Document · PDF

Bijlage CUP 2022-2026.pdf

Informatieavond 20 oktober 2022, gemeente LeusdenBij agendapunt: 4: RV Begroting21.041 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

College Uitvoeringsprogramma 2022 – 2026

Leusden, september 2022

College Uitvoeringsprogramma 2022 - 2026 pagina: Inhoudsopgave

Aanbieding

Financieel overzicht

Domein Bestuur 1.1 Veiligheid 1.2 Robuuste en slagvaardige dienstverlening aan samenleving en politiek

5 7

Domein Leefomgeving 2.1 Energie- en warmtetransitie 2.2 Duurzaamheid, klimaatadaptie, versterking groene kwaliteit 2.3 Beleid maatschappelijk vastgoed 2.4 Beleid sport 2.5 De Korf 2.6 Burgemeester Buiningpark en Jan Banninkpark 2.7 Toekomst zwembad Octopus

11 21 27 29 31 34 36

Domein Samenleving 3.1 Beleidskader Sociaal Domein

Domein Ruimte 4.1 Bouwen en wonen 4.2 Leusden op de kaart

40 47

Bijlage 1: Toelichting bij 1.2 Robuuste en slagvaardige dienstverlening

Bijlage 2: Overzicht overige uitgangspunten Coalitieakkoord

Aanbieding Hierbij bieden wij u aan het College Uitvoeringsprogramma 2022-2026 (hierna CUP). Het CUP bevat een nadere uitwerking van het Coalitieakkoord 2022-2026 ‘Met raad en daad!’, dat door de coalitiepartijen Lokaal Belangrijk, CDA en VVD is aangegaan en in de raadsvergadering van 2 juni 2022 is behandeld. In de raad is op 27 juni 2022 afgesproken om een proces op te starten om te komen tot een strategische raadsagenda. In de raadswerkgroep wordt daaraan gewerkt, wij kijken uit naar het resultaat. Het coalitieakkoord en de strategische raadsagenda tezamen is de opdracht aan het college voor de komende vier jaar. In het coalitieakkoord zijn afspraken gemaakt op de onderwerpen die de coalitie belangrijk vindt. In dit CUP zijn deze onderwerpen uitgewerkt. Binnen het thema Duurzaamheid & Energietransitie zetten we in op, wat we nu kunnen oppakken in de bestaande woningvoorraad. Het accent zal liggen op isolatie en het zelf opwekken van energie door de inwoners. Het thema Bouwen & Wonen is gericht op innovatie om het woningtekort te verminderen. Ook willen we de voorbereiding opstarten van de herstructurering van een aantal grote maatschappelijke voorzieningen, zoals onder andere De Korf. Het versterken van de ambtelijke capaciteit zien wij als een noodzakelijke opgave.

Voor het Sociaal Domein hebben we de ambitie uitgesproken het voorzieningenniveau op peil te houden, dit is en blijft een uitdagende opgave. De CUP-formulieren hierna zijn ingericht volgens de vier W-vragen zoals ook worden gebruikt in de programmabegroting: Wat willen we bereiken? met Wie werken we samen? Wat gaan we daarvoor doen? Wat gaat het kosten? Het CUP is voorzien van een financieel overzicht dat u hierna aantreft. De financiële effecten zijn verwerkt in de begroting 2023-2026.

Het college van burgemeester en wethouders van Leusden

Financieel overzicht CUP 2022-2026 De bestuursopdrachten van het CUP zijn doorgerekend op incidentele en structurele financiële consequenties (tabel 1). De doorrekeningen zijn op basis van inschattingen. De incidentele lasten worden grotendeels ten laste gebracht aan het begrotingssaldo. Dit is zichtbaar in tabel 2. De ambities, zoals vertaald in dit CUP, vragen inspanning van de organisatie. In de bestuursopdrachten is daarom ook een inschatting gemaakt van de benodigde incidentele en structurele extra capaciteit. Vaak gaat het daarbij om extra capaciteit in het advies- of uitvoeringsveld waar de opdracht betrekking op heeft. Hiervoor is in tabel 1 ook de bijbehorende extra structurele personele capaciteit (in FTE) opgenomen per bestuursopdracht. Deze personeelskosten zijn verwerkt in de financiële vertaling. Bij de diverse bestuursopdrachten zal ook advies- of uitvoeringscapaciteit nodig zijn op andere terreinen, zoals communicatie, financiën of specifieke vakgebieden. Een deel hiervan is financieel verwerkt in de bestuursopdrachten en een deel wordt uitgevoerd door de bestaande formatie. Structureel 2023 2024 2025 2026 1. Domein Bestuur 1.1 Veiligheid 1.2 Robuuste en slagvaardige dienstverlening 2. Domein Leefomgeving 2.1 Energie- en warmtetransitie 2.2 Duurzaamheid, klimaatadaptatie en versterking groene kwaliteit 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

109 686

109 741

422 61

730 76

3. Domein Samenleving 3.1 Beleidskader Sociaal Domein

Totaal lasten CUP 2022-2026

1,2 10,3

187 67

172

182

25 26 176 30 15

31 33 185

125 57 15

125 5 10

78 71

110

205

185

1,1 0,5

1.427 1.805 1.805 1.805

230 776,0 629,4 479,6 381,8

17,8

Tabel 1 Totaal lasten CUP 2022-2026

3,7

bedragen x € 1.000

Dekking incidentele lasten

2022 2023 2024 2025 2026 Totaal

Bruto saldo incidentele lasten CUP 2022-2026 2.2.2 2.2.2 3.2 4.1-1 4.1-4 4.1-5

162

1,0

Beleid vastgoed Beleid sport De Korf Visie Brgm. Buiningpark en Jan Banninkpark Toekomst zwembad Octopus

4. Domein Ruimte 4.1 Programma Bouwen en wonen 4.2 Leusden op de kaart

Incidenteel 2022 2023 2024 2025 2026 FTE-S

310 1.101

Hitteplan. dekking: 50% uit GRP Hitteplan.dekking: 50% uit reserve toekomstbestendige buitenruimte Beleidskader SD. Dekking 3.2: AR AB jeugdmiddelen 2021 Woonzorgvisie. Dekking reserve volkshuisvesting Transformatie kantoren. Dekking reserve volkshuisvesting Visie zoekgebieden WVG. Dekking: via budget uitvoeringskosten omgevingsvisie Subtotaal niet ten laste van begrotingsresultaat Subtotaal ten laste van het begrotingsresultaat Resultaat

Tabel 2 Dekking incidentele lasten CUP 2022-2026

-5 -50 -25 -80 -230 0

-40 -40 -150 -20 -25 -20 -295 -806 0

826

598

432 3.267

-150 -20

-35 -20

-170 -656 0

-170 -428 0

-55 -770 -377 -2.497 0 0

bedragen x € 1.000

Ambitie:

1.1 Veiligheid

Portefeuillehouder:

Gerolf Bouwmeester

Wat willen we bereiken? Omschrijving in Coalitieakkoord 2022-2026: De gemeente heeft meer verantwoordelijkheid gekregen op het gebied van veiligheid. De capaciteit daarvoor is, ook ten opzichte van gemeenten om ons heen, achtergebleven en knelt. Om die reden investeren wij in meer capaciteit. Wij zetten daarnaast in op faciliteren en lobbyen om ook de politiecapaciteit voor Leusden, Achterveld en Stoutenburg weer op niveau te krijgen. Doelstelling en kwaliteit van het resultaat: Actualiseren van het veiligheidsbeleid waarbij samen met betrokken partners, inwoners en de raad de speerpunten voor de komende jaren wordt bepaald. Meer Samenwerking en kennisuitwisseling met omliggende gemeenten en het RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum). Afbakening: Op basis van de evaluatie en de vast te stellen speerpunten in het nieuwe veiligheidsbeleid zal definitief bepaald moeten worden wat er nodig is aan capaciteit en middelen om deze speerpunten uit te kunnen voeren.

Met wie werken we samen? Toelichting: Bij het bepalen van de speerpunten zullen de volgende stakeholders worden betrokken: • intern: ruimtelijk domein, sociaal domein, handhaving • extern: politie, woningstichting, Lariks, ggz, RIEC en omliggende gemeenten • raad gemeente Leusden • inwoners en ondernemers gemeente Leusden Inbreng inwoners: Via diverse momenten zullen inwoners en ondernemers hun input voor de speerpunten voor veiligheid kunnen inbrengen.

