Beleidsplan def april 2021.pdf
Tekst van het document
Beleidsplan Stichting Streekomroep
Eemland 1
Inhoud: 1 Samenvatting 2 Inleiding 3 Voorgeschiedenis en context 4 Missie en visie Eemland 1 5 Governance en bedrijfsvoering 6 Programmabeleid Bepalend Orgaan 7 Mediamix 8 Programmering 9 Eemland 1 Lab en Eemland 1 Academie 10 Samenwerking 11 Huisvesting 12 Medewerkers 13 Techniek en distributie 14 Marketing 15 Financiën
3 3 4 5 6 7 7 8 10 11 12 14 15 16 19
Bijlagen 1 Organigram 2 PBO 3 Statuten en Huishoudelijk Reglement 4 Redactiestatuut 5 Samenwerkingsverbanden
2
23 24 25 39 44
1 Samenvatting Vier bestaande lokale omroepen in Baarn, Soest, Bunschoten-Spakenburg en Amersfoort en Leusden gaan samen op in de streekomroep Eemland 1. Door de schaalvergroting ontstaan belangrijke voordelen, waaronder kostenbesparingen, ruimte voor professionalisering en grotere journalistieke slagkracht. Onderdeel van de bundeling is het streven naar centralisering van de huisvesting (liefst in een te vormen mediacentrum) en van de technische voorzieningen en de distributie (bijvoorbeeld één radio- en één tv-kanaal in plaats van vier). Eemland 1 wordt een moderne, multimediaal werkende omroep, die zal beschikken over een relevante mediamix (radio, tv, online) om een lokaal toereikend media-aanbod te realiseren. De programmering voldoet aan de ICE-norm en voorziet in speciale aandacht voor de ‘kernen’ in het verzorgingsgebied. Eemland 1 staat midden in de maatschappij en continueert of zoekt samenwerking met publiek, gemeenten, maatschappelijke en culturele organisaties en bedrijven. Daaronder zijn zeker ook andere mediaorganisaties, binnen de grenzen van de wettelijke mogelijkheden. Ook de eigen governance, PBO en geldstromen volgen uiteraard de wettelijke voorschriften. Professionalisering van de vrijwillige medewerkers en innovatie zijn kernpunten voor Eemland 1.
Hiertoe wordt in eerste instantie een professionele leiding benoemd (een zakelijk directeur en een hoofdredacteur) en krijgen de vrijwilligers mogelijkheden voor relevante scholing aangeboden. Ter bevordering van de kennis en vaardigheid van de vrijwillige medewerkers wordt hiertoe de Eemland1 Academie opgezet. Verder wordt het Eemland 1 Lab opgezet als plek voor innovatie en scholing van nieuwe professionals, in samenwerking met ROC Midden-Nederland en Hogeschool Utrecht. Zakelijk en financieel gezien kan Eemland 1, net als de vier samenstellende partners tot nu toe afzonderlijk konden, een sluitende begroting overleggen. Eemland 1 is daarmee een financieel gezonde organisatie, met ook in financieel opzicht realistische doelen.
2 Inleiding Dit beleidsplan is bedoeld als een blauwdruk voor een geheel nieuwe omroeporganisatie die binnen haar programmering ruimte biedt voor de eigenheid van de vier samenstellende kernen, zodat de worteling in de plaatselijke gemeenschappen voelbaar en authentiek blijft bestaan. Journalistieke versterking ten opzichte van de huidige situatie met vier kleinere lokale omroepen is daarbij essentieel. Het beleidsplan beschrijft hoe Eemland 1 de volle breedte van de snel veranderende samenleving wil bereiken, boeien en binden. Een gezonde financiële basis is hierbij onontbeerlijk om de ambities te kunnen waarmaken. Na een schets van de voorgeschiedenis en huidige ontwikkelingen in de mediawereld beschrijft hoofdstuk 4 missie en visie van Eemland 1. In de hoofdstukken 5 tot en met 7 komen de governance, het PBO, de bedrijfsvoering en de mediamix van Eemland 1 aan bod, de essentie van besturing, borging en verspreiding. Een en ander leidt tot de programmering van de streekomroep, het aanbod aan de consument. Innovatie is het onderwerp van hoofdstuk 9, dat het Eemland 1 Lab en de Eemland 1 Academie introduceert in samenwerking met regionale onderwijsinstellingen. Vervolgens wordt 3
ingegaan op externe relaties, Eemland 1 werkt niet vanuit een ivoren toren maar staat midden in de samenleving. Daarna wordt ingegaan op de huidige en toekomstige huisvesting, waarbij Eemland 1 (op termijn) streeft naar onderdak in een mediacentrum. Hoofdstukken 12 en 13 gaan over de medewerkers en de techniek en distributie, de ‘backbone’ van de organisatie. Ook hierin staan innovatie en professionalisering voorop. De hoofdstukken over marketing en financiën ronden dit beleidsplan af.
