Bijlage 1 Masterplan princenhof leusden lq.pdf

Openbare ruimte Princenhof Masterplan

projectnummer 200381 24 mei 2021 1

Masterplan Openbare ruimte Princenhof

COLOFON Titel Opdrachtgever Opdrachtnemer Projectnummer Datum Status 2

Masterplan Park Princenhof Gemeente Leusden SAB 200381 29 april 2021 Definitief

Masterplan Openbare ruimte Princenhof INHOUD Inleiding 5 Uitgangspunten 7 Visie Openbare ruimte Princenhof 11 Structuur Princenhof 13 Natuur is de basis 15 Entrees 17 Groene randen 19 Open weide 21 Nieuwe functies 23 Materialen en beplanting 25 Masterplankaart en deelgebieden 29 Bijlage Beplanting 49

3

Masterplan Openbare ruimte Princenhof PLANGEBIED

Plangebied Masterplan Openbare ruimte Princenhof 4

Masterplan Openbare ruimte Princenhof INLEIDING INLEIDING Dit rapport is een toelichting op het Masterplan Openbare Ruimte Princenhof. Princenhof is een bedrijventerrein en park, aangelegd in de jaren ‘70, in het noordwesten van Leusden. Princenhof wordt omsloten door de Burgemeester de Beaufortweg in het zuiden, de Zwarteweg in het oosten, de Olmenlaan in het noorden en de Groene Zoom in het westen.

LEESWIJZER Allereerst beschrijven we de huidige situatie en de uitgangspunten voor het Masterplan Openbare ruimte Princenhof. Daarna volgt de visie op Princenhof en een uitwerking daarvan voor de materiaalkeuze en de verschillende onderdelen van het plangebied. In de bijlage wordt nader ingegaan op de beplantingskeuze voor Princenhof.

Op het bedrijventerrein Princenhof is sprake van leegstand en veroudering van kantoorpanden. De gemeente Leusden heeft daarom in 2017 een stedenbouwkundige strategie voor het hele gebied opgesteld waarin transformatie mogelijk wordt gemaakt van bedrijven naar wonen: ‘Princenhof, uitwerking kansen-kaders-kwaliteiten’. Hierin worden de kaders gegeven waarbinnen initiatieven voor transformatie naar woningbouw in Princenhof kunnen plaatsvinden. Princenhof ontwikkelt zich zo geleidelijk aan tot een gebied waarin een mix ontstaat van wonen, werken en recreëren. Omdat niet alle bedrijven zullen transformeren van kantoor naar wonen, of nog niet op korte termijn, is er een plan nodig dat er voor zorgt dat er uiteindelijk een samenhangend geheel gaat ontstaan. De openbare ruimte vormt daarin de verbindende schakel. Dit Masterplan is een uitwerking van de strategie voor de openbare ruimte van Princenhof. Het beschrijft hoe Princenhof aansluit op de omgeving, wat de betekenis is van de infrastructuur in de toekomstige situatie, wat de rol is van het park in Princenhof en hoe de nieuwe woongebieden aan gaan sluiten op het groen en op de infrastructuur. Door het Masterplan Openbare ruimte Princenhof wordt voor iedereen duidelijk wat het streefbeeld is voor de openbare ruimte en de kosten en de exploitatie kunnen in beeld gebracht worden.

Gemeente en initiatiefnemers kunnen gezamenlijk toewerken naar een samenhangend en aantrekkelijk woonwerkgebied. 5

UITGANGSPUNTEN

Masterplan Openbare ruimte Princenhof HUIDIGE SITUATIE BEDRIJVENTERREIN De kwaliteit en uitstraling op het bedrijventerrein wisselt. Er is leegstand en er zijn kantoorpanden die verouderd zijn, maar er zijn ook kantoorpanden die goed voldoen. Er zijn op dit moment twee locaties in ontwikkeling naar wonen: Larikslaan 3 en Kastanjelaan 7. Deze locaties zijn al opgenomen in dit Masterplan. Voor toekomstige locaties worden principes opgenomen voor de aansluiting op de omgeving en voor de inrichting van de openbare ruimte. INFRASTRUCTUUR De infastructuur van Princenhof is afgestemd op bedrijven en is op sommige plekken gedateerd. Wanneer de functie gaat wijzigen naar wonen moet ook de infrastructuur daarop worden aangepast. HET PARK Het park in Princenhof is destijds aangelegd als buffer tussen de woonwijk Hamersveld en het bedrijventerrein Princenhof en voor de opvang van regenwater. Het maakt deel uit van een grotere groenstructuur in Leusden. Kenmerkend voor dit park is het natuurlijke karakter en de prominente aanwezigheid van water. Het park heeft ook een gesloten karakter. Naast de functie voor natuur dient de beplanting ook als afscherming van de bedrijven. De entrees van het park liggen verborgen.

Kastanjelaan 7 wordt ontwikkeld naar wonen

Er zijn kantoorpanden in Princenhof die goed voldoen

Er is groot onderhoud nodig van de beplanting in het park

Entrees van het park liggen verborgen

Park Princenhof is aan groot onderhoud toe, het park is dichtgegroeid. Een aantal bomen heeft een slechte conditie, waaronder veel essen. De bomen staan soms te dicht op elkaar en samen met de dichte struikenlaag, met name de taxussen, zorgt dat er voor dat weinig andere soorten planten zich nog kunnen ontwikkelen. Het water wordt 1 x per 7 jaar gebaggerd. Dit onderhoud staat voor eind 2021 op de planning. Er wordt een inlaatplaats voor de onderhoudsboot vrijgehouden.

8

Masterplan Openbare ruimte Princenhof UITGANGSPUNTEN Er is een aantal uitgangspunten voor de uitwerking van de Openbare ruimte Princenhof in een Masterplan: het in de inleiding al genoemde ‘Princenhof, uitwerking kansen-kaders-kwaliteiten (2017)’, een enquête onder bewoners, bedrijven en initatiefnemers, een ondeRzoek van de KNNV uit 2012, een onder- en bovengrondse inmeting, een bomeninventarisatie en de al lopende ontwikkelingen. In ‘Princenhof, uitwerking kansen-kaders-kwaliteiten (2017) zijn de kaders beschreven voor transformatie van kantoorpanden naar wonen. Hiernaast is schematisch weergegeven hoe het openbaar groen de verbinding gaat vormen tussen het park, de bedrijven en de nieuwe woongebieden.

