Presentatie meerjarige financiele verkenning 220322.pdf
Tekst van het document
Optioneel subtitel
Meerjarige financiële verkenning Inzicht in financiële ruimte voor ambities Duidingsdebat 22 maart 2022
Inhoud Begroting 2023-2026 ▪ Verantwoordelijkheid raad ▪ Financieel kader Bekostiging ambities 1. Structureel begrotingssaldo 2. Inzet incidentele middelen Conclusie Vervolg Bijlagen
Begroting 2023-2026 Verantwoordelijkheid raad • De gemeentewet (art. 189) schrijft voor dat de raad dient te zorgen voor een begroting en/of meerjarenraming die structureel en reëel in evenwicht is. • Voor 15 november dient de begroting voor het komende jaar te worden aangeleverd bij de provincie. • Verbeterpunten mogelijk in de toezichtsbrief provincie 2021 (bijlage 1). Met name toepassing incidentele baten en lasten. Belangrijke financiële kaders 1. Het eerste begrotingsjaar dient minimaal financieel sluitend zijn om repressief toezicht te behouden
2. Structurele uitgaven mogen niet incidenteel worden gedekt (bijlage 2)
Structureel versus incidenteel (bijlage 2) Structureel is de regel
In het algemeen geldt dat een gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele baten en lasten raamt in de begroting. Structurele baten en lasten zijn dus de regel, incidentele baten en lasten zijn de uitzondering. Definities
• Structureel: Baten en lasten bij periodiek terugkerende, blijvende taken. • Incidenteel: Baten en lasten die eenmalig voorkomen met een duidelijke, concrete en onvoorwaardelijke einddatum.
Voorbeelden in bijlage 2
Bekostiging ambities 1. Structurele ambities worden bekostigd uit het structurele begrotingsaldo. 2. Incidentele ambities mogen ook worden bekostigd uit incidentele middelen, zoals de inzet van reserves.
Deel 1: structureel begrotingsaldo.
Verkorte meerjarenprognose Structureel begrotingsaldo
x € 1.000 Resultaat geamendeerde begroting 2022-2025
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
395
20
-632
-894
-894
-894
-894
A. Mutaties Jeugdzorg en WMO
1.049
666
545
306
-224
-300
-300
B. Mutaties Rijk
1.527
1.572
2.130
2.221
-701
-364
-364
C. Mutaties intern (onder handen)
-402
-364
-328
-136
-218
-318
-382
2.570
1.893
1.715
1.497
-2.037
-1.876
-1.940
Indicatieve prognose begrotingssaldo per 11 m rt '22 Tabel 1 verkorte meerjarenprognose 2022-2028
A. Mutaties jeugdzorg en WMO Structureel begrotingsaldo
x € 1.000
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Extra middelen jeugdzorg 100%
1.779
1.991
1.870
1.630
1.101
1.025
1.025
Af: stelpost jeugdzorg en WMO
-215
-810
-810
-810
-810
-810
-810
Af: Investeringsplan Lariks (Raad november '21)
-515
-515
-515
-515
-515
-515
-515
1.049
666
545
306
-224
-300
-300
Subtotaal m utaties jeugdzorg en w m o Tabel 2 mutaties jeugdzorg en WMO
Risico’s: Eigen bijdrage jeugdzorg en WMO. Rijk gaat uit van 871k. Haalbaar?
B. Mutaties Rijk en regeerakkoord Structureel begrotingsaldo
x € 1.000 Bijstellen acressen september circulaire
2022
2023
573
Herijking gemeentefonds (max € 60,- per inw oner)
2024
2025
2026
2027
2028
588
591
687
687
687
687
-458
-915
-1.373
-1830
-1.830
-1.830
779
779
Opschalingskorting 2023-2026 vervalt tijdelijk (Sep/Dec cir)
350
539
721
909
Extra accressen hoge ambities reageerakkoord
604
1.240
2.070
2.334
779
-337
-337
-337
-337
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
1.527
1.572
2.130
2.221
-701
-364
-364
Korting w oningbouw /herstructuring Specifieke Uitkeringen (SPUK) klimaat, stikstof en w oningbouw Subtotaal m utaties Rijk en startnota Tabel 3 mutaties Rijk en regeerakkoord
Risico’s: ➢ Wordt de opschalingskorting helemaal afgeschaft per 2026 of toch weer ingesteld? ➢ Algemene uitkering ‘trap op, trap af”. Hoge ambities Rijk zorgen nu voor fors hogere AU. Mogelijk gaat het Rijk minder uitgeven, waardoor alsnog een verlaging van de AU ontstaat. ➢ Kosten voor gemeenten bij ambities Rijk zijn onbekend.
