RV Deelname Global Goals.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer

173591

Datum raadsvergadering

3 oktober 2024

Portefeuillehouder

M.H. Treep

Onderwerp

Deelname Global Goals

Voorstel Het college stelt u voor de gemeente Leusden aan te sluiten bij de Gemeenten4GlobalGoals campagne van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) Aanleiding In de raadsvergadering van 28 september 2023 is een burgerinitiatief behandeld. Het voorstel is getoetst aan de verordening en voldoet aan alle eisen. De initiatiefnemers – de heren Zandvliet en Tameling verzoeken de raad om : • de gemeente Leusden aan te sluiten bij de Gemeenten4GlobalGoals campagne van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG); • een actieplan op te stellen om invulling te geven aan de SDG’s en daarbij gebruik te maken van de mogelijkheden van de VNG voor praktische ondersteuning • beleid te ontwikkelen en middelen beschikbaar te stellen die hier consequent aan bijdragen. De raad heeft besloten het college te verzoeken om een advies uit te werken over de drie punten uit het burgerinitiatiefvoorstel. Het definitieve advies over het burgerinitiatief Global Goals komt in de vorm van een raadsvoorstel naar de raad, waarin college reactie geeft op de drie punten van initiatief. Doel/Effect De Global Goals zijn 17 wereldwijd erkende doelen voor een duurzame en inclusieve samenleving. Ze vormen dé wereldwijde duurzaamheidsagenda, waar economische, ecologische en sociale waarden in balans zijn. Ze bieden een toekomstperspectief dat (lokale) overheden, inwoners en private organisaties verbindt.

Argumenten 1. De Global Goals vormen een internationaal erkend raamwerk met een positieve blik op de toekomst. Het is een helder, bruikbaar en integraal kader om als leidraad te gebruiken bij het ontwikkelen en toetsen van lokaal beleid. Het ondersteunt ook de lobby van lokale naar nationale overheden rond thema’s als energietransitie, armoedebestrijding, huisvesting, schone lucht. 2. Via de Global Goals draagt de gemeente direct bij aan een meer inclusieve, rechtvaardige en duurzame samenleving, zowel binnen de gemeentegrenzen als daarbuiten. 3. De Global Goals vormen een verbindend element in de samenwerking met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Zaaknummer:

173591

Pagina

1

Alle lokale partners dragen iets bij aan de koepel van de Global Goals. Tegelijkertijd zijn de herkenbare iconen een ‘taal’ die lokale partners elkaar laten vinden. 4. Gezien de wereldwijde aandacht vormen de Global Goals een mooie set doelen om Leusden als gemeente internationaal te profileren. De agenda fungeert als wereldtaal die ook de uitwisseling tussen gemeenten wereldwijd faciliteert. Financiën Aan de aansluiting van de gemeente Leusden bij de Gemeenten4GlobalGoals campagne van de VNG zijn geen kosten verbonden. Tegenargumenten/Alternatieve scenario’s Niet van toepassing Risico’s Niet van toepassing Plan van aanpak/tijdsplanning Naar aanleiding van het initiatief van de heren Zandvliet en Tameling en de opdracht van de raad, is het college aan de slag gegaan met de handreiking van de VNG. De handreiking voorziet in een overzicht van doelen, relevante (inter-)nationale wetgeving, kaders, programma’s, instrumenten, hoe gemeenten via hun taken, rollen en bedrijfsvoering aan de doelen kunnen bijdragen en voorbeelden van extra inzet. Aan de hand van dit overzicht is de vraag in de organisatie uitgezet om al het beleid en andere vormen die bijdragen aan SDG in beeld te brengen. Dit is een omvangrijke opgave. Het is een organisatiebrede inventarisatie. Ook vigerend beleid dat geruime tijd geleden is vastgesteld moet in beeld worden gebracht.

Op het moment van schrijven zitten we midden in de inventarisatie. Die is niet vóór het zomerreces afgerond. De benodigde tijdspanne is mede beïnvloed door het ontbreken van de benodigde middelen. Zodra het overzicht is ingevuld, is zichtbaar waar de gemeente Leusden staat. Met dat overzicht komen we terug bij de raad. Het overzicht geeft gelijkertijd antwoord op de vraag waar ontwikkelruimte zit. Wij willen samen met u de onderwerpen benoemen waarop de gemeente Leusden de komende jaren gaat inzetten. Uiteraard zullen daarvoor de benodigde middelen in beeld worden gebracht. TOELICHTING De Global Goals zijn 17 wereldwijd erkende doelen voor een duurzame en inclusieve samenleving. Deze doelen hebben sterk te maken met de dagelijkse taken en verantwoordelijkheden van ondernemingen en nonprofit-instellingen en helpen deelnemers om beleid integraal vorm te geven. De Global Goals, ook wel Sustainable Development Goals (SDG’s) genoemd, vormen een samenhangend raamwerk van duurzame, economische en sociale doelen. Gemeenten4GlobalGoals is een netwerk van gemeenten die de 17 Global Goals hebben omarmd, en op lokaal niveau deze doelen nastreven. Het Gemeenten4GlobalGoals-netwerk stimuleert en ondersteunt zoveel mogelijk gemeenten in het werken met de Global Goals. De VNG nodigt alle Nederlandse gemeenten uit zich aan te sluiten bij het netwerk.

