Concept bestuursovereenkomst Leusden 2024-02-06.pdf

Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van een opvangcentrum aan de Speelkamp 22 in Leusden Versie 6 februari 2024

Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van een opvangcentrum

Partijen: a. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, gevestigd aan de Rijnstraat 8 te Den Haag, hierbij rechtsgeldig vertegenwoordigd door zijn bestuursvoorzitter, de heer dr. mr. M. Schoenmaker, hierna te noemen: ‘COA’, en b. De gemeente Leusden, gevestigd aan ’t Erf 1 te Leusden, hierbij vertegenwoordigd door de waarnemend burgemeester, de heer F.Th.J.M. Backhuijs, hierna te noemen: ‘het gemeentebestuur’, Gezamenlijk te noemen: ‘partijen’, Overwegende:  dat het COA tot kerntaak heeft de opvang en begeleiding van vreemdelingen;  dat het gemeentebestuur bereid is mee te werken aan de opvang van maximaal 60 alleenstaande minderjarige vreemdelingen aan de Speelkamp 22 te Leusden;  dat het COA en het gemeentebestuur een optimaal functioneren van het opvangcentrum in de plaatselijke gemeenschap en in relatie tot de betrokken diensten en instellingen willen bewerkstelligen door het maken van afspraken en het treffen van de nodige voorzieningen;  dat de bestuursovereenkomst onverlet laat dat het COA voor het gebruik van het opvangcentrum over de benodigde vergunningen moet beschikken;  dat het gemeentebestuur zich binnen haar publiekrechtelijke verantwoordelijkheden inspant voor een zorgvuldige en voortvarende vergunningverlening;  dat het Faciliteitenbesluit Opvangcentra, d.d. 29 juli 1994 (Stb. 636) en de aanvullingen van 8 juni 1998 (Stb. 347) en 25 januari 2001 (Stb.

60) van toepassing zijn, alsmede eventuele toekomstige wijzigingen en aanvullingen daarvan. Bovendien zijn er naast het Faciliteitenbesluit Opvangcentra nog aanvullende vergoedingen in deze bestuursovereenkomst overeengekomen dan wel in bijlage B ‘Aanvullende werkafspraken’;  dat de directe verantwoordelijkheid voor het nemen van de noodzakelijke maatregelen op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid, behalve bij de gemeente en het COA, bij meerdere partijen ligt;  dat het uitgangspunt is dat de randvoorwaarden voor de te nemen maatregelen in verband met de opvang van vreemdelingen op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare Orde en veiligheid voldoende in bestaande wet- en regelgeving zijn vastgelegd. De hierover gemaakte afspraken zijn vastgelegd in de ‘Aanvullende Werkafspraken’ (bijlage B) van deze bestuursovereenkomst.

Komen het volgende overeen: Artikel 1 - Definities In deze overeenkomst wordt verstaan onder: a) Gemeentebestuur: het college van burgemeester en wethouders van Leusden, tenzij expliciet anders staat vermeld. b) Vreemdeling: de persoon die in het opvangcentrum van het COA wordt opgevangen, zoals bedoeld in artikel 3 van de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers. Het betreft hier zowel asielzoekers, als bewoners die een verblijfsvergunning hebben maar nog geen reguliere huisvesting in een gemeente hebben. c) Capaciteitsplaatsen: plaatsen in een opvangcentrum beschikbaar voor de opvang van vreemdelingen, zoals bedoeld in artikel 1.b van het Faciliteitenbesluit. d) Opvanglocatie: een opvangvoorziening waarin door of onder verantwoordelijkheid van het COA opvang wordt geboden aan vreemdelingen. Hieronder vallen een Opvangcentrum of een Noodopvang. e) Datum van ingebruikname: de datum waarop de eerste vreemdeling gebruik maakt van het opvangcentrum. f) Faciliteitenbesluit: het Faciliteitenbesluit Opvangcentra d.d. 29 juli 1994 (Stb. 636). Artikel 2 – Opvangcentrum 1. Het gemeentebestuur stemt in met het gebruik van de Speelkamp 22 te Leusden als opvanglocatie door het COA. 2. Het COA gebruikt de opvanglocatie onder eigen verantwoordelijkheid en uitsluitend als een Opvangcentrum ten behoeve van de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’ers). 3.

COA realiseert 24 uurs bewaking en begeleiding in het opvangcentrum. Hoe (ten minste) invulling dient te worden gegeven aan de 24-uurs bewaking is nader bepaald in de ‘Aanvullende werkafspraken (bijlage B)’ en het veiligheidsplan. 4. Gedurende de exploitatieperiode vindt er een openbare orde overleg / veiligheidsoverleg plaats tussen de gemeente Leusden, de politie en het COA. De frequentie van het veiligheidsoverleg vindt het eerste half jaar (na ingebruikname van het opvangcentrum) één keer per 2 weken plaats. Hierna wordt de frequentie in onderling overleg vastgesteld. In dit veiligheidsoverleg worden alle aspecten t.a.v. de veiligheid van zowel binnen als buiten het opvangcentrum besproken en daar waar nodig bijgestuurd. Het handhaven van de veiligheid binnen het opvangcentrum valt onder de verantwoordelijkheid van het COA. Indien incidenten binnen het opvangcentrum gevolgen kunnen hebben voor de openbare orde worden door het COA zowel de politie als de burgemeester direct geïnformeerd. 5. COA organiseert periodiek een omwonendenoverleg en een klankbordgroep. Het omwonendenoverleg bestaat uit de locatiemanager van het COA en (steeds wisselende) omwonenden. Omwonenden krijgen tijdens dit overleg informatie van het COA over het opvangcentrum en de mogelijkheid bestaat om tijdens dit overleg zaken over en/of gerelateerd

