nota Zwemveiligheid def_.pdf

Gemeente Leusden

Veilig waterplezier voor iedereen: Strategische aanpak zwemveiligheid in Leusden

oktober 2024

Zwemveiligheid in Leusden

|

2

Voorwoord Zwemmen is gezond en geeft plezier. Maar nog belang-

breder onder de aandacht te brengen. We willen dat

rijker dan dat, goed kunnen zwemmen is gewoon

mensen de weg weten te vinden naar het aanbod en de

broodnodig om je hoofd, letterlijk, boven water te

mogelijkheden. Financiële drempels mogen dat niet in de

houden. Helaas is dat niet voor iedereen vanzelfsprekend

weg staan.

en het aantal kinderen zónder zwemdiploma neemt toe. Wij vinden dat een zorgelijke ontwikkeling.

Dit beleidsstuk bestaat uit een doelgroepenanalyse

In deze beleidsnota staan concrete doelen met een

waarbij zowel de toegankelijkheid van de zwemlessen als

aanpak om de zwemveiligheid in Leusden te verhogen,

het risicobewustzijn een rol spelen. We zien verschillende

zowel voor kinderen als volwassenen. Want wat is nu

doelgroepen met hun eigen specifieke uitdagingen,

mooier dan samen, veilig, kunnen zwemmen met je

waarvoor een aanpak op maat nodig is. Heel belangrijk!

(klein)kinderen in zwembad, meer of zee? Het uiteindelijke doel waarvoor we ons sterk maken is

In ons waterrijke land hechten wij een groot belang

om verdrinkingen te voorkomen.

aan de veiligheid, gezondheid en welzijn van al onze inwoners. In Leusden geldt dat ook. Als het aan ons ligt

Wij beschikken in Leusden over een fijn zwembad met

kan iedereen, veilig en met plezier, in het diepe springen

deskundige instructeurs. Zij zien toe op een schoon

en hoeft niemand aan de kant te blijven staan.

en veilig zwembad. En hoewel dat een voorwaarde is voor het verhogen van de zwemveiligheid in Leusden, is dat alleen niet voldoende. De uitdaging zit in mensen

Marleen Treep, wethouder sociaal domein

bewust(-er) te maken van het belang van zwemveiligheid

Wim Vos, wethouder sport en bewegen

én om het aanbod om de zwemveiligheid te vergroten

Zwemveiligheid in Leusden | 3

Inhoud Voorwoord 3

Zwemveiligheid in Leusden | 4

1.

Aanleiding 5

2.

Kerngetallen en definities

6

3.

Doelgroepen en huidig aanbod

10

4.

Swim Experience 17

5.

Knelpunten, doelstellingen en acties

19

6.

Beleid

21

Bronnen

22

1. Aanleiding De opdracht

Integraal vraagstuk

Nadat in 2021 de gemeenteraad de beleidsvisie “Zin in

Dit is een integraal vraagstuk dat raakvlakken heeft met

Zwemmen” vaststelde, nam de raad in 2022 de motie aan

de volgende beleidsdomeinen:

waarin het college de extra opdracht krijgt om een plan

• Sociaal domein: beleidskader waarin ook het Preventie

te maken gericht op de zwemveiligheid van alle kinderen

akkoord en vitaliteit is onder gebracht.

in Leusden.

• Sport en beweegbeleid: Sport- en Beweegakkoord, waaronder in het bijzonder de thema’s: inclusiviteit,

“De opdracht heeft tot doel dat elk kind in Leusden

vaardig in bewegen en de maatschappelijke waarde van

leert zwemmen. Financiële en culturele barrières mogen

sport en bewegen.

daarbij geen belemmering zijn. We ontwikkelen beleid en

• Armoedebeleid.

maken middelen vrij om dit doel te realiseren. Dat kan in

• Integratie- en asielbeleid.

de vorm van de terugkeer van een vorm van schoolzwem-

• Onderwijs- en kinderopvangbeleid.

men of op een andere manier die hetzelfde doel bereikt.”

• Gezondheidszorgbeleid.

Urgentie

• Jeugdbeleid.

Wereldwijd, dus ook in Nederland, stijgt het aantal ver-

Betrokken partijen

drinkingen. Verdrinkingen hebben een enorme persoon-

Bij de realisatie van deze nota zijn betrokken:

lijke en maatschappelijke impact. Voorbeelden hiervan

Beleidsadviseurs van de genoemde domeinen,

zijn de verdrinkingen die deze zomer nog hebben plaats

SRO Leusden BV (exploitant van zwembad Octopus),

gevonden: een minderjarige vluchteling verdronk in de

Nidos, Taalcentrum Amersfoort: Internationale Schakel-

Neder-Rijn, een Somalische jongen verdronk bij een

klas het Element, Centraal Orgaan opvang Asielzoekers

zwemstrand en een man uit Duitsland verdronk in de

(COA), Vereniging Sport en Gemeenten (VSG), Nationale

IJssel bij Kampen. Allemaal in open water. Opvallend is

Raad Zwemveiligheid (NRZ), primair onderwijs Leusden,

dat verdrinkingen ook veel onder 60-plussers

Sportieve Naschoolse Opvang (SNO), kinderopvangor-

toenemen. De stijging in het aantal verdrinkingen

ganisaties, gemeente Amersfoort, GGD (JGZ), Taalschool

benadrukt de noodzaak van meer bewustwording van

Leusden, Zwemvereniging de Haaien en AFAS.

de risico’s én preventie. Leeswijzer en verantwoording Na kerngetallen en een duiding van wat we onder

kinderen leren op basisschoolleeftijd zwemmen. Toch

zwemveiligheid verstaan in hoofdstuk 2, gaan we

zijn er in Leusden ook kinderen voor wie zwemles niet zo

in hoofdstuk 3 de verschillende doelgroepen langs.

vanzelfsprekend is. De gemeente ziet hierin een verant-

Deze zijn breed geïnterpreteerd. Eigenlijk betreft

woordelijkheid.

zwemveiligheid alle kinderen én volwassenen die in gemeente Leusden wonen.

Zwemveiligheid in Leusden

We hebben in Leusden een goed zwembad en veel

| 5

Telkens worden doelgroepen beschreven met daarbij

huidige aanbod. We koppelen daar ook doelstellingen

het huidige zwem(-les) aanbod per doelgroep. Onder het

aan vast en de benodigde aanpak. Ten slotte formuleren

aanbod wordt met name het lokale aanbod beschreven.

we, in hoofdstuk 6, beleidsdoelen.

Wanneer het van belang is, wordt ook landelijk

Leusden beschikt niet over zogenoemde aangewezen

beschikbare (en bij ons bekende) informatie vermeld.

zwemlocaties en heeft daar dus ook geen verantwoorde-

Het brede aanbod voor alle kinderen op de basisschool,

lijkheid voor. Dit is daarom buiten beschouwing gelaten

de Swim Experience, werken we apart uit in hoofdstuk

in deze beleidsnota.

