Beschikking aanvraag proeftuin met een aardgasvrije wijk.pdf

44

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Gemeente Leusden t.a.v. College B&W Postbus 150 3830 AD LEUSDEN

Gemeente Leusden Ingekomen: 0 4 AFR. 2022

beschikking Reg.nr.: Datum

3 JO MRÏ 2022 Betreft

DGVB Bouwen en Energie/Programma Aardgasvrije Wijken Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag www.aardgasvrijewijken.nl

Contactpersoon paw@minbzk.nl

Beschikking aanvraag proeftuin met een aardgasvrije wijk

Geacht college van Burgemeester en Wethouders,

In uw aanvraag is per abuis een onjuist bankrekening vermeld, daarom zend ik u hierbij een aangepaste beschikking. De aanvraag van uw gemeente voor een proeftuin met een aardgasvrije wijk met dossiernummer PAW21001 (hierna: de Aanvraag) is geselecteerd. Het Rijk kent u met deze beschikking een specifieke uitkering toe. Specifieke uitkeringen zijn middelen uit 's Rijkskas die onder voorwaarden worden verstrekt. In het vervolg van deze beschikking wordt u over deze voorwaarden geïnformeerd.

VERSTREKT DOOR Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties TOEGEKEND AAN College van B&W van de gemeente Leusden Postbus 150 3830 AD LEUSDEN

KENMERK 2022-169002

REFERENTIENUMMER 2022-17322

TYPE Specifieke uitkering NAAM Specifieke uitkering aan gemeenten voor de derde ronde proeftuinen van het programma aardgasvrije wijken

CODERING C72

Pagina 1 van 7

DGVB Bouwen en Energie/Programma Aardgasvrije Wijken

BEDRAG € 3.874.563 exclusief BTW, daarnaast wordt er een afdracht van € 116.436 gedaan aan het BTW-Compensatiefonds Periode 2022 tot en met uiterlijk 31-12-2030

BASIS VAN DE VERSTREKKING Regeling specifieke uitkering aan gemeenten voor de derde ronde proeftuinen van het programma aardgasvrije wijken VOORWAARDE VOOR DE VERSTREKKING geen

BELEIDSDOELSTELLING De eenmalige uitkering wordt verstrekt voor de in de Aanvraag genoemde activiteiten die goedgekeurd zijn en die tot doel hebben om via een wijkgerichte aanpak bestaande woningen en andere gebouwen, al dan niet via een stapsgewijze aanpak, aardgasvrij te maken met het oog op leren hoe de wijkgerichte aanpak kan worden ingericht en opgeschaald.

Onder stapsgewijze aanpak wordt in dit verband verstaan een gefaseerde aanpak waarbij de gebouwen als tussenstap naar aardgasvrij gereed worden gemaakt voor aansluiting op een duurzame warmtebron door goede woningisolatie (mogelijk in combinatie met een hybride warmtepomp) en waarbij op middellange termijn (2035-2040) wordt overgegaan naar aardgasvrij. Een wijk is een aaneengesloten geografisch gebied waarbinnen alle gebouwen deel uitmaken van de aanpak. De uitkering kan door u worden ingezet voor de financiering van de onrendabele top bij de uitvoering van het project, daaronder begrepen projectgebonden proces- en advieskosten. Deze kosten moeten direct gerelateerd zijn aan de betreffende proeftuin en het - al dan niet stapsgewijs - aardgasvrij maken daarvan. De bestedingen zijn rechtmatig, indien deze plaats vinden binnen de kaders van de regelingen en beschikkingen. De kaders gaan uit van globaliteit, om ruimte te bieden aan gemeenten indien er sprake is van lokale gewijzigde of onvoorziene omstandigheden (zie Overige verplichtingen IV). WIJZE VAN BETALING De uitkering zal worden uitgekeerd in één termijn: uiterlijk 1 augustus 2022 wordt de uitkering ten bedrage van € 3.874.563 uitgekeerd. Het bedrag zal worden gestort op bankrekeningnummer NL12BNGH0285004956 t.n.v. Gemeente Leusden.

FINANCIËLE-VERHOUDINGSWET U dient het beschikte bedrag jaarlijks uiterlijk op 15 juli van het jaar volgend op de begrotingsjaren te verantwoorden, tot eindverantwoording uiterlijk op 15 juli 2031 (tenzij anders is overeengekomen) heeft plaatsgevonden, zoals geregeld in de Financiële-verhoudingswet, artikel 17a. VERANTWOORDING U verantwoordt conform de Financiële-verhoudingswet over de rechtmatigheid van bestedingen waarvoor een specifieke uitkering is verstrekt. Dit gebeurt via de single Information, single audit (sisa) methodiek in de jaarrekening, conform de vereisten in de Financiële-verhoudingswet. Bij niet tijdig indienen van de Pagina 2 van 7

DGVB Bouwen en Energie/Programma Aardgasvrije Wijken

verantwoordingsinformatie, treedt het maatregelenbeleid van het ministerie van BZK in werking. Er volgt opschorting van uitbetaling van de algemene uitkering totdat de verantwoordingsinformatie is ontvangen, tot een maximum van 26 weken.