aan het opvangcentrum aan de orde te stellen. Het omwonendenoverleg vindt één keer per maand plaats en wordt georganiseerd door het COA. De klankbordgroep bestaat uit de locatiemanager van het COA, politie, gemeente (veiligheidsadviseur en/of BOA en/of vluchtelingenadviseur) en een vaste afvaardiging van omwonenden. De klankbordgroep vindt één keer per vier weken plaats en wordt georganiseerd door het COA. 6. COA zorgt er voor dat ten tijde van de opening van het opvangcentrum de gegevens van de contactpersoon (locatiemanager) van het opvangcentrum bekend zijn zodat ingeval van klachten van omwonenden duidelijk is bij wie deze gemeld kunnen worden. Het COA stelt een klachtprocedure op, in overleg met het gemeentebestuur. Het COA handelt de klachten af conform de klachtprocedure en rapporteert hierover aan het eind van elk kwartaal aan het gemeentebestuur. Artikel 3 – Aantal vreemdelingen en capaciteitsplaatsen 1. In het opvangcentrum worden maximaal 60 alleenstaande minderjarige vreemdelingen opgevangen (amv’ers). De amv’ers worden gefaseerd in 3 groepen van 20 geplaatst aan de Speelkamp 22 met steeds korte tussenpozen van ten minste twee weken. 2. Op verzoek van het gemeentebestuur verstrekt het COA het gemeentebestuur informatie over het aantal amv’ers dat in de gevraagde periode in het opvangcentrum verblijft. Artikel 4 - Ingebruikname van het opvangcentrum 1.

Het opvangcentrum mag pas in gebruik worden genomen nadat de omgevingsvergunning is verleend, de planschadeovereenkomst (nadeelcompensatie) is overeengekomen met de gemeente en het veiligheidsplan is goedgekeurd door de burgemeester. 2. Wanneer de omgevingsvergunning is verleend treden het COA en het gemeentebestuur in overleg over de datum van ingebruikname. Artikel 5 - Duur van de overeenkomst 1. De bestuursovereenkomst wordt aangegaan voor de duur van 5 jaar met een optie tot eenmalige verlenging van 5 jaar. Op het moment dat de eerste amv’er gebruik maakt van het opvangcentrum wordt deze datum vastgelegd in de “Verklaring datum ingebruikname opvangcentrum”, zoals weergegeven in bijlage A en zal aan deze overeenkomst worden toegevoegd. 2. Uiterlijk 18 maanden voor het verstrijken van de initiële looptijd van 5 jaar zoals genoemd in lid 1 wordt door het COA het initiatief genomen om met Partijen in overleg te treden over de eventuele optionele aansluitende verlengingsperiode van maximaal 5 jaar. Het gemeentebestuur besluit zo snel mogelijk na het overleg tussen Partijen over de verlengingsmogelijkheid. 3. De overeenkomst eindigt in ieder geval van rechtswege na de initiële periode van 5 jaar wanneer geen gebruik wordt gemaakt van de verlengingsoptie. Ook eindigt de overeenkomst van rechtswege na het verstrijken van de duur van de verlengingsoptie.

4. Zowel het COA als het gemeentebestuur kunnen per aangetekende brief besluiten tot tussentijdse (eenzijdige) opzegging van de overeenkomst. Indien het COA overgaat tot tussentijdse opzegging geldt een opzegtermijn van tenminste 3 maanden. Indien het gemeentebestuur overgaat tot tussentijdse opzegging geldt een opzegtermijn van eveneens 3 maanden. Na het verstrijken van de opzegtermijn sluit het COA het opvangcentrum aan de Speelkamp 22 te Leusden. Wanneer deze bestuursovereenkomst wordt opgezegd door één van de partijen kunnen er geen nieuwe amv’ers tijdens de opzegtermijn worden geplaatst. 5. In de situatie dat zich ernstige ongeregeldheden op het terrein van de openbare orde en veiligheid voordoen die verband houden met de amv’ers in het aanwezige opvangcentrum, treedt de burgemeester in overleg met een bestuurder van het COA en de politie om gezamenlijk te bezien of een oplossing kan worden bereikt. De verantwoordelijken van het COA, politie en het gemeentebestuur (burgemeester) bij incidenten/ongeregeldheden staan beschreven in de ‘Aanvullende werkafspraken’. Artikel 6 - Uitkeringen Faciliteitenbesluit en overige vergoedingen 1. De aanspraak op verstrekking van de uitkering als bedoeld in artikel 5 van het Faciliteitenbesluit, vangt aan op de datum van ingebruikname. 2. De aanspraak op overige vergoedingen zijn opgenomen in de ‘Aanvullende werkafspraken bijlage B’.