Princenhof UITWERKING KANSEN-KADERS-KWALITEITEN

December 2017

Schema groene verbindingen Princenhof (uit: Princenhof, Uitwerking kansen-kaders-kwaliteiten (2017)

9

Masterplan Openbare ruimte Princenhof UITGANGSPUNTEN Masterplan openbare ruimte Park Princenhof Leusden UITVOERING IN VERSCHILLENDE FASES Ontwikkelingen in Princenhof zullen in verschillende fases gaan plaatsvinden, afhankelijk van de initiatieven. Op de hoek Olmenlaan / Larikslaan is de transformatie naar wonen al gerealiseerd. Voor Larikslaan 3 en Kastanjelaan 7 zijn er plannen in ontwikkeling. Deze zijn al opgenomen in dit Masterplan. Andere transformaties naar wonen zullen gefaseerd worden uitgevoerd, net als de hiermee gepaard gaande aanpassing van de openbare ruimte. Mogelijke ontwikkelingen op korte termijn zijn Larikslaan 1, 4 en 6.

transformatie in ontwikkeling transformatie gerealiseerd mogelijk transformatie in de toekomst 10

Masterplan Openbare ruimte Princenhof ENQUÊTE Het KNNV heeft in 2012 in opdracht van de gemeente een onderzoek gedaan naar de aanwezige plantensoorten. De KNNV geeft in hun rapport een aantal suggesties voor verbetering van de natuurwaarden. Daarnaast is er een enquête gehouden bij bewoners, bedrijven en intitiatiefnemers die betrokken zijn bij Park Princenhof. Ook daaruit is een aantal ideeën en suggesties naar voren gekomen. De natuur en de rust worden hoog gewaardeerd maar de bewoners vinden dat er onderhoud nodig is, dat de paden slecht beloopbaar zijn en dat het een parkachtiger karakter mag krijgen. SUGGESTIES KNNV Het KNNV doet onder andere de volgende suggesties voor het park: • Voor meer variatie in vegetatie kunnen delen van de oevers afgevlakt worden. Nattere, geleidelijk aflopende oevers bieden ook betere leefomstandigheden voor amfibien. • Het park kan aantrekkelijker worden wanneer er meer kruidachtigen voorkomen. Daarvoor is meer licht op de bodem nodig. Dat kan door hier en daar bomen en struiken te verwijderen. • Het park aantrekkelijker maken voor vogels, vlinders en andere insecten door aanplant van vogel/vlinderplanten en struiken. • Om vermesting tegen te gaan zijn hondenpoepafvalbakken bij de in- en uitgangen wenselijk. • Er komen in het park veel stinzenplanten voor. Dit zou een thema kunnen zijn voor het park

ENQUÊTE BEWONERS, BEDRIJVEN EN INITIATIEFNEMERS Uit de enquête komt een aantal punten naar voren: POSITIEF gewaard worden: • het groen en de waterpartijen • de natuur • de rust • de ruimte • de bomen in het park en langs de wegen • mooie wandelroute • afscherming bedrijven • bomen langs wegen • stoepen langs de wegen NEGATIEF vindt men: • het park voelt onveilig • er is achterstallig onderhoud • de paden zijn slecht beloopbaar • de paden zijn (te) smal • het park heeft geen verblijfskwaliteit • het is er vaak vies • er is geluidsoverlast • er wordt gefietst • het park heeft geen goede ingangen • het park loopt niet rond

Natuur en rust zijn belangrijk in het park

De WENSEN voor Park Princenhof vanuit de enquête zijn: • het park mag ‘parkachtiger’ worden • beter onderhoud van het groen • meer bloemen • het toekomstig wonen afschermen • betere paden in het park • betere doorzichten in het park • duidelijker ingangen van het park • meer bankjes, ook bij het water • behoud van groen en bomen CONCLUSIES VOOR DE TOEKOMST VAN PRINCENHOF • Park Princenhof moet, ondanks de gefaseerde ontwikkeling van bedrijven naar wonen, een samenhangend geheel worden. • Het park moet straks een verbinding krijgen met de (nieuwe) woonomgeving. • Het groene, natuurlijke karakter van het park werkt door in heel Princenhof. • Er is onderhoud nodig in het park: dunning van bomen en struiken en baggeren van het water. • Er is een wens voor meer variatie in beplantingssoorten, voor beleving en voor vergroting van de natuurwaarde. • De wandelpaden in het park vragen verbetering. • Stinzenplanten zijn een kans voor een thema in het park. • Er zijn duidelijk herkenbare en aantrekkelijke entrees nodig. • Er zijn straks meer functies nodig in het park.

Stinzenplanten zijn een kans voor het park 11

VISIE OPENBARE RUIMTE PRINCENHOF

13

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE

14

De Larikslaan wordt versmald en krijgt een knip voor autoverkeer

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE STRUCTUUR PRINCENHOF Er is geen harde scheiding meer tussen het bedrijventerrein, het park en het wonen. Het groen loopt vanuit het park door in de nieuw te ontwikkelen woongebieden en langs de ontsluitingswegen. Princenhof wordt hierdoor meer een geheel met een zoveel mogelijk natuurlijk en groen karakter. De ontsluiting van Princenhof verloopt via de buitenkant: tussen de rotonde aan de Zwarteweg, via de Olmenlaan en het westelijk deel van de Larikslaan, en de Groene Zoom. De bedrijven en de woningen aan de Kastantjelaan zijn bereikbaar met de auto. Het oostelijk deel van de Larikslaan krijgt een andere functie door de ‘knip’ in de weg en wordt als woonerf ingericht. De woongebieden blijven bereikbaar met de auto maar het overige deel van de Larikslaan gaat deel uitmaken van de groenstructuur die vanuit het park in het toekomstig woongebied in komt. Hier ligt alleen een fiets-/voetpad. De inrichting van de Larikslaan wordt daaraan aangepast. Wandelen blijft de hoofdfunctie van het park. De wandelroute door het park wordt beter toegankelijk en krijgt verbindingen naar de nieuwe woongebieden. Het pad blijft een halfverhard pad maar wordt verbeterd en waar dat mogelijk is verbreed. Het blijkt uit de enquête dat fietsen heel verstorend werkt in het park. Fietsen is daarom in het park niet toegestaan.

Via de Larikslaan en om het park heen zijn goede fietsroutes. Om het park ook voor rolstoelen en rollators toegankelijk te houden worden er in eerst instantie geen fietssluisjes geplaatst.

Auto Fietser Voetganger Auto, fietser en voetganger

Wandelen blijft de hoofdfunctie van het park 15

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE

16

een betere beleving van de natuur in het park

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE NATUUR IS DE BASIS Het groen in Princenhof wordt een verbindend element tussen park, wonen en bedrijven. De natuurwaarden en de waterkwaliteit in het park zijn waardevol en blijven de basis van het park. De natuurlijke sfeer van het park werkt door in heel Princenhof: in de inrichting van de aansluitende woongebieden, in het groen langs de Olmenlaan en Larikslaan, in de beplantingskeuze, de materiaalkeuze en in het gebruik. Aan het park wordt meer variatie toegevoegd: in natuurwaarden, in sferen en functies. Om meer variatie in de natuurwaarden aan te brengen gebruiken we de karakteristieken in het park om, naast een aantrekkelijk beeld, verschillende leefomstandigheden voor planten en dieren te creëren: plekken met mooie bomen, struiken met sierwaarde, een vogelbosje, een ijsvogelwand, een plek met vooral beuken, stinzenplanten, een open weide en natuurvriendelijke oevers.