3 Voorgeschiedenis en context In 2014 legden de lokale omroepen EVA, RTV Baarn, de Lokale Omroep Spakenburg en Radio Soest hun intentie tot samenwerken vast. De vier betrokken organisaties sloten hiermee aan bij het streven van de Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om te komen tot ongeveer 80 streekomroepen in het land. De samenwerking heeft zich de afgelopen jaren zo goed ontwikkeld dat de partners elkaar steeds makkelijker konden vinden en ondersteunen op belangrijke onderdelen zoals redactie en techniek en het uitwisselen van programma’s. In het eerste kwartaal van 2019 is besloten tot samengaan als “stip op de horizon”: de Stichting Streekomroep Eemland 1, een semiprofessionele streekomroep in Eemland. Om de samenvoeging te kunnen realiseren, heeft Radio Soest haar verenigingsvorm in begin 2021 omgezet in een stichting. Lokale omroepen zijn veelal ontstaan vanuit de vele vrije radiozenders, ook wel piraten genoemd, die in vele dorpen en steden vanaf het eind van de jaren zeventig actief waren. Om de illegale zenders te ontmoedigen werden lokale publieke zenders opgericht. Zij kregen de beschikking over een FM-frequentie en later ook een tv-kanaal op het kabelnet. Radio Soest begon in 1972 als een ziekenomroep en werd later de officiële lokale omroep.
De omroepgeschiedenis in Baarn gaat zelfs terug tot 1960, waar men ook als ziekenomroep begon. Na een fusie met Roulette Omroep Stichting ontstond Baarn FM, sinds 2012 RTV Baarn genaamd. De Lokale Omroep Spakenburg startte ooit als een vrije radiozender en maakte in 1990 de stap naar een legale status. In 1986 begon omroep Amersfoort met de uitzendingen, eerst uitsluitend voor de gemeente Amersfoort, later ook voor de aangrenzende gemeente Leusden. Omroep Amersfoort stopte in april 2011 met haar uitzendingen, omdat men in financiële problemen was gekomen. In september 2011 kreeg omroep EVA de uitzendlicentie voor Amersfoort en Leusden. De afgelopen jaren is er enorm veel veranderd in medialand. Nieuws gaat sneller dan ooit en ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. We lezen de krant op onze PC, mobiel of tablet, kijken TV wanneer we dat willen en luisteren, dankzij Spotify en internetradio op ieder moment naar de muziek die we leuk vinden. Met Facebook, YouTube, WhatsApp en Instagram delen we ook al onze persoonlijke belevenissen. Het zijn tevens platforms die ook door de burgerjournalist zijn ontdekt en waar gretig gebruik van wordt gemaakt. Het nieuws verspreidt zich op die manier ook snel en kan een groot publiek bereiken. 4
Toch kleven er ook nadelen aan deze nieuwe kanalen van journalistiek. De kennis die nodig is om een goed journalistiek product te maken is vaak beperkt of zelfs niet aanwezig. Het is voor een mediaconsument vaak ook niet duidelijk wie of wat er achter een site of blog schuilgaat, of er een verdienmodel achter zit, waardoor er geen sprake is van onafhankelijkheid. Tegelijkertijd zien kranten, radio en tv-stations hun inkomsten ieder jaar verder dalen. De concurrentie is groot, marktaandelen nemen af met als gevolg dat ook de inkomsten teruglopen. Lokale omroepen hebben ook te maken met deze ontwikkelingen. De budgetten zijn laag en de doelstelling om dagelijks nieuws op alle kanalen te brengen, is een stevige uitdaging. Vooral kleinere lokale omroepen hebben het zwaar. Daarom hebben EVA, RTV Baarn, de Lokale Omroep Spakenburg en Radio Soest besloten Eemland 1 op te richten. Door de schaalvergroting ontstaat er een ruimer budget en kunnen professionals in dienst worden genomen. Het publiek profiteert van deze keuze, omdat het aanbod gevarieerder wordt en er meer ruimte ontstaat voor verdieping. Het zal ook leiden tot samenwerking met andere media, zoals de regionale omroep en lokale nieuwsproducenten, omdat er een meer gelijkwaardig speelveld ontstaat.
4 Missie en Visie Eemland 1 Missie voor de Streekomroep Eemland 1 (waar staan wij voor?) Eemland 1 is een streekomroep voor de regio Eemland (Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden en Soest), met als doel voor het gehele verzorgingsgebied een lokaal toereikend media-aanbod te realiseren, met oog voor de eigenheid van de onderscheiden kernen binnen deze regio. Visie Eemland 1 (waar gaan wij voor?) Eemland 1 wil een omroep zijn voor alle burgers, bedrijven, instellingen en overheden in Eemland. Eemland 1 biedt in haar regio een lokaal toereikend media-aanbod via radio, tv en internet met een dagelijks nieuws- en informatieaanbod op de verschillende kanalen. Dit aanbod vindt zowel plaats op het niveau van het gehele verzorgingsgebied Eemland, als op het niveau van de verschillende locaties. Hierbij is tenminste 50% van de mediaproducties informatief, cultureel en/of educatief van aard. Kwalitatief en innovatief aanbod Eemland 1 streeft naar een modern en kwalitatief goed media-aanbod. Dit betekent dat zowel op journalistiek niveau (kwalitatief en onafhankelijk, lokale samenwerking met bijvoorbeeld onderwijs, bibliotheken etc., publiek toegankelijk) als op organisatieniveau (professionele organisatie, planning- en control-cyclus, regiefunctie, media-hub, goed functionerend PBO) wordt voldaan aan kwaliteitseisen zoals die in de mediawet (2008) zijn opgenomen.
