nu geformaliseerd en heeft geen gevolgen voor de dienstverlening door GBLT aan de overige deelnemers waaronder Leusden. Tenslotte is van de gelegenheid gebruik gemaakt om enkele technische en redactionele verbeteringen in de GR aan te brengen. Het proces heeft geleid tot een ontwerp GR GBLT 2023 die als bijlage 2 bij dit raadsvoorstel is opgenomen. De voorgestelde wijzigingen zijn met kleur aangegeven. Tegenargument / Alternatieve scenario’s Niet van toepassing.

Zaaknummer 94484

Pagina 3

Risico’s Niet van toepassing. Plan van aanpak / Tijdsplanning De verdere procedure is als volgt:  de bijgevoegde reactiebrief naar GBLT sturen  behandeling reacties/zienswijzen deelnemers in het algemeen bestuur GBLT van 6 september  vervolgens start de besluitvormingsprocedure, deze zal dit najaar wederom verlopen via de raad en het college: de raad dient voor het wijzigen van de GR toestemming te verlenen aan het college conform de herziene Wgr. Bijlagen 1. ontwerp voor de gewijzigde GR GBLT 2. memo Toelichting wijziging gemeenschappelijke regeling GBLT 2023 3. brief GBLT aan colleges en dagelijkse besturen van de deelnemers d.d. 6 april 2023 4. brief aan GBLT Het college van de gemeente Leusden,

G. Brinkman directeur-secretaris (wnd.)

Zaaknummer 94484

G.J. Bouwmeester burgemeester

Pagina 4

Raadsbesluit De raad van de gemeente Leusden: Besluit op basis van het voorstel van het college van 23 mei 2023, nummer 94484, b e s l u i t: 1. geen zienswijze in te dienen op de wijziging van de gemeenschappelijke regeling GBLT in verband met de herziene Wgr; 2. geen zienswijze in te dienen op de wijziging van de gemeenschappelijke regeling GBLT in verband met de toetreding van gemeente Ommen.

Besloten in de openbare raadsvergadering van 29 juni 2023

I. Schutte - van der Schans griffier

Zaaknummer L269849

G.J. Bouwmeester voorzitter

Pagina 1