Wonen Romantisch Natuur Groene verbinding met de omgeving

De natuurwaarden in het park zijn de basis 17

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE

18

open, aantrekkelijke en uitnodigende entrees

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE DE ENTREES De entrees worden open, aantrekkelijk en uitnodigend. Ze zijn herkenbaar door een speciaal voor het park ontworpen markering om mensen welkom te heten in het park. De markering is van hout en de stijl wordt toegepast voor een welkomstbord, poort of paal, voor een fietssluis om scooters te weren en voor het stallen van fietsen bij de hoofdentrees van het park. Hiermee krijgt het park een eigen gezicht. De markering van het park is een ontwerpopgave voor een (plaatselijke) kunstenaar. De entrees zijn ook open en uitnodigend door beplanting met veel sierwaarde. Vanaf de hoofdentrees is er een doorzicht naar de rest van het park. In de entrees staat een aantal nutsgebouwen. In de Larikslaan is deze al beschilderd. Bij de entree aan de Zwarteweg worden deze gebouwtjes ook beschilderd met een thema zodat ze een geheel gaan vormen.

Grote entree Kleine entree Overige entree

Beschilderding nutsgebouw Larikslaan 19

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE

20

een rustige zitplek in de hoeken van het park, met uitzicht op het water

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE GROENE RANDEN Het park heeft verschillende soorten groene randen. De achtertuinen langs het water zijn groen en afwisselend open en dicht en op sommige plekken met een natuurlijke strook en flauwe oever. Langs de bedrijven en langs muren is er een groene rand die het zicht op onaantrekkelijke wanden ontneemt. Langs de nieuwe woongebieden is er een groene overgang van prive naar het park. Er zijn nieuwe open groene verbindingen van het park naar de woongebieden

Achtertuinen op het park Voorkanten op het park Koppen op het park Afscherming met beplanting

Het park heeft groene randen 21

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE

22

zitten, liggen of spelen op het gras

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE OPEN WEIDE Om ook een plek voor een weide in het park te creëren wordt de meest zonnige en open plek in het park omgevormd naar gazon. Hier kunnen mensen op mooie dagen in het gras zitten en genieten van de zon. Er staan een paar mooie solitaire bomen voor schaduw op warme dagen.

Er is ruimte voor een open plek in het park 23

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE

24

avontuurlijk spelen op het speeleiland

Masterplan Openbare ruimte Princenhof VISIE NIEUWE FUNCTIES Omdat er meer mensen rond het park gaan wonen krijgt het park meer functies dan alleen een wandelpark. Er wordt een speelplek toegevoegd aan het park. Het zuidelijke eiland verandert van een doorgangsroute naar een natuurlijk en avontuurlijk speeleiland. Het speeleiland is toegankelijk met een brug. Een van de twee huidige bruggen komt te vervallen. Door het park heen zijn er natuurlijke speelaanleidingen: het water, wat stenen of wat stammetjes om op te zitten of op te springen.

A

B

Daarnaast wordt een vlonder aangelegd om het water beter te kunnen beleven. Aan weerszijden ligt een flauwe oever zodat de vlonder tussen riet en oeverbegroeiing komt te liggen.

A

Op een aantal plekken in het park staan bankjes om elkaar te kunnen ontmoeten.

A

G

Voor de vogels en insecten (en ter educatie) staat er een paal met vogelhuisjes en een insectenhotel in het park. Er wordt ruimte vrij gehouden voor een neuwe open waterverbinding richting de Larikslaan.

B

F

J

C D

A

D

K I E D

A - Meerdere entrees (6x) B - Fietsenrek (2x)

C

C - Nieuw materiaal pad (hele gebied)

H

D - Bankjes - (4x) E - Steiger (1x)

D

A

F - Takkenril (1x) G - Picknicktafel (1x) H - Natuurlijk speeleiland (1x)

A

I - Paal met mezenkasten (1x) J - Insectenhotel (1x)

Een van de eilandjes wordt een natuurlijk speeleiland

K - IJsvogelwand (1x)

25

MATERIALEN & BIODIVERSITEIT

Masterplan Openbare ruimte Princenhof MATERIALEN & BIODIVERSITEIT MATERIAALKEUZE In Leusden wordt voor de inrichting van de openbare ruimte het materiaal toegepast zoals beschreven in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). BESTRATING Voor Princenhof geldt volgens het HIOR de sfeer ‘geborgen’. Dat houdt in dat voor de rijbaan gebakken klinkers in keiformaat worden toegepast en voor het trottoir 30x30 cm, type Lavaro 402, met toplaag. WANDELPAD Het wandelpad in het park wordt uitgevoerd in halfverharding, Hansegrand Original. Dit materiaal wordt ook in andere delen van Leusden als halfverharding toegepast. Het wandelpad wordt 1.50 meter breed zodat het beter beloopbaar wordt, ook voor bezoekers met een rolstoel of kinderwagen. Waar dat niet mogelijk is in verband met bestaande bomen blijft het pad smaller.

Lavaro 402 met toplaag

Trottoirtegels (bron: HIOR Leusden)

Hansegrand - Original

Rijbaan in gebakken klinkers en trottoir in de Olmenlaan, armatuur Mini- / Maxi Nicole

Verlichtingsarmatuur Ariane

VERLICHTING De verlichtingsarmaturen die langs de Olmenlaan, het westelijk deel van de Larikslaan en de Kastanjelaan worden toegepast zijn Mini- en Maxi Nicole (Innolumis) en in de woongebieden en het oostelijk deel van de Larikslaan Ariane (Innolumis) met RAL kleur 7035 en kap opaal. In het park is geen verlichting.

28

Masterplan Openbare ruimte Princenhof MATERIALEN & BIODIVERSITEIT MEUBILAIR PARK Park Princenhof krijgt een eigen gezicht en een natuurlijke uitstraling. Dat eigen gezicht komt tot uiting in de speciaal ontworpen markering bij de entrees van het park en het stoere, natuurlijke karakter van het materiaalgebruik voor het meubilair. Er wordt bij voorkeur een type gekozen dat voor soortgelijke (natuurlijke) plekken in Leusden in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte kan worden opgenomen. Een andere mogelijkheid voor dit park is om de bankjes en de fietsenrekken mee te ontwerpen met de markering van het park, het liefst van hout van bomen die in het Princenhof gekapt moeten worden. Hiernaast staan voorbeelden van de gewenste uitstraling. Een afvalbak komt alleen in de entrees van het park te staan. In de entrees wordt ook gewezen op het verbod op hondenpoep. SPELEN De speelelementen in het park hebben een natuurlijke uitstraling. Op het speeleiland wordt een speelplek aangelegd. Verspreid door het park zijn er natuurlijke speelaanleidingen, bijvoorbeeld het water, een paar stenen of wat elementen van hout uit het park.