Daarnaast wil zij - zich richten op het uiterlijk ultimo 2022 voldoen aan de vereisten voor het Keurmerk Nederlandse Streekomroepen - een overlegpartner zijn voor de betrokken gemeenten in Eemland - open staan voor samenwerking met andere aanbieders van informatie (papier, beeld, radio, internet) binnen Eemland - dicht bij de burgers, overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijven staan. 5
Iedereen moet gemakkelijk toegang hebben tot de omroep voor het ontvangen en leveren van informatie. Eemland 1 streeft naar een innovatief cross-mediaal platform voor de productie, uitwisseling en uitzending van programma’s, van ideeën en opinie. Dit platform is flexibel en kan zich snel aanpassen aan maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Eemland 1 wil een omroep zijn waarin professionele vrijwilligers en professionals nauw samenwerken om samen mooie producten te maken en waar (vrijwillige) medewerkers worden gestimuleerd om hun professionaliteit voortdurend verder te ontwikkelen (Eemland 1 Lab en Eemland 1 Academie). Financieel gezond De wisselwerking tussen alle betrokkenen in het verzorgingsgebied van Eemland 1 is van groot belang om een omroep te realiseren die binnen het verzorgingsgebied van toegevoegde waarde is. Dit maakt het mogelijk om een gezonde financiële basis op te bouwen door middel van de verkoop van advertenties en het werven van donateurs en sponsoren. Eemland 1 streeft naar het opbouwen van een gezonde en transparante financiële organisatie, waarbij de inkomsten in balans zijn met de uitgaven.
5 Governance en bedrijfsvoering Eemland 1 krijgt een transparante, ‘platte’ governance-structuur. Het hoogste bestuurlijke orgaan is het bestuur van de Stichting Streekomroep Eemland 1, dat fungeert als een Raad van Toezicht, die toeziet op alle aspecten van de nieuwe streekomroep. Het bestuur van Eemland 1 telt vijf leden: naast een onafhankelijke voorzitter zijn de vier, in de inleiding genoemde, lokale omroepen elk met één bestuurslid vertegenwoordigd. De bestuurlijke portefeuilles worden (m.u.v. die van de voorzitter) steeds in onderling overleg vastgesteld. Het bestuur benoemt en ontslaat de zakelijk directeur en de hoofdredacteur, die aan het bestuur rapporteren. De zakelijk directeur wordt geadviseerd door de Medewerkers Klankbordgroep; de hoofdredacteur door de Redactieraad. De zakelijk directeur en de hoofdredacteur zijn eindverantwoordelijk voor de volledige gang van zaken binnen hun eigen “portefeuille”. De zakelijk directeur is specifiek verantwoordelijk voor financiën, commerciële (neven)activiteiten, administratie, in- en externe communicatie en personele zaken. Onder hem of haar heeft het hoofd techniek de functionele verantwoordelijkheid over alle aspecten van de techniek. De hoofdredacteur is specifiek verantwoordelijk voor de programmatische en journalistieke zaken.
Deze functionaris stuurt de samenstellers aan die op hun beurt de redacties per kern (functioneel) aansturen. Eemland 1 wil zich profileren als een organisatie die bedrijfsmatig opereert. Dit betekent dat de doelen die de organisatie zich stelt op basis van een planmatige aanpak worden gerealiseerd. Het bestuur, aangevuld met de zakelijk directeur en de hoofdredacteur werken als managementteam op basis van “plan – do – check – act (dr. William Edwards Deming)”. 6
De invloed van medewerkers op de organisatie, wordt gezien als een kritische succesfactor voor Eemland 1. In deze geldt: “Horen en gehoord worden”. Voorgaande laat zich vertalen in een organigram zoals in bijlage 1 is weergegeven.
6 Programmabeleid Bepalend Orgaan (PBO) De onafhankelijkheid, kwaliteit en diversiteit van de informatievoorziening zijn wettelijk beschermd, onder meer in de Mediawet en het Mediabesluit. Het Commissariaat voor de Media (CvdM) ziet er als zelfstandig bestuursorgaan op toe dat deze regelgeving wordt nageleefd. De Mediawet schrijft voor dat lokale omroepen een representatief orgaan hebben dat het beleid voor het media-aanbod bepaalt. Dit Programmabeleid Bepalend Orgaan (PBO) is, naast het bestuur, de directie en de redactie, een afzonderlijk orgaan binnen de omroep. Het PBO stelt het media-aanbodbeleid vast en controleert in dit kader of met de programma’s wordt voldaan aan de ICE-norm. De leden van het PBO vertegenwoordigen elk een stroming binnen de streek. Zo heeft het PBO een sterke binding met het publiek waar de omroep zich op richt. De leden van dit PBO worden voor de eerste keer benoemd door het bestuur van Eemland1. Vervolgens benoemt het PBO de eigen leden. Het Programmabeleid Bepalend Orgaan wil haar beleid herkennen in de invulling van de programma’s via alle middelen die Eemland1 ter beschikking heeft: televisie, radio en internet.
