raadspresentatie toekomt afval Leusden 13 juni 2024.pdf

Toekomst afvalinzameling gemeente Leusden toelichting gemeenteraad 13 juni 2024 Jan Willem van Dalen Folkert Starreveld

Opdracht Leusden heeft de afvalinzameling uitbesteed aan Remondis. Eind 2024 loopt dit contract af. Wat is de meest passende manier om de toekomstige afvalinzameling in Leusden te organiseren? Opnieuw aanbesteden, aansluiten bij samenwerkingsverband of zelf doen?

Uitgangssituatie Remondis voert de afvalinzameling aan huis uit voor restafval, gft, pmd (en papier). Contract loopt tm 31 dec 2024 Gemeente kan 2 jaar verlengen tm 31 dec 2026 Voor 1 juli moet Leusden kiezen: wel/niet verlengen Kwaliteit dienstverlening Remondis niet optimaal

Huidige landschap

Ontwikkelingen afvalinzameling • Rijk stelt hogere eisen aan afvalbeheer /transitie van Afval naar Grondstof • Inzameling wordt kapitaalintensiever • Afnemende interesse private inzamelbedrijven door hoge risico’s en ontkoppeling inzameling en verwerking • Twee grote spelers, Renewi en Prezero, stoppen zelfs met inzamelactiviteiten huishoudelijk afval • Trend: steeds meer gemeenten gaan over van uitbesteden naar inbesteden

Opties gemeente Leusden 1. Opnieuw aanbesteden 2. Eigen inzameldienst starten 3. Samenwerkingsparner zoeken a. Aansluiten bij Gemeenschappelijke Regeling (RMN) b. Inbesteden bij een overheidsgedomineerd inzamelbedrijf (Rova, ACV)

Optie 1: Opnieuw uitbesteden Geen aantrekkelijke optie (meer) voor Leusden 1. Huidige inzamelaar Remondis lijkt enige overblijvende marktpartij in Utrecht. Dus geen marktwerking (risico op hoge tarieven, lage dienstverlening). 2. AVU stelt opnieuw aanbesteden in huidige marktsituatie ter discussie

Optie 2: Eigen inzameldienst starten Geen reële optie voor Leusden 1. Onvoldoende schaalgrootte om efficiënt te kunnen werken 2. Vergt veel organisatie

Optie 3a: Aansluiten bij GR Dit vergt nauwe samenwerking met andere (buur)gemeenten. • Reinigingsdienst Midden Nederland (RMN) is zo’n GR, gevestigd in Soest (6 gemeenten). • Oprichting van een nieuwe GR (met Barneveld, Nijkerk?) is tijdrovend en lijkt niet logisch. Kanttekening: • RMN heeft geen ervaring met diftar en CMS. Besluitvorming over toetreding vergt een relatief lang traject via de colleges en raden van de deelnemende gemeenten.

Optie 3b: Inbesteden bij overheidsgedomineerd inzamelbedrijf 1. Overheids-NV’s zijn ontstaan door verzelfstandiging van gemeentelijke reinigingsdiensten. Gemeenten werden klant én aandeelhouder. 2. Via quasi-aanbesteden kunnen gemeenten zonder openbare aanbesteding toetreden. 3. Rond Leusden zijn er twee actief:

• Rova (Amersfoort, Woudenberg, Bunschoten, West-Overijssel en Achterhoek); • Afvalcombinatie De Vallei , ACV (Veenendaal, Ede, Wageningen, Renkum, Renswoude en Scherpenzeel).

Inbesteden versus aanbesteden 1. Marktpartijen voeren opdracht uit conform bestek. • klassieke relatie opdrachtgever-opdrachtnemer 2. Bij overheids-NV’s als Rova en ACV gaat het om partnerschap en samenwerking voor langere tijd. Het gaat niet alleen om inzamelen, maar om brede ontzorging. • Containerbeheer, afhandeling meldingen, klachten • Kennisbank, vraagbaak, communicatie, meedenken met ontwikkelingen en beleid 3. Beleid blijft altijd bij de gemeente

Voorlopige conclusie 1. Aansluiten bij samenwerkingsverband lijkt voor de toekomst het meest passend 2. ACV en ROVA zijn beide geschikte partners 3. Te kort dag om dit vóór 1jan25 te regelen. • zorgvuldige bestuurlijke stappen • Voor 1juli24 moet contract Remondis worden verlengd om inzameling na 1jan25 te waarborgen (2 jaar).

Rova (geel) en ACV (helderblauw)

ACV en Rova -

Overheids-NV voor inzameling en reiniging ACV 131.000 huishoudens; Rova: 414.000 Actief in de buurt: Ede (22 km) en Amersfoort (7 km) Vergelijkbare werkwijze als Leusden (diftar) Sterke strategische beleidsvisie op circulaire economie en transitie van Afval naar Grondstof - Kunnen/willen de afvaltaken overnemen

Aandachtspunten bij toetreding tot overheids-NV 1. Gemeente gaat langdurig samenwerkingsverband aan met andere deelnemende gemeenten • geen onderhandeling, maar partnerschap • tarieven zijn niet onderhandelbaar • gemeente wordt aandeelhouder en klant 2. Besluitvormingsproces kost 0,5 tot 1 jaar • binnen gemeente: zienswijze raad nodig • binnen NV: toestemming RvC en andere deelnemers 3. Personele consequenties bij overdracht van taken die nu bij gemeente liggen • klachtenmeldpunt, containerbeheer, communicatie • afvalbrengstation kan bij gemeente blijven

Vervolgproces 1. eind juni 2024: (voorlopige) beslispunten voor college 1. Keuze voor voorkeursvariant: toetreden tot overheids-NV 2. Nadere gesprekken voeren met Rova en ACV 3. Verlenging contract met Remondis (met nadere afspraken) 2. Na zomerreces - Partnerkeuze - Welke taken gaan over? En welke niet? - Uitwerken aandeelhouderschap en DVO-contract - Zienswijze raad - Afspraken over start nieuwe samenwerking