Bijlage 1 Regiovisie Samen in de wijk.pdf

Van de regionale inkoop omnv zijn uitgesloten: – Ondersteuning door de wijkteams van inwoners met omnv; – Ambulante ondersteuning voor en na uitstroom uit beschermd thuis; – Kleinschalige, tijdelijke opvang voor relatief eenvoudige hulpvragen; – Woningdeling. Elke inwoner is uniek en ieder herstelproces vraagt een passende benadering. Om dit te realiseren contracteren wij de benodigde aanbieders. Dat willen we doen vanuit partnerschap. Daarom is het uitgangspunt: omnv wordt geboden door een beperkt aantal aanbieders.

33

We willen dat de aanbieder(s): • goed samenwerken; • ondersteuningsmogelijkheden bieden binnen het volledige ondersteuningscontinuüm en verdeeld over de regio; • aan duidelijke kwaliteitseisen voldoen; we sturen op kwaliteit en vraaggericht aanbod (aanbod past bij de inhoudelijke ondersteuningsbehoefte); • samen met ons inzetten op normaliseren: uitstroom, extramuralisering/ambulantisering en spreiding; • proactief missend aanbod ontwikkelen; • goede contacten en een goede samenwerking hebben met FACT7, de sociale basisinfrastructuur en de toegangsteams. Samenwerken en transformeren wordt makkelijker wanneer er zich duurzame partnerschap relaties kunnen ontwikkelen tussen de lokale teams, de lokale basisinfrastructuur, de ondersteuning en de overige keten en kernpartners in het sociaal domein en gemeenten. In zo’n partnerschap kan worden samengewerkt aan doen wat nodig is voor de inwoners van onze gemeenten. Met deze aanbieders werken we de transformatieopgave waar we voor staan verder uit. Dit is een meerjarig proces en verdient zorgvuldigheid voor cliënten, aanbieders en gemeenten.

Financiële samenwerking en risicobeheersing Beschermd wonen financieren de gemeenten in de regio Amersfoort gezamenlijk. In de principeafspraken in 2020 is afgesproken dat het financiële model wordt ingericht op basis van solidariteit en het principe van verevening8. Daarbij zijn de volgende uitgangspunten afgesproken: • Jaarlijks wordt bestuurlijk vastgesteld wat het beschikbare budget voor BW is. • Bij het bepalen van het jaarlijkse budget wordt gewerkt met een totaal. • De totale kosten (op basis van de realisatie) worden eerst gedekt uit het nog beschikbare centrumgemeentebudget; dit geldt voor zowel de huidige cliënten als eventueel nieuw ingestroomde cliënten. Het restant wordt gedekt uit het budget verdeeld over de regiogemeenten (inclusief Amersfoort). • Voorafgaand aan het jaar voldoen alle regiogemeenten een voorschot voor nieuwe cliënten BW, uit het (jaarlijkse toenemende) budget dat zij vanaf 2022 ontvangen (regiobudget).

7 Specialistische, ambulante behandelteams vanuit de ggz 8 Parallel loopt een regionale opgave om te kijken naar Zorgkosten en risicodeling Jeugd. Waar mogelijk stemmen we dit op elkaar af.

34

• Risicoverevening vindt plaats op basis van instroom van nieuwe cliënten en gaat alleen over dit regiobudget. • Gemeenten werken aan uitstroom van huidige cliënten om het risico op budgetoverschrijding en/of wachtlijsten te beperken. • T.z.t. worden zo nodig de afspraken aangepast vanwege de aanvullende inzet op ambulantisering via afbouw van verblijfsvoorzieningen. Het financiële model wordt in Q2 en Q3 van 2021 concreet uitgewerkt aan de hand van deze uitgangspunten. In het model werken we onder andere verder uit: • Invulling risicoverevening; • Gezamenlijk dragen van risico’s; • Financiering en toegang extramurale ondersteuning zoals beschermd thuis; • Uitstroom ambulant naar andere gemeente; • Afspraken over de verwerving (via inkoop of subsidiering) van plekken buiten de eigen regio. Maatschappelijke opvang financieren de gemeenten in de regio Amersfoort ook gezamenlijk. Het wordt gefinancierd vanuit het centrumgemeentebudget. Voor maatschappelijke opvang blijft Amersfoort centrumgemeente tot in ieder geval 2026. Gemeente Amersfoort ontvangt van het Rijk rechtstreeks middelen voor maatschappelijke opvang.