TERUGVORDERINGBELEID Indien uit de verantwoordingsinformatie blijkt dat de uitkering niet volledig is besteed aan de activiteiten waarvoor deze is verstrekt, dan kan de minister (dat deel van) de toegekende specifieke uitkering terugvorderen. De minister kan terugvorderen: a. b. c.

d. e.

voor zover de uitkering niet, niet volledig of onrechtmatig is besteed; als niet voldaan is aan de verplichtingen gesteld op grond van artikel 5, eerste lid; voor zover er geen (volledige) of onjuiste verantwoordingsinformatie is verstrekt; indien de verantwoordingsinformatie te laat is ontvangen; voor zover de rechtmatigheid van de besteding volgens de controlerende accountant onzeker is.

Indien de verantwoordingsinformatie te laat, niet of niet volledig wordt verstrekt, stelt de minister de uitkering op een lager bedrag vast als volledige terugvordering tot een onbillijkheid van overwegende aard zou leiden.

VERDEELSYSTEMATIEK Op basis van de derde uitvraag in juli 2021 hebben 47 gemeenten een aanvraag ingediend. In het huidige tijdsgewricht is nog niet bekend wat de meest kansrijke aanpakken zijn voor het aardgasvrij maken van de bestaande gebouwde omgeving. Met het oog op het omgaan met, en invullen van, deze kennislacune maakt het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) bij zijn werkwijze maximaal gebruik van kennis en ervaring uit de praktijk. Daarom is een breed samengestelde Adviescommissie aangezocht die onder meer adviseert over de te maken selecties. Naast de belangrijkste partners die namens de gebouwde omgeving deelnemen aan het Klimaatakkoord hebben ook de medeoverheden en twee hoogleraren zitting in de Adviescommissie. De directeur-generaal Bestuur, Wonen en Ruimte van het ministerie van BZK zit de Adviescommissie voor. De Adviescommissie van het PAW heeft een advies opgesteld voor de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over de te maken selectie van proeftuinen. De minister heeft op basis van het advies van de Adviescommissie de definitieve selectie vastgesteld van in totaal 14 proeftuinen. Elke geselecteerde aanvraag is gehonoreerd voor het aangevraagde bedrag. In totaal was er een budget beschikbaar van ruim 50 miljoen euro. De Adviescommissie heeft gelet op de onderdelen, zoals beschreven in de brief aan gemeenten dd.

6 juli 2021, met kenmerk 2021-0000314381. De Adviescommissie heeft op basis daarvan gelet of de aanvragen voldoen aan de randvoorwaarden en op de algehele kwaliteit van de aanvragen: met name de financiële en technische onderbouwing, het participatieplan, de wijze waarop de gemeente invulling geeft aan de regierol en de (mogelijke) verbinding met andere wijkopgaven waren hierbij van belang. Ook heeft zij gekeken naar de criteria uitvoeringsgereedheid, energiebesparing en -efficiëntie en opschalingsperspectief Pagina 3 van 7

DGVB Bouwen en Energie/Programma Aardgasvrije Wijken

en naar de borging van bewonerstevredenheid, draagvlak en betaalbaarheid voor de bewoners. Voor de beoordeling heeft de Adviescommissie als hulpmiddel gebruik kunnen maken van de kwaliteitsanalyses die door experts zijn opgesteld onder coördinatie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. De Adviescommissie heeft bij de selectie tevens gestreefd naar een diverse portefeuille, waarbij gelet is op een spreiding over technieken, participatieaanpakken en een evenwichtige spreiding over grote/kleine gemeenten, verdeling van huur- en koopwoningen en utiliteitsgebouwen. Tenslotte is gestreefd naar een evenwichtige verdeling van proeftuinen over heel Nederland.

Motivering Uw aanvraag is door de Adviescommissie aardgasvrije wijken als beste aanvraag geselecteerd.

De Adviescommissie prijst uw lerend vermogen als gemeente. 3x scheepsrecht: bij eerdere rondes viel uw gemeente net buiten de selectie van de proeftuinen. U heeft de toen verkregen feedback ter harte genomen en komt nu met een uitstekende aanvraag. Uw volharding en jarenlange samenwerking met de bewoners uit de wijk Rozendaal wekt vertrouwen.