C. Mutaties intern Structureel begrotingsaldo
x € 1.000 Tussentijdse besluiten
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
90
125
125
125
125
125
125
Structureel > incidenteel gedekt
-208
-371
-409
-286
-296
-324
-316
Overige mutaties
-284
-118
-44
25
-47
-119
-191
-402
-364
-328
-136
-218
-318
-382
Actualisatie huidige begroting:
Subtotaal m utaties bestaand beleid Tabel 4 mutaties bestaand beleid
Onzekerheden en PM:
➢ Nieuw beleidsplan sociaal domein. Investeringen in voorliggend veld (preventief), opbrengst (minder dure zorg) onzeker ➢ Ontwikkelingen in de formatie door toename gemeentelijke taken en lokale ambities ➢ Wet Kwaliteit Bouwtoezicht (WKB), minder leges en niet veel minder werkzaamheden. Per 2023. ➢ Invloed van de inflatie bedrijfsbudgetten (inkoop en aanbestedingen) ➢ Nieuw beleid 2023 (inventarisatie is onderhanden)
Mogelijkheden tot verruimen Structureel begrotingsaldo 1. OZB verhogen Richtlijn
Begroting 2022
Landelijk gemiddeld
Norm art. 12
Totaal opbrengst OZB
8.278.000
10.182.000
11.430.000
Kengetal w oonlasten
90%
100%
107%
-
1.904.000
3.152.000
729
811
865
Onbenutte belastingcapaciteit Gemiddelde w oonlasten Tabel 5 Richtlijnen OZB
2. Ombuigen bestaand beleid – keuzes maken – Rapport “verkenning prioriteitstelling” 11 maart 2021 (bijlage 4)
Conclusie structureel begrotingsaldo. ➢ Meer inkomsten tot 2025, nieuwe raad start comfortabel ➢ Niet meteen drastisch bezuinigen ➢ Echter ook meer grote onzekerheden
➢ Inkomsten Rijk zijn onvoorspelbaar > lastig bij besluiten tot nieuw structureel beleid ➢ Gemeentelijke kosten voor de Rijksambities zijn nog onbekend Bestuurlijke uitdagingen: • Wel of niet anticiperen op tussentijdse accresverlaging • Wel of niet de gok nemen bij aangaan structureel nieuw beleid • Of tussentijds afwachten op duidelijkheid Rijk
Reëler structureel begrotingsaldo. x € 1.000 Resultaat geamendeerde begroting 2022-2025
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
395
20
-632
-894
-894
-894
-894
A. Mutaties Jeugdzorg en WMO
1.049
666
545
306
-224
-300
-300
B. Mutaties Rijk
1.527
1.572
2.130
2.221
-701
-364
-364
C. Mutaties intern (onder handen)
-402
-364
-328
-136
-218
-318
-382
2.570
1.893
1.715
1.497
-2.037
-1.876
-1.940
350
539
721
909
620
1.035
1.167
735
-41
-579
-2.037
-1.876
-1.940
Indicatieve prognose begrotingssaldo V1 Tabel 1 verkorte meerjarenprognose 2022-2028
Reservering opschalingskorting (2,5 mio) Reservering tussentijdse korting accres -50% Indicatieve prognose begrotingssaldo V2 Tabel 6 reëler verkorte meerjarenprognose 2022-2028
2.220
Deel 2: Incidentele middelen
Waarvoor reserves inzetten 2. Incidentele middelen
1. Incidentele uitgaven Uitgaven met een duidelijk begin en einde (kop en staart) 2. Investeringen Een ‘bedrijfsmiddel’ dat langer mee gaat dan een jaar. De kosten wordt afgeschreven (verdeeld) over de toekomstige levensduur. Bij een incidentele bekostiging wordt het hele investeringsbedrag in 1 keer voldaan via de reserve kapitaalslasten. Hierdoor ontstaan er geen extra afschrijvingslasten in de begroting.