4. In hoofdstuk 5 beschrijven we de knelpunten in het

2. Kerngetallen en definitie Kerngetallen De afgelopen tien jaar kwamen er in Nederland jaarlijks er Een kwart van de mensen die naar aanleiding vanom eenhet leven door De afgelopen tien jaar kwamen in Nederland jaarlijks gemiddeld 88 inwoners

2023 waren er 98 slachtoffers betreuren. Datisisopgenomen, maar liefst is25onder meer dan in 2022! Bij gemiddeld 88 inwonersverdrinking. om het levenIndoor verdrinking. verdrinking te in het ziekenhuis

helft van hen (45 procent) was zestig jaar of ouder en 8 procent was jonger dan tien jaar. de 5 jaar. Kinderen van één of twee jaar zijn hierin 90% van de verdrinkingen vindt plaats in zoet water en 10% in zee. Hoewel verdrinking één van de m maar liefst 25 meer danvoorkomende in 2022! Bijna de helft van hen bij (kleine) oververtegenwoordigd. Verdrinkingen kinderen doodsoorzaken kinderen is, geldt het ook alsbij één van devan meest vermijdbare (45 procent) was zestig doodsoorzaken. jaar of ouder en 8 procent was 0 t/m 4 jaar gebeuren vooral in en om huis (bad of tuin). In 2023 waren er 98 slachtoffers te betreuren. Dat is

jonger dan tien jaar.

Kinderen van 5 t/m 9 jaar verdrinken vaker naar aan-

Een kwart van de mensen die naar aanleiding van een verdrinking in het ziekenhuis is opgenomen, is

90% van de verdrinkingen vindt inKinderen zoet watervan en één leiding een sport gerelateerde activiteit. Meestal onder deplaats 5 jaar. of tweevan jaar zijn hierin oververtegenwoordigd. Verdrinkingen bij kin

10% in zee. Hoewel verdrinking één meest voorkohet hierbij om of zwemmen in een zwembad (Mulier van 0 t/m 4 van jaarde gebeuren vooral ingaat en om huis (bad tuin). Kinderen van 5 t/m 9 jaar verdrinken vak

aanleiding vanis,een sport activiteit. mende doodsoorzaken naar bij (kleine) kinderen geldt het gerelateerde Instituut, juli 2019). Meestal gaat het hierbij om zwemmen in een zwembad (Mulier Instituut, juli 2019).

ook als één van de meest vermijdbare doodsoorzaken.

Overledenen door accidentele verdrinking

Zwemveiligheid in Leusden | 6

Er zijn ongeveer tien keer meer verdrinkingsgevallen per 100 duizend inwoners onder kinderen en jongeren tot 20 jaar die buiten Europa zijn geboren, dan onder kinderen en jongeren met Nederlandse herkomst. Bij migranten met een niet-Europese herkomst is het risico op verdrinking vooral bij 20- tot 60-jarigen dan onder mensen met een Nederlandse herkomst.

Er zijn ongeveer tien keer meer verdrinkingsgevallen per

Bij migranten met een niet-Europese herkomst is het

100 duizend inwoners kinderen en jongeren tot 20 risico op verdrinking bij 20- tot 60-jarigen groter Eronder zijn ongeveer tien keer meer verdrinkingsgevallen pervooral 100 duizend inwoners onder

kinderen en jongeren tot kinderen 20 jaar die buiten Europa zijn met geboren, dan onder herkomst. kinderen en jongeren met ee jaar die buiten Europa zijn geboren, dan onder dan onder mensen een Nederlandse herkomst. en jongeren met eenNederlandse Nederlandse herkomst.

Bij migranten met een niet-Europese herkomst is het risico op verdrinking vooral bij 20- tot 60-jarigen gr dan onder mensen met een Nederlandse herkomst. Overledenen door accidentele verdrinking, herkomst 2014-2023*

Zwemveiligheid in Leusden | 7

Definitie zwemveiligheid

De Nationale Raad voor Zwemveiligheid (NRZ)1 heeft de

Iemand is zwemveilig als hij of zij: • de zwemvaardigheden beheerst (aantoonbaar met

norm voor zwemveiligheid gekoppeld aan zwemniveaus.

zwemdiploma A, B en C);

Iemand voldoet aan de Nationale Norm Zwemveiligheid

• fysiek en mentaal in staat is om zichzelf te redden in

als het voldoet aan het zwemniveau dat hoort bij het

het water;

zwemdiploma C. De zwemdiploma’s A en B zijn daarbij

• vertrouwen heeft in zichzelf;

tussenstappen.

• zich vertrouwd voelt in het water.

Met zwemveilig bedoelt de NRZ dat je ‘in en om het water

Het gaat dus niet alleen om veiligheid bij de activiteit

kunt overleven en op een veilige manier kunt bewegen

zwemmen, maar in brede zin om in en om water (rondom

en recreëren in de Nederlandse watercultuur’ (Postma &

huis, in het zwembad, in open water) te overleven, mee

De Martelaer, 2019). Zwemveiligheid wordt bepaald door

te doen en te genieten. Ook bij een onverwachte val in

persoonsfactoren (o.a. zwemvaardigheid, maar ook je

het water (veelal oorzaak van verdrinking) moet je je

vertrouwd voelen in het water en niet in paniek raken),

kunnen redden.

de activiteit/uitdaging waarmee je te maken hebt en omgevingsfactoren (temperatuur, diepte, doorzichtigheid, stroming, golfslag etc.) 2

Zwemveiligheid in Leusden | 8

Ongeveer 79 procent van 7-jarigen heeft zwemdiploma A, 64 procent heeft ook B en 17% van 7-jarigen heeft A, B en C. (Floor & Tiessen-Raaphorst, 2019).

1. Nationaal Plan Zwemveiligheid, 2020, met uitvoeringsplan 2021-2024, NRZ 2. https://www.youtube.com/watch?v=rb5WQQYCGNk

10-11 jarigen zonder diploma

Leusden zijnzijn relatief weinig kinderen vanvan 10 10 en en 11 jaar zónder A en/of Maar hethet InerLeusden zijn er relatief weinig kinderen van 10 en zónder 11 zwemdiploma precies hoe hoog hetB. percentage in Leusden is, omdat In Leusden er relatief weinig kinderen 11 jaar zwemdiploma A en/of B. Maar antal 10en 11-jarigen dat ook een C diploma bezit, ligt lager dan het landelijk gemiddelde van ca. aantal 10- en 11-jarigen dat ook een ACen/of diploma bezit, lager gemiddelde vanzwemles ca. jaar zónder zwemdiploma B. Maar hetligt aantal 10-dan het hierlandelijk ook kinderen uit de regio volgen. Maar het 0-25%. WeWe weten nietniet precies hoehoe hoog hethet percentage in Leusden is, is, omdat hierhier ookook kinderen uit uit de de 20-25%. weten precies hoog percentage indan Leusden omdat kinderen en 11-jarigen dat ook een C diploma bezit, ligt lager percentage diploma C-bezitters ligt hier in ieder geval egio zwemles volgen. Maar hethet percentage diploma C-bezitters ligtligt hierhier in ieder geval onder de de 20%. regio zwemles volgen. Maar percentage diploma C-bezitters in ieder geval onder 20%. het landelijk gemiddelde van ca. 20-25%. We weten niet

onder de 20%.