Wat gaan we daarvoor doen? Toelichting: Eind 2022 evalueren we het huidige veiligheidsbeleid en de werkzaamheden en ontwikkelingen van de afgelopen jaren op het gebied van veiligheid. Veiligheid is in toenemende mate een aspect om rekening mee te houden. De aanpak van ondermijning, zorg en veiligheid, jeugdproblematiek en digitale veiligheid zijn thema’s die in toenemende mate aandacht vragen. Het gaat daarbij ook om verbinding van onder- en bovenwereld ofwel ondermijning. Leusden is weliswaar geen onveilige gemeente, maar ondermijning en cybercriminaliteit zijn steeds meer activiteiten om rekening mee te houden. Er is daarbij sprake van een waterbedeffect: ondermijning en cybercriminaliteit richten zich op de zwakkere plekken in de samenleving. In de afgelopen jaren zijn we door capaciteitsgebrek nog onvoldoende in staat geweest om ons veiligheidsbeleid en de implementatie er van op orde te brengen en te houden. Hierbij nemen we ook de toegenomen structurele belasting op de formatie veiligheid mee, die o.a. door de opvang van vluchtelingen in Leusden is ontstaan. In het eerste kwartaal van 2023 wordt de regionale veiligheidsstrategie 2023-2027 vastgesteld waarin de gezamenlijke speerpunten op het gebied van veiligheid voor de regio worden opgenomen.

Op basis van deze gedeelde prioriteiten zal in het tweede kwartaal van 2023 een gezamenlijk integraal veiligheidsbeleid met Zeist, Bunnik en Woudenberg (de gemeenten uit het politie basisteam) worden ontwikkeld. Dit beleid voor de periode 2024-2027, waarin ook gemeentelijke speerpunten zijn opgenomen, wordt aan de raad ter vaststelling aangeboden. Ook het verhogen van de politiecapaciteit in Leusden zal worden opgenomen in het Integraal veiligheidsbeleid. Planning uitvoeringsjaren: 2022: opstellen plan van aanpak, evaluatie huidige aanpak 2023: bepalen speerpunten en vaststellen integraal veiligheidsbeleid 2024: uitvoeren veiligheidsbeleid 2025: uitvoeren veiligheidsbeleid

Wat gaat het kosten? (ambtelijke capaciteit) Raming fte:

2022

2023

Incidenteel: Bestaande capaciteit andere afdelingen

0,12 fte 0,12 fte

Structureel: Waarvan uit bestaande capaciteit:

2,60 fte 2,20 fte

2,60 fte 1,40 fte

2024

2025

2026

2,60 fte 1,40 fte

Toelichting: De structurele formatie hiervoor betreft de bestaande capaciteit, inclusief de formatie die nu wordt ingezet (1 fte) ten behoeve van de Persoonsgerichte aanpak (PGA) en overlast casuïstiek. Er is uitbreiding van capaciteit nodig i.v.m. de toename van meldingen verwarde personen en overlastmeldingen. 0,2 fte uitbreiding staat op de lijst voor nieuw beleid. Gezien de verwachte speerpunten vanuit het nieuwe veiligheidsbeleid, waarbij meer inzet nodig zal zijn op het gebied van ondermijning en cyberveiligheid, verdient het aanbeveling om deze uitbreiding op te hogen naar 0,4 fte. Daarnaast is een deel van de bestaande capaciteit (0,8 fte) wel al in dienst, maar nog niet nog niet structureel begroot). Voor de werkzaamheden m.b.t. het uitvoeren van het integraal veiligheidsbeleid wordt 350 uur begroot (periode september 2022-juni 2023). Dit is inclusief de benodigde uren voor advies vanuit andere teams zoals financiën, communicatie en fysieke domein.

Wat gaat het kosten? (geld) Raming financiën:

2022

2023

2024

2025

2026

€ 109.000

Incidenteel: Dekking: Structureel: Dekking:

Toelichting: De formatie wordt structureel met 1,2 fte uitgebreid, waarvan de afgelopen jaren 0,8 fte incidenteel werd bekostigd.

Aandachtspunten Communicatie: Aandacht voor de meldingsbereidheid inwoners, Ophalen van speerpunten onder inwoners, meer communicatie over de stand van zaken qua veiligheid in Leusden. Risico’s: De gemeenten heeft een beperkte invloed op het op peil brengen van de politiecapaciteit en heeft de afgelopen jaren al veel druk gezet op het verbeteren van deze capaciteit o.a. door het behouden van het politiebureau in Leusden en zodoende de aanrijtijden korter te houden en de bereikbaarheid te vergroten. Evenwel hebben de keuzes t.a.v. deze personele formaties consequenties voor de samenwerking met ketenpartners, waaronder (gemeentelijke) boa’s. Boa’s richten zich weliswaar op de aanpak van kleine overlast gevende feiten in de openbare ruimte, echter kent hun werkveld raakvlakken met die van openbare orde en veiligheid. Steeds vaker zien wij (landelijke ontwikkeling) dat boa’s worden ingezet op OOV (gerelateerde beleids)terreinen. Een gelijkblijvende of afname in politie capaciteit en/of OOV beleidscapaciteit geeft druk op de capaciteit van de boa’s. Overige: Geen.

Ambitie: Portefeuillehouder:

1.2 Robuuste en slagvaardige dienstverlening aan samenleving en politiek Gerolf Bouwmeester

Wat willen we bereiken? Omschrijving in Coalitieakkoord 2022-2026: • Binnen een jaar ligt er een grondige analyse van welke functies structureel moeten en welke met tijdelijke middelen bekostigd kunnen worden. De keuzes van de raad voor deze bestuursperiode zullen daarin meegenomen worden. • Bij alle keuzes die de raad gaat maken, zal de benodigde ambtelijke capaciteit in beeld gebracht worden. Hiermee willen we bereiken dat het werk in balans komt en blijft met de capaciteit. Doelstelling en kwaliteit van het resultaat: Om de dienstverlening aan inwoners, raad en college in stand te houden is het nodig de organisatie te versterken, structurele taken structureel in te vullen en balans tussen capaciteit en gewenst niveau van dienstverlening te creëren. Context: We hebben te maken met een stapeling van complexe vraagstukken in een kritische samenleving. Het vertrouwen in de overheid heeft de laatste jaren een flinke knauw opgelopen. Dat is geen gemakkelijke context. Het is daarin belangrijk dat raad, college en ambtenaren elkaar vasthouden. Samen blijven werken aan haalbare en uitvoerbare plannen is daarbij erg belangrijk. Om de wettelijke taken uit te voeren en de politieke ambities waar te maken is een kwalitatief en kwantitatief goed medewerkersbestand nodig. In maart 2020 is akkoord gegeven op een 3 jarenplan voor de organisatieontwikkeling.

De ambtelijke organisatie is van een versplinterde, zeer ad-hoc ingerichte organisatie die permanent in een overlevingsstand stond aan het ontwikkelen naar een meer gestandaardiseerde en gemanagede organisatie. Het werken aan de organisatieontwikkeling laat duidelijk successen zien: het ziekteverzuim is gedaald, de werktevredenheid gestegen en meer en betere managementinformatie is voor handen. Tegelijkertijd zijn er ook nog stappen te zetten. Zo hebben we in de coronapandemie weinig kunnen inzetten op sociale cohesie, wat een van de belangrijke doelen is van de organisatieontwikkeling. De afgelopen jaren (met de coronapandemie en de vluchtelingencrisis) hebben bij uitstek laten zien dat het huidige tijdsgewricht vraagt om een wendbare en robuuste organisatie. Om te kunnen inspringen op plotselinge veranderingen in systeem en/ of omgeving moet niet alleen voldoende strategisch vermogen en sturing in de organisatie aanwezig zijn (dat is de afgelopen 2 jaar verbeterd), maar ook ruimte bij beleids- en uitvoeringsteams om de bakens te kunnen verzetten en zich aan te passen aan de nieuwe omgeving en aangepaste prioriteiten. Op een aantal onderdelen blijkt nu dat daar nog een inhaalslag te maken is.