Welke reserves 2. Incidentele middelen
Prognose begroting 2022-2026 per 31-12 x € 1.000
2022
2023
2024
2025
2026
Financierings reserves & voorzieningen
29.238
25.857
23.258
20.801
20.801
Bestemmingsreserves
14.580
14.641
14.666
15.482
15.482
Algemene (risico) reserves
8.658
8.172
7.997
7.039
7.618
Totaal reseves & voorzieningen
52.476
48.670
45.921
43.322
43.901
Tabel 7 Totaal prognose reserves en voorzieningen
Vrij beschikbaar 2. Incidentele middelen
Prognose begroting 2022-2026 per 31-12 x € 1.000
2022
2023
2024
2025
2026
Algem ene (risico) reserves
8.658
8.172
7.997
7.039
7.618
Benodigd w eerstandsvermogen basis
-4.905
-4.905
-4.905
-4.905
-4.905
Benodigd w eerstandsvermogen grondbedrijf
-633
-600
-600
-600
-600
Prognose vrij beschikbaar
3.120
2.667
2.492
1.534
2.113
Tabel 8 Totaal prognose vrij beschikbaar
Deze prognose is exclusief het jaarrekeningresultaat 2021 en 2022. Naar verwachting zullen dit positieve resultaten zijn, waarvan een deel kan worden toegevoegd aan de algemene reserve. Hierdoor kan het vrij beschikbare deel toenemen in de komende jaren.
Mogelijkheden tot verruimen 2. Incidentele middelen
Vrij beschikbare reserves kunnen verruimt worden door het herbestemmen van bestemmingsreserves. Dit verloopt via een inhoudelijke afweging. Raadsbesluiten uit het verleden worden heroverwogen door de nieuwe raad.
Kanttekening 2. Incidentele middelen
Nadelen van incidentele bekostiging investeringen
Het (deels) bekostigen van investeringen biedt voordelen in minder lasten in de begroting. Echter bij de vervanging van de betreffende investering is wederom een incidenteel bedrag nodig is of komen de afschrijvingslasten alsnog terug in de begroting. Twee voorbeelden: x € 1.000
Totale investering
Incidenteel bekostigd
Voordeel begroting per jaar
2e Sporthal
2.867
1.323
46
Hart van Leusden
3.838
3.000
133
Tabel 9 Voorbeeld exploitatievoordeel incidentele bekostiging investeringen
Conclusie ▪ Tot 2026 onzekere tijden m.b.t. de gemeente inkomsten ▪ De voorspelbaarheid algemene uitkering is laag door aanpak Rijk ▪ Echter nu geen directe aanleiding tot drastische bezuinigingen ▪ Wel voorzichtig blijven met aangaan structurele verplichtingen ▪ Risicoprofiel sociaal domein blijft ongewijzigd hoog ▪ Er zijn voldoende incidentele middelen achter de hand voor tegenvallers/risico’s ▪ Structureel is ook echt structureel bekostigen.
Vervolg 1. Maart circulaire Eind maart volgt een tussentijdse maartcirculaire gemeentefonds met een meer concrete doorkijk naar de financiële gevolgen voor de gemeenten op basis van het coalitieakkoord Den Haag. De effecten worden verwerkt in de voorjaarsnota 2022. 2. Coalitieakkoord & College uitvoeringsprogramma 2022-2026 (CUP) • Keuze en prioritering thema’s • Verdieping concrete thema’s en financiële doorrekening
3. Voorjaarsnota 2022 & Kadernota 2023 (beoogde raad 7 juli) • Geactualiseerde startpositie (incl. voorjaarsnota 2022 & startnota Regeerakkoord) • Inventarisatie wensen nieuw beleid 4. Begroting 2023-2026 (raad 4 nov) • Samenvoeging van Kadernota 2023 en CUP 2022-2026 21
Bijlagen Bijlagen Actuele informatie: 1. Toezichtbrief provincie december - 2021 2. Notitie incidentele baten en lasten - maart 2022 Achtergrond informatie: 3. Algemeen financieel beeld uit kadernota 2022 (nog niet geactualiseerd) 4. Rapport verkenning prioriteitstellingdiscussie - maart 2021
22
Financiële vragen?
23