Afvalbak Box Bin (Streetlife)

Natuurlijke uitstraling fietsparkeervoorziening (Streetlife)

Houten bankje, bij voorkeur van hout uit het park

Natuurlijke speelaanleidingen 29

Masterplan Openbare ruimte Princenhof MATERIALEN & BIODIVERSITEIT BIODIVERSITEIT Er komt meer ruimte voor biodiversiteit in het park door variatie aan te brengen in de leefomstandigheden Door het groot onderhoud dat uitgevoerd gaat worden komt er meer licht in het park en daardoor krijgen meer soorten de kans om zich te ontwikkelen. Dat geldt niet alleen voor de beplanting maar ook voor het water. Door te baggeren verbetert de waterkwaliteit en daardoor de omstandigheden voor planten en vissen. Uitgangspunt voor de soortkeuze voor de beplanting is zoveel mogelijk inheemse soorten of soorten met een andere waardevolle eigenschap zoals eetbare vruchten, een grote sierwaarde of een belangrijke functie voor vogels, insecten, bijen en/of vlinders. MAATREGELEN • In de soortkeuze wordt gekeken naar een zo groot mogelijke spreiding van bloeitijden zodat bijen, vlinders en insecten door het hele jaar heen voedsel kunnen vinden. In het park worden met name stinzenplanten een belangrijk thema. Deze planten bloeien al vroeg in het voorjaar. • Op verschillende plekken in het park wordt een natuurvriendelijke oever aangelegd. Hierdoor ontstaat een diversiteit aan milieus voor planten. Ook wordt het water uitgediept tot 1.25 meter diepte. • Op een van de eilandjes wordt aan de rustige kant een ijsvogelwand gecreëerd.

Een van de bomen wordt omgetrokken waardoor de kluit boven komt waarin de ijsvogel zich kan vestigen. • Soms blijft oud hout staan om plaats te bieden aan spechten en kleine insecten. • Klimop in bomen biedt naast een voedselbron voor vogels en vlinders ook een plek aan eekhoorns. • Een takkenril in het park biedt plek aan kleine zoogdieren zoals bijvoorbeeld een egel. • Verspreid door het park worden nestkasten geplaatst voor verschillende vogels, onder andere voor de bosuil. In de bijlage wordt ingegaan op de toe te passen bomen, heesters, vaste planten en stinzenplanten. 30

Wilde bij (bron: natuurpunt.be)

Specht (bron: Natuurmonumenten)

Bosuil (bron: de-veluwenaar.nl)

IJsvogel (bron: Vogelbescherming)

Natuurvriendelijke oever (bron: Waterschap Vallei en Veluwe

Eekhoorn (bron: Zoogdiervereniging)

MASTERPLANKAART

Masterplan Openbare ruimte Princenhof MASTERPLANKAART Op de Masterplankaart hiernaast staat het streefbeeld voorPrincenhof. De transformatie van kantoren naar wonen vindt gefaseerd plaats. Met het Masterplan wordt er samenhang gebracht in de inrichting van het nieuwe Princenhof. Het park en de openbare ruimte is daarin de verbindende schakel. In het park komt meer variatie om de natuurwaarden te vergroten, voor een grotere belevingswaarde voor bezoekers en omwonenden en er wordt een aantal nieuwe functies toegevoegd om het park meer gebruikswaarde te geven.

32

Masterplan Openbare ruimte Princenhof ONDERDELEN PARK PRINCENHOF In de volgende bladzijden wordt per onderdeel van het park het beeld, de maatregelen om dat beeld te bereiken en de toe te passen beplantingssoorten beschreven. Daarvoor zijn de volgende deelgebieden onderscheiden die door het wandelpad verbonden worden:

1

1. Olmenlaan, Larikslaan (west) en Kastanjelaan 2. Larikslaan (oost) 3. Overgang wonen - park 4. Hoofdentree Larikslaan 5. Hoofdentree Zwarteweg 6. Entree Burgemeester de Beaufortweg 7. Stinzenhoek oost 8. Groene verbinding naar de Larikslaan 9. Ruimte rond het water 10. Open weide 11. Vogelbosje 12. Beuken 13. Speeleiland 14. Stinzenhoek zuid 15. Groenprincipes woonpark

1 15 1

2

2

4 3 10

8 9

5

3 7

11

1

3 15 12 3 15

13 14 6

33

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 1 OLMENLAAN, LARIKSLAAN WEST & KASTANJELAAN De hoofdwegen in Princenhof krijgen een zelfde beeld: een rijbaan van gebakken klinkers in keiformaat, een trottoir met tegels van 30x30 cm en waar mogelijk bomen in een groenstrook langs de weg. BEELD OLMENLAAN • Langs de Olmenlaan ligt aan een zijde een groenstrook met verspreid staande bomen van de 1e grootte en aan de andere zijde een trottoir. • De soortkeuze is gevarieerd en met waarde voor biodiversiteit, passend bij de soortkeuze en sfeer in het park. Tegelijkertijd kunnen de bomen makkelijk gefaseerd worden aangeplant, met name bij de nog te ontwikkelen bedrijven. • Langs de oostzijde van de Olmenlaan, langs het appartementencomplex, ligt een particuliere groenstrook. Voor deze strook kan de gemeente In overleg gaan met de eigenaren om het beeld van de groenstrook meer aan te laten sluiten op het park. MAATREGELEN OLMENLAAN • Bomen van de 1e grootte aanplanten waar mogelijk. • In overleg treden met de bewoners van het appartementencomplex om de groenstrook qua sfeer en soorten aan te laten sluiten op het park.

BEELD LARIKSLAAN WEST • Langs de noordkant van dit deel van de Larikslaan ligt een groenstrook met verspreid staande bomen, in aansluiting op de bomen aan de Olmenlaan. • De soortkeuze is gevarieerd en met waarde voor biodiversiteit, passend bij de soortkeuze en sfeer in het park. • Langs de zuidkant van dit deel van de Larikslaan is het trottoir goed toegankelijk als verbinding vanuit de Kastanjelaan naar het park. MAATREGELEN LARIKSLAAN WEST • Aanplant van bomen in de groenstrook langs de weg. BEELD KASTANJELAAN • In het noordelijk deel van de Kastanjelaan ligt aan beide zijden een trottoir met groen op particulier terrein. • In het zuidelijk deel liggen aan beide zijden parkeerplaatsen voor de woningen van de ontwikkeling Kastanjelaan 7 met langs de noordzijde van de weg een trottoir. • Tussen de parkeerplaatsen staat een aantal bomen in een plantvak. Net als langs de Olmenlaan en Larikslaan west is de soortkeuze gevarieerd, passend bij de soortkeuze en sfeer van het park. MAATREGELEN KASTANJELAAN • Herinrichting van de Kastanjelaan. • Aanplant bomen tussen de parkeervakken.