Op een aantal andere punten constateren we dat ambities die structureel van aard zijn slechts incidenteel gedekt zijn waardoor nieuwe investeringen nodig zijn om op hetzelfde niveau te kunnen blijven presteren. Afbakening: Deze CUP-opdracht betreft slagvaardig houden dan wel weer slagvaardig maken van de ambtelijke organisatie; niet het uitbreiden ten behoeve van nieuwe ambities. Wel is uitbreiding door enkele nieuwe taken meegenomen. Buiten deze CUP-opdracht vallen: • Alle extra respectievelijk voort te zetten inzet t.b.v. energietransitie; wijkwarmteplannen en duurzame mobiliteit. Hier is zowel sprake van uitbreiding ambities als het in standhouden van incidenteel gefinancierde capaciteit. Om dat bijeen te houden en de koppeling tussen capaciteit en ambities duidelijk te houden is dat niet hier en wel in de CUP-opdracht “Energie en Warmtetransitie meegenomen. • Vervangende en eventuele extra inzet t.b.v. beleid toerisme en recreatie. Eind 2023 is geen budget meer beschikbaar voor de invulling van beleid toerisme en recreatie. “Leusden op de kaart” is echter een aparte CUP opdracht; het is logischer deze taak daar mee te nemen en te wegen in relatie tot de ambities m.b.t. Leusden op de kaart. • Voor Veiligheid is een separate CUP-opdracht opgesteld).

• 1 fte projectleiding klimaatadaptatie: daar is een aparte CUP-opdracht voor waarin de ambities en bijbehorende capaciteit en middelen kunnen worden gekozen.

De versterking van de griffie is juist wel meegenomen ten behoeve van het integraal overzicht en afwegingskader. Het college realiseert zich dat de raad -en dus niet het college- hier het werkgeverschap invult. Ten aanzien van onze dienstverlening en onze digitaliseringsopgaven zien we de noodzaak om hier een visie op te ontwikkelen. We raken met dienstverlening en digitalisering de kern van onze organisatie. Er zijn bestuurlijke keuzes en afwegingen te maken in deze grote onderwerpen.

Met wie werken we samen? Toelichting: Het betreft een interne opgave. Intensieve samenwerking tussen organisatie en college noodzakelijk. De raad moet integraal kunnen kiezen in kwesties van ambities en inzet middelen. Inbreng inwoners: Geen rechtstreekse inbreng.

Wat gaan we daarvoor doen? Toelichting: Het al lopende traject van de organisatieontwikkeling wordt voortgezet en geïntensiveerd. De menskracht is hiervoor al voorhanden. Organisatie op orde: achterstallig/direct nodig (structureel): Om op korte termijn niet in serieuze problemen te komen is op enkele taakvelden direct structurele investering nodig. Dit betreft werkzaamheden die verricht moeten worden. Er valt weinig te kiezen. Verder uitstel van deze investeringen leidt tot niet-invulling van taken en/of extra kosten externe inhuur. Deze taakvelden en de fte waar het om gaat zijn in bijlage 1. beschreven. Organisatie op orde: achterstallig/direct nodig (incidenteel) Om op korte termijn niet in serieuze problemen te komen is op enkele taakvelden direct incidentele investering nodig. De redenen voor het incidentele en dus niet structurele karakter zijn divers: Bij vastgoed wordt nog gewerkt aan een organisatie verbetering; bij WABO en VTH weten we nog niet wat de impact van de WKB en in mindere mate Omgevingswet zullen zijn. Organisatie op orde: ontwikkeling Daarnaast is het nodig om beleidslacunes te vullen op de terreinen visie dienstverlening- en I-visie. We zullen in het licht van de ontwikkelingen opnieuw kijken wat onze visie is op dienstverlening en wat onze I- visie is.

Zonder die (incidentele) investeringen is geen bruikbaar kader voorhanden om investeringsbeslissingen te nemen en te prioriteren over de lange termijn op die grote taakvelden. Ook een eenmalige investering in het beter organiseren van vastgoed/accommodatiebeleid maakt hier deel van uit. Planning uitvoeringsjaren: 2022: achterstallige/ direct nodige formatie inregelen voorbereidingen I- visie voorbereidingen dienstverleningsvisie 2023: -

opstellen I- visie en besluitvorming op I- visie opstellen dienstverleningsvisie en besluitvorming op dienstverleningsvisie

2024: -

implementeren I- visie implementeren dienstverleningsvisie

2025:

uitvoeren I- visie uitvoeren dienstverleningsvisie

Wat gaat het kosten? (ambtelijke capaciteit) Raming fte:

2022

2023

2024

2025

2026

0,53 fte 0,29 fte

p.m.

0,69 fte 0,33 fte

p.m.

APV- en evenementenvergunning Medewerker publiekszaken Medewerker griffie Uitbreiding formatie dataspecialist SD Junior beleidsadviseur SD Generalist SD 1 fte Medewerker BAG-GI BGT Uitbreiding accountmt. bedrijven Formatie teamleider financiën BLNP Rechtmatigheidsverantwoording VIC Beheer kantoorautomatisering

0,67 fte 1,00 fte 0,50 fte 0,17 fte 0,33 fte 1,00 fte 0,50 fte 0,20 fte 0,17 fte 0,50 fte 0,50 fte

0,67 fte 1,00 fte 0,50 fte 0,17 fte 0,33 fte 1,00 fte 0,50 fte 0,20 fte 0,67 fte 0,50 fte 0,50 fte

BOA Werkvoorbereider civiel Inhoudsdeskundige vastgoed Projectleider gebiedsontwikkeling Extra formatie onderwijshuisvesting

1,00 fte 1,00 fte 1,00 fte 1,00 fte 0,30 fte 9,84 fte

1,00 fte 1,00 fte 1,00 fte 1,00 fte 0,30 fte 10,34 fte

Incidenteel Dienstverleningsvisie Incidenteel: Waarvan uit bestaande capaciteit: Structureel: Waarvan uit bestaande capaciteit: I-visie Incidenteel: Waarvan uit bestaande capaciteit: Structureel: Waarvan uit bestaande capaciteit:

Structureel Uitbreiding formatie “achterstallig/direct nodig”:

Toelichting: Structurele capaciteit is afhankelijk van de strekking van de visies en uitkomst analyse.

Wat gaat het kosten? (geld) Raming financiën:

2022

2023

2024

2025

2026

Opstellen visie Dienstverlening* Implementeren visie Dienstverlening

€ 40.000 p.m.

p.m.

Opstellen I- visie* Implementeren I-visie

€ 29.000 p.m.

p.m.

€ 45.000 € 60.000 € 39.000 € 20.000 € 26.000 € 98.000 € 34.000 € 18.000 € 19.000 € 50.000 € 46.000

€ 45.000 € 60.000 € 39.000 € 20.000 € 26.000 € 98.000 € 34.000 € 18.000 € 74.000 € 50.000 € 46.000

BOA dekking: taakmutatie AU Werkvoorbereider civiel Inhoudsdeskundige vastgoed Projectleider gebiedsontwikkeling dekking: anterieure overeenkomsten Extra formatie onderwijshuisvesting

€ 60.000 -€ 34.000 € 77.000 € 100.000 € 100.000 -€ 100.000 € 28.000 € 686.000

€ 60.000 -€ 34.000 € 77.000 € 100.000 € 100.000 -€ 100.000 € 28.000 € 741.000

Incidenteel

Organisatieontwikkeling vastgoed** Dekking: bestaande middelen

€ 50.000 -€ 25.000

Structureel

Toelichting: Zie bijlage 1 voor een toelichting op de genoemde functies. * De benodigde middelen voor implementatie zijn afhankelijk van de strekking van de visie. ** € 25.000 voor eerste onderzoek is gefinancierd uit bestaande middelen, € 25.000 geraamd voor ondersteuning in de implementatie.

Aandachtspunten Communicatie: Over deze opdracht vindt vooral interne communicatie plaats. Dit vindt plaats binnen de bestaande formatie. Risico’s: Wanneer de benodigde capaciteit voor deze opdracht niet wordt gehonoreerd, is het niet mogelijk om de andere CUP-opdrachten naar behoren uit te voeren, omdat dit een (te) groot beslag legt op de bestaande capaciteit. Overige: Geen.