Deze overige vergoedingen zien vooral op de extra inzet van toezichthouders, BOA’s en aanpassing van de openbare ruimte. 3. Het in gebruik nemen van het opvangcentrum heeft mogelijke personele gevolgen voor de ambtelijke organisatie van de gemeente Leusden (anders dan de extra inzet van toezichthouders en BOA’s). De extra inzet van ambtelijke capaciteit wordt door het gemeentebestuur doorberekend aan het COA. Het gemeentebestuur maakt de extra capaciteit inzichtelijk. Artikel 7 - Aanvullende werkafspraken In aanvulling op de bijlagen A en C hebben het gemeentebestuur en het COA, rekening houdend met elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden, nadere werkafspraken gemaakt. Deze zijn vastgelegd in een separaat document ‘Aanvullende Werkafspraken’ (bijlage B). Het betreft hier eventuele aanvullingen en uitwerkingen op deze bestuursovereenkomst. Dit zijn vooral afspraken over de invulling van het ruime begrip veiligheid alsmede op het terrein van de organisatie van en diensten op het opvangcentrum. Bijlage B maakt integraal onderdeel uit van deze bestuursovereenkomst. Wanneer de bepalingen van de bestuursovereenkomst met de bepalingen van de bijlagen strijdig zijn dan gaat de bepaling uit het document dat hieronder het eerst genoemd wordt voor op een later genoemd document. De overige bepalingen uit deze documenten blijven wel van kracht. 1. Bestuursovereenkomst; 2.

Bijlage B: aanvullende werkafspraken; 3. Bijlage A: verklaring datum ingebruikname opvangcentrum; 4. Bijlage C: toelichting bestuursovereenkomst.

Artikel 8 - Overige bepalingen 1. Bijlagen A (Verklaring datum ingebruikname opvangcentrum) en C (Toelichting Bestuursovereenkomst) behoren bij en geven een nadere toelichting en/of uitwerking van deze bestuursovereenkomst. 2. Indien de bestaande wet- en regelgeving op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid niet afdoende blijkt te zijn en hierdoor een knelpunt op dat onderdeel ontstaat, dan zullen het COA en het gemeentebestuur zich gezamenlijk inspannen dit knelpunt aan te kaarten bij het verantwoordelijke Ministerie. 3. In geval van een wijziging van wet- of regelgeving die gevolgen heeft voor deze overeenkomst, treden partijen met elkaar in overleg over hoe deze gevolgen het beste kunnen worden opgevangen. 4. Wijzigingen van deze overeenkomst zullen, na overeenstemming hierover tussen partijen, schriftelijk worden vastgelegd en als addendum aan deze overeenkomst worden gehecht. 5. In situaties waarin deze overeenkomst niet voorziet of in geval van geschillen, de uitleg en/of de uitvoering ervan, zullen partijen een maximale inspanning verrichten om deze geschillen in onderling overleg op te lossen. Aldus overeengekomen, in tweevoud opgemaakt en ondertekend. Leusden

Den Haag

……………………….. Gemeente Leusden F.Th.J.M. Backhuijs waarnemend burgemeester

…………………….. Centraal Orgaan opvang Asielzoekers dr. mr. M. Schoenmaker bestuursvoorzitter COA

BIJLAGEN: Bijlage A: Voorbeeld: Verklaring datum ingebruikname opvangcentrum; Bijlage B: Aanvullende werkafspraken; Bijlage C: Toelichting Bestuursovereenkomst.

Bijlage A: Verklaring datum ingebruikname opvangcentrum College van burgemeester en wethouders van de gemeente Leusden. Ten aanzien van de waarnemend burgemeester F.Th.J.M. Backhuijs per e-mail: ………

Datum: …….2024 [ kenmerk ] Onderwerp: Verklaring datum ingebruikname opvangcentrum te gemeente Leusden

Geachte College, Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil het college bedanken voor alle gezamenlijke inspanningen om te komen tot het realiseren van het opvangcentrum in Leusden. Samen met u geven we invulling aan een maatschappelijk vraagstuk; het bieden van opvang en begeleiding aan asielzoekers in Nederland. Met deze verklaring willen wij u informeren dat het opvangcentrum Leusden op [datum en jaar] voor de opvang en begeleiding van alleenstaande minderjarige vreemdelingen in gebruik wordt genomen. Dit is overeenkomstig artikel 4 van de bestuursovereenkomst. Wij vertrouwen op een goede samenwerking met uw gemeente, met omwonenden en andere betrokken organisaties. Mocht u vragen hebben over de verklaring of over het opvangcentrum dan kunt u contact opnemen met meneer / mevrouw …, regiomanager Bijzondere Opvang, te bereiken via [telefoonnummer en emailadres]. Met vriendelijke groet, Den Haag, Centraal Orgaan opvang asielzoekers

[naam] Unitmanager Vastgoed en Facilitair

Bijlage B: Aanvullende werkafspraken en voorwaarden inzake de vestiging van een opvangcentrum aan de Speelkamp 22 te Leusden Behorende bij de Bestuursovereenkomst [ datum ] tussen het COA en de gemeente Leusden inzake het opvangcentrum aan de Speelkamp 22 te Leusden. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) hierbij vertegenwoordigd door de bestuursvoorzitter van het COA, de heer dr. mr. M. Schoenmaker,

en

De gemeente Leusden, gevestigd aan ’t Erf 1 te Leusden, hierbij vertegenwoordigd door de waarnemend burgemeester, de heer F.Th.J.M. Backhuijs, hierna te noemen: ‘het gemeentebestuur’, hebben ter uitwerking van artikel 7 van bovengenoemde Bestuursovereenkomst de volgende afspraken gemaakt.