Gefaseerde aanplant van bomen in groenstrook langs Olmenlaan 34

Gevarieerde bomen van de 1e grootte

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 2 LARIKSLAAN (OOST) BEELD LARIKSLAAN OOST • Er komt een knip in de Larikslaan: de nieuwe woongebieden zijn toegankelijk met de auto vanaf de Groene Zoom of de Zwarteweg, daartussen ligt alleen een fietsroute. • De Larikslaan wordt een woonerf en ligt hier op eenzelfde niveau. De weg bestaat uit een rijbaan met rabatstroken. De rabatstroken in het woongebied worden in een ander verband gestraat dan de rijbaan. • De rijbaan gaat over in de fietsroute. BEELD LARIKSLAAN BEDRIJVENTERREIN • Langs de noordkant van dit deel van de Larikslaan ligt een groenstrook met verspreid staande bomen, in aansluiting opde bomen aan de Olmenlaan. • De soortkeuze is gevarieerd en met waarde voor biodiversiteit, passend bij de soortkeuze en sfeer in het park. • Langs de zuidkant van dit deel van de Larikslaan is het trottoir goed toegankelijk als verbinding vanuit de Kastanjelaan naar het park. MAATREGELEN LARIKSLAAN • Het profiel van het oostelijk deel van de Larikslaan aanpassen en vergroenen.

Profiel oostelijk deel Larikslaan, De rijbaan gaat bij de knip over in een fietspad 35

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 3 OVERGANG WONEN - PARK BEELD OVERGANG WONEN - PARK Het groen langs de toekomstige woningen aan het park bestaat uit onderbeplanting met solitaire struiken en een enkele kleine boom. MAATREGELEN OVERGANG WONEN - PARK Huidige struiken en een aantal bomen dunnen. Taxus weghalen voor meer licht bij de toekomstige woningen. BEPLANTING Bomen bijvoorbeeld: Malus sylvestris - wilde appel Prunus padus - gewone vogelkers Crataegus monogyna - meidoorn Heesters, bijvoorbeeld: Rosa canina - hondsroos Cornus mas - gele kornoelje Viburnum opulus - gelderse roos Salix caprea - boswilg Parrotia persica - Perzisch ijzerhout Vaste planten

36

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 4 HOOFDENTREE LARIKSLAAN BEELD HOOFDENTREE LARIKSLAAN • De hoofdentree aan de Larikslaan is open en toegankelijk. • De entree is aangegeven met een speciaal voor het park ontwerpen markering. • Er is ruimte rond het pad, met uitzicht het park in. • De bomen hebben voldoende ruimte om uit te groeien. • Struiken en een laag van vaste planten met veel sierwaarde leiden de bezoeker het park binnen. • Het nutsgebouwtje blijft toegankelijk voor onderhoud en werkzaamheden. Het is beschilderd. • Het wandelpad onderscheidt zich van de bestrating in de omgeving. • Er is een plek voor het parkeren van een aantal fietsen van bezoekers. • Er staat verlichting bij de entree. MAATREGELEN HOOFDENTREE LARIKSLAAN • Een aantal nieuwe bomen aanplanten. • Struiken vervangen door struiken met meer sierwaarde en meer struiken toevoegen, met name aan de randen. • Vaste planten en onderbeplanting toevoegen. • Parkmarkering en fietsrek ontwerpen en plaatsen. • In een toekomstige ontwikkeling de entree verbreden en een extra afslag van het pad maken in aansluiting op het trottoir aan de overkant (noordzijde Olmenlaan).

BEPLANTING Bomen, bijvoorbeeld: • Juglans regia - walnoot • Betula pendula - ruwe berk • Nyssa sylvatica - zwarte tulepoboom • Acer saccharum - suikeresdoorn Heesters bijvoobeeld: • Rosa canina – honsdroos • Prunus spinosa - sleedoorn • Cornus mas - gele kornoelje • Sambucus nigra – vlier • Viburnum opulus – gelderse roos Suikeresdoorn

Gelderse roos 37

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 5 HOOFDENTREE ZWARTEWEG BEELD HOOFDENTREE ZWARTEWEG • De hoofdentree aan de Zwarteweg is open en toegankelijk • De entree is aangegeven met een speciaal voor het park ontwerpen markering. • Er is ruimte rond het pad, met uitzicht het park in. • De bomen hebben voldoende ruimte om uit te groeien. • Struiken en een laag van vaste planten met veel sierwaarde leiden de bezoeker het park binnen. • De gebouwtjes zijn beschilderd en zijn met (halfopen bestrating) toegankelijk. Ze blijven toegankelijk voor onderhoud en werkzaamheden. Waar mogelijk worden ze omgeven door beplanting. • Het wandelpad onderscheidt zich van de bestrating in de omgeving. • Er is een plek voor het fietsparkeren voor bezoekers. • Er staat verlichting bij de entree. • Er is een oversteek naar het park aan de overkant. MAATREGELEN HOOFDENTREE ZWARTEWEG • Een aantal bomen verwijderen om andere bomen meer ruimte te geven. • Het pad bij de entree verleggen zodat het meer centraal komt te liggen en er meer ruimte ontstaat voor de entree. • Struiken vervangen door struiken met meer sierwaarde. • Vaste planten en onderbeplanting toevoegen. • Parkmarkering en fietsrek ontwerpen en plaatsen. • Gebouwtjes beschilderen op basis van een zelfde thema. • Muur langs het bedrijf dichter planten met boom en struiken.

• Oversteek naar het park aan de overkant mee ontwerpen met de herinrichting van de Zwarteweg. BEPLANTING Boom, bijvoorbeeld • Castanea sativa als beeldbepalende boom Heesters, bijvoorbeeld: • Rosa canina – honsdroos • Prunus spinosa - sleedoorn • Lonicera xylosteum – rode kamperfoelie • Cornus mas - gele kornoelje 38

BEELD ENTREE HOEK ZWARTEWEG / LARIKSLAAN • Open karakter. • Pad sluit aan op het trottoir van de Zwarteweg. • Geen onnodige borden. • Natuurlijke haag rond de groenverzamelbak.

BEELD LANGS ZIJKANT NIEUWE BEBOUWING • De bebouwing wordt afgeschermd met beplanting: met name door struiken en een enkele kleine boom. Hierdoor houdt de entree van het park een duidelijk openbaar karakter. • De pas aangeplante beuk langs het pad is een toekomstboom.

MAATREGELEN ENTREE HOEK ZWARTEWEG / LARIKSLAAN • Boom verwijderen zodat de grote iep op de hoek vrij komt te staan. • Grondwal rond bak vervangen door haag. • Onnodige borden verwijderen.