Ambitie:

2.1 Energie- en warmtetransitie

Portefeuillehouder:

Alexandra Kolkman

Wat willen we bereiken? Omschrijving in Coalitieakkoord 2022-2026: •

Samenwerking en lobby gericht op cofinanciering en wegnemen drempels Wij kunnen het als gemeente Leusden niet alleen. Soms hebben wij de kennis (nog) niet in huis en soms gaan wij er niet over. Daarom zetten wij in op een constructieve en effectieve samenwerking met de logische samenwerkingspartners. Dit zijn bijvoorbeeld buurgemeenten, de Provincie en instellingen en bedrijven. Daarnaast gaan wij een actieve rol pakken op de beïnvloeding van landelijk beleid en versterken daarmee onze succesvolle inzet op het binnenhalen van cofinanciering bij Provincie, Rijk en Europa. Wij zetten in op het -zoveel als mogelijk- wegnemen van barrières en drempels, zodat eigenaren de energie- en warmtetransitie van hun woningen, kantoren en bedrijven maximaal kunnen oppakken. Er zijn en komen veel fondsen en subsidies beschikbaar op het vraagstuk van Energie- en Warmtetransitie. Wij zetten in op een actieve lobby om deze naar de gemeente Leusden te halen. De bestemmingsreserve Energie- en Warmtetransitie zal hiervoor als cofinancieringsinstrument worden ingezet. De opgaven voor de energie- en warmtetransitie zullen mede gefinancierd worden uit een nieuw te vormen bestemmingsreserve Energie- en Warmtetransitie. Deze zal gevuld worden met een substantieel bedrag uit de Bestemmingsreserve Toekomstbestendige Openbare Ruimte.

•

Energie- en warmtetransitie Wij willen extra inzetten op het verleiden en belonen van inwoners die bijdragen aan de verduurzaming. De energie- en warmtetransitie begint met bewustwording en beperken van gebruik Wij zetten in op zon op dak én vlak. Er is nog veel ruimte in de versteende omgeving van de gemeente Leusden om te gebruiken voor energieopwekking. Denk aan op daken, aan muren, op geluidschermen, boven parkeerplaatsen en aan randen van bedrijfsterreinen. Hierbij willen wij manieren vinden om het aantrekkelijk te maken om de maximale oppervlakte te gebruiken, in plaats van slechts dat deel dat voor de eigen elektriciteitsbehoefte nodig is. Nieuwbouw moet minimaal nul-op-de-meter zijn en goed voorbereid zijn op de duurzame mogelijkheden van de nabije toekomst. Denk bijvoorbeeld aan bi-directioneel laden en energie- en warmteopslag. Overigens geldt ook hier dat wij -samen met onze bondgenoten- daar waar nodig stevig zullen inzetten op beïnvloeding van beleid en regelgeving. Wij willen innovatie de ruimte geven in onze gemeente. Wij denken dan bijvoorbeeld aan lokale energie- en warmteopslag en isolatie van woningen en bedrijven. De stevige inzet op de wijkwarmtetransitie in de wijk Rozendaal is een prima eerste stap. De transitie zullen wij waar mogelijk intensiveren en uitbreiden.

•

Actieprogramma energie- en warmtetransitie en aanpassen uitnodigingskader Er komt daarom voor het einde van 2022 een ‘Actieprogramma warmte- en energietransitie 2030’, waarin integraal gekeken wordt naar wat nodig is, wat kan en wat mogelijk wordt. Dit programma wordt elke twee jaar, of zoveel eerder als nodig is, herijkt. Wat wij vandaag nog niet weten, kan zo snel verwerkt en toegepast worden. Het Uitnodigingskader Duurzame Opwek passen wij zo aan dat het de waarden van het buitengebied beter beschermt.

Doelstelling en kwaliteit van het resultaat: Een gerichte invulling van de energie-en warmtetransitie waarmee Leusden in vier thema’s (gebouwde omgeving, bedrijven, duurzame mobiliteit en innovatieve opwek en opslag) toewerkt naar een toekomst, waarin: • zoveel mogelijk energie wordt bespaard en in bebouwd gebied op innovatieve wijze duurzaam wordt opgewekt en of opgeslagen; • het restant aan benodigde duurzame energie ook buiten Leusden duurzaam kan worden opgewekt of ingekocht; • en de waarden van het buitengebied beter worden beschermd.

Inhoudelijke thema’s Gebouwde omgeving Een programmatische aanpak om via een wijkgericht / collectief spoor en een individueel spoor te komen tot een aardgasvrije gebouwde omgeving in 2050 en maximale benutting van daken en andere kansen in de gebouwde omgeving voor zonne-energie. Aangezien de transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving bij iedereen achter de voordeur komt, is de inspanning er op gericht om het mogelijk te maken dat iedereen mee kan in deze transitie. Waarbij goede participatie voorop staat naast een intensivering van de individuele aanpak met bijbehorend handelingsperspectief. En binnen deze aanpak aandacht voor het zoveel mogelijk wegnemen van belemmeringen en drempels in de regelgeving, de financiering etc.. Bedrijven Het doel is om de energie die bedrijven in Leusden gebruiken, zoveel mogelijk te besparen en maximaal zelf op te wekken. Waarbij zoveel mogelijk dubbelgebruik plaatsvindt van versteend oppervlak met zonne-energie (bijv. parkeerplaatsen bij bedrijven en kantoren) en opgewekte energie die niet direct zelf wordt gebruikt waar mogelijk wordt opgeslagen. Duurzame mobiliteit Onze inzet is het zoveel mogelijk beperken van de CO2-uitstoot door (auto-)mobiliteit met als einddoel dat alle autokilometers op het bij de gemeente in beheer zijnde wegennet CO2-neutraal verreden kunnen worden.

Innovatieve en grootschalige opwek en opslag binnen en buiten Leusden Ook als we bij bedrijven en particulieren maximaal energie besparen, opslaan en opwekken op dak, vlak en op en langs infrastructuur en onze mobiliteit maximaal verduurzamen, zijn we nog steeds afhankelijk van veel fossiele energie. Daarvoor hebben we, ook in de toekomst, eenvoudigweg te veel energie nodig. We zetten maximaal in op innovaties waarmee meer grootschalig duurzame energie kan worden opgewekt en/of opgeslagen en zoeken naar mogelijkheden buiten Leusden om in de toekomstige Leusdense energiebehoefte te voorzien. Randvoorwaardelijke thema’s Bestemmingsreserve Energie- en Warmtetransitie De te realiseren bestemmingsreserve energie- en warmtetransitie bevat een substantieel bedrag, zodat met geld uit deze voorziening als eigen bijdrage, middelen aangevraagd kunnen worden bij provincie, Rijk en Europa voor projecten waarmee de energie- en warmtetransitie versneld kan worden. De mogelijkheid om hieruit ook revolverende investeringen te doen wordt bekeken en bij het voorstel betrokken. Lobby en subsidies we richten onze lobby en subsidie-inspanningen op het wegnemen van belemmerende regelgeving en het financieren van (nu nog) onrendabele investeringen of activiteiten waarvoor nog geen structurele middelen beschikbaar zijn.

Monitoring We monitoren de voortgang van de impact van onze inspanningen en autonome ontwikkelingen zodat we weten of we op koers liggen om onze doelstellingen te halen en we zo nodig tijdig bij kunnen sturen. Afbakening: De energietransitie bestaat uit een geheel van samenhangende en op elkaar inwerkende thema’s. In onze aanpak ligt de focus op vier bovengenoemde energiethema’s: de gebouwde omgeving, bedrijven, duurzame mobiliteit en de innovatieve en grootschalige opwek en opslag van energie binnen en buiten Leusden. Voor het realiseren van onze doelstellingen zijn we sterk afhankelijk van de bijdrage van externe stakeholders en inwoners. Dit heeft belangrijke consequenties voor de veranderstrategie van het actieprogramma. Deze bestaat uit de volgende principes: 1. Focus op maximaal besparen en duurzame opwek in bebouwd gebied 2. Alertheid op actuele informatie en nieuwe kansen 3. Wendbaarheid door werken in thema’s en indien nodig in strategie 4. Uitnodigend zijn in plaats van dwingend De energietransitie richt zich op alle thema’s, partijen en inwoners die nodig zijn om de energietransitie in Leusden te realiseren. Andere duurzaamheidsdoelen, zoals bijv. circulaire economie of vermindering van verspilling zijn geen onderdeel van het actieprogramma, tenzij zij een duidelijk energie-transitie-component hebben.

Waar het mogelijk is om werk met werk te maken wordt dit zeker in de afweging meegenomen.