inderen vanvan ouders met eeneen kleine beurs Kinderen ouders met kleine beurs inderen uit uit gezinnen metmet eeneen laag inkomen halen minder vaak en en ookook paspas op op latere leeftijd hunhun Kinderen gezinnen laag inkomen halen minder vaak latere leeftijd wemdiploma’s dan kinderen die opgroeien in gezinnen met hogere inkomens. Zo heeft bijvoorbeeld op op zwemdiploma’s dan kinderen die opgroeien in gezinnen met hogere inkomens. Zo heeft bijvoorbeeld ationaal niveau 6%6% vanvan de de 11-11tot tot 16-jarigen uit uit arme gezinnen geen zwemdiploma (bij(bij gezinnen metmet nationaal niveau 16-jarigen arme gezinnen geen zwemdiploma gezinnen ogere inkomens is dat 2%). Daarnaast heeft 23% alleen zwemdiploma A (bij hogere inkomens gezinnen is is hogere inkomens is dat 2%). Daarnaast heeft 23% alleen zwemdiploma A (bij hogere inkomens gezinnen 3 Dit atdat 9 tot 12%). zijnzijn cijfers uit uit 2020. DeDe laatste cijfers vanvan hethet NJINJI laten zien datdat zelfs eeneen kwart vanvan de de 3 Dit 9 tot 12%). cijfers 2020. laatste cijfers laten zien zelfs kwart 4 4 uders in Nederland hunhun kinderen geen zwemlessen laten volgen vanwege de de hoge kosten. ouders in Nederland kinderen geen zwemlessen laten volgen vanwege hoge kosten.

|

3.3.Doelgroepen Doelgroepenenenhuidig huidigaanbod aanbod

Zwemveiligheid in Leusden

Bron: SRO Leusden BV:BV: Er zijn nognog afzwemmomenten voorvoor A enA BeninBnovember en in Bron: SRO Leusden Er zijn afzwemmomenten in november ende in herfst-en/of de herfst-en/of kerstvakantie (afhankelijk vanvan de aanmeldingen). Op Op basis vanvan verwachtingen metmet redelijke zekerheid kerstvakantie (afhankelijk de aanmeldingen). basis verwachtingen redelijke zekerheid zijn zijn deze aantallen diploma’s voorvoor 2024 ingecalculeerd. deze aantallen diploma’s 2024 ingecalculeerd.

9

3. Doelgroepen en huidig aanbod Kinderen van ouders met een kleine beurs

Kinderen met een bijzondere eigenschap/beperking

Kinderen uit gezinnen met een laag inkomen halen

Wij hebben geen zicht op het exacte aantal kinderen met

minder vaak en ook pas op latere leeftijd hun zwem-

een beperking in Leusden. Er is niet precies gedefinieerd

diploma’s dan kinderen die opgroeien in gezinnen met

wat onder een bijzondere eigenschap/beperking valt.

hogere inkomens. Zo heeft bijvoorbeeld op nationaal

Maar we gaan uit van een variatie van ADHD en autis-

niveau 6% van de 11- tot 16-jarigen uit arme gezinnen

me (van licht tot zwaar) tot meervoudige beperkingen.

geen zwemdiploma (bij gezinnen met hogere inkomens is

Vaak krijgen deze kinderen speciaal onderwijs. Er zijn

dat 2%). Daarnaast heeft 23% alleen zwemdiploma A (bij hogere inkomens gezinnen is dat 9 tot 12%).3 Dit zijn

207 kinderen in Leusden die naar het speciaal onderwijs

cijfers uit 2020. De laatste cijfers van het NJI laten zien

kinderen tot 18 jaar één of meerdere beperkingen heeft.

dat zelfs een kwart van de ouders in Nederland hun kin-

Leusden wijkt daar waarschijnlijk niet veel vanaf.

deren geen zwemlessen laten volgen vanwege de hoge kosten.4

We hebben geen goed zicht op de zwemvaardigheid van

gaan. Geschat wordt dat landelijk ongeveer 3,5% van de

deze kinderen en weten niet of hun ouders/opvoeders bekend zijn met het aanbod. Waarschijnlijk zijn de mees-

Zwemveiligheid in Leusden |

Een zwemlespakket voor A en B diploma kost €1.013,00. Een C diploma kost €170,00.5 De tarieven zullen nog

ten gewoon in staat om reguliere zwemlessen te volgen.

stijgen als de BTW-verhoging wordt ingevoerd. Voor alle

doorgaans richten op de scholen. Maar dat is

cursussen is er een diplomagarantie wanneer 90% van de

nog best lastig, want deze kinderen gaan vaak (ver)

lessen zijn bijgewoond.

buiten Leusden naar school. Uit de registratie van het

Voor veel ouders met een kleine beurs is dit een hoge

leerlingenvervoer blijkt dat 107 kinderen naar 33 (!)

drempel en/of zijn er andere prioriteiten.

verschillende scholen worden vervoerd. Veel kinderen

Daarnaast is er de laatste jaren een wachtlijst voor

worden door ouders/opvoeders zelf gebracht. En er zijn

zwemles. De coronacrisis heeft daar nog eens een

in Leusden enkele kinderen die niet in staat zijn enig

schepje bovenop gedaan.

onderwijs te volgen.

Aanbod:

Aanbod:

• Ouders kunnen een kindpakket (A en B) zwemmen

• Zwembad Octopus biedt zwemonderwijs voor kinderen

aanvragen bij St. De Boom. Dit pakket is de afgelopen

vanaf 4 jaar met elke vorm van beperking/bijzondere

vijf jaar 134 keer toegewezen. Deze pakketten zijn voor

eigenschap (van ADHD/autisme tot Down). “Slag voor

het overgrote deel (precieze registratie is er niet) naar

Slag” is voor deze kinderen uit Leusden én omliggende

kinderen met een vluchtelingstatus gegaan. Omdat er

gemeenten. Deze lessen worden door de ouders zelf

wachtlijsten zijn bij zwembad Octopus kunnen de kin-

betaald. De groepsgrootte is maximaal 6 leerlingen.

deren het pakket niet direct inzetten. Tegemoetkoming/

• Er is een samenwerking met Voortgezet Speciaal On-

compensatie voor de vervoerskosten om elders zwem

derwijs Beekdal, een school voor zeer moeilijk lerende

lessen te volgen zijn nog nooit aangevraagd bij St. De

kinderen van 13 tot 18 jaar. Deze school is dichtbij

Boom. Dat kan zijn omdat men niet op de hoogte is van

(Heiligerbergerweg) en huurt één uur per week het

deze mogelijkheid of, en dat is waarschijnlijker, omdat

zwembad inclusief zweminstructeurs. In groepjes wordt

er elders ook wachtlijsten zijn.

dan zwemles op maat geboden. Er zitten 11 kinderen uit

Als we daar meer zicht op willen krijgen zouden we ons

Leusden op deze school.

10

3. Nationaal Plan Zwemveiligheid, 2020, met uitvoeringsplan 2021-2024, NRZ 4. Kwart ouders kan zwemles niet betalen | Nederlands Jeugdinstituut (nji.nl) 5. Dit zijn de tarieven 2024. In 2026 gaat de BTW waarschijnlijk van 9 naar 21%. (Lespakket A/B gaat dan naar meer dan € 1.200,00)

• De NRZ heeft zwemcertificaten ontwikkeld voor deze

het in bad doen van een kind. Ook bij verdrinkingen in

doelgroep. Een certificaat wordt uitgereikt aan mensen

buitenwater (bijvoorbeeld in een natuurgebied of sloot)

die één of meerdere examenonderdelen van de Natio-

gaat het vaak om jonge kinderen. Preventie is hier het

nale Zwemdiploma’s niet kunnen uitvoeren. Het certifi-

aangrijpingspunt door het risicobewustzijn van ouders

caat kan als tussenstap worden gebruikt, op weg naar

te verhogen.

het zwemdiploma. Velen lukt het om A en B (en soms C) Aanbod:

te gaan en/of een erkenning voor wat wél is bereikt.