35

Bijlage 1

Inzet op het ondersteuningscontinuüm We hebben sinds 2017 als regio gewerkt aan het ondersteuningscontinuüm. In deze bijlage geven we aan wat er op elk onderdeel is gedaan. 1. Preventie Preventie kan voorkomen dat problematiek verergert waardoor zwaardere professionele inzet noodzakelijk is. Voor alle mensen met een psychische kwetsbaarheid is een preventieve levensstructuur van belang, als basis voor herstel en om terugval te voorkomen. Het sociaal netwerk en de versterking ervan is belangrijk, net als bestaanszekerheid en een zinvolle invulling van de dag met (betaald) werk. Essentiële voorwaarde is volgens de commissie Toekomst Beschermd Wonen (2015) het versterken van zelfmanagement: “Samen met kwetsbare mensen en naasten exploreren wat voor hen de grootste puzzels en uitdagingen zijn in het dagelijkse leven, wat zij zelf kunnen oppakken en wat zij daarbij aan ondersteuning en hulpmiddelen nodig hebben en wat zij wanneer verwachten van professionals.” Dit is gedaan: Preventie is primair een lokale aangelegenheid. Elke gemeente heeft hier op geïnvesteerd, op een manier die past bij de lokale situatie. Ook regionaal is gewerkt aan versterking van preventie. Het project ‘participatie en herstel’ heeft geleid tot betere samenwerkingsafspraken bij trajecten naar werk tussen GGZ Centraal, het UWV en gemeenten in de arbeidsmarktregio.

Vanuit de Transformatiewerkplaats is er meer aandacht gekomen voor GGZ-mantelzorg, inclusief een specifiek ondersteuningsaanbod. 2. Signalering Elke gemeente zorgt voor een goed signaleringssysteem om kwetsbare mensen zo snel mogelijk toe te kunnen leiden naar passende ondersteuning en verdere uitval te voorkomen. Dit is gedaan: ook signalering is een lokale aangelegenheid, dus de uitwerking van signalering verschilt per gemeente. Bemoeizorg is een onderdeel van signalering, gericht op de mensen die zelf geen hulp vragen. De inzet van bemoeizorg is regionaal afgestemd. 3. Melden en toeleiden De commissie Toekomst Beschermd Wonen (2015) pleit voor een laagdrempelige toegang tot zorgfuncties. Inwoners met een ondersteuningsbehoefte moeten hun vraag op een logische plek kunnen stellen. Ook inwoners of organisaties moeten een zorgelijke situatie kunnen melden, waarna signalen goed worden

36

opgepakt. Het juiste loket is goed te vinden en heeft passende expertise. Daar wordt een snelle inschatting van de problematiek gemaakt waaruit een passend plan van aanpak volgt. Diverse toegangen werken goed met elkaar samen. Dit is gedaan: Om de toegang beter te organiseren is in Moed Moet afgesproken dat er een Centrale Toegang (CT) wordt ingericht voor ondersteuning met noodzakelijk verblijf. In 2018 is de CT gestart, inclusief centraal wachtlijstbeheer. Er wordt goed samengewerkt tussen de CT en de lokale teams in de gemeenten. Sinds 2020 heeft de CT de regiefunctie over de ingezette trajecten, om voortdurend te kunnen monitoren of ingezette zorg nog bijdraagt aan herstel. Om een duidelijke plek te hebben voor meldingen van zorgelijke situaties is het regionale Meldpunt Bezorgd gestart. 4. Passende ondersteuning We bieden passende ondersteuning die bijdraagt aan herstel. De ondersteuning is een samenhangend geheel, waarbij op- en afschaling op een flexibele manier mogelijk is en aansluit bij wat nodig is. Passende ondersteuning betekent ook genoeg variatie in het scheiden van wonen en zorg, ambulant en verspreid over de regio. Waar mogelijk bieden we de ondersteuning thuis, waar nodig in een woonvoorziening.

Volgens de commissie Toekomst Beschermd Wonen (2015) vraagt dit voor mensen met een grote kwetsbaarheid een integrale omgeving met een combinatie van toezicht, begeleiding en behandeling, allemaal gericht op herstel. Dat vereist goede samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars, maar ook met aanbieders en het voorliggende veld. Dit is gerealiseerd: Na een succesvolle pilot is het product Beschermd Thuis in 2020 ingekocht. Inwoners krijgen thuis ondersteuning met de zekerheid van 24/7 beschikbaarheid van ambulante zorg. Het programma Brede aanpak dak- en thuisloosheid is gestart, om de ondersteuning van dak- en thuislozen op allerlei gebieden te versterken: grotere diversiteit van woonmogelijkheden, versterking van de activering, vernieuwing van de toegang en inzet op vroegsignalering en schuldhulpverlening. De samenwerking tussen ggz en gemeenten is versterkt door concrete afspraken te maken rondom wederkerigheid om maatschappelijke participatie na opname te vergroten. Om de samenwerking tussen alle betrokken partners te versterken is gestart met de Transformatiewerkplaats mensen met een psychische kwetsbaarheid (TWP). Vanuit de TWP wordt, aan de hand van gezamenlijk geformuleerde speerpunten, gewerkt aan de versterking van de ondersteuning aan psychisch kwetsbare inwoners.