Investerings- en uitvoeringskosten van concrete fysieke projecten zijn niet geraamd en vallen buiten de scope van deze CUP opdracht. Bijvoorbeeld wanneer ten gevolge van het volgens deze CUP opdracht op te stellen Plan van Aanpak verduurzaming gemeentelijk vastgoed geïnvesteerd wordt in gemeentelijk vastgoed, vallen deze investeringen buiten deze CUP opdracht, die vallen onder het meerjaren onderhoudsprogramma gemeentelijk vastgoed. Als tweede voorbeeld, voor de realisatie van zonnecarports boven parkeerplaatsen, zullen de (nader te bepalen) gemeentelijke investeringen en gemeentelijke uitvoeringskosten in de projectbegroting worden opgenomen en in dien van toepassing betrokken worden bij het benodigde investeringskrediet. Indien passend bij de op te stellen voorwaarden, kan hiervoor wel gebruik worden gemaakt van de te realiseren Bestemmingsreserve Energie- en warmtetransitie. Ook de inzet van gemeentelijke toezichthouders en projectleiders civiel op fysiek werk t.g.v. de energietransitie (bijvoorbeeld toezichturen bij aanleg van infrastructuur door Stedin) valt buiten de raming van deze CUP opdracht. Hiervoor is dekking vanuit leges. Wel is het van belang dat deze dekking benut wordt voor de benodigde formatie in toezicht en projectleiding.

Met wie werken we samen? Toelichting: Alle gebruikers en eigenaren van gebouwen, het ministerie van BZK, de provincie Utrecht, RESregiogemeenten en Bureau Regio Amersfoort, Waterschap, Woningstichting Leusden, technische adviesbureaus, De Groene Belevenis, IkWilWatt, werkgroep COOL, technisch en financieel adviseurs voor woningeigenaren en bedrijven, energiecoöperaties (i.o.), Vallei Horstee, LTO, NMU, Bedrijvenkring Leusden. Zeker voor de energietransitie in de gebouwde omgeving en de wijkaanpak geldt het eerder door de raad vastgestelde uitgangspunt dat we in de uitvoering met inwoners en partners gelijkwaardig optrekken. Inbreng inwoners: De energietransitie heeft betekenis voor elke bewoner, elk bedrijf en alle gebouweigenaren en vraagt een hoge mate van betrokkenheid. Het gaat immers om hun huis tot “achter de voordeur”, hun portemonnee, hun privé en openbaar vervoer, hun bedrijfspand of parkeerplaats. Daarom wordt er samengewerkt met bewoners en ondernemerscollectieven en wordt bij de wijkaanpak uitgegaan van het vormen van een buurtteam van wijkbewoners met wie we samen tot een wijkplan komen en waarmee we in de uitvoering gelijkwaardig optrekken.

Wat gaan we daarvoor doen? Toelichting: We geven een gerichte invulling aan de energie-en warmtetransitie. Hiertoe gaan we: Programmabreed Een actieprogramma energie- en warmtetransitie 2023 – 2030 opstellen dat duidelijk maakt: • hoeveel energie er in Leusden bespaard kan worden en welke acties van de gemeente daaraan gaan bijdragen; • op welke wijze (proces), met welk tempo en met welke inzet van de gemeente de wijken en werklocaties van Leusden klaar worden gemaakt voor een aardgasvrije toekomst met bijbehorende communicatiestrategie en een collectief aanbod voor individuele bewoners en indien van toepassing bedrijven; • hoeveel energie er op particulier- en bedrijfsdak en -vlak opgewekt gaat worden en welke acties van de gemeente daaraan gaan bijdragen; • hoe de verduurzaming van de mobiliteit in Leusden wordt gefaciliteerd en waar mogelijk versneld en welke acties van de gemeente daaraan gaan bijdragen; • op welke wijze en met welke prioritering we innovaties voor opwek en opslag in de energietransitie volgen en waar mogelijk aanjagen en hoe we duurzame opwek buiten Leusden voor het bereiken van onze lokale doelstelling kunnen benutten; • hoe de energiemix in Leusden zich moet ontwikkelen om de eigen en landelijke (tussen) doelstellingen in (2030 en) 2050 te realiseren. In het coalitieakkoord is opgenomen dat het actieprogramma nog in 2022 gereed zal zijn.

Dit wordt veranderd naar 2023. Door onverwachte druk van de provincie om uiterlijk 1 december 2022 een besluit te nemen over waar in Leusden opwek van windenergie mogelijk is, zijn de prioriteiten veranderd. De prioriteit in 2022 komt te liggen op dit besluit en op een begin maken met het aanpassen van het uitnodigingskader (zie ook hierna bij Innovatieve en grootschalige opwek en opslag binnen en buiten Leusden).

Uitwerking per thema Aan het actieprogramma wordt uitvoering gegeven in vier thema’s: Gebouwde omgeving In de wijkgerichte aanpak starten we naast de reeds lopende pilotaanpakken in Rozendaal en Alandsbeek nog in 2022 met een communicatie-aanpak gericht op de jongere wijken. Vervolgens starten we elk kalenderjaar een wijkaanpak op in twee wijken. Hierbij is de insteek om steeds te kiezen voor één wijk waar de opgave wat complexer is vanwege technische uitdagingen of profiel van de wijk en één wijk waar minder uitdagingen verwacht worden. Deze aanpak wordt na 2 jaar geëvalueerd en zo nodig bijgesteld. Daarnaast wordt de collectieve ondersteuning van Verenigingen van Eigenaren gecontinueerd en trekken we bij verduurzamingsprojecten van de Woningstichting Leusden samen op om daarbij ook de eigenaren van tussengelegen koopwoningen (het zgn. gespikkeld bezit) te verleiden minimaal dezelfde duurzaamheidssprong te maken. Faciliterend aan deze collectieve aanpakken wordt de potentie voor warmte uit riool- en oppervlaktewater vertaald naar een match tussen aanbod en afzetgebied en wordt een model ontwikkeld om binnen buurten kleinschalige warmtecollectieven te realiseren. Kansen die de warmtetransitie biedt om bij te dragen aan de netstabiliteit en netcongestie tegen te gaan worden hierbij betrokken.

Het ondersteuningsaanbod voor individuele woningeigenaren in energieloket IkWilWatt wordt verder uitgebreid en de communicatiecampagne uitgebreid met communicatie op doelgroepniveau en verder geïntensiveerd. Dit betreft ook het uitwerken van een concreet handelingsperspectief in de vorm van marktaanbod voor woningverduurzaming. Daarnaast worden individuele bewoners in de doelgroep van de energie-armoede aanpak gericht ondersteund bij het nemen van maatregelen om de energierekening zo veel mogelijk structureel te verlagen. Hierbij wordt de Woningstichting Leusden betrokken. Waar mogelijk worden wijkstructuren versterkt en actief betrokken bij de aanpak rond energie-armoede om op deze manier structurele energie-armoede preventie mogelijk te maken. Ook worden de aangekondigde middelen van het Nationaal Isolatieprogramma om woningen met slechtere energie labels te verbeteren, aangevraagd om hiermee de woningtransitie voor deze doelgroep toegankelijk te maken. De inzet van de rijksmiddelen van het Nationaal isolatieprogramma en aanpak energie-armoede worden zo veel mogelijk ingezet met de focus op bijdragen aan en voorbereiden op een toekomst zonder gebruik van aardgas.

Met de ervaringen in de pilots voor de wijkaanpak wordt bekeken of en zo ja welke financiële instrumenten naast het instrumentarium van het Rijk, toegevoegde waarde hebben om financiële drempels voor verduurzaming weg te nemen. Voor de aanpak van bedrijvenlocaties wordt in 2022/2023 een provinciale subsidie aangevraagd en daarna een eerste pilot gestart. Deze pilot brengt de kansen voor verduurzaming in beeld en samen met ondernemers wordt een aanpak ontwikkeld om de mogelijkheden uit te voeren (energiebesparing, opwekken, mogelijk opslaan, gasloos). Op basis van deze pilot wordt een aanpak voor de Leusdense werklocaties ontwikkeld. Voor ons eigen vastgoed wordt, parallel aan het actualiseren van het strategisch vastgoedbeleid, in 2023 een plan van aanpak verduurzaming eigen vastgoed opgesteld met als doel een energieneutrale- of leverende en aardgasvrije vastgoedportefeuille in 2030. Onder het huidige stimuleringskader (van het Rijk) is het moeilijk om een positieve business case te ontwikkelen voor het overkappen van parkeerplaatsen met zonnepanelen. Omdat er een groot maatschappelijk belang is gelegen in het realiseren van grotere zonneprojecten in de versteende omgeving wordt desondanks voor de meest kansrijke locaties een investeringsvoorstel ontwikkeld en aan de raad voorgelegd in 2023.

