RV Openbaar onderwijs Leusden 2023__125877__.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer Datum raadsvergadering Portefeuillehouder

125317 9 november 2023 M.H. Treep

Onderwerp

Openbaar onderwijs Leusden

Voorstel Het college stelt u voor af te zien van het recht (artikel 159 lid 2 Wet op Primair Onderwijs) om als gemeente de openbare school over te nemen en zelf in stand te houden. Aanleiding Op 7 juli 2023 heeft Stichting Voila de raad per brief geïnformeerd dat zij voornemens is om de protestants-christelijke basisschool De Holm en de openbare basisschool De Heerd, beiden gehuisvest in KC Berkelwijk, per 1 augustus 2024 samen te voegen tot een samenwerkingsschool ex artikel 17d van de Wet op het primair onderwijs (WPO). Een samenwerkingsschool is een school waarin zowel openbaar onderwijs als bijzonder onderwijs wordt aangeboden. Een samenwerkingsschool kan uitsluitend tot stand komen door samenvoeging van één of meer openbare scholen met één of meer bijzondere scholen en wordt in stand gehouden door een stichting, een stichting als bedoeld in artikel 17 of een stichting als bedoeld in artikel 48 (WPO) waarvan het statutaire doel in ieder geval is het in stand houden van een samenwerkingsschool. Bij een op handen zijnde fusie tussen twee scholen (van verschillende denominatie) heeft de wetgever in artikel 17d jo 148 van de WPO bepaald, dat bij de vorming van een samenwerkingsschool de stichting vooraf mededeling moet doen aan de gemeenteraad van de gemeente waarin de openbare school is gelegen.

Stichting Voila heeft de raad tijdig geïnformeerd over het voorgenomen besluit tot vermindering van het aantal openbare scholen. De raad wordt vanuit de wet in de gelegenheid gesteld om de vermindering van het aantal openbare scholen in de gemeente te voorkomen, door zelf het bestuur van de openbare school op zich te nemen. Dit dient de raad Leusden voor 1 februari 2024 aan Stichting Voila mede te delen. Doel / Effect Gemeente Leusden wil zorgdragen voor voldoende openbaar onderwijs in de eigen gemeentegrenzen. In de Grondwet is vastgelegd dat de gemeente moet zorgen voor een ‘genoegzaam aantal openbare scholen’ (artikel 23 lid 4 Grondwet). Dit betekent dat ieder kind in de gemeente de keuze moet kunnen maken om naar een openbare school te gaan. Stichting Voila wil ten behoeve van de continuïteit van de kwaliteit van het basisonderwijs een samenvoeging van scholen op KC Berkelwijk. Met de samenvoeging van De Heerd en De Holm tot een samenwerkingsschool wil de stichting bereiken dat:  Er voor ouders keuzevrijheid blijft bestaan in Leusden voor onderwijs met een protestants-christelijke of openbare identiteit;  Het onderwijs voor de huidige leerlingen en leerkrachten gecontinueerd kan worden op dezelfde locatie;

1 Zaaknummer

125317



Het onderwijs zich inhoudelijk en kwalitatief beter ontwikkelt door intensieve samenwerking.

Argumenten 1.1 Er blijft voldoende openbaar onderwijs in de gemeente Leusden behouden. De gemeenteraad heeft de grondwettelijke taak om te voorzien in voldoende openbaar onderwijs. Zij moet zorgen voor een 'genoegzaam aantal openbare scholen' (artikel 23 lid 4 Grondwet). Dit betekent dat ieder kind in de gemeente de keuze moet kunnen maken om naar een openbare school te gaan. Wat wordt verstaan onder voldoende is uitgewerkt in artikel 159,4.a van de WPO. Daarin staat dat een openbare basisschool niet mag worden opgeheven als er binnen 10 kilometer over de weg geen andere openbare basisschool of samenwerkingsschool aanwezig is. Er is naast de openbare school De Heerd, voldoende openbaar onderwijs in de gemeente Leusden beschikbaar. In Leusden/Achterveld zijn de openbare scholen ’t Palet, De Bongerd, het Startblok en De Hobbit beschikbaar voor leerlingen. 1.2

Wanneer de gemeenteraad besluit om de openbare school De Heerd niet over te nemen, kan de school gesloten worden of overgaan in een samenwerkingsschool. Een stichting kan een openbare school niet vrijwillig opheffen zonder dat de gemeente eerst de mogelijkheid is geboden zelf de school over te nemen en in stand te houden. Door de openbare school De Heerd niet over te nemen, geeft de raad ruimte tot het overgaan in een samenwerkingsschool.