Daarmee onderschrijft de gemeente de visie en leidende principes van Gemeenten4GlobalGoals, en gemeenten kunnen gebruikmaken van ondersteuning door

Zaaknummer:

173591

Pagina

2

de VNG en de inspirerende voorbeelden van andere Global Goals gemeenten. LIDMAATSCHAP Gemeenten bepalen zelf of zij aansluiten bij de campagne, en dus ‘Global Goals Gemeente worden. Doorgaans wordt dit bepaald via een collegebesluit. Een raadsbesluit is geen voorwaarde, maar wel een krachtig signaal. Een gemeente is ‘Global Goals Gemeente’ wanneer ze zich voor aansluiting bij de Gemeenten4GlobalGoals campagne van de VNG heeft aangemeld. Gemeenten die aansluiten, onderschrijven daarmee onderstaande visie en leidende principes, en kunnen gebruik maken van ondersteuning door de VNG en van de inspirerende voorbeelden van andere ‘Gemeenten4GlobalGoals’. VISIE VAN DE GEMEENTEN4GLOBALGOALS CAMPAGNE In ongekende internationale saamhorigheid zijn de 17 Global Goals in 2015 door alle lidstaten van de Verenigde Naties waaronder Nederland aangenomen. De Global Goals vormen voor de periode tot 2030 dé wereldwijde duurzaamheidsagenda, waar economische, ecologische en sociale waarden in balans zijn, met als rode draad: laat niemand achter, of in de VN-termen “Leave no one behind”. Ze vormen een integrale agenda, met lokale, nationale en internationale dimensies. Ze bieden een toekomstperspectief dat (lokale) overheden, inwoners en private organisatie verbindt.

Wij beseffen dat onze verantwoordelijkheid voor ‘lokaal’ en voor ‘nu’, niet los te zien is van verantwoordelijkheid voor ‘ver weg’ en 'later’. Wij zijn onderdeel van de wereldgemeenschap. Bij lokaal beleid en lokale actie wordt daarom rekening gehouden met de rechten en belangen van mensen elders in de wereld en van toekomstige generaties, en met de draagkracht van de planeet. Wij beseffen dat om de doelen ook echt te behalen, ieders bijdrage nodig is, ook die van gemeenten, zoals bij het terugdringen van ongelijkheid, maatschappelijke integratie, een prettige en veilige leefomgeving, duurzame productie en consumptie, en kwalitatief en participatief bestuur. Maar gemeenten kunnen het niet alléén. Daarom werken wij samen: met inwoners, maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen, bedrijfsleven, en andere overheidslagen. De Global Goals zijn van, voor en door ons allemaal. Niemand mag achterblijven. Samen op weg naar een duurzame toekomst! LEIDENDE PRINCIPES VOOR DEELNEMERS Als gemeente: • Onderschrijven wij de bovenstaande visie, en dat blijkt uit ons handelen. • Verankeren we de Global Goals binnen ons beleid en onze organisatie. Bijvoorbeeld door ze te vertalen in visiedocumenten, beleidsstukken, meerjarenplanningen en ze te borgen in de interne processen en bedrijfsvoering.

• Communiceren wij over onze inzet voor de Global Goals, bijvoorbeeld via ons jaarverslag, op de gemeentelijke website, of door een bord aan toegangswegen • Geven wij zo aanleiding voor inwoners, lokale onderwijsinstellingen, maatschappelijk middenveld en lokaal bedrijfsleven om de Global Goals agenda ook te omarmen, en staan wij open voor samenwerking • Delen wij met de Gemeenten4GlobalGoals campagne wat we doen op gebied van de Global Goals, om elkaar te inspireren en verder op weg te helpen • Onderschrijven wij middels het bovenstaande eveneens het Charter van SDG Nederland,

Zaaknummer:

173591

Pagina

3

met wiens visie het bovenstaande overeenstemt. De VNG is medeondertekenaar van het SDG Charter namens de Gemeenten4GlobalGoals. Een Global Goals gemeente hoeft niet ook nog individueel het Charter te ondertekenen. WAT KRIJGEN WE TERUG? • We zijn zichtbaar als gemeente die bijdraagt aan het behalen van de Global Goals en worden daarmee deel van een groeiende, brede beweging in Nederland en wereldwijd. • We kunnen op de VNG rekenen voor regelmatige informatievoorziening, campagnematerialen, uitwisseling met andere Global Goals gemeenten, gezamenlijke activiteitenformats, advies op maat, enzovoorts. • We kunnen naar eigen behoefte gebruik maken van de verschillende tools en actieformats die de Gemeenten4GlobalGoals campagne aanreikt, zoals: - Handreikingen over wat gemeenten kunnen doen met de Global Goals op de pagina Tools en actieformats. In het bijzonder de handreiking Global Goals in het Gemeentelijk Beleid (2020), met daarin per doel concrete acties die gemeenten kunnen ondernemen, maar ook meer specifieke publicaties zoals de handreiking voor het verbinden van de Omgevingsvisie aan de Global Goals - Een mooie formule, met de Tijdcapsule, om de start als Global Goals gemeente zichtbaar voor al dan niet specifieke doelgroepen te markeren. De exacte invulling en timing worden in overleg bepaald.