Daarnaast wordt de haalbaarheid van een overkapping met zonnepanelen van (een groot deel van) de milieustraat onderzocht en indien haalbaar wordt hiervoor eveneens een investeringsvoorstel aan de raad voorgelegd. Waar zich concrete kansen voordoen zullen deze onderzocht en benut worden. Tot slot wordt de in december 2020 vastgestelde Transitievisie Warmte uiterlijk in 2025 geactualiseerd. Bedrijven We zetten de ingezette bewustwordingscampagne door waarbij successen van bedrijven in het besparen of opwekken van energie worden gedeeld. Hierbij werken we zoveel mogelijk samen met de Bedrijvenkring Leusden. Daarnaast gaan we verder met het proactief ondersteunen van bedrijven via de inzet van een onafhankelijk energie-adviseur. Deze adviseur ontzorgt de bedrijven bij energie(opwek- en besparingen) projecten. Gelet op de nu bestaande netcongestie verschuift de focus in het opwekken van energie van grotere bedrijfsdaken naar kleinere daken tot ongeveer 200 panelen per dak. In het kader van onze inzet op energiebesparing, gaat de aandacht tevens uit naar de label C-verplichting voor kantoren vanaf 2023.

Duurzame mobiliteit Om het elektrisch rijden in Leusden zo goed mogelijk te faciliteren gaan we onderzoeken of en hoe de elektrische deelauto op wijkniveau kans van slagen heeft en een katalysator kan zijn om ook andere positieve en duurzame veranderingen in een wijk te bewerkstelligen. We stellen een duurzame mobiliteitsvisie en laadvisie op en passen bestaande contracten en afspraken met nieuwe leveranciers van laadpalen hierop aan. Tot slot onderzoeken we effecten en mogelijkheden van een parkeernormering en ander flankerend beleid in nieuwe wijken.

Innovatieve en grootschalige opwek en opslag binnen en buiten Leusden We gaan het “uitnodigingskader zonne-energie en onderzoek windenergie” aanpassen zodat de waarden van het buitengebied beter worden beschermd. Dat heeft consequenties voor de Leusdense energiemix. Om de gestelde doelen te halen moeten we innovaties benutten waarmee meer grootschalig energie kan worden opgewekt en/of opgeslagen. We worden nog actiever in kenniskringen en nodigen marktpartijen uit in Leusden pilots uit te voeren. Aangezien de grootschalige opwek met zon- en vooral wind in de RES-regio ook achterblijft bij de doelstellingen, zullen we ook in RES-verband pleiten voor een programma gericht op innovaties. In het nieuwe actieprogramma wordt in de mogelijkheid voorzien dat Leusden een deel van de eigen energiebehoefte buiten Leusden invult. Dit is voor ons nieuw terrein. We starten met een inventarisatie van de mogelijkheden en het creëren van een inzicht van de voor- en nadelen en de kosten die met de verschillende opties gemoeid zijn. Randvoorwaardelijke thema’s Tevens is er een aantal randvoorwaardelijke thema’s, die relevant zijn voor het programma als geheel en de thema’s afzonderlijk: Lobby en subsidies Onze lobby punten prioriteren we, zodat duidelijk is wat de inzet is van Leusden (met onze partners) in de lobby voor aanvullende middelen en het wegnemen van drempels in de energietransitie.

Bestemmingsreserve Energie- en Warmtetransitie Na besluitvorming door de raad wordt een bestemmingsreserve gevormd waarin 50% van de Bestemmingsreserve Toekomstbestendige Openbare Ruimte wordt gestort. Tevens worden de voorwaarden waaronder deze middelen kunnen worden ingezet om bovenstaande doelen te realiseren gedefinieerd. Met geld uit deze reserve worden subsidies en andere bijdragen aangetrokken om de energietransitie te versnellen. De mogelijkheid om ook (deels) revolverende investeringen uit deze reserve te financieren, wordt onderzocht. Monitoring We passen de monitor leusdenenergie.nl aan op de doelen van het nieuwe actieplan energie.

Planning uitvoeringsjaren: 2022 eenmalig: Bestemmingsreserve Energie- en Warmtetransitie (start) onderzoek deelauto’s (start) aanpassen uitnodigingskader zonne-energie en onderzoek windenergie 2022 en verder: Wijkaanpak Bewustwordingscampagne besparen, opwekken en opslaan door/op/bij bedrijven Energie-adviseur voor bedrijven Aanvragen provinciale subsidie en op basis daarvan pilot bedrijventerrein opstarten Vervolg aanpak andere bedrijventerreinen ontwikkelen op basis van ervaringen pilot Faciliteren laadpalen Stimuleren en faciliteren thuisladen Aanpak energie-armoede starten Aanvragen middelen Nationaal Isolatieprogramma en start uitvoering Actualiseren monitoringsdashboard 2023 eenmalig: opstellen actieprogramma energie en warmtetransitie (afronding) aanpassen uitnodigingskader zonne-energie en onderzoek windenergie Opstellen PvA verduurzaming gemeentelijk vastgoed Opstellen Duurzame mobiliteitsvisie Onderzoeken effecten en mogelijkheden parkeernormering en ander flankerend beleid in nieuwe wijken.

Inventarisatie stimuleren / inzetten / inkopen buiten Leusden duurzaam opgewekte energie Verkenning pilots innovaties duurzame opwek en opslag energie Aanpassen en actualiseren monitoringsdashboard 2023 en verder: Uitbreiding aanbod IkWilWatt Aanpassen contracten aanbieders laadinfrastructuur Actualiseren monitoringsdashboard Prioritering lobbypunten Aanpak energie-armoede, structureel stimuleren / inzetten / inkopen buiten Leusden duurzaam opgewekte energie 2024: Evaluatie wijkaanpak Uitvoering PvA Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Opschalen pilots innovaties duurzame opwek en opslag energie 2025: Actualisatie Transitievisie Warmte

Wat gaat het kosten? (ambtelijke capaciteit) Raming fte:

2022

Incidenteel: 1. Begeleiden PVA verduurzamen gemeentelijk vastgoed Waarvan uit bestaande capaciteit:

2023

2024

2025

2026

0,50 fte 0,50 fte 0,60 fte 1,00 fte

0,50 fte 1,30 fte 0,60 fte 1,00 fte

0,30 fte

0,10 fte

Structureel: 1. Programmamanagement 2. Wijkaanpak 3. Thematrekker mobiliteit 4. Uitvoeringskracht communicatie (programmabreed, projecten, wijkaanpak) 5. Innovatieve en grootschalige opwek en opslag binnen en buiten Leusden 6. Intensivering beheer en coördinatie ondergrondse infrastructuur (team IBOR) 7. Sparringpartner energietransitie t.b.v. met name aqua- en riothermie (team IBOR) 8. Uitvoering PVA verduurzamen gemeentelijk vastgoed 9. Initiatieven begeleiding RO, eigen initiatieven / initiatieven zonder dekking uit leges

0,10 fte

Waarvan uit bestaande capaciteit: 10. Programmamanagement 11. Wijkaanpak 12. Thematrekker mobiliteit 13. Uitvoeringskracht communicatie (programmabreed, projecten, wijkaanpak) 14. Innovatieve en grootschalige opwek en opslag binnen en buiten Leusden

0,50 fte 0,80 fte 0,60 fte 1,00 fte 0,30 fte

NB. de cursieve tekst betreft formatie uit andere afdelingen en is niet financieel verwerkt in dit formulier. Toelichting: Algemeen: Bovenstaand overzicht gaat ervan uit dat de nu structureel beschikbare ambtelijke capaciteit, 1,7 fte, beschikbaar blijft; deze is dan ook in niet het bovenstaande overzicht opgenomen. 1,3,4 en 5: Dit betreft een voortzetting van de huidige inzet die de afgelopen jaren met incidentele middelen is gefinancierd. Het is ambtelijke inzet die langlopend nodig is om de doelstellingen van het nog op te stellen actieprogramma energie en warmte te realiseren. Bij wijziging van deze ambities kan de ambtelijke inzet worden gereduceerd of gestaakt. De inzet kan derhalve ook incidenteel gefinancierd worden en worden uitgevoerd middels langlopende projecten. 2 en 11: Tot en met 2023 is 0,8 fte projectleiding wijkaanpak beschikbaar vanuit incidenteel budget, vanaf 2023 1,3 fte nodig. Daarom in 2023 0,5 fte aanvullend en vanaf 2024 1,3 fte begroot. 10, 12, 13 en 14: voor 2022 is binnen het programma-energie budget om deze inhuur/ambtelijke inzet te financieren.