Ondertekening:

[ plaats ]

[ plaats ]

[ datum ]

[ datum ]

gemeente Leusden

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

de heer F.Th.J.M. Backhuijs,

de heer dr. mr. M. Schoenmaker,

waarnemend burgemeester

bestuursvoorzitter COA

1. Wettelijke taak COA Het COA bestaat sinds de ingang van de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers (1994). In deze 'Wet COA' zijn de volgende taken vastgelegd voor het zelfstandig bestuursorgaan Centraal Orgaan opvang asielzoekers:  onderdak bieden aan asielzoekers;  hen begeleiden naar een toekomst in Nederland of daarbuiten;  opvanglocaties verwerven en beheren;  de veiligheid en leefbaarheid in de opvanglocaties handhaven, en  asielzoekers voorzien van noodzakelijke middelen. Meer informatie over de wettelijke taak van het COA staat op: https://www.coa.nl/nl/organisatie Het COA zorgt voor een adequate aanpassing, inrichting en instandhouding van het Opvangcentrum in overeenstemming met de ter zake geldende wettelijke en gemeentelijke regelgeving. Hiervoor dient het COA voor het opvangcentrum in het bezit te zijn van de benodigde vergunningen. 2. Openbare orde en veiligheid algemeen 1. De burgemeester is op grond van de Gemeentewet verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente. De burgemeester en officier van justitie maken op grond van artikel 13 van de Politiewet in het driehoeksoverleg afspraken over de inzet van politie in de gemeente. 2. Het handhaven van de veiligheid binnen de het opvangcentrum valt onder de verantwoordelijkheid van het COA.

Indien incidenten binnen het opvangcentrum gevolgen kunnen hebben voor de openbare orde worden door het COA direct zowel de politie als de burgemeester geïnformeerd. Strafbare feiten worden altijd bij de politie gemeld ongeacht of deze binnen of buiten het opvangcentrum hebben plaatsgevonden. 3. Samen met de partners uit de bestuursrecht- en strafrechtketen treft het COA-maatregelen tegen overlastgevers. 4. Uitgebreide informatie over veiligheid op een opvangcentrum staat op: https://www.coa.nl/nl/veiligheid-en-rond-azcs en https://www.coa.nl/nl/overlastenmaatregelen. 3. Veiligheid in het Opvangcentrum 1. Het COA is verantwoordelijk voor de fysieke en sociale veiligheid in het opvangcentrum. De zorg hiervoor heeft dan ook een hoge prioriteit. 2. Het COA garandeert 24 uur per dag, 7 dagen in de week, begeleiding, beveiliging (3 beveiligers die gelijktijdig aanwezig zijn) en bedrijfshulpverleners in het opvangcentrum. 3. Het COA heeft beveiligers in dienst. Zij bemensen de receptie en surveilleren bijvoorbeeld over het terrein. Bij incidenten binnen het opvangcentrum die gevolgen kunnen hebben voor de openbare orde informeert het COA direct de politie en ook onverwijld de burgemeester. Er wordt actief informatie gedeeld tussen het COA, de politie en de gemeente. Er wordt indien nodig aangifte gedaan. 4.

Op elk moment van de dag zijn er voldoende gecertificeerde bedrijfshulpverleners (bhv’ers) in het opvangcentrum aanwezig. Het opvangcentrum heeft een bhv-plan waarin staat hoe medewerkers in geval van nood moeten handelen. En het COA maakt hierover afspraken met de gemeente en lokale hulpdiensten.

Meer informatie over veiligheid staat op: https://www.coa.nl/nl/veiligheid-en-rond-azcs en bij https://www.coa.nl/nl/overlast-en-maatregelen 5. Bij een eventuele beëindiging van de opvang op de locatie voor een amv’er wordt door het COA – conform de werkwijze en procedure beschreven in de Leidraad Terugkeer & Vertrekde burgemeester ten minste twee weken van tevoren op de hoogte gebracht. 6. Om opvanglocaties veilig en leefbaar te houden, heeft het COA zowel regels die gelden binnen het opvangcentrum als regels hoe te gedragen in de samenleving. Het COA geeft hierover voorlichting en verstrekt de huisregels aan de amv’ers, deze worden ondertekend voor ontvangst en geven akkoord op naleving van de huisregels. Laten amv’ers medebewoners of medewerkers van het COA niet in hun waarde of overtreden zij op een andere manier de huisregels dan treft het COA gepaste maatregelen. Deze maatregelen zijn opgenomen in het veiligheidsplan van het COA. 4. Openbare orde en veiligheid buiten het opvangcentrum 1. Het COA doet zijn uiterste best om anderen in de directe omgeving en ook daarbuiten geen overlast te laten ondervinden van de amv’ers die in het opvangcentrum verblijven. Het COA gaat hiervoor in overleg met de gemeente, om te bezien welke voorzieningen dan wel aanpassingen in het opvangcentrum dan wel in de wijk (openbare ruimte) genomen moeten worden.

De kosten die in dit verband worden gemaakt, komen voor rekening van het COA. 2. Met betrekking tot samenscholing op een openbare plaats geldt de Algemene Plaatselijke Verordening Leusden. De politie kan hierin optreden. 3. Het COA garandeert dat er 24 uur per dag, 7 dagen per week drie gecertificeerde beveiligers op het opvangcentrum aanwezig zijn. Zij bemensen de receptie en surveilleren bijvoorbeeld over het terrein voor de veiligheid buiten het opvangcentrum. Daarnaast zal het COA het pand en het bijbehorende terrein op eigen kosten beveiligen met camera’s. 4. Het COA stelt voor de locatie Speelkamp een bereikbaarheidsnummer beschikbaar voor omwonenden, waarop het COA 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar is voor overlastmeldingen. 5. De locatiemanager van het COA, die zo nodig wordt bijgestaan door de (adjunct) regiomanager meldt calamiteiten die plaatsvinden in het opvangcentrum bij de politie en de gemeente. 6. Politie en boa’s zijn regelmatig en zichtbaar aanwezig voor laagdrempelige verbinding en contact, zowel voor het COA, amv’ers en omwonenden. 7. Het COA is bereid om en verplicht zich tot het dekken van de kosten voor de naar redelijkheid benodigde inzet van extra BOA/toezicht capaciteit, wanneer het gemeentebestuur dit gezien de situatie noodzakelijk acht. 8.