De inhoud moet aansluiten bij de ontwikkelingen die zich voordoen in het verzorgingsgebied, waarbij de focus dient te liggen op transparantie en verbinding De Mediawet noemt vier hoofdstromingen die in ieder geval in het PBO vertegenwoordigd moeten zijn: maatschappelijk, cultureel, godsdienstig en geestelijk. Eemland is op allerlei gebieden een streek met een eigen identiteit, die tot uiting komt in dit orgaan. Tegelijkertijd adviseert het Commissariaat voor de Media met het oog op de slagvaardigheid, het PBO niet te groot te maken. Het minimumaantal leden bedraagt volgens de statuten vijf. In elke kern zal worden gezorgd voor voldoende structurele afstemming binnen de bestaande maatschappelijke stromingen, zodat het PBO niet los komt te staan van de stromingen in de verschillende kernen. Het overzicht van de leden van het PBO en de stromingen die zij vertegenwoordigen is opgenomen in bijlage 2.
7 Mediamix Eemland 1 wil een moderne, multimediale streekomroep zijn. Dit betekent dat de verschillende platforms waarop Eemland 1 actief is (radio, televisie, internet, sociale media, tekst tv) elkaar moeten versterken. Een programma(onderdeel) is in beginsel niet bedoeld voor gebruik op één platform, maar -in aangepaste vorm- op alle platforms. Een voorbeeld: een opiniepoll op sociale media, die nader uitgewerkt wordt op radio in korte voxpops op straat/vorkgesprekjes in de studio, en van achtergronden wordt voorzien op alle kanalen. De sociale media-poll stelt een ja/nee vraag zoals ‘Vindt u het een goed besluit dat Nederland weer in lockdown is?’, voor Eemland 1 Actueel radio en 7
tv gaan we de straat op met de camera en de microfoon (camjo’s) om mensen op die vraag te laten reageren en een ultrakorte toelichting op hun standpunt te geven (‘Ja, want dat stopt het virus’, ‘Nee, want mijn bedrijf valt om’), de kwestie is nader uit te diepen met gesprekken en reportages met politici, handhavers, burgers etc., en al die elementen zijn weer te plaatsen op website en/of sociale media.
8 Programmering De programmering van Eemland 1 voldoet aan de eisen in de Mediawet, de zogeheten ICE-norm. Het Commissariaat voor de Media zegt hierover het volgende: ‘Deze norm bepaalt dat ten minste vijftig procent van de toetsingstijd een informatief, cultureel of educatief karakter moet hebben, gericht op de eigen gemeente. Van deze vijftig procent moet vervolgens ten minste zestig procent een lokaal informatief of educatief karakter bezitten. Daaronder vallen: Programma’s met ten minste dertig minuten aan lokale informatie of educatie per uur. Denk aan nieuwsprogramma’s, sportprogramma’s, informatievoorziening over kunstactiviteiten of over de gezondheidszorg, raadsvergaderingen en interviews met kunstenaars De verslaglegging van belangrijke gebeurtenissen of festiviteiten in de gemeente. Voorbeelden hiervan zijn de avondvierdaagse, de carnavalsoptocht, de intocht van Sinterklaas en de benoeming van de burgemeester. De overige veertig procent van de ICE-tijd mag bestaan uit programma’s met een lokaal cultureel karakter. Denk aan: • De registratie van culturele voorstellingen (zoals cabaret, concerten en toneelvoorstellingen) en kerkdiensten in de gemeente • Verstrooiende programma’s zoals verzoekplatenprogramma’s en spelprogramma’s met lokale kandidaten’.
De programmering bestaat deels uit content die specifiek gericht is op de eigenheid van de ‘kernen’ binnen het verzorgingsgebied van Eemland 1. Dit sluit aan bij de missie van Eemland 1. Voor optimale herkenbaarheid en vindbaarheid is de programmering op radio en televisie horizontaal van opzet. Van dit uitgangspunt kan uiteraard kan worden afgeweken als dat nodig of wenselijk is, bijvoorbeeld voor live-verslagen van evenementen. Online (internet, sociale media) speelt dit geen rol. De kern van de programmering ligt in de ICE-norm. Dit is in grove lijnen te vertalen in enkele categorieën: • Actueel (nieuws en de bijbehorende achtergronden. Sport en cultuur kunnen ook actueel zijn) • Lokaal (content die specifiek is voor elk van de vier kernen in het verzorgingsgebied) • Gevarieerd (een containerbegrip, denk aan human interest, geschiedenis, verenigingsleven, religie, specifieke minderheden enz.) • Cultuur • Sport • Muziek 8
De hoofdredacteur bepaalt het schema en de invulling daarvan en heeft daarvoor bij de start van Eemland 1 de mogelijkheid te kiezen uit bestaande programmatitels en die aan te vullen met nieuwe. Op deze manier kunnen bestaande programma’s samen met nieuwe in een uniforme schemastructuur worden geplaatst. Door titels te harmoniseren of te vernieuwen ontstaat een herkenbare uitstraling. Actualiteiten vormen een essentiële categorie binnen de programmering. De informatievoorziening is een belangrijk deel van het bestaansrecht van de streekomroep. Hiervoor wordt de bestaande titel Eemland 1 Actueel zowel voor radio als tv gehanteerd. Onder die vlag levert elk van de plaatselijke kernen bijdragen. Het programmablok hiervoor is dagelijks prominent aanwezig op radio en televisie (inclusief tekst tv), en continu op internet en sociale media. Naast het lokale- en streeknieuws wordt (inter)nationaal nieuws op de verschillende media gebracht. Dit nieuws kan worden ingekocht bij derden (bijv. ANP, NOS). De kracht van de streekomroep ligt vooral bij de verhalen achter het nieuws. Wat betekent de actualiteit in de concrete lokale situatie voor de burgers in Eemland? Voor deze voeling met de dagelijkse werkelijkheid is de maatschappelijke verankering van Eemland 1 met bijna 200 vrijwilligers en een geschiedenis binnen de streek belangrijk.