Uw concrete stapsgewijze aanpak richting individuele all-electric warmtepompen, zal als een landelijk voorbeeld fungeren. Uw aanvraag is over de volle breedte zeer positief beoordeeld, zowel technisch, financieel als op de sociale thema's. De setting met een hele grote VvE met 440 woningen uit de jaren '70 is bijzonder interessant. De participatie aanpak scoort zeer goed, met name vanwege de hoge mate van bewonersparticipatie, het voortbouwen op het bestaande draagvlak en de betrokkenheid van relevante stakeholders. Het organiserend vermogen van het buurtteam met de ondersteunende en faciliterende rol van de gemeente én Provincie Utrecht maakt dat het zeer aannemelijk is dat dit project goed van de grond komt en direct kan starten. De Adviescommissie deelt de kwaliteitsanalyse van RVO op de algehele kwaliteit en oordeelt dat uw aanvraag van zeer goede algehele kwaliteit is. In de wijk Rozendaal bestaan verschillende initiatieven vanuit bewoners en er is veel betrokkenheid. Zo beheren buurtbewoners al jaren een eigen zwembad, een tennisbaan en een deel van het openbaar groen. Deze jarenlange samenwerking wekt vertrouwen. Ook is er een eigen buurtplan "Eurowoningen toekomstbestendig" opgesteld met een uitgebreid communicatie en participatieplan.

De stapsgewijze aanpak met de verschillende menukaarten (goed, beter, best), de uitgebreide informerende brochure maakt dat ervoor elke bewoner handelingsperspectief wordt geboden. Persoonlijk advies is daarnaast nog mogelijk. Ook het verbinden van opgaven is zeer breed: o.a. betrekken arbeidsmarkt/ROC, de koppeling met klimaatadaptatie en fysieke ontmoetingspunten in de wijk. Bijzondere vermelding is de koppeling met biodiversiteit; uw gemeente heeft als een van de weinigen in de aanvraag concreet en uitgebreid aandacht voor soortenbescherming bij het nemen van isolatiemaatregelen. De Adviescommissie hecht waarde aan het selectiecriterium uitvoeringsgereedheid. Dat is de mate waarin het aannemelijk is dat, op basis van de in de aanvraag geleverde informatie, de aanpak direct na selectie als proeftuin van start kan gaan én in 2030 of voor 2040 (bij stapsgewijze aanpak) is afgerond.

Pagina 4 van 7

DGVB Bouwen en Energie/Programma Aardgasvrije Wijken

Uw aanpak heeft de maximale score op uitvoeringsgereedheid. De aanvraag geeft veel vertrouwen dat uw project snel van start kan.

De Adviescommissie heeft ook gekeken naar het selectiecriterium energiebesparing en -efficiëntie. De Adviescommissie deelt de kwaliteitsanalyse van RVO dat energiebesparing goed is.

Tevens scoort uw aanvraag goed op opschalingsperspectief. Het is een zeer goed landelijk voorbeeld van een stapsgewijze all electric aanpak en interessant met het gebruik van de menukaarten voor bewoners. Een aandachtspunt is het inzetten van kwalitatief recht als een optie voor de financiering van de gebouwgebonden maatregelen. Het aanbieden van een gebouwgebonden financiering middels kwalitatief recht is echter nog niet mogelijk. De financiering in de aanvraag leunt hier echter niet op en biedt daarmee voldoende vertrouwen.

Hoewel het inkomen van de wijk boven het landelijk gemiddelde ligt en de financieringsbronnen goed in kaart zijn gebracht, blijft het de vraag of de minder kapitaalkrachtigen kunnen en willen meedoen aan het project. Dit zien we als een aandachtspunt. Desalniettemin hebben we vertrouwen dat u de betaalbaarheid van de bewoners borgt.

INDICATOREN De volgende indicatoren worden uitgevraagd: 01 Besteding (jaarT) ten laste van Rijksmiddelen -Aard controle R 02 Cumulatieve bestedingen tot en met (jaar T) ten laste van Rijksmiddelen Aard controle n.v.t. 03 Aantal (t/m jaarT) aardgasvrij gemaakte bestaande woningen en andere gebouwen in de wijk - Aard controle D2 04 Aantal (t/m jaarT) aardgasvrij-ready gemaakte bestaande woningen en andere gebouwen in de wijk - Aard controle D2 05 Aanvraag is volgens plan/aanvraag uitgevoerd (Ja/Nee) (Indicator 06 verplicht als hier Nee wordt ingevuld) - Aard controle n.v.t. 06 Eventuele toelichting op niet volgens plan/aanvraag uitgevoerde projecten- Aard controle n.v.t. 07 Eindverantwoording Ja/Nee - Aard controle n.v.t.

I.

OVERIGE VERPLICHTINGEN Van de gemeente wordt verwacht dat deze een actieve rol speelt bij in onderling overleg te bepalen activiteiten van het Kennis- en Leerprogramma (KLP) van het PAW, proactief zorgt voor overdracht van kennis die wordt opgedaan in de proeftuin en een contactpersoon aanwijst voor de contacten met het KLP. Het PAW kan de gemeente verzoeken te participeren in, in onderling overleg te bepalen, onderzoeken die betrekking hebben op het - al dan niet stapsgewijs - aardgasvrij maken van wijken.