• Octopus biedt Ouder- en kind zwemmen. Hiervan wordt veel gebruik gemaakt: gemiddeld zo’n 275 kinderen per week. De groepen zijn gedifferentieerd in leeftijd. Doel

Bij het grootste deel van verdrinkingen gaat het om hele

is watervrij maken en doorstroming naar de zwemles in

jonge kinderen. Tellingen bij de Spoedeisende Hulp in

een doorgaande lijn.

het land laten zien dat een verdrinking door een pri-

• De NRZ en GGD hebben met VeiligheidNL een plan

vé-ongeval veruit het vaakst (ruim twee derde tot 90%)

van aanpak ontwikkeld om bij (meer) ouders van jonge

voorkomt bij kinderen onder de vijf jaar. En dan vooral

kinderen het risicobewustzijn over verdrinkingen in

bij één- of tweejarigen. De verdrinkingen vinden plaats

en om huis te verhogen. De GGD maakt hier nog niet

in en om huis; tijdens het spelen in de tuin (bijvoorbeeld

altijd gebruik van op het consultatiebureau (en op de

in een opblaasbaar zwembadje of vijver) en soms bij

scholen).

|

Ouders/verzorgers van kinderen van 0-5 jaar

Zwemveiligheid in Leusden

te halen. Het zwemcertificaat is een stimulans om door

11

Kinderen van nieuwkomers: statushouders, kinderen

gaan eerst naar de zogenoemde Taalschool. Gemiddeld

uit Oekraïne en vluchtelingen

nemen kinderen 1 tot 1,5 jaar deel aan de Taalschool. De

In alle leeftijdsgroepen is het aantal verdrinkingen bij

meeste kinderen verlaten de Taalschool zonder zwem-

personen met een niet-westerse migratieachtergrond

diploma. Belangrijkste oorzaak daarvan is dat zij op de

duidelijk hoger dan bij personen met een Nederlandse

wachtlijst komen. Als oudere kinderen -al of niet vanuit

achtergrond. In de leeftijdsgroep 10-20 jarigen is het verschil het meest opzienbarend, namelijk 7 keer zo groot.6

de Taalschool- naar het middelbaar onderwijs buiten

Hierbij spelen meerdere factoren een rol:

wikkeling. De kinderen die naar regulier basisonderwijs

• Minder kennis over risico’s van water;

gaan, worden gesignaleerd als zij vanaf groep 5 de Swim

• Minder kennis over het belang van zwemvaardigheid;

Experience (hoofdstuk 4) gaan volgen of als zij door de

• Belemmeringen om zwemlessen te volgen;

GGD worden gezien bij de gezondheidsonderzoeken op

• Culturele factoren;

school. Kinderen die ouder zijn dan 12 jaar en in een in-

• Jongeren die geen zwemdiploma hebben overschatten

burgeringstraject zitten, gaan vaak naar de Internationale

vaak hun zwemvaardigheid.

Schakelklas (ISK) in Amersfoort.

Er zijn in Leusden relatief weinig kinderen die zonder

Aanbod:

enig zwemdiploma naar de middelbare school gaan;

• De Taalschool informeert ouders over de mogelijkheid

in 2022 was dat zo’n 0,5%. Ondertussen is het aantal

van zwemlessen (zie afbeelding) en ondersteuning bij

Leusden gaan, is er geen zicht meer op hun zwemont-

kinderen van statushouders gestegen en zijn er kinde-

aanmelding en financiering hiervan door Lariks.

ren uit Oekraïne in Leusden gekomen. Het percentage

• St. de Boom biedt voor kinderen (tot 18 jaar) van sta-

kinderen dat zonder zwemdiploma naar de middelbare

tushouders het kindpakket A en B diploma. 107 kinderen

school gaat, is vermoedelijk dus gestegen. Er zijn, apart

van statushouders hebben in de afgelopen 4 jaar een

van de AMV-ers, geen vluchtelingen omdat er nu geen

kindpakket voor diploma A en B ontvangen. Vanwege

AZC is in Leusden. De gemeente Leusden heeft opnieuw

de lange wachtlijst kan een toegewezen pakket ook voor

haar ambitie uitgesproken om in lijn met de Spreidings-

deze kinderen niet direct worden verzilverd.

wet en de Utrechtse aanpak onderdak te bieden aan 147

• Als wordt gesignaleerd dat een kind nog niet kan

asielzoekers (naast 60 AMV’ers). Een aanzienlijk deel van

zwemmen bij aanvang van de Swim Experience of bij

dit aantal zal kinderen betreffen. Deze kinderen hebben

het gezondheidsonderzoek door de GGD, dan wordt er

vaak geen zwemdiploma als zij in Nederland komen.

via de scholen contact gelegd met de ouders. Zij worden dan geïnformeerd over de zwemlesmogelijkheden en,

Alle kinderen die nog onvoldoende de Nederlandse taal

Zwemveiligheid in Leusden | 12

waar nodig, gewezen op financiële ondersteuning.

beheersen voor het volgen van regulier basisonderwijs,

6. Het totaal aantal geregistreerde verdrinkingen door het CBS is een onderrapportage van het werkelijke aantal, aangezien (nog) niet-geregistreerde asielzoekers (zonder BSN-nummer) niet zichtbaar zijn in het CBS en een verdrinking binnen deze doelgroep vaak onzichtbaar blijft in de statistieken.

• Octopus biedt zwemles voor oudere kinderen in aparte

keuze voor sport of zwemles is aan de ouders. Er zijn op

groepen.

dit moment geen vluchtelingkinderen in Leusden behal-

• Kinderen van vluchtelingen vallen onder verantwoor-

ve de Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV-

dit moment geen vluchtelingkinderen in Leusden behalve de Alleenstaande Minderjarige

delijkheid van het (AMV-ers, COA. Het COAzie heeft er belangparagraaf). bij dat ers, zie volgende paragraaf). Vluchtelingen volgende

hun zwemdiploma’s A in enverschillende B behalen. Dezetalen• ontwikkeld Er is voorlichtingsmateriaal verschillende talen ont• deErkinderen is voorlichtingsmateriaal door de NRZ.inWij maken hiervan nog kosten worden dan ook volledig bekostigd door het wikkeld door de NRZ. Wij maken hiervan nog niet gericht niet gericht gebruik. COA. Voor het C-diploma of het uitoefenen van een

gebruik.

sport biedt het COA een tegemoetkoming van 50%. De

Voorbeeld vanvan flyer met verdrinkingte voorbeeld flyer met88tips tips om om verdrinking te voorkomen hetOekraïens. Oekraïens voorkomen in in het

Zwemveiligheid in Leusden| Zin in zwemmen

Flyervoor voor ouders kinderen de Taalschool flyer ouders vanvan kinderen op deop Taalschool

Aanbod: • Specifiek voor de AMV-ers is er informatiemateriaal ontwikkeld vanuit de NRZ en VeiligheidNL. • Mogelijkheden voor zwemlessen aan AMV-ers worden op dit moment onderzocht i.s.m. de ISK, Octopus/SRO, COA, gemeente Amersfoort en Nidos. Het COA zal de lessen bekostigen.

|

Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV-ers) Op dit moment zijn er 80 AMV-ers in Leusden. Straks, na de verhuizing naar de Speelkamp, zijn het er 60. De meesten kunnen niet zwemmen als zij via Ter Apel naar Leusden komen. Het zou kunnen dat deze groep jongeren geneigd is hun zwemvaardigheid te overschatten en het gevaar te onderschatten. Zij zijn niet, zoals Nederlandse kinderen, opgegroeid met informatie over het vele (open) water in Nederland en de risico’s hiervan. Voorlichting over zwemveiligheid en de gevaren van het water wordt gegeven op de AMVlocaties door het COA in samenwerking met Nidos. Nidos is de voogdij-organisatie voor de AMV-ers. AMVers verblijven gemiddeld maximaal twee jaar in Leusden. Krijgen zij een status voor hun 18e levensjaar, dan verhuizen zij naar een zogenoemde Nidos woning. Leusden heeft één Nidos woning. De AMV-ers in Leusden gaan allemaal in Amersfoort naar school. Meestal gaan zij naar de Internationale Schakelklas (ISK).