Van belang zijn verder de ‘nieuwe’ media: internet en sociale media. Programma’s en onderdelen daarvan (zoals actualiteitenitems) kunnen zelfstandig worden gepost. De website van Eemland 1 biedt daarvoor een structuur, zodat het publiek niet de weg kwijtraakt. Verder biedt het gebruik van bijvoorbeeld YouTube en podcast de mogelijkheid om content op thematische wijze te presenteren, en specifieke content een platform te geven. Daarnaast is het belangrijk om de mogelijkheden van de verschillende platforms te combineren, zodat ze elkaar kunnen versterken. De content is het uitgangspunt, de spil waar alles om draait. Om dit volledig tot zijn recht te laten komen, is een digitale werkwijze nodig. Van planning tot en met play-out en archivering gaat alles digitaal. Hiervoor beschikt Eemland 1 over een digitaal redactiesysteem en is de omroep aangesloten op een play-out-systeem. Werkwijze De hoofdredacteur is eindverantwoordelijk voor de samenstelling van het mediaaanbod. Per kern is er een samensteller, die de overige medewerker(s) functioneel aanstuurt. De hoofdredacteur stelt, samen met de samenstellers, een content-planning op (voor de lange en de korte termijn, bijv. per jaar en per week). De planningen staan in het redactiesysteem, zodat iedereen er kennis van kan nemen. Ook persberichten, tips, ideeën etc. komen in het redactiesysteem terecht.
Het systeem wordt verder gevoed met productie, ruwe audio, video, foto’s en tekst, gemonteerde items, draaiboeken, muziek en alles wat verder voor het maken van de content relevant is. Items, interviews, reportages, teksten enzovoort worden zo gemaakt, dat ze los van elkaar als zelfstandige eenheden te gebruiken zijn. Ze worden bovendien voorzien van een vaste set metadata, zodat ze na archivering eenvoudig terug te vinden zijn. Vanuit het redactiesysteem gaat het eindproduct naar de play-out. Vanuit het redactiesysteem wordt de content op de verschillende platforms geplaatst. Op radio en (tekst)televisie gaat het uiteraard om (onderdelen van) programma’s. Op 9
internet gaat het om het plaatsen op de website en op sociale media. Voor zover nodig wordt de content per platform toegesneden op de specifieke eigenschappen van dat platform (op radio gebruik je geen geschreven tekst bijvoorbeeld, op de website, tekst tv en Facebook wel). Als multimediale omroep bedient Eemland 1 zijn publiek via verschillende platforms: digitaal via internet en sociale media, lineair via radio en televisie. Lineaire kanalen zijn nog steeds relevant en zullen dat nog vele jaren blijven. Belangrijke gebeurtenissen, live uitzendingen trekken nog steeds een groot publiek. Op streekniveau is dat niet goed te vergelijken met nationaal niveau, maar het principe is gelijk: het gaat om verbondenheid. Online is anders: op website en sociale media kan zowel live als uitgesteld worden gelezen, gekeken en geluisterd.
9 Eemland 1 Lab en Eemland 1 Academie
De wereld van de journalistiek verandert door de ontwikkeling van steeds meer online media-platforms, globalisering van content, de opkomst van burgers als ‘journalist’, het gebruik van data en algoritmen, de enorme vlucht van ‘fake news’ etc. etc. Door de opkomst van nieuwe media-technologieën en -platforms verandert ook de consumptie van nieuws door burgers; vooral onder jongeren. Er worden om die reden steeds meer en andere eisen gesteld aan bestaande journalisten en talentvolle journalisten in opleiding. Het journalistieke bereik van een traditionele publieke omroep is om die reden al lang niet meer vanzelfsprekend. Het is dus voor Eemland 1 enorm belangrijk dat er hoge prioriteit wordt gegeven aan innovatie, experimenten en talentontwikkeling. In het Eemland 1 Lab willen wij intensief en structureel samenwerken met het onderwijs binnen de streek Eemland. Wij dagen studenten in het Lab uit om te innoveren en te experimenteren samen met bestaande journalisten en de redactie van Eemland 1. Op deze manier stimuleren we tegelijkertijd de vernieuwing van Eemland 1 en de talentontwikkeling van jonge media-professionals.