1.3

Stichting Voila is voornemens om de protestants-christelijke basisschool De Holm en de openbare basisschool De Heerd samen te voegen tot een samenwerkingsschool. Stichting Voila is voornemens om de protestants-christelijke basisschool De Holm en de openbare basisschool De Heerd, beiden gehuisvest in KC Berkelwijk, per 1 augustus 2024 samen te voegen tot een samenwerkingsschool ex artikel 17d van de Wet op het primair onderwijs (WPO). Een samenwerkingsschool is een school waarin zowel openbaar onderwijs als bijzonder onderwijs wordt aangeboden. Voila geeft aan dat de fusie bijdraagt aan verdergaande inhoudelijke samenwerking tussen de scholen De Heerd en De Holm en daarmee aan de versterking van de onderwijsinhoudelijke kwaliteit, zonder afbreuk te doen aan de variatie in identiteit. Daarbij gaat het in dit geval niet om een vermindering van het aantal openbare scholen in de gemeente Leusden, want de fusieschool is met onderwijs vanuit het openbare karakter en met onderwijs vanuit de protestants-christelijke identiteit. In de samenwerkingsschool is zowel openbaar als bijzonder onderwijs aanwezig, zodat er door de samenvoeging geen ‘kleur’ verdwijnt qua onderwijs op KC Berkelwijk.

1.4

Financiering van openbaar onderwijs bij instandhouding Indien de raad besluit de openbare school De Heerd niet in stand te houden, heeft dit voorstel geen financiële gevolgen voor de gemeente Leusden.

Alternatieve scenario’s 1. De raad houdt een eigen verantwoordelijkheid voor het openbaar onderwijs binnen de gemeente. Om die verantwoordelijkheid tot uitdrukking te brengen heeft de wetgever de raad in dit soort gevallen de mogelijkheid geboden te besluiten om de school in stand te houden. Neemt de raad dat besluit dan wordt de school niet opgeheven en wordt de instandhouding daarvan overgedragen aan de gemeente (WPO 159). OBS De Heerd in stand te gaan houden past niet in de lijn van verzelfstandiging van het openbaar

Zaaknummer

125317

Pagina 2

basisonderwijs en het gemeentelijk beleid. Zelf een school in stand houden, betekent dat de gemeente structurele (financiële en personele) verplichtingen op zich neemt. Plan van aanpak / Tijdsplanning Voila zal op de hoogte gesteld worden van het besluit van de gemeenteraad. De teams en de medezeggenschapsraden van beide scholen zijn geïnformeerd over het intentiebesluit. In de Wet Fusietoets is voorgeschreven dat schoolbesturen instemming moeten krijgen van de betrokken medezeggenschapsraden voordat ze tot een fusie kunnen overgaan. Een schoolbestuur moet hiervoor een fusie-effectrapportage (FER) ter goedkeuring voorleggen aan de medezeggenschapsraad. Het schoolbestuur dient de FER op te stellen, inclusief een advies van het college. Stichting Voila zal daarom in 2024 advies vragen aan het college ten behoeve van zorgvuldige besluitvorming van het schoolbestuur, om de scholen samen te voegen tot een samenwerkingsschool. Zij levert bij haar adviesvraag aan de gemeente een fusie-effectrapportage (FER) aan. Het college zal advies geven aan Stichting Voila. In dit advies zal het college ingaan op de wenselijkheid van de voorgenomen fusie. En kan zij ingaan op aandachtspunten bij of (rand)voorwaarden voor een positief advies.

Bijlagen Brief Voila: voornemen samenvoeging scholen d.d. 7 juli 2023

Het college van de gemeente Leusden,

R.B. van den Brink directeur-secretaris

Zaaknummer

125317

G.J. Bouwmeester burgemeester

Pagina 3

Raadsbesluit De raad van de gemeente Leusden: Besluit op basis van het voorstel van het college van 26 september 2023, nummer: 125317 b e s l u i t:  af te zien van het recht (artikel 159 lid 2 Wet op Primair Onderwijs) om als gemeente de openbare school over te nemen en zelf in stand te houden. Besloten in de openbare raadsvergadering van 9 november 2023

I. Schutte - van der Schans griffier

Zaaknummer

125317

G.J. Bouwmeester voorzitter