Het COA regelt en financiert ook de beveiliging van het pand gedurende de periode dat het pand nog niet in gebruik is als opvangcentrum, maar wel al bekend is dat het pand zal worden 10 / 19 gebruikt als opvangcentrum.

9. COA voorziet het bij de locatie behorende buitenterrein van passende terreininrichting, zoals fietsenstalling, parkeren op eigen terrein voor ca. 10 medewerkers van het COA, groenafscheiding, indien noodzakelijk aanvullende verlichting etc. Ook buitenvoorzieningen voor sport en spel vallen onder terreininrichting. 10. Het COA zorgt voor een goede uitwisseling van informatie (waaronder die van monitoring en registratie van incidenten op en rond het opvangcentrum) met gemeente en politie. Hiertoe worden contactgegevens uitgewisseld voor korte lijnen. 11. Het COA stelt, voorafgaand aan de ingebruikname in overleg met de gemeente, politie en veiligheidsregio (VRU) een veiligheidsplan op ter goedkeuring door de burgemeester. Opvang kan niet eerder plaatsvinden dan na goedkeuring van het veiligheidsplan. In het plan wordt omschreven op welke wijze de veiligheid in het opvangcentrum, op het terrein en voor omwonenden wordt gewaarborgd. Het plan bevat een afspraak over de wijze van monitoring en mogelijke aanpassingen van het plan wanneer dat gewenst is. Met dit plan wordt beoogd in voorkomende gevallen de hulpverleningsorganisaties adequaat te kunnen doen handelen. 5. Voorkomen en bestrijden van overlast 1.

Het COA draagt er zorg voor dat er vanuit het pand, het bijbehorende terrein of in de omgeving geen ernstige en/of herhaaldelijke hinder voor omwonenden of ondernemingen wordt veroorzaakt. 2. Indien het noodzakelijk is om de maatregelen te nemen om overlast te beperken, bijvoorbeeld het inzetten van straatcoaches of extra BOA/toezicht capaciteit door bekostiging van het COA, wordt dit besproken in het daarvoor bestemde veiligheidsoverleg. 3. Indien het, naar het oordeel van de burgemeester, noodzakelijk is om de politiecapaciteit te verhogen, brengt de burgemeester deze wens in, in het daarvoor bestemde driehoeksoverleg. 4. Op verzoek van inwoners of in Leusden gevestigde ondernemers zal het COA interveniëren bij overlast of hinder als gevolg van activiteiten door amv’ers in en om het opvangcentrum en op locatie gerelateerde plaatsen. 5. De gemeentelijke bestuursorganen en in het bijzonder de burgemeester maken met betrekking tot situaties rond en in het opvangcentrum gebruik van hun (nood)bevoegdheden, indien dat naar hun opvatting vereist is. 6. Overleg tussen COA, gemeente, politie 1. Op ambtelijk niveau zal er in aanvang ten minste één keer per twee weken veiligheidsoverleg plaatsvinden tussen het COA, de veiligheidsadviseur van de gemeente en de politie. 2.

Op bestuurlijk niveau zal er in aanvang tenminste vier keer per jaar overleg plaatsvinden tussen het COA en de gemeente. 11 / 19

3. In een tweewekelijks overleg tussen het COA, de politie en de gemeente worden alle zaken met betrekking tot de risico's van verstoring van de openbare orde binnen en buiten de locatie besproken in een zogenaamde openbare orde overleg. De burgemeester en de locatiemanager kunnen deelnemen aan dit overleg. Eventuele stakeholders kunnen aanschuiven op verzoek van de deelnemers. Na een half jaar wordt bezien in welke frequentie het overleg verder zal plaatsvinden. 7. Communicatie COA en Gemeente 1. Bij de vestiging van een nieuwe opvanglocatie zijn veel partijen betrokken met soms uiteenlopende belangen. Tot de datum van ingebruikname van het opvangcentrum is de gemeente verantwoordelijk voor de communicatie hierover met haar inwoners. 2. Wanneer het opvangcentrum in gebruik is, informeert het COA omwonenden. Goed contact met de omgeving is belangrijk. Het COA zet zich ervoor in om buurtbewoners en bewoners van het opvangcentrum met elkaar te laten kennismaken. De locatiemanager van het opvangcentrum onderhoudt contact met onder meer de gemeente, de wijkagent, de plaatselijke winkeliersvereniging, sportverenigingen en sociaal-culturele organisaties. 3. Het COA en de gemeente verstrekken elkaar informatie die van belang is voor de uitvoering van de taken van de gemeente of het COA, die verband houden met de aanwezigheid van het opvangcentrum in de gemeente. 4.