Onderwijsprogramma in de praktijk Het Eemland 1 Lab is een broedplaats, die in de eerste fase aansluit bij het onderwijsprogramma van ROC Midden-Nederland (het Media, ICT & Design College) en Hogeschool Utrecht/ Amersfoort (Opleidingen Journalistiek en Digitale Techniek & Media). In een volgende fase staan we open voor meerdere samenwerkingen. In het Eemland 1 Lab werken studenten aan concrete projecten, doen onderzoek, voeren pilots uit en lopen ze stage in de redactionele en journalistieke praktijk. Naast zelfstandige experimenten op het eigen platform Eemland1Lab.nl zal er ook kruisbestuiving plaatsvinden tussen ervaren journalisten van de redactie van Eemland 1, zodat de vernieuwing ook zichtbaar en hoorbaar zal zijn op televisie, radio en online van Eemland 1. Het Eemland 1 Lab heeft de ambitie om extra financiële middelen te verwerven
10
dankzij subsidies van o.a. het Fonds voor de Journalistiek, Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, etc. Innovatieprogramma Eemland 1 Lab: vernieuwing door experiment Het Eemland 1 Lab is opgebouwd uit diverse programma-lijnen waarbinnen wordt geleerd en geëxperimenteerd door studenten en bestaande journalisten van Eemland 1. Het programma bestaat uit de volgende thema’s: Innovatieve technologie Data en fake news Journalistiek door burgers Participatie en bereik jongeren Het is de ambitie van Eemland 1 om de programmalijnen binnen het Eemland 1 Lab ook te gebruiken voor een op te zetten Eemland 1 Academie, zodat de medewerkers en vrijwilligers in alle facetten worden opgeleid en ondersteund om samen beter te worden.
10 Samenwerking Eemland 1 heeft te maken met een groot aantal externe relaties. De belangrijkste daarvan is die met de kijkers/luisteraars: het publiek. Zonder publiek geen streekomroep. Eemland 1 stelt daarom het publiek centraal, zoekt actief mensen of doelgroepen op en betrekt hen bij beleid en producties (inbreng in PBO, Open Dagen, opiniepeilingen, verzoekplaten, etc.). Eemland 1 wil zoveel mogelijk ruimte bieden aan burgerparticipatie. Het wordt voor burgers steeds eenvoudiger om met hun mobiele telefoons kwalitatief goede opnames te maken van gebeurtenissen. Wij willen deze burgers een platform bieden om hun opnames, mits zij aan de minimale kwaliteitseisen voldoen, voor een breder publiek zichtbaar te maken via de kanalen van Eemland 1. De vier partners hebben ieder in het verleden deelgenomen aan samenwerkingsprojecten met tal van organisaties, zoals gemeenten. Die traditie zet Eemland 1 graag voort. De relaties met de gemeenten (politici, ambtenaren) zijn van groot belang, voor o.a. nieuwsgaring en journalistieke controle op het democratisch proces. Veel gemeenten hechten waarde aan het (integraal) uitzenden van o.a. raadsvergaderingen. Dit kan via digitale middelen worden gerealiseerd. Speciale aandacht verdienen bibliotheken, scholen en andere educatieve en culturele organisaties zoals theaters.
Samenwerking daarmee is belangrijk om het bereik en de bekendheid van Eemland 1 te vergroten en te voldoen aan de normen van het Commissariaat voor de Media (invulling van de programmering in het licht van de ICEnorm). Andere organisaties waarmee Eemland 1 betrekkingen onderhoudt, zijn ondernemersorganisaties, werknemersorganisaties, sportclubs, verenigingen, maatschappelijke en religieuze organisaties etc. Natuurlijk heeft Eemland 1 ook te maken met andere mediabedrijven, zoals kranten en omroepen. Hierbij kan zowel gedacht worden aan regionale (bijvoorbeeld RTV Utrecht) 11
en landelijke omroepen (bijvoorbeeld NOS) als aan kleinere lokale producenten van (nieuws-)programma’s. Rond evenementen en andere speciale projecten kan goed worden samengewerkt (gezamenlijke verslaggeving etc.). Structurele samenwerking met private partijen (zoals krantenuitgevers) is nog altijd moeilijk, als gevolg van de Mediawet die het Eemland 1 verbiedt om dienstbaar te zijn aan het maken van winst door derden. Toch zal Eemland 1 actief onderzoeken waar eventuele mogelijkheden liggen. Met en breed scala aan organisaties in Amersfoort, Baarn, Bunschoten en Soest is afgesproken dat zal worden samengewerkt met de Stichting Streekomroep Eemland 1. Deze organisaties hebben alle de intentieverklaring (zie bijlage 5) ondertekend. Met een deel van deze organisaties zijn inmiddels de eerste, concrete afspraken gemaakt. De verwachting is dat deze afspraken ultimo 2021 met alle partners zijn uitgewerkt. Op 1 april 2021 zijn overeenkomsten gesloten met 26 organisaties. Een overzicht van de partners die een intentieverklaring tot samenwerken hebben afgegeven, is opgenomen in bijlage 5.