13

Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV-ers)

woning. Leusden heeft één Nidos woning. De AMV-ers in

Op dit moment zijn er 80 AMV-ers in Leusden. Straks, na

Leusden gaan allemaal in Amersfoort naar school. Meest-

de verhuizing naar de Speelkamp, zijn het er maximaal

al gaan zij naar de Internationale Schakelklas (ISK).

60. De meesten kunnen niet zwemmen als zij via Ter Apel naar Leusden komen. Het zou kunnen dat deze groep

Aanbod:

jongeren geneigd is hun zwemvaardigheid te overschat-

• Specifiek voor de AMV-ers is er informatiemateriaal

ten en het gevaar te onderschatten. Zij zijn niet, zoals

ontwikkeld vanuit de NRZ en VeiligheidNL.

Nederlandse kinderen, opgegroeid met informatie over

• Mogelijkheden voor zwemlessen aan AMV-ers worden

het vele (open) water in Nederland en de risico’s hiervan.

op dit moment onderzocht i.s.m. de ISK, Octopus/SRO,

Voorlichting over zwemveiligheid en de gevaren van het

COA, gemeente Amersfoort en Nidos. Het COA zal de

water wordt gegeven op de AMV-locaties door het COA in

lessen bekostigen.

samenwerking met Nidos. Nidos is de voogdij-organisatie voor de AMV-ers. AMV-ers verblijven gemiddeld maximaal

In onderstaand overzicht is een samenvatting van boven-

twee jaar in Leusden. Krijgen zij een status voor hun 18e

staande. De vindplaatsen en kanalen voor interventies

levensjaar,Indan verhuizenoverzicht zij naar een zogenoemde Nidos zijn meestal de onderstaand is een samenvatting van bovenstaande. Descholen. vindplaatsen en kanalen voor interventies zijn meestal de scholen.

van doelgroepen, vindplaatsen, huidig aanbod en financiering OverzichtOverzicht van doelgroepen, vindplaatsen, huidig aanbod en financiering

Onderwijs

Kinderen van ouders met een kleine beurs

Kinderen met een beperking

Kinderen 0-5 jaar

Kinderen van statushouders en (vluchtelingen 12-)

Kinderen van statushouders en vluchtelingen/ nieuwe instroom 12+

AMV-ers 12+

Kinderen uit Oekraïne 12-

Kinderen uit Oekraïne 12+

BO

SBO / SVO, buiten Leusden

Geen/ kinderopvang

Taalschool Leusden/ BO

ISK/ regulier in Amersfoort

ISK

Vanaf nieuwe schooljaar 2024 regulier, BO of SBO

ISK / reguliere school in Amersfoort

Vluchtelingen: In AZC

Aanbod

Zwemveiligheid in Leusden | 14

Signalering Swim Experience en toeleiding naar zwemles

Speciaal aanbod Ouder- en zwemles kindzwemmen; (“Slag voor slag”)

Signalering en informatie op Taalschool, BO en bij integratiewerk

Zwemlesgroep voor oudere kinderen

(Nog) geen aanbod: onderzoek: klassikale zwemlessen in Amarena en Octopus

Signalering Swim Experience/ toeleiding naar zwemles

Zwemlesgroep voor oudere kinderen

Voorlichtingsmateriaal NRZ

Voorlichtingsmateriaal NRZ

Voorlichtingsmateriaal NRZ

Voorlichtings -materiaal NRZ

Voorlichtings -materiaal NRZ

Voorlichtingsmateriaal NRZ

Ouders/ Opvoeders St. De Boom

COA voor de kosten voor zwemles voor kinderen van vluchtelingen; St. De Boom voor statushouders tot 18 jaar

St. De Boom voor statushouders: COA voor de kosten voor zwemles voor (kinderen van) vluchtelingen

COA

St. De Boom

St. De Boom tot 18 jaar

Informatie vanuit de GGD (JGZ)

Financiën

Voorlichtingsmateriaal NRZ

Voorlichtingsmateriaal NRZ

St. De Boom

Ouders/ opvoeders St. De Boom; school

Alle kinderen in Leusden Relatief en absoluut gezien behalen maar weinig kinderen in Leusden het C-diploma. Daar zijn de volgende redenen voor: § Bij zwembad Octopus is het C-diploma een aparte keuze. Er is een lespakket voor zwemdiploma’s A en B. Lessen voor diploma C worden apart afgenomen en uitsluitend in de vakantieperiodes. In een week tijd heeft het kind het C-diploma voor €170,00. § Waarschijnlijk is de behoefte om het C-diploma te halen in Leusden relatief laag vanwege andere prioriteiten, zoals (een andere) sport en muziek. § De wachtlijsten. Veel kinderen in Leusden voldoen dus -op papier- niet aan de Nationale Norm Zwemveiligheid van de

Alle kinderen in Leusden

• Om de zwemvaardigheid te verhogen (als alternatief

Relatief en absoluut gezien behalen maar weinig kin-

voor diploma C), bieden de scholen i.s.m. AFAS en klei-

deren in Leusden het C-diploma. Daar zijn de volgende

nere sponsoren AFAS Swim Experience, zie hoofdstuk 4.

redenen voor:

• Ouders ontvangen op het consultatiebureau informatie

• Bij zwembad Octopus is het C-diploma een aparte

via de groeigids (ook het groene boekje). Daarin komt

keuze. Er is een lespakket voor zwemdiploma’s A en

veiligheid in en om water op drie tijdstippen terug.

B. Lessen voor diploma C worden apart afgenomen en

De GGD biedt elk kind twee keer een gezondheidson-

uitsluitend in de vakantieperiodes. In een week tijd

derzoek aan op school (op de leeftijd van 5 jaar en op de leeftijd van 10–11 jaar). Bij het gezondheidsonderzoek hoort een vragenlijst waarin zwemveiligheid een item is.

in Leusden relatief laag vanwege andere prioriteiten,

Als kinderen nog geen zwemles of zwemdiploma heb-

zoals (een andere) sport en muziek.

ben, neemt de GGD contact op met betreffende ouders.

• De wachtlijsten.

