D.5 bijlage 3 De hinder van laagfrequent geluid afkomstig van het te realiseren windmolenpark Hiddum-houw - Jan A P M de Laat - juli 2018.pdf

De hinder van laagfrequent geluid afkomstig van het te realiseren windmolenpark Hiddum-Houw Dr.ir. Jan A.P.M. de Laat, klinisch-fysicus – audioloog, AC/KNO, Leids Universitair Medisch Centrum

Op basis van literatuuronderzoek zijn de nadelige gezondheidseffecten in kaart gebracht die het laagfrequente geluid, al dan niet hoorbaar (5-100 Hz), afkomstig van het te realiseren windmolenpark Hiddum-Houw ten gevolge zullen hebben.

Het betreft een kortdurend onderzoek, waarbij ruim 50 relevante referenties, m.n. ook recente publicaties, bestudeerd zijn, zie aangehechte literatuurlijst. In het prille verleden toen windturbines gebouwd werden die niet hoger waren dan 110 meter (tiphoogte) met ’n vermogen onder 1 MW werden nog maar weinig klachten gehoord, behalve heel dichtbij de turbine. Hierover werd door het RIVM gerapporteerd in 2015 en 2017. In Hiddum-Houw gaat het om windturbines met ’n tiphoogte van 145-188 meter en ‘n vermogen van 3-4 MW. Voorlopige conclusie: het risico op het regelmatig voorkomen van “ziekteverschijnselen” zoals tinnitus, duizeligheid, misselijkheid, abnormaal hoge bloeddruk wordt over het algemeen laag ingeschat. Daarentegen is er wel degelijk sprake van te hoog risico op het voorkomen van slapeloosheid, concentratieverlies, druk op de oren c.q. het hoofd, hoofdpijn, spanningen (stress), soms lijkend op zeeziekte, als niet aan bepaalde voorwaarden voldaan wordt. Dit laatste hangt vaak samen met de stroom van klachten die bewoners van huizen in de nabije omgeving van zo’n windmolenpark zullen melden als niet voldaan wordt aan verschillende criteria t.a.v. de locatie van de windturbines.

De WHO is bezig met het formuleren van “guidelines”, maar is daar nog niet mee klaar. In dergelijke “guidelines” zal rekening gehouden worden met verschillende lokale omstandigheden, zoals te verwachten windsnelheden (klasses, 1-25), molens op het land of in de zee, bodemgesteldheid, enz. Over het algemeen zal er in die “guidelines” sprake zijn van ’n bufferzone rondom de windturbines, waarbinnen geen woningen (c.q. woonkernen) mogen voorkomen om ervoor te zorgen dat het risico op gezondheidsklachten zo laag mogelijk is.

Hoogstwaarschijnlijk zullen deze “guidelines” strenger zijn dan de regels die gelden voor geluid afkomstig van verkeerslawaai: het gemiddelde geluidsniveau, buitenshuis gemeten, mag buiten de bufferzone niet boven 33 dB(A) uitkomen (fluisterniveau, zie onderstaande figuren), om ervoor te zorgen dat bewoners ’s nachts zonder problemen met open ramen kunnen slapen. Zie onderstaande figuren. Voor hoge krachtige windturbines geldt ’n veilige bufferzone met ’n straal van 10 x de tiphoogte van de molen, d.w.z. voor Hiddum-Houw heeft die bufferzone ’n straal van 1450-1880 meter rondom elke windturbine. Omdat het bovenstaande alleen het resultaat is van recent literatuuronderzoek naar de huidige bevindingen aangaande hinderlijk geluid afkomstig van hoge windturbines en de consequenties daarvan, is aanvullend onderzoek naar de specifieke situatie m.b.t. de realisatie van het windmolenpark Hiddum-Houw noodzakelijk.

LITERATUURLIJST (nog aan te vullen, zie printscreen op volgende pagina)