Een van de projecten van de TWP was het project Begeleiden en behandelen complexe doelgroep, dat inzicht heeft gegeven in de samenwerking rondom cliënten met een voor ons moeilijk te behappen vraag.

37

5 Veiligheid Onbegrepen gedrag kan leiden tot onveilige situaties, voor mensen zelf of hun omgeving. In die situaties is naast goede samenwerking tussen de uitvoerders van wetten gericht op zorg en ondersteuning, ook goede samenwerking nodig met partners in de veiligheidsketen, zoals politie, justitie en de reclassering. Bij een beperkte groep mensen is sprake van een ernstig risico op gevaar. Dit vraagt nauwe samenwerking tussen GGZ, gemeenten en veiligheidsketen, vaak via het Zorg- en Veiligheidshuis. Samenwerking is gericht op: • de realisatie van een samenhangende aanpak op de negen landelijke ontwikkelde bouwstenen die lopen van preventie, signaleren, melden, interventie en nazorg; • goed samenspel van alle betrokken partners, die persoonsgericht en domein overstijgend werken, waarbij wordt uitgegaan van de eigen kracht en leefwereld van de persoon en er oog is voor de belangen van de samenleving. Daarnaast heeft de gemeente een rol in de uitvoering van de Wet verplichte GGZ: bij het opleggen van een crisismaatregel en het aanvragen van een zorgmachtiging. Hiervoor werken we samen met OM, politie en GGZ. Inwoners met ernstige psychiatrische problemen of verward gedrag kunnen overlast op straat of in de directe woonomgeving veroorzaken en zichzelf of anderen schade toebrengen. Daarom moeten signalen van mogelijke risico’s op gevaar snel herkend en opgepakt worden.

Dat vraagt om maatregelen waarbij drang en dwang benut kunnen worden om iemand in een gewenste beweging te krijgen. Een goede samenwerking tussen de veiligheids- en de zorgketen is daarbij een randvoorwaarde. Dit is gerealiseerd/versterkt: Om signalen zo goed mogelijk gezamenlijk op te kunnen pakken is gestart met een regionaal overleg in het Zorg & Veiligheidshuis. Als oplossingen niet gevonden worden kan de schakelfunctie worden ingezet, die na een pilot is geborgd. In 2020 zijn de Wvggz en de Wzd ingegaan, waarmee signalen kunnen leiden tot gedwongen behandeling. Met de ketenveldnorm levensloopfunctie en beveiligde intensieve zorg wordt gewerkt aan betere samenhang tussen ondersteuning, zorg en veiligheid op het juiste moment waarbij continu contact wordt onderhouden met de betrokkene. Met het project Begeleiden en behandelen complexe doelgroep is inzicht gekregen in de samenwerking. 6 Wonen Zonder voldoende woonmogelijkheden kan de beweging naar herstel in de eigen omgeving niet gerealiseerd worden. Het staat of valt met de mate waarin we er als regio in slagen om meer

38

variatie en betere spreiding in de regio te realiseren om door- en uitstroom van cliënten mogelijk te maken. Het is van belang hierbij rekening te houden met de draagkracht van de wijk of omliggende buurt. Dit is gerealiseerd: Er is regiobreed een tekort aan betaalbare en passende (sociale) huurwoningen. Gemeenten zetten zich ieder voor zich in om het aantal geschikte woningen te doen stijgen. Hierbij vindt regionale afstemming plaats. Vanuit het programma Wonen en Zorg worden gezamenlijk afspraken gemaakt over urgentieregelingen. Na een succesvolle pilot is beschermd thuis ingekocht, waarmee intensieve ambulante ondersteuning in de eigen woning wordt geboden met 24/7 bereikbaarheid en beschikbaarheid van ambulante zorg. 7 Nazorg Nazorg is onderdeel van de ambulante ondersteuning en daarmee ook een lokale aangelegenheid. Wanneer de directe interventie(s) niet meer nodig zijn, is nazorg aan de orde. Dit kan zich manifesteren in een vorm van waakzaamheid, vinger aan de pols, en vraagt een systematische aanpak. Nazorg is preventie van terugval. Dit is gerealiseerd/versterkt: Om de nazorg na opname te versterken zijn tussen ggz en gemeenten concrete afspraken gemaakt rondom wederkerigheid. Tijdens een opname wordt gewerkt aan randvoorwaarden als huisvesting, daginvulling en sociaal netwerk om maatschappelijke participatie te vergroten.

39

Bijlage 2

Planning van de verschillende inkooptrajecten in de komende jaren.

40

41