- Deelname aan de jaarlijkse Gemeenten4GlobalGoals Vlaggendag - Meedingen naar de jaarlijkse Global Goals Gemeenteverkiezing van de VNG - Deelname aan events van de Gemeenten4GlobalGoals campagne voor kennisuitwisseling, zoals de Global Goals Gemeente Meet-up • We kunnen rekenen op een actieve en resultaatvolle samenwerking in de komende jaren, onder het motto van de campagne: ‘Gemeenten4GlobalGoals. Samen op weg naar een duurzame wereld.’ WAT DOET GEMEENTE4GLOBALGOALS VOOR GEMEENTEN Gemeenten4GlobalGoals stimuleert en ondersteunt gemeenten om de Global Goals in het beleid op te nemen. Gemeenten4GlobalGoals adviseert gemeenten, organiseert ontmoetingen, stimuleert kennisuitwisseling en ontwikkelt hulpmiddelen voor bestuurders, raadsleden en ambtenaren. De VNG ondersteunt bij het starten als Global Goals Gemeente, door te adviseren bij de lokale invulling van de doelen. Veel van de huidige activiteiten sluiten al heel direct aan. De VNG denkt mee over passende (start)activiteiten of bijeenkomsten en geeft presentaties. Jaarlijks worden verschillende regionale Global Goals Meet-ups georganiseerd, zodat Global Goals gemeenten elkaar kunnen ontmoeten en ervaringen met elkaar kunnen uitwisselen. De VNG-agenda en de nieuwsbrief van VNG Internationaal publiceren de data en locaties.

De Global Goals Vlaggendag vindt ieder jaar plaats rond 25 september, de dag dat de Global Goals in 2015 door de Verenigde Naties werden aangenomen. Gemeenten door het hele land hijsen de Global Goals vlag en organiseren acties om de Global Goals aandacht te geven. HULPMIDDELEN De VNG biedt handreikingen en tools voor gemeenten. Om onder de gezamenlijke vlag van de Global Goals te opereren, kan de gemeente gebruikmaken van een logo op maat en formats voor banners en andere communicatiemiddelen. Daarnaast zijn er verschillende

Zaaknummer:

173591

Pagina

4

campagnematerialen beschikbaar om de Global Goals (en het bijbehorende beleid) te promoten in de gemeente. Voor gemeenteraadsleden zijn specifieke hulpmiddelen te vinden op Global Goals voor raadsleden. STAPPENPLAN Een goed begin om met de Global Goals aan de slag te gaan is om het eigen gemeentelijke beleid te toetsen aan de Global Goals. Het stappenplan is voortgekomen uit een scan van de verschillende manieren waarop gemeenten hun beleid aan de Global Goals toetsen. Hoewel gemeenten deze analyses apart van elkaar hebben uitgevoerd, heeft hun aanpak veel met elkaar gemeen. Dit stappenplan is gebaseerd op de kern van deze verschillende aanpakken, en is bedoeld als handvat voor andere gemeenten. HOE PRESTEERT DE GEMEENTE De VNG heeft samen met data-experts van gemeenten een basisset van SDG-indicatoren ontwikkeld. Op waarstaatjegemeente.nl kunnen gemeenten per Global Goal lokale data raadplegen via het dashboard Sustainable Development Goals. Ook is het mogelijk verschillende gemeenten met elkaar te vergelijken. Gemeenten kunnen eenvoudig gegevens overnemen in hun eigen rapportage of monitor en desgewenst de data aanvullen met eigen onderzoeksresultaten Bijlagen geen

Het college van de gemeente Leusden,

Digitaal ondertekend door Bjørn van den Brink op 11-06-2024

Digitaal ondertekend door Gerolf Bouwmeester op 12-06-2024

R.B. van den Brink

G.J. Bouwmeester

directeur secretaris

burgemeester

Zaaknummer:

173591

Pagina

5

Raadsbesluit De raad van de gemeente Leusden: Besluit op basis van het voorstel van het college van 4 juni 2024, nummer 173591

besluit: de gemeente Leusden aan te sluiten bij de Gemeenten4GlobalGoals campagne van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Besloten in de openbare raadsvergadering van 3 oktober 2024 I. Schutte – van der Schans griffier

Zaaknummer:

173591

G.J. Bouwmeester voorzitter