Als er sprake is van een ernstig incident zowel binnen als buiten het opvangcentrum dan is de gemeente coördinerend in het naar buiten brengen van informatie. 5. Het COA is telefonisch en per e-mail bereikbaar voor vragen en klachten uit de wijk en stelt daartoe een vast lokaal aanspreekpunt aan. 6. Voor de communicatie voor bewoners zorgt het COA voor wifi op/in het opvangcentrum. 7. Meer informatie over communicatie staat op https://www.coa.nl/nl/vestiging-van-een-azc. 8. Instellen Klankbordgroep 1. Het COA en de gemeente stellen gezamenlijk een klankbordgroep in ter bevordering van de relatie tussen de bewoners van het opvangcentrum en de omwonenden. Het COA faciliteert en financiert de vergaderkosten. 2. Nadere afspraken worden in ieder geval gemaakt over samenstelling van de klankbordgroep en de vergaderlocatie. 3. In de klankbordgroep hebben in ieder geval zitting: vertegenwoordigers van de gemeente, de politie, vertegenwoordigers van de omwonenden, door het COA aan te wijzen diensten en instellingen die in het opvangcentrum werkzaam zijn en het lokale COA-management.

12 / 19

9. Bedrijfsvoering: inspanning werkgelegenheid, inhuren lokale producten en diensten Voor zover (Europese) aanbestedingsregels dit toestaan, spant het COA zich in, diensten en producten die nodig zijn voor de uitvoering van de werkzaamheden, zoveel mogelijk vanuit de gemeente Leusden en de regio te betrekken. 10. Begeleiding en dagbesteding 1. Het COA biedt meer dan alleen onderdak. Het COA begeleidt de amv’ers bij het vormgeven van hun toekomst in Nederland, het land van herkomst of een ander land. In elk opvangcentrum worden programma’s aangeboden en voeren COA-medewerkers gesprekken met asielzoekers over het leven in en rond het opvangcentrum en over hun toekomst. Zo versterken en ontwikkelen asielzoekers vaardigheden die ze nodig hebben om regie te houden op hun eigen leven. Meer informatie staat op: https://www.coa.nl/nl/begeleidingvoorbereiden-op-de-toekomst. 2. Het COA spant zich in zoveel mogelijk dagbestedingsactiviteiten binnen het opvangcentrum aan te bieden, zoals bijvoorbeeld recreatieve activiteiten en (basale) Nederlandse taalles door vrijwilligers. Het COA werkt hierin samen met lokale organisaties waaronder Gastvrij Leusden. 3. Het COA informeert de gemeente over activiteiten die buiten het opvangcentrum plaats zullen vinden. 11. Onderwijs 1. Zoals alle kinderen in Nederland, hebben ook kinderen verblijvend op COA-locaties recht op onderwijs.

Dit is onafhankelijk van de verblijfsstatus. Gemeenten hebben de grondwettelijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat er onderwijs beschikbaar is. Het onderwijs dient volgens de Europese Opvangrichtlijn ten minste binnen drie maanden te worden gerealiseerd. Het is de bedoeling dat iedere gemeente zich maximaal inspant om het onderwijs zo snel mogelijk te realiseren. Dat geldt ook voor het onderwijs aan kinderen verblijvend op COAlocaties. Wanneer amv’ers in een gemeente worden opgevangen, moet onderwijs worden georganiseerd door onderwijsorganisaties. 2. Voor het voortgezet onderwijs is de bekostiging van de onderwijshuisvesting georganiseerd via het gemeentefonds, omdat leerlingen naar een bestaande ISK in de regio gaan. 3. Het COA draagt de verantwoordelijkheid om actief toe te zien op de schoolaanwezigheid van de amv’ers en spant zich in om schoolverzuim tegen te gaan. En voert zo nodig kamer controles uit om te controleren of de amv’ers ook daadwerkelijk naar school gaan. 4. De leerplichtambtenaar van de gemeente ziet toe op de leerplichtwet. Kinderen verblijvend op COA-locaties moeten, net zoals alle andere kinderen, van 5 tot 18 jaar (voor 5 tot 16-jarigen geldt een leerplicht – voor 16 en 17-jarigen geldt een kwalificatieplicht) naar school totdat ze een startkwalificatie hebben gehaald: een havo-diploma, vwo-diploma of een mbo-diploma op niveau 2 of hoger.

13 / 19

5. Het COA stelt een contactmogelijkheid in voor de onderwijsinstelling om schoolverzuim of zorgen daaromtrent te kunnen delen met de locatiemanager van het opvangcentrum. 6. Gemeente verzorgt een groepsgerichte informatiebijeenkomst over de leerplicht aan amv’ers. Het COA ondersteunt deze informatiebijeenkomst met ruimte en tolken. 12. Gezondheidszorg 1. Net als iedereen kunnen asielzoekers naar de huisarts, een verloskundige of het ziekenhuis. COA-medewerkers informeren asielzoekers over de Nederlandse gezondheidszorg en begeleiden minder zelfredzame bewoners bij hun gang naar de zorg. 2. In Amersfoort vindt er een wekelijks huisartsenspreekuur plaats. De medewerkers van het opvangcentrum informeren en begeleiden de amv-ers bij de vraag over/naar dit huisartsenspreekuur. 3. Met gezondheidsvragen kunnen de amv-ers 24 uur per dag bellen met een medisch contactcentrum. De contactgegevens hiervoor worden door het COA in het opvangcentrum verstrekt. 4. De verantwoordelijkheid voor het onderkennen en bestrijden van besmettelijke ziekten in het opvangcentrum en de overige preventieve gezondheidszorgtaken ten behoeve van de bewoners, heeft het COA contractueel belegd bij GGD-GHOR Nederland. De gemeente heeft krachtens de Wet Publieke gezondheid haar eigen verantwoordelijkheid hierin. 5.