Omdat de specifieke uitkering onder meer besteed kan worden aan door derden verleende diensten, is het van belang dat gemeenten bij de besteding alert zijn op de - Europese - regels inzake staatssteun. Bij het verlenen van steun neemt de gemeente de staatssteunregels in acht die zijn neergelegd in

Pagina 5 van 7

DGVB Bouwen en Energie/Programma Aardgasvrije Wijken

de artikelen 107, 108 en 109 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie. De gemeente is verantwoordelijk voor de naleving en een concrete toepassing van de staatssteunregels, zie www.aardqasvriiewiiken.nl onder'Veel gestelde vragen' voor meer informatie. Voor algemene informatie over staatssteun kunt u terecht bij het Kenniscentrum Europa Decentraal. Een algemene uitleg over staatssteun staat in de Handreiking staatssteun voor de overheid op www.europadecentraal.nl. IV.

Bij gewijzigde of onvoorziene omstandigheden die wezenlijke gevolgen kunnen hebben voor de uitvoering van de activiteiten in de aanvraag treedt de gemeente in overleg met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (hierna: het Ministerie van BZK). De gemeente kan uitsluitend met toestemming van de minister wezenlijk afwijken van de aanpak zoals opgenomen in de aanvraag. Alvorens een besluit te nemen op het verzoek tot wijziging, overlegt het Ministerie van BZK hierover met de interbestuurlijke partners van het PAW. Er wordt getoetst of de door de gemeente voorgestelde wijziging het doel van de regeling dient. Er is sprake van een wezenlijke wijziging als de gemeente door gewijzigde of onvoorziene omstandigheden op voor PAW en/of de gemeente belangrijke punten wil gaan afwijken van de aanpak zoals opgenomen in de aanvraag. Bij wezenlijke wijzigingen gaat het voor PAW om zaken die van belang waren bij de selectie van de proeftuin, zoals de gebruikte techniek of het wijzigen van de temperatuur van het warmtenet van LT naar MT, of het gebied. Een aanpassing in de aantallen aardgasvrij te maken gebouwen vormt steeds een wezenlijke wijziging. Van wezenlijk afwijken van de aanpak is eveneens altijd sprake bij zoveel vertraging dat de proeftuin volgens de nieuwe planning buiten de in de aanvraag genoemde termijn gereed is.

Wezenlijke afwijkingen kunnen geen betrekking hebben op meerkosten die gerelateerd zijn aan wijk-overstijgende activiteiten, zoals de aanleg van het warmtenet in de naburige wijken (in geval van een warmtenet met een schaal groter dan die van de gekozen wijk) of investeringen in een externe duurzame warmtebron. Deze kosten komen niet in aanmerking voor financiering vanuit de uitkering. Het genoemde overleg vindt plaats binnen een maand nadat de gemeente of het Ministerie van BZK de wens hiertoe heeft kenbaar gemaakt aan de andere partij.

V.

De gemeente verleent medewerking aan de monitoring en evaluatie van de proeftuin. In het Plan van Aanpak Monitoringssystematiek PAW is te vinden waaruit de monitor is opgebouwd. Het plan is te vinden op www.aardgasvrijewijken.nl.

Voor inhoudelijke vragen over deze regeling kunt u contact opnemen via paw@minbzk.nl. Voor vragen over de verantwoordingsprocedure kunt u contact opnemen via po^tpusibi@minbzk.nl. Hoogachtend De minister vooj^Voilkshuisyesfing en Ruimtelijke Ordening, Namens deze,/

Chris Kdïif rs \ Direéteur-i ?nerc

'kshuisvesting en Bouwen Pagina 6 van 7

DGVB Bouwen en Energie/Programma Aardgasvrije Wijken

Overeenkomstig de A/gemene wet bestuursrecht kan tegen deze beschikking schriftelijk bezwaar worden gemaakt door degene wiens belang rechtstreeks bij deze beschikking betrokken is. Daartoe moet binnen zes weken na de dag van verzending van deze beschikking een bezwaarschrift worden ingediend bij de minister van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, t.a.v. Programma Aardgasvrije Wijken, Postbus 20011, 2500 EA Den Haag. Het bezwaarschrift dient te worden ondertekend en ten minste te bevatten de naam en adres van de indiener, de dagtekening, een omschrijving van deze beschikking alsmede de reden (en) waarom de beschikking niet juist wordt gevonden. Verzocht wordt bij het bezwaarschrift een kopie van deze beschikking en eventueel andere op de zaak betrekking hebbende stukken te voegen. Het bezwaar schort de werking van deze beschikking niet op.

Pagina 7 van 7