Ze wijzen de ouders dan op het belang van het hebben

Veel kinderen in Leusden voldoen dus -op papier- niet

van een zwemdiploma. Mocht gebrek aan financiën een

aan de Nationale Norm Zwemveiligheid van de NRZ/VSG.

reden zijn om niet op zwemles te gaan dan verwijzen ze

Daarvoor hebben zij zwemdiploma’s A, B én C nodig.

ouders naar St. De Boom. • Voor oudere kinderen die niet kunnen zwemmen is er

Aanbod:

een aparte zwemlesgroep voor het reguliere programma

• Octopus biedt zwemles voor diploma C door een

(hier wordt het meest gebruik van gemaakt door kinde-

snelcursus in zowel de eerste als de zesde week van

ren met een migratieachtergrond).

de zomervakantie en alle andere schoolvakanties naar

• Privé zwemles.

behoefte.

Zwemveiligheid in Leusden

heeft het kind het C-diploma voor €170,00. • Waarschijnlijk is de behoefte om het C-diploma te halen

| 15

Volwassenen die niet (goed) kunnen zwemmen

gericht op behalen van diploma A, B en C. Deelnemers

De opdracht richt zich op alle kinderen in Leusden.

kopen een 4-lessenkaart (€46,80). Veel deelnemers

We zien echter dat bijna de helft van de verdrinkingen

haken na één of twee leskaarten af. Vermoedelijk vaak

volwassen/oudere mensen betreft. Het vermoeden is

vanwege financiële overwegingen.

dat het hier met name om migranten, vluchtelingen en

• Voor alle activiteiten, dus ook voor sport en zwemles,

statushouders gaat.

hanteert het COA voor asielzoekers (nóg niet in

Met de eerder genoemde 147 asielzoekers zal het aantal

Leusden) een 50% regeling tot een maximum bedrag

volwassenen dat niet goed kan zwemmen toenemen.

van €120,00 per jaar. Dat is echter lang niet voldoende

Maar ook onder autochtone 60-plussers stijgt het aantal

voor zwemles A en B (€1.013,00). Het COA heeft een

verdrinkingen. Het belang van zwemvaardigheid kan ook

apart potje voor zwemles voor vrouwelijke vluchtelin-

bij hen meer onder de aandacht worden gebracht.

gen. De aanmelding hiervoor loopt via de GGD. • De Sportpas is er voor iedereen boven 18 jaar met een

Aanbod:

laag inkomen (tot 130% bijstand). Sinds 2023 is 182 keer

• SRO Leusden heeft een apart zwem(les) uur voor

van deze pas gebruik gemaakt. De Sportpas biedt

vrouwen. Tijdens dit uur zijn er in het gehele zwembad

€100,00 te besteden aan sport. De pas wordt het meest

geen mannen aanwezig. De deelnemers hebben diverse

gebruikt voor zwembad Octopus (recreatief), daarna

achtergronden: migrantenachtergrond, vluchteling- of

voor sportschool Theo Meijer. De Sportpas wordt nu

asielstatus en andere Leusdense vrouwen.

geëvalueerd. Voor volwassenen met een kleine beurs is

• SRO Leusden biedt daarnaast zwemles voor alle

er meer financiële ondersteuning nodig om de financië-

volwassenen die helemaal niet kunnen en/of durven

le belemmering voor zwemlessen weg te nemen. De

zwemmen, mensen die het zijn verleerd of mensen

Sportpas biedt hiervoor onvoldoende soelaas.

die gewoon beter willen leren zwemmen. De lessen zijn

Zwemveiligheid in Leusden | 16

4. (AFAS) Swim Experience Sinds 2016 biedt SRO Leusden de Swim Experience (SE)

inzetten. De scholen die meedoen zijn enthousiast en

aan voor kinderen van de groepen 5,6,7, en 8 van het pri-

passen de SE graag in hun rooster in. Er zijn altijd ouders

mair basisonderwijs. De Swim Experience is ontwikkeld

die de jongere kinderen brengen en halen. Hoewel her-

door het team van zwembad Octopus.

introductie van schoolzwemmen, gericht op het behalen van diploma’s, de ouders veel tijd en geld scheelt, kan dit voorstel bij de meeste scholen in Leusden niet op draagvlak rekenen. Deze scholen geven aan geen (onderwijs-) tijd te willen vrij maken voor herinvoering van schoolzwemmen. De kinderopvangorganisaties (BSO) hebben laten weten niet met de kinderen te gaan zwemmen vanwege de verantwoordelijkheden. SNO gaat wel met kinderen naar zwemles. Meerwaarde Kinderen vergroten hun zelfvertrouwen, en dáárdoor hun zwemveiligheid, doordat de SE zo praktisch en realistisch

Doel

is. Houden veel kinderen het na het behalen van het B of C diploma voor gezien, dan moedigt de Swim Experience

Het doel van de Swim Experience is om kinderen te leren

hen aan om vaker te gaan zwemmen en zo hun zwem-

omgaan met de uitdagingen die je zowel in als buiten het

vaardigheid en -veiligheid te behouden. Dit is precies

zwembad tegenkomt. Denk hierbij aan muien, aflandige

wat de NRZ ook beoogt. Bovendien krijgen kinderen meer

wind, stromingen, zandbanken, onder het ijs of een boot

besef van de risico’s van zwemmen in open water.

terecht komen, het omslaan van een boot en wat te doen

Na de Swim Experience sluiten kinderen soms aan bij

als je met regenkleding te water raakt enz. Vanaf groep

bijvoorbeeld een waterpolo-, zwem- of schoonspringver-

5 oefenen de klassen vier keer per jaar met een thema

eniging. Daarnaast sluit het seizoen altijd af met vaar-

zoals hierboven, waarbij het elk jaar iets uitdagender

digheden die tijdens de zomervakantie van pas kunnen

wordt.

komen, zoals veilig snorkelen, zwemmen in de zee en Swim Experience blijkt dus een heel goed alternatief

Alle scholen, op één na, doen mee aan de Swim Experience7. Jaarlijks gaat het om 1300 kinderen uit de verschil-

te zijn voor het diploma C om de zwemveiligheid van

lende groepen. De kinderen vinden de Swim Experience

moeten de leerlingen diploma B hebben om goed mee

doorgaans erg leuk. Ook ouders zien de meerwaarde

te kunnen doen. Bij de start worden de ouders van de

van het plezier, maar ook dat de kinderen vaardigheden

kinderen die nog geen diploma (A, B) hebben ingelicht

krijgen die zij bijvoorbeeld direct in de vakantie kunnen

over de mogelijkheden. De school verwijst door naar

|

7. Ook de laatste school heeft nu toegezegd mee te willen gaan doen aan Swim Experience. Afspraken hierover worden gemaakt.

kinderen te vergroten en te onderhouden. Bovendien

Zwemveiligheid in Leusden

Deelname en draagvlak

omgaan met stromingen.

17

het zwembad, soms via het Beweegloket of stichting De

veiligheid te vallen. Voorwaarde is dan wel om toetsmo-

Boom voor financiële ondersteuning. Zo wordt voorko-

menten in te bouwen en af te sluiten met een certificaat.

men dat er kinderen zijn die zonder diploma van school

Hierop kan worden aangegeven welke onderdelen van de

gaan. Omdat (nog) niet alle scholen meedoen is dit (nog)

Swim Experience het kind beheerst. Als alle vinkjes zijn

niet helemaal dekkend. Maar inmiddels heeft ook de

gezet beschikt het kind, volgens de VSG en de NRZ, over

laatste school laten weten te willen aansluiten bij Swim

alle competenties om zwemveilig genoemd te worden.