De verantwoordelijkheid van het eerste- en tweedelijns zorgaanbod heeft het COA contractueel belegd bij RMA healthcare die de Regeling Medische Zorg Asielzoekers (RMA) uitvoert. 6. Meer informatie over de gezondheidszorg staat op https://www.coa.nl/nl/medische-zorg-aanasielzoekers en https://www.coa.nl/nl/vergoeding-van-medische-zorg. 13. Vrijwilligers 1. Het COA werft en begeleidt (lokaal) vrijwilligers, waaronder vrijwilligers van Gastvrij Leusden, die actief willen zijn in het opvangcentrum en sluit met deze personen een vrijwilligerscontract en draagt zorg voor een vergoeding. 2. In het opvangcentrum zijn vrijwilligers actief. Hun inzet is hard nodig. 3. Meer informatie over vrijwilligerswerk staat op: https://www.coa.nl/nl/vrijwilligerswerk. 14. Evaluatie 1. Partijen monitoren en evalueren de opvang en begeleiding van de alleenstaande, minderjarige vreemdelingen die in het opvangcentrum verblijven. 2. De gemeente is verantwoordelijk voor het organiseren van een evaluatie. De eerste evaluatie vindt plaats na 10 maanden vanaf het moment dat er sprake is van volledige bezetting van het opvangcentrum. 14 / 19

3. Voor deze evaluatie levert het COA onder andere de volgende gegevens aan: a. het aantal incidenten in het opvangcentrum; b. geregistreerde meldingen en klachten inclusief de wijze van afdoen; c. een overzicht van de wijze van invulling van de dagbesteding op de locatie; d. overzicht en verslagen van communicatiemomenten met omwonenden. 15. Klachtenafhandeling 1. Eventuele klachten maakt het COA zo snel mogelijk bespreekbaar. De locatiemanager is vanuit het COA het eerste aanspreekpunt voor vragen en klachten uit de directe omgeving. 2. Voor klachten die niet langs deze weg worden opgelost, bestaat de COA Klachtenregeling. Meer informatie over klachtenafhandeling staat op: https://www.coa.nl/nl/klachtenregeling.

15 / 19

Bijlage C: Toelichting Bestuursovereenkomst 1. Doel Bestuursovereenkomst Inleiding Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zorgt er voor – op grond van de Wet COA - dat vreemdelingen in een kwetsbare positie in een veilige en leefbare omgeving professioneel worden opgevangen en begeleid in een opvangcentrum. Het COA opent pas een opvangcentrum nadat de gemeente daarmee heeft ingestemd. In de bestuursovereenkomst staan afspraken tussen de gemeente en het COA over de vestiging en ingebruikname van een opvangcentrum. Het COA dient over de benodigde vergunningen te beschikken voordat een opvangcentrum in gebruik wordt genomen. De gemeente is door het ondertekenen van de bestuursovereenkomst niet gebonden deze vergunningen te verlenen, maar partijen komen overeen dat de gemeente zich zal inspannen voor een zorgvuldige en voortvarende vergunningverlening. Het doel van de bestuursovereenkomst is: 1.1 Afspraken vastleggen over de vestiging van een opvangcentrum in de gemeente. 1.2 Inzichtelijk maken van elkaars wettelijke bevoegdheden en verantwoordelijkheden op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid, in relatie tot het opvangcentrum.

1.1

Afspraken vastleggen over de vestiging van een opvangcentrum

In de bestuursovereenkomst zijn afspraken opgenomen die nodig zijn voor het in gebruik nemen van het opvangcentrum. Daarbij valt te denken aan afspraken over de locatie, of het een Opvangcentrum of Noodopvang betreft, het aantal bewoners, duur en welke wettelijke financiële uitkeringen beschikbaar worden gesteld (Faciliteitenbesluit). Meer informatie over de praktische en financiële aspecten die de komst van een opvangcentrum met zich mee brengen, zoals communicatie, veiligheid, leefbaarheid, terugkeer en vertrek, bedrijfsvoering van het COA en ook over de uitkeringen en berekensystematiek van het Faciliteitenbesluit staan op de website van het COA https://www.coa.nl/nl/een-azc-de-gemeente De gemeente heeft met het document ‘Aanvullende Werkafspraken’ de mogelijkheid om met het COA aanvullende werkafspraken te maken. Het betreft eventuele aanvullingen en uitwerkingen op de in deze overeenkomst genoemde informatie. Dit gebeurt onder erkenning van elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden. 16 / 19

Aantal vreemdelingen en capaciteitsplaatsen Voor het COA is het van belang om de bezetting in een opvangcentrum optimaal te kunnen gebruiken. Daarom worden in de Bestuursovereenkomst zowel het aantal vreemdelingen als het aantal capaciteitsplaatsen benoemd. In deze bestuursovereenkomst en aanvullende werkafspraken gaat het uitsluitend om de opvang van Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (amv’ers).