MAATREGELEN LANGS ZIJKANT NIEUWE BEBOUWING • Huidige beplanting vervangen door twee kleine bomen. • Heesters toevoegen in het plantvak langs de nieuwe bebouwing.

BEPLANTING • Haag rond de verzamelbak, bijvoorbeeld: • Rhamnus frangula - vuilboom • Crataegus monogyna - meidoorn

BEPLANTING Bomen, bijvoorbeeld: • Tilia mongolica • Ostrya carpinifolia - hopbeuk • Malus sylvestris - wilde appel • Tetradium - bijenboom Heesters, bijvoorbeeld: • Prunus spinosa – sleedoorn • Sambucus nigra – vlier • Viburnum opulus – gelderse roos • Rhamnus frangula – vuilboom • Cornus mas - gele kornoelje

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 5 HOOFDENTREE ZWARTEWEG

Markering entree

Heesters met sierwaarde in de entree

Gele kornoelje 39

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 6 ENTREE BURGEMEESTER DE BEAUFORTWEG BEELD ENTREE BURGEMEESTER DE BEAUFORTWEG • De entree aan de Burgemeester de Beaufortweg heeft een open karakter en is duidelijk herkenbaar. • De entree wordt aan de noordzijde begeleid door meidoorns in vaste planten. • Aan de westzijde is de muur voor een groot deel aan het zicht onttrokken door verspreid staande struiken met sierwaarde in vaste planten. • De markering voor het park wordt geïntegreerd in een fietssluis. • Er is een oversteek naar het wandelpad in het park aan de overkant van de weg. MAATREGELEN ENTREE BURGEMEESTER DE BEAUFORTWEG • Bestaande beplanting vervangen. • Oversteek maken naar het park aan de overkant van de weg en het wandelpad daar op aan laten sluiten.

Hondsroos

BEPLANTING Bomen, bijvoorbeeld: • Crataegus laevigata - meidoorn Heesters, bijvoorbeeld: • Rhamnus frangula - vuilboom • Viburnum opulus - gelderse roos • Rosa canina - hondsroos Vaste planten

Vaste planten langs het pad (bron: Griffioen) 40

Meidoorn

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 7 STINZENHOEK OOST BEELD STINZENHOEK OOST • De oosthoek van het park is een rustige, groene verblijfsplek met uitzicht op het water. • De grote zilveresdoorn bepaalt het beeld. • De jonge mammoetboom is een toekomstboom. • De achterkant van het gebouw wordt aan het zicht ontrokken door struiken. • Rond de boom en tussen het pad en het water staat stinzebeplanting. Deze bloeien in het voorjaar, voordat het blad aan de boom zit. MAATREGELEN STINZENHOEK NOORD Enkele boom kappen om de andere bomen meer ruimte te geven. Muur afplanten met nieuwe struiken. Stinzenplanten toevoegen. Bankje toevoegen.

Sleedoorn

BEPLANTING Boompje bijvoorbeeld: • Betula pendula - berk Heesters langs het gebouw, bijvoorbeeld: • Prunus spinosa – sleedoorn • Sambucus nigra – vlier • Viburnum opulus – gelderse roos • Salix aurita - geoorde wilg Stinzenplanten

Stinzenplanten

Meerstammige berk 41

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 8 GROENE VERBINDING NAAR DE LARIKSLAAN BEELD GROENE VERBINDING NAAR DE LARIKSLAAN • Vanaf het toekomstige groene woongebied aan de Larikslaan is er een open groene verbinding het park. • Vanaf de Larikslaan is er zicht op het water. • Langs de randen staan enkele solitaire bomen (2e grootte) en struiken als begeleiding van de wandelroute naar het park en afscherming naar de woonblokken. Een breedte van minimaal 10 meter wordt vrij gehouden voor een eventuele open waterverbinding (watergang en onderhoudsstrook). Het wandelpad ligt op de toekomstige onderhoudsstrook MAATREGELEN GROENE VERBINDING NAAR DE LARIKSLAAN • Dunnen van de huidige beplanting (bomen en struiken). • Verwijderen van de taxus voor zicht op het water in het park. • Struiken en een enkele boom aanplanten.

Bloei meidoorn

BEPLANTING Bomen, bijvoorbeeld: • Tilia mongolica • Malus sylvestris - wilde appel • Crataegus laevigata - tweestijlige meidoorn Heesters bijvoorbeeld: • Rosa canina – honsdroos • Prunus spinosa – sleedoorn • Viburnum opulus – gelderse roos • Rhamnus frangula – vuilboom

Vuilboom 42

Krenteboompje

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 9 RUIMTE ROND HET WATER BEELD RUIMTE ROND HET WATER • De bomen rond het water geven beslotenheid. • Een flauwe oever langs het water. • Watervalletje door het hoogteverschil in peilen. • Informeel spelen. • Het water wordt afgeschermd van de achterliggende bebouwing door takkenrillen. MAATREGELEN RUIMTE ROND HET WATER • Dunnen in beplanting. • Water opschonen. • Oever verflauwen. • Takkenril aanleggen. • De stuw bereikbaar houden vanaf het pad met halfopen verharding.

Flauwe oever

Takkenrillen 43

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 10 OPEN WEIDE BEELD OPEN WEIDE • Een open, zonnige weide met solitaire bomen met zicht op het water en de eilandjes. • Een zitplek met houten bankjes en picknicktafel. • Een insectenhotel op een zonnige plek. • De bomen en struiken langs de bebouwing is de groene achtergrond voor de open weide en ontneemt het zicht op het huidige pand. • Bij een toekomstige ontwikkeling wordt bepaald welke bomen behouden blijven en welke niet. MAATREGELEN OPEN WEIDE • Aantal bomen verwijderen om ruimte en licht te creëren. • Bomen en struiken dunnen in de rand langs het bedrijf. • Gazon aanleggen.

Insectenhotel

Open ruimte om in de zon te zitten 44

Gazon in het park

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 11 VOGELBOSJE BEELD VOGELBOSJE • Bomen en struiken met veel bessen voor vogels: een vogelbosje • Langs de oever een vlonder. • Aan weerszijden van de vlonder een flauwe oever. MAATREGELEN VOGELBOSJE • Bomen die risico opleveren voor het naastgelegen kinderdagverblijf worden verwijderd of gesnoeid. (boom opzoeken en benoemen). • Bomen en struiken dunnen om ruimte te creeeren voor besdragende struiken. • De oever verflauwen. • Een vlonder aanleggen.