Wat gaat het kosten? (geld) Raming financiën: Kosten Incidenteel: 1. PvA gemeentelijk vastgoed 2. Evaluatie wijkaanpak 3. Actualiseren Transitievisie Warmte 4. Kosten RES en regio-programma’s 5. Verduurzaming bedrijven 6. Duurzame mobiliteit 7. Innovatieve en grootschalige opwek en opslag binnen en buiten Leusden 8. Actualiseren monitoringsdashboard

2022

2023

2026

€ 10.000 € 30.000 € 40.000 € 40.000 € 50.000

€ 30.000 € 40.000 € 40.000 € 50.000

€ 20.000 € 30.000 € 40.000 € 40.000 € 50.000

€ 30.000 € 40.000 € 40.000 € 50.000

€ 2.000

€ 80.000

€ 50.000

€ 130.000

€ 60.000

€ 70.000

€ 40.000

€ 350.000

€ 30.000 € 40.000 € 30.000 € 50.000 € 228.000

Kosten Structureel: 14. Kosten formatie / inhuur 0,5 fte programmamanagement 15. Kosten formatie / inhuur wijkaanpak (2023 0,5 fte, 2024 e.v. 1,3 fte) 16. Kosten / formatie 0,6 fte thematrekker mobiliteit 17. Kosten formatie / inhuur 1 fte uitvoeringskracht communicatie 18. Kosten formatie / inhuur 0,3 fte thematrekker innovatieve en grootschalige opwek en opslag 19. Ondersteuning en externe kosten wijkaanpak Dekking Structureel:

2025

€ 25.000

Dekking: Incidenteel: Bestaande middelen programma energietransitie: 9. Kosten RES en regio-programma’s 10. Verduurzaming bedrijven 11. Duurzame mobiliteit 12. Innovatieve en grootschalige opwek en opslag binnen en buiten Leusden 13. Overheveling middelen klimaataanpak meicirculaire van 2022 naar 2023

2024

Toelichting: 5 t/m 8: Dit betreft een voortzetting van de huidige activiteiten en projecten die de afgelopen jaren met incidentele middelen is gefinancierd. Het zijn projectgelden om de doelstellingen van het nog op te stellen actieprogramma energie en warmte te realiseren. Bij wijziging van deze doelstellingen kan de uitvoering van projecten worden gereduceerd of gestaakt. Het kan derhalve, in afwachting van zekerheid over structurele Rijksmiddelen, ook incidenteel gefinancierd worden. 9 t/m 12: Voor 2022 is binnen het programma-energie budget om de projecten/inzet te financieren. 13: Voorgesteld wordt de incidentele middelen die het Rijk bij de meicirculaire voor 2022 beschikbaar heeft gesteld over te hevelen naar 2023. In de meicirculaire zegt het Rijk toe met structurele middelen te komen voor de periode 2023-2030. De over te hevelen middelen maken mogelijk de ingezette werkzaamheden en projecten voort te zetten ter overbrugging tot structurele rijksmiddelen bekend en beschikbaar zijn. 14 t/m 18: Inschatting van de kosten voor aanvullend benodigde formatie of externe inhuur.

19: De externe kosten voor de wijkaanpak betreffen met name de inhuur van onafhankelijke buurtbegeleiding, de ondersteuning van een te vormen Buurtteam voor elke nieuwe buurt, kosten voor communicatiemiddelen en het organiseren van bewonersbijeenkomsten, kosten technische ondersteuning om tot een Buurtplan en daaropvolgende realisatie te komen, et cetera. Voor de aanpak per wijk wordt gewerkt volgens het in de lopende pilots opgestelde draaiboek “Handreiking Wijkaanpak”. Deze kosteninschatting is gebaseerd op de ervaringen in de lopende pilots. Uit contacten met andere gemeenten en het Programma Aardgasvrije wijken blijkt dat deze kosten inschatting, door de intensieve samenwerking met bewoners, lager is dan ervaringen van andere gemeenten. Onder het kopje Dekking is de structurele dekking op € 0 geraamd omdat de informatie hierover nog ontbreekt. Het Rijk heeft toegezegd met de meicirculaire 2023 duidelijkheid te geven over de structurele financiering van de uitvoeringskosten van gemeenten voor de energietransitie.

Aandachtspunten Communicatie: Communicatie staat centraal in het programma energietransitie. Op de eerste plaats omdat de noodzaak van een energiebewuste samenleving bij inwoners en ondernemers van Leusden moet doordringen. En ten tweede omdat we onze aanpak voor deze uitdaging continu onder de aandacht willen brengen. Dat doen we niet zozeer om onze inspanningen te ‘showen’, maar vooral om nieuwe initiatieven aan te jagen en inwoners te verleiden om mee te doen. Communicatie zorgt voor inspiratie, verbeeldt, verbindt, laat zien wat er al gebeurt en nog gaat gebeuren. Door te communiceren over resultaten, mijlpalen en voorbeelden brengen we de energietransitie dichtbij, stimuleren we inwoners om in beweging te komen en bevorderen we de bereidheid bij partners om samen te werken.

De uitgangspunten: • Herkenbaar, gestructureerd en regelmatig communiceren van activiteiten rondom energietransitie • Bevorderen van dialoog en interactiviteit met de samenleving en interne organisatie • Vertalen van lastige begrippen naar begrijpelijke communicatie: van systeemwereld naar de leefwereld • Communiceren met behulp van moderne, aansprekende middelen Strategische communicatieplan We werken volgens een strategische communicatieplan dat inzicht geeft hoe communicatie strategisch in te zetten richting zowel externe als interne doelgroepen: inwoners, bedrijven, instellingen, raad en interne organisatie. Communicatie gebeurt op twee niveaus: 1. Op programmaniveau waarbij we communiceren over de route, de mijlpalen en de voortgang. Daarvoor ontwikkelen we een digitale thermometer (dashboard, hoofdstuk x). Aan de hand van vaste kengetallen kan iedere inwoner van Leusden zien waar we staan qua energiebesparing en het opwekken van duurzame energie. 2. Op projectenniveau binnen de vier thema’s waarbij de nadruk ligt op het bieden van handelingsperspectief om mensen in beweging te krijgen, met daarbij specifiek aandacht voor energiebesparing en duurzame opwek. Voor de wijkaanpak hanteren we “de handreiking wijkaanpak“. Er wordt gewerkt met een zogenaamd ‘messagehouse’, dat wil zeggen een overkoepelende kernboodschap met deelkernboodschappen per thema.

Deze dragen we consequent uit en daaraan koppelen we de steeds verschillende projecten en onderdelen. De communicatiemiddelen zijn uitgewerkt en ook een praktische communicatiekalender maken onderdeel uit van het plan: wie communiceert vanuit welk thema wat, wanneer en op welke manier. De keuzes die we maken in de communicatie herijken en actualiseren we regelmatig. In het tweewekelijks programmateamoverleg brengen we informatie vanuit de projecten, ontwikkelingen en sentimenten uit de omgeving bijeen. We duiden deze informatie en spelen hier zo nodig proactief op in. Risico’s: De energie- en warmtetransitie is een langlopend proces. Dit vraagt ook om een langlopend programma, langlopende relaties met partners en dus een langlopende inzet van middelen en menskracht. Dit is een kritische succesfactor. De financiering hiervan met structurele middelen vanuit het Rijk laat helaas nog op zich wachten. In de meicirculaire van 2022 zegt het Rijk toe met structurele middelen te komen voor de periode 2023-2030. Een andere kritische succesfactor is dat belemmerende regelgeving en het elektriciteitsnet snel moeten worden aangepast. De lobby van Leusden en onze partners zal hier op gericht zijn. Overige: Geen.