Faciliteitenbesluit Indien in een gemeente een opvangcentrum is gevestigd heeft de gemeente recht op uitkeringen volgens het Faciliteitenbesluit. Aan de gemeente wordt jaarlijks door het COA een uitkering verstrekt op basis van het aantal door asielzoekers permanent te bezetten capaciteitsplaatsen verminderd met het aantal op 1 januari van het uitkeringsjaar in de basisregistratie personen ingeschreven bewoners van het opvangcentrum. Het Faciliteitenbesluit maakt voor de bekostiging onderscheid tussen artikel 3 en 4 (Opvangcentrum) en artikel 5 (Noodopvang). Onder Opvangcentrum vallen verschillende typen locaties1 zoals azc (asielzoekerscentrum), col (Centrale Ontvangstlocatie), pol (Procesopvanglocatie), HTL (Handhaving en Toezichtlocatie) en GL (Gezinslocatie). Onder Noodopvang vallen Noodopvang en Aanvullende Opvang (AVO). Het soort opvangcentrum (Opvangcentrum of Noodopvang) wordt vastgelegd in artikel 2, tweede lid van de Bestuursovereenkomst.

1.2

Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid

Op bovengenoemde beleidsterreinen ligt de directe verantwoordelijkheid bij meerdere partijen. Dit is belangrijk om te constateren en te realiseren voor de komst van het opvangcentrum. Uitgangspunt is dat de voor de opvang van vreemdelingen benodigde voorzieningen en de te nemen maatregelen afdoende zijn geregeld in de bestaande wet- en regelgeving. Indien de regelgeving op een bepaald onderdeel niet afdoende blijkt te zijn en hierdoor een knelpunt kan ontstaan, dan kunnen het COA en de gemeente zich gezamenlijk inspannen dit aan te kaarten bij het verantwoordelijke Ministerie. Onderwijs In de Nederlandse leerplichtwet is opgenomen dat alle kinderen in de leerplichtige leeftijd naar school moeten. De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting en inrichting van de 1

17 / 19

onderwijsvoorzieningen en handhaving van de leerplicht. De leerplicht geldt dus ook voor kinderen in het opvangcentrum. Vanaf het moment dat deze kinderen staan ingeschreven in de BRP heeft de gemeente de wettelijke taak de leerplicht van deze kinderen te handhaven. Op grond van artikel 5a van het Faciliteitenbesluit kan de gemeente aanspraak maken op een uitkering verstrekt door het COA voor huisvesting van het basisonderwijs voor kinderen van het opvangcentrum. Meer informatie over het organiseren van onderwijs aan asielzoekerskinderen staat op https://www.coa.nl/nl/onderwijs-kinderen. Gezondheidszorg Net als iedereen kunnen asielzoekers naar de huisarts, een verloskundige of het ziekenhuis. COAmedewerkers informeren asielzoekers over de Nederlandse gezondheidszorg en begeleiden minder zelfredzame bewoners bij hun gang naar de zorg. Op elk azc houdt een huisarts spreekuur. Met vragen over hun gezondheid kunnen de bewoners van een azc 24/7 bellen met een medisch contactcentrum. GGD Net als voor alle andere inwoners van Nederland is de GGD verantwoordelijk voor de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers. Deze zorg omvat onder meer infectie-ziektepreventie en bestrijding, gezondheidsvoorlichting en jeugdgezondheidszorg (JGZ). Ook voert de GGD bij aankomst in Nederland de verplichte controle op tuberculose uit, voor asielzoekers uit landen waar tbc veel voorkomt.

Meer informatie over gezondheidszorg staat op https://www.coa.nl/nl/medische-zorg-aan-asielzoekers en https://www.coa.nl/nl/vergoeding-van-medische-zorg Jeugdhulp Sinds 1 januari 2019 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdhulp aan kinderen die in een opvangcentrum wonen en aan alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv). Gemeenten krijgen hiervoor een vergoeding op basis van het aantal kinderen in het opvangcentrum. Meer informatie over jeugdhulp staat op de website van de VNG https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/asielzoekerskinderen Openbare orde en veiligheid De burgemeester is op grond van de Gemeentewet verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente. De burgemeester en officier van justitie maken op grond van artikel 13 van de Politiewet in het driehoeksoverleg afspraken over de inzet van politie in de gemeente. 18 / 19

Het handhaven van de veiligheid binnen het opvangcentrum valt onder de verantwoordelijkheid van het COA. Indien incidenten binnen het opvangcentrum gevolgen kunnen hebben voor de openbare orde wordt door het COA de politie en de burgemeester geïnformeerd. Om het opvangcentrum veilig en leefbaar te houden, heeft het COA huisregels die asielzoekers in het opvangcentrum moeten naleven. Laten zij hun medebewoners of COA-medewerkers niet in hun waarde of overtreden ze op een andere manier de huisregels? Dan treft het COA maatregelen. Strafbare feiten meldt het COA altijd bij de politie en de gemeente. Samen met de partners uit de bestuursrecht- en strafrechtketen treft het COA maatregelen tegen overlastgevers. Uitgebreide informatie over veiligheid op een opvangcentrum staat op: https://www.coa.nl/nl/veiligheid-en-rond-azcs en https://www.coa.nl/nl/overlast-en-maatregelen. Tussentijdse opzegging van de overeenkomst door COA COA en de gemeente Leusden hebben een tussentijdse opzegmogelijkheid zoals omschreven in artikel 5 lid 4. Deze opzegmogelijkheid ziet er voor het COA op toe dat er als gevolg van onvoorziene ontwikkelingen zoals wetswijzigingen, geopolitieke ontwikkelingen met gevolgen voor migratiestromen en samenstellingen van deze stromen, een mogelijkheid is om de opvang tussentijds te beëindigen.

19 / 19