11 Huisvesting Eemland 1 ontstaat door de samenvoeging van vier lokale omroepen, die alle een eigen huisvesting hebben met de daarbij behorende contracten en voorwaarden. Bij de start zullen de omroepen dus vooralsnog ieder vanuit de eigen locatie (een deel van) hun werkzaamheden verrichten. Eemland 1 wil op termijn één centrale huisvesting realiseren. Voor de nieuwe organisatie is het van belang om elkaar als (vrijwillige) medewerkers en management te ontmoeten op een centrale locatie, van waaruit ook de aansturing van die organisatie kan plaatsvinden. Ook uit het oogpunt van kostenbeheersing, efficiency en effectiviteit is een centrale locatie belangrijk. Daarnaast wil Eemland 1 als streekomroep in de haarvaten van de samenleving zitten en contact houden met plaatselijke vrijwilligers, lokale gemeentebesturen en andere organisaties. Dit betekent dat Eemland 1 dichtbij zal zijn door in elke kern over een ruimte te beschikken (bijvoorbeeld in een gemeentehuis), waar een lokale redactie kan samenkomen en waar registratieapparatuur aanwezig is om interviews op te nemen. Eemland 1 wil uiteindelijk maximaal 10 procent van de totale inkomsten besteden aan huisvesting. De gemeenten Amersfoort en Leusden hebben extra voorwaarden aan de toekomstige zendmachtigingsperiode verbonden, waaronder professionaliteit en samenwerking met lokale media-initiatieven.
Voor Eemland 1 zijn dit speerpunten, die doorklinken in alle onderdelen van dit beleidsplan. Huisvesting in een centraal in de regio gelegen mediacentrum zou een extra impuls betekenen. Eemland 1 gaat graag met alle betrokken gemeenten in gesprek om samen tot de vorming van een mediacentrum te komen. In 2020 is de huidige situatie in kaart gebracht. Er zijn verschillen in huur en overige kosten, maar ook in de functionaliteit, de bereikbaarheid en geografische ligging ten 12
opzichte van het verzorgingsgebied. Het pand in Amersfoort is relatief duur (huur) en is alleen toegankelijk via een trap. Het pand in Baarn staat al enkele jaren op de nominatie om gesloopt te worden. Door omstandigheden is de definitieve datum al een aantal keren verschoven, maar zoals het er nu naar uitziet, moet het pand in 2024 worden verlaten. De omroep in Spakenburg is enkele jaren geleden verhuisd. Er is een huurtermijn van 10 jaar aangegaan. De huur van dit pand kan, zonder extra kosten, dus niet op korte termijn worden opgezegd. Het pand heeft de focus op de tv-studio. Kantoor/redactie/vergaderruimte is beperkt, al zijn er mogelijkheden om tegen vergoeding gebruik te maken van de kantoor- en opleidingsruimten van het Rode Kruis dat in hetzelfde pand gevestigd is. Radio Soest maakt gebruik van ruimte(s) onder het gemeentehuis van Soest. In één gedeelte bevinden zich drie studio's en een redactieruimte. Daarnaast kan Radio Soest beschikken over een vergaderruimte die men deelt met de gemeente. Deze ruimte is dus niet structureel beschikbaar en kan ook niet naar eigen inzicht worden ingericht. Duidelijk is dat geen van de vier huidige panden de ideale locatie voor Eemland 1 is.
De ideale locatie heeft als kenmerken: centraal in het verzorgingsgebied goed bereikbaar, zowel per fiets, auto als openbaar vervoer voldoende gratis parkeerruimte gelijkvloers, of voorzien van een lift ruimte voor alle activiteiten (radio, tv, redactie) eigen opgang en 24/7 beschikbaar Mogelijkheden en ruimte om een Mediacentrum op te zetten Zoals het er nu voor staat, zal Eemland 1 gefaseerd afscheid nemen van zijn huidige locaties. De panden van Baarn en Amersfoort zullen, gezien de kosten, als eerste in aanmerking komen. Om op korte termijn al kosten te besparen zijn er meerdere scenario's te schetsen. De meest voor de hand liggende zijn: Scenario 1: Het afstoten van de locatie Amersfoort (EVA) Nadelen van de locatie: Het pand in Amersfoort heeft een hoge huurprijs Alleen toegankelijk via een trap, wat lastig is voor mindervaliden Betaald parkeren (wel veel ruimte) Voordelen van de locatie: Ruim qua opzet, met twee volledige radiostudio's Zeer centraal qua ligging t.o.v.
het verzorgingsgebied Uitstekend bereikbaar met openbaar vervoer, fiets, auto Direct aan het bruisende centrum Scenario 2: Het afstoten van de locatie Baarn (RTV Baarn) Nadelen van de locatie: Staat op nominatie om gesloopt te worden binnen twee jaar Bijna gelijke kosten als Amersfoort/verhoudingsgewijs duur Aan de rand van het verzorgingsgebied Voordelen: Ruim qua opzet, incl. garage voor mobiele studiowagen. Twee radiostudio's, kantoorruimte, een grote centrale ruimte en kantoorruimte 13
Gelijkvloers Gratis parkeren
Scenario 3: Het zo snel mogelijk afstoten van locaties Amersfoort (EVA) en Baarn (RTV Baarn), en wanneer dat mogelijk is de panden van Soest en Spakenburg opheffen. Dit scenario kan enkel worden uitgevoerd als er een vervangend pand voor terugkomt. Het zou ideaal zijn als er direct na de start van Eemland 1 een pand kan worden betrokken waar uiteindelijk de volledige organisatie zich zal vestigen. Er kan dan ook direct op de kosten worden bespaard en het zal de efficiëntie van de omroep ten goede komen. Scenario 3 is uitgangspunt voor ons beleid.