Een vlonder langs de waterkant

BEPLANTING VOGELBOSJE • Prunus spinosa - sleedoorn • Sorbus aucuparia - lijsterbes • Viburnum opulus – gelderse roos • Crataegus monogyna - meidoorn • Rhamnus frangula - vuilboom • Sambucus nigra – vlier • Ilex aquifolium - hulst

Vogelbosje

Natuurvriendelijke oever 45

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 12 BEUKEN BEELD BEUKEN Langs de nieuwe woonblokken staat een strook met beuken. Onder de bomen door is er zicht op het water. Vanuit de groene middengebieden tussen de woonblokken zijn er verbindingen naar het park. De beuken zorgen er voor dat er weinig licht valt op de bodem. Er is plaats voor lage onderbeplanting. MAATREGELEN BEUKEN Bomen en struiken dunnen om meer ruimte te creëren tussen de beuken. BEPLANTING Onderbeplanting, bijvoorbeeld • Vaccinium myrtillus – blauwe bosbes • Vaccinium – vitis-idaea – rode bosbes • Geranium • Vinca minor Stinzenplanten

Stinzenplanten 46

Klimop

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 13 SPEELEILAND BEELD SPEELEILAND • Op een van de eilandjes komt een avontuurlijk en natuurlijk speeleiland voor de wat oudere kinderen • Dat speeleiland is bereikbaar met een een bruggetje. • De treurwilg op de punt van het eiland is beeldbepalend. • De overige beplanting ondersteunt het spelen. • De speelelementen zijn van hout. MAATREGELEN SPEELEILAND • De bomen op het eiland verwijderen en vervangen door andere beplanting (muv de treurwilg). • De westelijke brug op termijn vervangen door een speels bruggetje. • De oostelijke brug verwijderen. BEPLANTING • Wilgentenen (voor de hut) • Betula pendula

Speelelementen van hout

Treurwilg is beeldpalend

Hut van wilgentenen 47

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 14 STINZENHOEK OOST BEELD STINZEHOEK OOST • De oosthoek is een rustige groene hoek met een beeldbepalende boom (populier) en stinzenbeplanting. • Langs de particuliere achtertuinen ligt een natuurlijke strook met een flauwe oever en riet. • Bij de boom staat een bankje met zicht over het water. • De muur langs de erfgrens wordt zoveel mogelijk aan het zicht onttrokken door heesters en een enkele kleine boom in onderbeplanting. MAATREGELEN STINZEHOEK OOST • De huidige beplanting (siergrassen) vervangen door stinzebeplanting. • Flauwe oever aanleggen. • In gebruik genomen gemeentegrond weer in beheer nemen.

Stinzenbeplanting

BEPLANTING Heesters bijvoorbeeld: • Sorbus aucuparia - lijsterbes • Sambucus nigra - vlier • Rhamnus frangula - vuilboom • Prunus spinosa - sleedoorn Stinzenbeplanting

Stinzenbeplanting aan de oever 48

Masterplan Openbare ruimte Princenhof 15 GROENPRINCIPES NIEUW WOONPARK BEELD GROEN WOONPARK KASTANJELAAN EN LARIKSLAAN • Het groene beeld van het woonpark sluit aan bij het park qua soortkeuze en materialen. • De groene ruimtes tussen de nieuwe woonblokken zijn zoveel mogelijk aaneengesloten zodat het groen een grote gebruikswaarde heeft voor de bewoners. • De toegangspaden zijn halfverhard, in aansluiting op het wandelpad in het park. • In het groene middengebied staat verspreid een enkele kleine boom (3e grootte, smalle 2e grootte) of struik met veel sieren/of biodiversiteitswaarde.

Wadi bij voldoende ruimte

• Bij voldoende ruimte wordt het overtollig regenwater opgevangen in een wadi. • Aan de gevels wordt het groen mee ontworpen in de vorm van een geveltuin, pergola en/of klimplant. • In overleg met de nieuwe bewoners kan de gemeente een picknicktafel, insectenhotel en/of natuurlijk speeltoestel in de groene ruimte plaatsen. Uitgangspunt is, net als in het park, een natuurlijke uitstraling.

Halfververharde paden

Bomen in het groene middengebied 49

BIJLAGE BEPLANTING

Masterplan Openbare ruimte Princenhof BEPLANTING GROOT ONDERHOUD De bomen in het park staan soms te dicht op elkaar en hebben geen ruimte om uit te groeien. Veel struiken zijn doorgegroeid uit het bosplantsoen of zijn zaailingen. Om meer licht en variatie te creëren moet er allereerst gedund worden in de beplanting. Daarbij zullen veel bomen en struiken verdwijnen. Hiernaast zijn de onderhoudsmaatregelen in beeld gebracht. Op kaartje 1 staan de huidige bomen en boomachtige struiken. In kaartje 2 staat aangegeven welke zullen worden verwijderd bij dunning. Kaartje 3 laat het beeld zien na dunning. Op kaartje 4 wordt een indicatie gegeven waar nieuwe bomen kunnen worden aangeplant. Omdat er lang geen groot onderhoud is gepleegd zal dat in eerste instantie een grote verandering in het beeld geven maar het is nodig om nieuwe planten een kans te geven. Op de volgende bladzijden wordt verder ingegaan op bomen, heesters, vaste planten en stinzenplanten.

Bomen (park)

Verwijderde bomen

Overige bomen (omgeving)

1 / Alle bestaande bomen

2 / De bomen die worden verwijderd

FASERING IN UITVOERING De plekken waar bedrijven worden omgevormd naar woningen worden gefaseerd aangepakt. Die omvorming verloopt gefaseerd. Sommige plekken worden al op korte termijn aangepakt, sommige plekken volgen veel later. Groot onderhoud gebeurt op korte termijn in het hele park. Er worden dus ook bomen en struiken gedund aan de randen van bedrijven. Dan gaat het om bomen die een risico opleveren voor het achtergelegen terrein of om ruimte te maken om een betere en aantrekkelijkere groene rand te creeren voor het park. Voor plekken waar al plannen voor worden ontwikkeld staan in dit Masterplan principes voor de overgang van wonen naar het park.

Bomen (park)

Bestaande bomen (park)

Overige bomen (omgeving)

Nieuwe bomen (park)

Wanneer een bedrijf wordt omgevormd naar wonen wordt opnieuw nauwkeurig naar de beplanting ter plekke gekeken.