Experience. De kinderen hebben er erg veel plezier in. Zwemmen

Bekostiging Swim Experience

ervaren zij daarbij -vaak anders dan wat voorheen

De gemeente betaalt voor het badwater voor Swim

schoolzwemmen was- als een ongedwongen en leuk uitje

Experience. AFAS en een paar kleine bedrijven spon-

waarbij zij ondertussen veel leren.

soren de Swim Experience maar elk jaar moet dit weer opnieuw worden afgesproken. Het aanbod heeft hiermee

“Met het groeien van de vaardigheden zie je ook het

geen stevig financieel fundament. Bovendien blijken de

zelfvertrouwen van de kinderen groeien. Ze komen in

inkomsten niet helemaal dekkend te zijn. De hoofdspon-

groep 5 vaak schuchter binnen en verlaten ons in groep

sor AFAS heeft tijdens de gesprekken voor dit onderzoek

8 met flinke dosis zelfvertrouwen”, zo vertelt dhr. Onink,

laten weten zich aan de Swim Experience te willen blij-

assistent-bedrijfsleider.

ven verbinden tot 2030. Belangrijk is dat er ontwikkeling blijft in dit aanbod. Zo wil AFAS graag dat het concept

Swim Experience en zwemveiligheid

meer landelijk aandacht krijgt. De NRZ heeft toegezegd

Swim Experience staat formeel niet gelijk aan een diplo-

Swim Experience op een lijst van good practices te zetten

ma C. Uit gesprek met de VSG/NRZ blijkt echter dat de

er en landelijk meer aandacht aan te willen schenken.

VSG/NRZ vindt dat Swim Experience zeker bijdraagt aan

SRO zal een sponsorplan (gedifferentieerd pakken van

de zwemveiligheid van kinderen. De VSG/NRZ heeft toe-

tegenprestaties) ontwikkelen. Tot 2030 noemen we het

gezegd dat Swim Experience een goede vervanging van

aanbod dus nog steeds “AFAS Swim Experience”.

het diploma C kan zijn om binnen de definitie van zwem-

Zwemveiligheid in Leusden | 18

5. Knelpunten/doelstellingen en acties Met dit stuk hebben we duidelijk gemaakt dat er voor

3. Kinderen met een beperking gaan naar 33 verschillen-

enkele doelgroepen nog wel winst valt te behalen als

de scholen. Dat maakt communicatie (met de scho-

het om zwemveiligheid gaat. De kinderen die naar een

len) lastig.

reguliere basisschool gaan en meedoen aan de Swim Experience kunnen over het algemeen na groep 8 wél

4. Het aantal verdrinkingen van kinderen onder 5 jaar

zwemveilig genoemd worden. Hieronder een opsomming

vraagt om goede voorlichting en daarmee verhogen

van de belangrijkste knelpunten zoals beschreven in dit

van het risicobewustzijn.

document. 5. We weten onvoldoende over de zwemvaardigheid van 1. De capaciteit van het zwembad voor zwemlessen is beperkt. SRO Leusden heeft het aanbod uitgebreid met zwemles in de vakanties. En op zondagochtend kunnen ouders nu ook oefenen met hun kinderen tijdens het recreatief zwemmen. Maar, SRO Leusden kampt met een tekort aan goed opgeleide zweminstructeurs met EHBO en reanimatie. Het zwembadpersoneel van SRO Leusden BV vallen onder een minder gunstige CAO dan de medewerkers van SRO NV. Dit bemoeilijkt uitwisseling van personeel tussen SRO NV en SRO Leusden BV. Ook is het erg moeilijk om nieuw personeel aan te trekken als er elders beter wordt betaald.

statushouders, AMV-ers en Oekraïners die in Amersfoort of elders naar school gaan en geen basisonderwijs in Leusden hebben genoten. 6. Nieuwe instroom vluchtelingen (Spreidingswet) vraagt nog om nieuwe afspraken. 7. De Swim Experience heeft (nog) geen status waardoor kinderen -overigens alleen op papier- nog niet zwemveilig zijn. 8. (Nog) Niet alle scholen doen mee met de SE. 9. Geen dekkende en lange termijn financiering SE.

2. Ouders van kinderen uit gezinnen met een kleine beurs zijn niet altijd op de hoogte van mogelijke financiële ondersteuning.

10. Nog niet alle volwassenen zijn zich volledig bewust van het belang van zwemvaardigheid en/of hebben niet de financiële middelen voor zwemles.

Zwemveiligheid in Leusden | 19

9. Geen dekkende en lange termijn financiering SE. 10. Nog niet alle volwassenen zijn zich volledig bewust van het belang van zwemvaardigheid en/of hebben niet de financiële middelen voor zwemles.

In onderstaande tabel geven we per knelpunt aan wat we willen bereiken (doelstelling) en welke acties we als gemeente hierop in kunnen In onderstaande tabel geven we perzetten. knelpunt aan wat we willen bereiken (doelstelling) en welke acties we als gemeente hierop in kunnen zetten.

Zwemveiligheid in Leusden

Knelpunt -> doelstelling

Nadere toelichting

Aanpak

Wachtlijsten zwemles -> Capaciteitstekort zwembad Octopus wordt opgelost.

Vanwege ongunstige CAO t.o.v. andere CAO’s.

Gezinnen met kleine beurs zijn niet altijd goed geïnformeerd -> Een kleine beurs is geen belemmering voor zwemlessen. Kinderen met een beperking gaan naar veel verschillende scholen; er is daarmee geen kanaal voor communicatie -> Informatie over aanbod bereikt hen en hun ouders. Kinderen van 0-5 zijn het meest slachtoffer van verdrinking-> Verdrinking wordt voorkomen door betere voorlichting en verhogen van risicobewustzijn. AMV-ers hebben (vaak) geen zwemdiploma( ’s) -> De zwemvaardigheid wordt verbeterd en hun risicobewustzijn wordt verhoogd.

Deze gezinnen kunnen beter worden geïnformeerd over St. De Boom/Jeugdfonds en eventuele aanvullende steun in natura. Dit blijft verantwoordelijkheid van de ouders/opvoeders. Aanbod is er wel, maar kan meer onder de aandacht worden gebracht.

Jaarlijks wordt er door de SRO een kandidaat ingeschreven voor de opleiding tot zweminstructeur; SRO betaalt de opleiding. NB: Meer personele lasten (bij bijv. hogere inschaling) kan gevolgen hebben voor de exploitatiebijdrage. Informatievoorziening via school, BSO en social media. Onderdeel van breder communicatieplan dat om de 5 jaar wordt herhaald. Onderdeel van breder communicatieplan dat om de 5 jaar wordt herhaald.

Kinderen met status >12 jaar niet zichtbaar -> Hun zwemvaardigheid wordt verbeterd en hun risicobewustzijn wordt verhoogd.

Deze kinderen gaan in Amersfoort of elders naar school.

Volwassenen (incl. nieuwkomers) hebben vaak geen zwemdiploma(’s); lopen daardoor meer risico op verdrinking -> Via verschillend wegen ontvangen zij voorlichting en informatie over veiligheid bij, op en in het water.

Deze doelgroep is niet goed zichtbaar; behalve in inburgeringstraject.

Kinderen van nog te verwachten nieuwe instroom asielzoekers/ Verhogen van hun zwemvaardigheid.