Ambitie:

2.2 Duurzaamheid, klimaatadaptatie, versterking groene kwaliteit

Portefeuillehouders:

Wim Vos, Alexandra Kolkman

Wat willen we bereiken? Omschrijving in Coalitieakkoord 2022-2026: • Wij kunnen het als gemeente Leusden niet alleen. Soms hebben wij de kennis (nog) niet in huis en soms gaan wij er niet over. Daarom zetten wij in op een constructieve en effectieve samenwerking met de logische samenwerkingspartners. Dit zijn bijvoorbeeld buurgemeenten, de Provincie en instellingen en bedrijven. •

Wij willen de kracht van de natuur en landbouw gebruiken om CO2 op te slaan en tegelijk zo onze groene kwaliteiten versterken. Wij gaan daarom een groot aantal extra bomen planten en inzetten op groene gevels. Hiermee verlagen wij de hittestress in de bebouwde omgeving.

•

Wij versterken de groene buffer langs het Valleikanaal en leggen dit ook vast in beleid.

Doelstelling en kwaliteit van het resultaat: 1. Duurzaamheid: Een vervolg geven aan Duurzaam Doen Leusden (voorheen Duurzaamheidsagenda) samen met inwoners, bedrijven, instellingen en de gemeente. Naast de energietransitie zijn ook andere duurzaamheidsthema’s zoals circulariteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie, voedsel belangrijke thema’s die ook op lokaal niveau spelen. Duurzaam Doen Leusden zet in op bewustwording van inwoners en bedrijven, aanzetten tot een duurzame leefstijl en handelen en het ondersteunen / versterken van duurzame initiatieven in de samenleving. Duurzaam Doen Leusden heeft een looptijd tot en met 2022 en behoeft een nieuwe impuls / vervolg. Bekeken kan worden of er een koppeling gemaakt kan worden naar de Sustainable Development Goals (SDG’s). 2.

Klimaatadaptatie: De gemeente gaat in 2023 starten met het opstellen van een Klimaatadaptatieplan in navolging van het regionale Klimaatadaptatieplan. In dit Klimaatadaptatieplan van Leusden legt de gemeente vast hoe zij omgaat met de gevolgen van klimaatverandering voor de onderwerpen hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen. De laatste drie onderwerpen raken grotendeels aan de wettelijke watertaken van de gemeente (gemeentelijk rioleringsplan). Om dit plan in goede banen te leiden wordt een nieuwe functie gecreëerd in de vorm van een Beleidsadviseur Klimaatadaptatie. Om het onderwerp hitte op een gelijk niveau als de drie andere klimaatadaptatie-onderwerpen vorm en inhoud te geven gaat de gemeente extra aandacht schenken aan het onderwerp hitte in de vorm van een Hitteplan. De provincie Utrecht faciliteert de gemeenten daarbij. Dit, omdat hitte raakt aan de gezondheid van mens en dier, onze gebouwen en onze fysieke leefomgeving. Daarom gaat de gemeente met het onderwerp hitte aan de slag door verbindingen te stimuleren tussen het fysieke en het sociale domein, door de samenwerking te organiseren met maatschappelijke organisaties en overheden en door in te zetten op bewustwording en stimuleringsmaatregelen.

Versterking groene kwaliteit: Actualisatie en evaluatie bomen- en groenbeleid De gemeente gaat het bestaande bomen- en groenbeleid evalueren en actualiseren. Daarmee wordt het beleid in de groene ruimte beter aangepast aan de huidige situatie. In het bomen- en groenbeleid staat de visie van de gemeente hoe de groene openbare ruimte wordt beheerd en onderhouden. Dit beleid heeft invloed op de gemeentelijke kapverordening, het vervangen van bomen en de inrichting van de groene ruimte. Extra bomen planten Naast een hitteplan gaat de gemeente inzetten op maatregelen om de fysieke leefomgeving te koelen. Deze koeling bereiken we door extra groen en het liefst bomen aan te planten. “Het groen is ons goud” *, dus zet de gemeente in op het uitbreiden van deze ‘goudvoorraad’. En wel op plaatsen waar de gemeente teveel verharding heeft liggen. Met een innovatieve kijk op de inrichting van de openbare ruimte pakken we het anders, groener en koeler aan. Kortom, stenen eruit, groen erin. * “Het groen is ons goud” is een uitspraak in de Omgevingsvisie Stedelijk Gebied Gemeente Leusden 2017.

Groene gevels De gemeente gaat inzetten op het koelen van gebouwen. Dit, om de aanschaf van niet-duurzame airconditioners te voorkomen. Ingezet wordt op het natuurlijk-vergroenen en het ‘witten’ van gevels & daken of het aanbrengen van zonwering. Het gaat vooral om het koelen van de buitenschil van gebouwen. De gemeente gaat hiervoor een stimuleringsregeling instellen voor onze inwoners en bedrijven, in de vorm van regeling voor een groen dak ** of een koele gevel. ** Groene daken en zonnepanelen gaan tegenwoordig goed samen. Een groen dak verkoelt de omgeving waardoor ook zonnepanelen (hoger op de poten) een betere opbrengst hebben. Een groen dak draagt verder bij aan de biodiversiteit, het voorkomt de aanschaf van airco’s, het houdt regenwater langer vast en het ziet er ook nog eens aantrekkelijker en levendiger uit.

Groen Groeit Mee (GGM) De gemeente zet zich in om het (recreatief) groen te laten meegroeien met rode ontwikkelingen (zoals woningbouw). Dit is vastgelegd in het Groen Groeit Mee Pact dat de gemeente begin 2022 heeft ondertekend. Dit wordt opgepakt voor de twee uitleggebieden voor woningbouw, Tabaksteeg zuid en noordoost zijde van Achterveld. Versterken groene buffer Valleikanaal In de plannen van de gemeente wordt een strook langs het Valleikanaal opgenomen waarbinnen niet mag worden gebouwd voor de toekomstige woningbouwbehoefte. Hieraan gaat opname van de strook bij de actualisatie van de omgevingsvisies van Leusden vooraf. Een groene en landschappelijke versterking binnen deze strook is afhankelijk van draagvlak onder de eigenaren die vaak boer of landgoedeigenaar zijn. Afbakening: Voor de Energie- en warmtetransitie is een apart CUP-formulier opgesteld en krijgt daar nadere invulling. Versterken groene buffer Valleikanaal Bij het Valleikanaal zijn waterbergingsgebieden aangewezen waarbinnen al niet mag worden gebouwd. Daarnaast is het open schootsveld bij de Grebbelinie van cultuurhistorische waarde die zich niet verhoudt met omvangrijke woningbouw. Daarmee worden de mogelijkheden tot bouwen al flink beperkt. De landgoederen en boeren zijn veelal eigenaar van de grond binnen de strook die tegen het Valleikanaal aan is gelegen.

Eventuele plannen voor een groene en landschappelijke versterking vragen om draagvlak bij deze partijen en financiële ondersteuning. Bij het actualiseren van de omgevingsvisies zal worden onderzocht of er draagvlak is voor een groene en landschappelijke versterking van de groene buffer.

Met wie werken we samen? Toelichting: 1. Duurzaamheid: Met Leusdense bedrijven, instellingen en diverse (vrijwilligers)organisaties zoals Vallei Horstee, De Groene Belevenis, werkgroep Fair Trade, Vlindertuin, Voedselbos, COOL, CML. 2. Klimaatadaptatie: Provincie Utrecht, GGD regio Utrecht, Werkregio Platform Water Vallei & Eem, Manifestregio Klimaat Vallei & Veluwe, Klimaatverbond Nederland, grondeigenaren en ontwikkelende partijen, De Groene Belevenis en Lariks. 3. Versterken Groene Kwaliteit: Provincie Utrecht, Werkregio Platform Water Vallei & Eem, Manifestregio Klimaat Vallei & Veluwe, De Groene Belevenis, De Groene Stad Challenge, Duurzaam Doen Leusden, Vallei Horstee, LTO Gelderse Vallei, Waterschap Vallei en Veluwe, landgoederen, grondeigenaren en ontwikkelende partijen. Inbreng inwoners: 1. Duurzaamheid: Inwoners kunnen deelnemen aan acties of zelf een duurzaam initiatief starten. 2. Klimaatadaptatie: Het klimaatadaptatieplan incl. het hitteplan wordt met maatschappelijk partners en inwoners afgestemd. 3. Versterken Groene Kwaliteit: Herinrichtingsprojecten van de gemeente dienen als natuurlijke startmoment voor de vergroening van de fysieke buitenruimte. Inwoners en bedrijven worden verleid om een bijdrage te leveren aan de koeling van hun eigen buitenruimte en de buitenschil van hun gebouwen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.leusden.nl/api/v1/meetings/3145/documents/34743