Bestaande bomen (omgeving)

3 / De bomen die over blijven 52

4 / Bestaande en nieuwe bomen

Nieuwe bomen (omgeving)

Masterplan Openbare ruimte Princenhof BEPLANTING BOMEN Een groot aantal bomen blijft staan, een aantal nieuwe bomen wordt toegevoegd. In de meeste gevallen een andere soort dan er stond om meer variatie aan te brengen. Bij het groot onderhoud wordt per boom gekeken naar de conditie en de standplaats. In het park staan relatief veel essen, eiken, beuken en taxus. De conditie van de essen is niet overal optimaal. Daar zal een aantal van vervangen moeten worden. De vele taxussen maken het park erg dicht. Hiervan wordt een groot aantal verwijderd om licht en ruimte in het park te creëren voor meer biodiverisiteit en meer doorzichten. Op een aantal plekken in het park zullen nieuwe bomen worden aangeplant. Deze bomen variëren in soort en grootte, afhankelijk van de locatie: langs woningen, langs bedrijven, in een entree of langs het water. De bomen zijn zoveel mogelijk inheems of hebben een andere waardevolle eigenschap zoals eetbare vruchten, een grote sierwaarde of een belangrijke bijenboom. Mogelijke soorten voor nieuwe aanplant: BOMEN VAN DE 1E GROOTTE Castanea sativa - tamme kastanje Hoogte 20 - 30 meter Tamme kastanjes in het najaar Late bloei waardoor de boom belangrijk is voor insecten Acer saccharum - suikeresdoorn Hoogte 20 - 25 meter Goed voor bijen

Tilia americana ‘Moltkei’ Hoogte 25 - 30 meter Geurende bloemen Goed voor bijen en vlinders Nyssa sylvatica - zwarte tulepoboom Hoogte 15 - 20 meter Mooie rode herfstkleur, goed voor bijen Betula pendula - ruwe berk Hoogte 15 - 20 meter Mooie witte stam en open kroon Geschikt voor de meeste bodems BOMEN VAN DE 2E GROOTTE Sophora japonica - honingboom Hoogte 12 - 15 meter Goed voor bijen en vlinders Ostrya carpinifolia - hopbeuk Hoogte 14 - 16 meter Goed voor bijen

BOMEN VAN DE 3E GROOTTE Tilia mongolica - mongoolse linde Hoogte 6 - 10 meter Goed voor bijen Parrotia persica - Perzisch ijzerhout Hoogte 5 - 7 meter Geel tot rode herfstkleur Crataegus laevigata Hoogte 5 - 7 meter De varieteit ‘Pauls Scarlet’ bloeit roze Prunus padus - gewone vogelkers Hoogte 5 - 15 meter goed voor bijen, vlinders en vogels Malus sylvestris - wilde appel Hoogte 7 - 9 meter Goed voor bijen Eetbare vruchten Opvallende witte bloei

Ulmus parviflora Hoogte 9 - 15 meter Bloeit in de herfst Ongevoelig voor iepziekte Tetradium - bijenboom Hoogte 10 - 12 meter Goed voor bijen

Juglans regia - walnoot Hoogte 15 - 20 meter Eetbare noten

53

Masterplan Openbare ruimte Princenhof BEPLANTING

Bloei krenteboompje

Tamme kastanje 54

Ruwe berk

Wilde appel

Masterplan Openbare ruimte Princenhof BEPLANTING HEESTERS Heesters worden plaatselijk verwijderd en vervangen door andere soorten met meer waarde voor de biodiversiteit en/of meer belevingswaarde. Er zijn soorten die hoog worden. Deze kunnen worden toegepast tegen muren of langs bedrijven. Andere soorten hebben weer meer sierwaarde, die zijn geschikt om bij de entrees aan te planten. Sorbus aucuparia - lijsterbes Tot 1 - 9 meter hoog Witte bloemen in mei - juni en oranje tot vuurrode bessen in het najaar Sambucus nigra – vlier Tot 6 meter hoog Witte schermbloemen in juni - juli en zwarte bessen in het najaar, kunnen gebruikt worden om jam en limonade mee te maken Ilex aquifolium - hulst 1 tot 11 meter hoog Kleine trosjes witte bloemen in mei - juni en gele of rode bessen in het najaar Groenblijvend Cornus mas - gele kornoelje 2 - 6 meter hoog Gele bloei aan het eind van de winter

Prunus spinosa - sleedoorn 2 tot 4 meter hoog Opvallend witte bloei aan het eind van de winter Blauwe bessen Rosa canina – honsdroos 1 tot 3 meter hoog Bloeit in begin van de zomer met wit-roze bloemen Viburnum opulus – gelderse roos Tot 3 meter hoog witte tuilvormige bloemen en rode vruchten Amelanchier lamarckii - krentenboompje Tot 7 meter hoog Witte bloei vroeg in het voorjaar Opvallend rode herfstkleur Salix caprea - boswilg 3 - 9 meter hoog Bloei maart - april Salix aurita - geoorde wilg 1 - 3 meter hoog Bloei april - mei Salix cinerea - grauwe wilg 2 - 6 meter hoog Bloei maart - april

Rhamnus frangula - vuilboom Tot 5 meter hoog Bloeit met witgroene bloemtrosjes in mei - september en heeft zwarte bessen in het najaar Crataegus monogyna - eenstijlige meidoorn Tot 4 meter hoog Witte bloemen in april - juni 55

Masterplan Openbare ruimte Princenhof BEPLANTING

Bloei boswilg

Hondsroos

Gelderse roos

Bes van de sleedoorn

Vuilboom 56

Lijsterbes

Bloem van de sleedoorn

Masterplan Openbare ruimte Princenhof BEPLANTING VASTE PLANTEN EN STINZENPLANTEN Om meer kleur en beleving in het park te brengen worden er vaste planten en stinzeplanten gebruikt. Deze planten krijgen nu ook de kans doordat er meer licht en ruimte in het park ontstaat.

gebruikt als bodembedekker. Voorbeelden daarvan zijn Vinca minor, Pachysandra of Geranium-soorten. Overige onderbeplanting In meer donkere delen van het park, bijvoorbeeld onder de beuken, kan Hedera helix, bosbes of varens worden toegepast als onderbeplanting.

Stinzenplanten Stinzenplanten zijn verwilderde voorjaarsbloemen, vooral bol-, knol- en wortelgewassen, die vroeger werden aangeplant op buitenplaatsen en bij kastelen en landgoederen. In park Princenhof komen (of kwamen) al een aantal stinzenplanten voor (bron: onderzoek KNNV): - Bosanemoon - Gele anemoon - Italiaanse aronskelk - Gewone vogelmelk - Grote bosaardbei - Lelietje-van-dalen - Vingerhelmbloem - Prachtframboos - Zomerklokje - Wilde hyacint - Vroege sterhyacint - Sneeuwklokje - Sneeuwgroen

Blauwe bosbes

Voor zover deze soorten niet meer aanwezig zijn worden ze weer in het park toegepast. Ze maken het park in het voorjaar, wanneer de bomen nog niet in blad zijn, heel aantrekkelijk. Vaste planten In het openbaar groen worden steeds meer vaste (overblijvende) planten gebruikt om hun sierwaarde en omdat ze relatief makkelijk in onderhoud zijn. Het toepassen van vaste planten vraagt een goed beplantingsplan met soorten die op elkaar en op de groeiomstandigheden zijn afgestemd. Met name in de entrees van het park zijn vaste planten, als laag voor de heesters, heel aantrekkelijk. Ook kunnen ze worden

Italiaanse aronskelk

Vinca minor 57