We verwachten in Leusden nog 147 nieuwe asielzoekers te gaan huisvesten.

Swim Experience (SE) heeft nog geen status met betrekking tot zwemveiligheid -> SE kan gelijk gesteld worden met diploma C.

Zowel VSG als NRZ hebben SE als goed alternatief voor diploma C aangemerkt; zij adviseren een toets met certificaat. Het gaat om circa 75 leerlingen per jaar. De school heeft inmiddels aangegeven te willen aanhaken bij Swim Experience.

1 school doet nog niet mee met Swim Experience/ De kinderen van deze school worden ook zo veel mogelijk zwemveilig

De verdrinkingen vinden vaak plaats dichtbij huis en/of dichtbij ouders.

Onderdeel van breder communicatieplan dat om de 5 jaar wordt herhaald.

AMV-ers gaan in Amersfoort naar school met andere AMV-ers uit de regio.

Met de Schakelklas, Amarena en de Octopus zwemlessen introduceren; COA financiert. Onderdeel van breder communicatieplan dat om de 5 jaar wordt herhaald. Met de middelbare scholen en GGD afspraken maken over signalering van kinderen zonder zwemdiploma’s en over het vergroten van het risicobesef. Onderdeel van breder communicatieplan dat om de 5 jaar wordt herhaald. Meer bekendheid geven aan zwemlessen voor volwassenen; verhogen van het risicobesef. In inburgeringstraject informeren over mogelijkheden voor zwemles en financiering. Onderdeel van breder communicatieplan dat om de 5 jaar wordt herhaald. Afspraken maken met onderwijs, COA en zwembad over zwemlessen voor asielzoekers. Onderdeel van breder communicatieplan dat om de 5 jaar wordt herhaald. SRO: Toetsmoment(en) inbouwen in het programma en certificaten uitreiken.

AFAS heeft inmiddels toegezegd tot 2030 te blijven sponsoren; voorwaarde is meer (landelijke) bekendheid geven, meer sponsoren werven en tegenprestatie(s) leveren.

Voor volwassenen met een kleine beurs is er onvoldoende financiële ondersteuning -> Financiële drempel wordt verlaagd/weggehaald

COA biedt voor vluchtelingen een maximum van €120,00 p.j. in tegemoetkoming. Dat is onvoldoende. Voor volwassenen kan de financiële drempel te hoog zijn.

|

Swim Experience heeft geen bestaanszekerheid vanwege onvoldoende c.q. aflopende sponsoring -> SE borgen door structurele financiering.

20

6. Beleid

Met de school en het zwembad afspraken maken over de mogelijkheden om ook deze kinderen Swim Experience aan te gaan bieden. Duurzame financiële ondersteuning regelen; AFAS Swim Experience via de VSG en NRZ meer op de voorgrond zetten als good 15 practice; SRO: -Gedifferentieerde sponsorpakketten formuleren; -Tegenprestatie(s) voor medewerkers van sponsorbedrijven realiseren; - Plan opstellen voor na 2030. Onderzoek naar Volwassenfonds en St. De Boom en/of uitbreiding Sportpas (n.a.v. de evaluatie). Onderdeel van communicatieplan dat om de 5 jaar wordt herhaald.

6. Beleid Met de aanname van de motie en vervolgens de opdracht

zorgen voor passend aanbod en stellen daartoe een

aan het college heeft de gemeenteraad met deze motie

breed communicatieplan op.

en opdracht “Zwemveiligheid en zwemles” een beleidsdoel gesteld: Alle kinderen in Leusden leren zwemmen en

Het overzicht overziend, kunnen we de doelstellingen als

daarbij mogen er geen financiële en culturele belemme-

volgt samenvatten:

ringen zijn.

• Alle kinderen en jongeren hebben toegang tot zwemles waarbij wordt gericht op het behalen van minimaal

Wij hebben deze opdracht als volgt verbreed: Het

diploma A en B en hebben zo mogelijk daarnaast een

vergroten van de zwemveiligheid van alle inwoners van

certificaat voor Swim Experience, ofwel hebben

Leusden waarbij de focus ligt op de kinderen.

diploma A, B en C; kinderen met een beperking behalen certificaten zwemvaardigheid als het behalen van een

In deze rapportage hebben wij inzicht gegeven in “alle

diploma niet mogelijk is.

kinderen in Leusden” door verschillende doelgroepen

• (Meer) volwassenen zonder diploma gaan zwemlessen

te onderscheiden. Daarnaast hebben we laten zien welke

volgen; er zijn geen -financiële- drempels.

knelpunten zich voordoen bij het leren zwemmen van

• Alle inwoners van Leusden zijn zich bewust van de

al deze kinderen én volwassenen gericht op zwemveilig-

risico’s van water binnen- en buitenshuis.

heid en ten slotte wat er nodig is om die knelpunten te

• Het aanbod voor specifieke doelgroepen is breder

beslechten en de doelstellingen te realiseren.

bekend. • Behoud van Swim Experience.

Op basis van het Nationaal Plan Zwemveiligheid en de analyse van de doelgroepen in Leusden zetten wij in op

Bovenstaande impliceert behoud van een zwembad

de zwemveiligheid van de kinderen in Leusden en op het

in Leusden met gekwalificeerd personeel en een veilig

verbeteren van de zwemvaardigheid van kinderen met

klimaat. Zonder zwembad, geen lokale zwemlessen

een beperking én volwassenen.

en geen Swim Experience en uiteindelijk minder zwemveiligheid onder de Leusdense inwoners.

Het beleid rust op 2 pijlers: toegankelijkheid van de zwemlessen en verhogen van het risicobewustzijn. We

Zwemveiligheid in Leusden | 21

Bronnen Onder andere: • CBS. • Nationaal Plan Zwemveiligheid (2020-2024), met Uitvoeringsplan, NRZ. • www.allesoverzwemles.nl • www.kinderveiligheid.nl/adviezen/verdrinking • Een slag slaan voor zwemveiligheid; kosten en baten van herinvoering schoolzwemmen (2024), K. van der Ven, R. Gort, SEO economisch onderzoek, in op dracht van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. • Stuij, M., Dellas, V., Dopheide, M. (2022), Zwemles voor kinderen die opgroeien in armoede, Mulierinstituut. • Handreiking zwemveiligheid nieuwkomers (2023), VeiligheidNL. • M. Hermans, Z. Bassa (2018), Verkenning zwemveiligheid jonge nieuwkomers (2018), VeiligheidNL. • K. De Martelaer, J. Hilhorst & T. Postma (2020), Witboek De rol van de school bij zwemveiligheid, VeiligheidNL. • Floor, C. (2020). Zwemmen en zwemveiligheid: trends in zwemgedrag, mening over zwemmen en zwemveiligheid 2008-2019, Kennisbank Sport en Bewegen/Mulierinstituut. • L. van der Meijde, A. van Suijlekom, M. Stuij (2021), Belemmeringen bij het leren zwemmen voor kinderen met een beperking; een kwalitatieve studie naar ervaringen van ouders, Mulierinstituut, in opdracht van NRZ. • Nationale Zwemdiploma’s en Zwemcertificaten voor mensen met een beperking - Nationale Raad Zwemveiligheid (nrz-nl.nl) • Beleidsnota gemeente Leusden (2021), Zin in Zwemmen, Visie op (overdekt) zwemmen in Leusden.

Zwemveiligheid in Leusden | 22