12 Medewerkers Eemland 1 werkt voornamelijk met vrijwilligers. De in Eemland 1 samenwerkende omroepen beschikken samen over bijna 200 medewerkers die gemotiveerd zijn om mee te werken aan de nieuwe omroep Eemland 1. Naast de vrijwillige medewerkers zal een beperkt aantal medewerkers een dienstverband ontvangen, mede afhankelijk van de financiële mogelijkheden. Vrijwillige medewerkers ontvangen een overeenkomst waarin de rechten en de plichten van de medewerkers zijn vastgelegd. Vrijwilligerswerk is in onze optiek wel vrijwillig, maar niet vrijblijvend, noch van de kant van de organisatie, noch van die van de vrijwilliger. De vrijwillige medewerkers kennen de streek van binnenuit en dragen daardoor bij aan het verzamelen van relevante content voor Eemland 1. Zij zitten als het ware in de ‘haarvaten’ van de lokale en regionale samenleving. Maar de vrijwilligers zijn in het algemeen geen professionele omroepmedewerkers. Om Eemland 1 te kunnen positioneren als semiprofessionele streekomroep die een lokaal toereikend mediaaanbod verzorgt, is daarom nadere professionalisering van medewerkers noodzakelijk. Zij kunnen opleidingen/trainingen volgen op een aantal relevante gebieden, zoals: Techniek Tekstschrijven Presentatie Interviewen Multimediaal werken Eemland 1 voldoet als streekomroep aan criteria voor leerbedrijven en zal stageplekken bieden aan mbo- en hbo-studenten.
Denk hierbij aan opleidingen media(techniek), vormgeving en journalistiek, zoals die worden aangeboden door o.a. ROC Amsterdam (AV Mediatechnologie in Hilversum), ROC Midden-Nederland en Hogeschool Utrecht. Voor het ontwikkelen en uitvoeren van deze opleidingen wordt het Eemland1Lab ingericht Om de medewerkers bij de streekomroep te betrekken, worden ze uitgenodigd om mee te denken in de verschillende nog in te stellen commissies en werkgroepen (zie ook art. 14.1 en 14.2 van de statuten). 14
Eemland 1 kent een Medewerkers Klankbordgroep (art. 4 Huishoudelijk Reglement). De Medewerkers Klankbordgroep overlegt tenminste drie keer per jaar met (een afvaardiging van) het bestuur of een vertegenwoordiger namens het bestuur over zaken die de medewerkers van Eemland 1 betreffen. De samenstelling van de Medewerkers Klankborgroep is zodanig dat zowel medewerkers vanuit de verschillende sectoren van de organisatie als medewerkers vanuit de verschillende plaatsen binnen de streek vertegenwoordigd zijn. De Medewerkers Klankbordgroep bestaat uit tenminste 9 leden. Programmastaf De gezamenlijke programmamedewerkers vormen de programmastaf. Deze programmastaf kiest periodiek uit zijn midden een afvaardiging voor de redactieraad, zodanig dat deze een afspiegeling vormt van de diverse bij de samenstelling van het omroepprogramma/media-aanbod betrokken geledingen van de programmastaf. De programmastaf vergadert tenminste éénmaal per jaar (zie ook redactiestatuut). Redactieraad De redactieraad is de door de programmastaf uit zijn midden aangewezen vertegenwoordiging die bestaat uit minimaal 3 en maximaal 9 personen. De samenstelling van de redactieraad is zodanig dat daarin zoveel mogelijk de verschillende disciplines die direct betrokken zijn bij de programmering en de verschillende plaatsen in de streek, vertegenwoordigd zijn.
De redactieraad ondersteunt de hoofdredacteur bij de vormgeving van de uitgangspunten van het te voeren redactioneel beleid. De redactieraad kiest uit zijn midden een voorzitter en een secretaris. De hoofdredacteur kan de vergaderingen van de redactieraad bijwonen; de hoofdredacteur heeft in die vergadering geen stemrecht (zie ook redactiestatuut).
13 Techniek en distributie Er komt een redactiesysteem waarin alle content wordt verzameld en van waaruit de content geselecteerd kan worden en vervolgens via de verschillende media (radio, tv, internet) op efficiënte wijze verspreid kan worden. Daarnaast beschikt Eemland 1 over de mogelijkheid om de livestream van bijvoorbeeld gemeenteraadsvergaderingen of kerkdiensten ‘op te pakken’ en via de eigen kanalen (radio, tv, internet) live uit te zenden. Naast internet wordt gebruik gemaakt van één radiokanaal en één tv-kanaal voor heel Eemland. Zo zijn alle burgers van Eemland in de gelegenheid om kennis te nemen van de informatie uit de streek. Daarbij is zowel aandacht voor de lokale gebeurtenissen als aandacht voor gebeurtenissen in Eemland, die de lokale situatie te boven gaan. Het radiokanaal is via internet, de kabel en FM te ontvangen. Dit signaal wordt door middel van een stream aangeboden aan Hilversum. Voor de verspreiding via het FM-kanaal wordt gebruik gemaakt van een intelligent distributiesysteem waardoor met meerdere etherfrequenties een goede dekking gerealiseerd kan worden in geheel Eemland.
15
Het tv-signaal wordt vanuit één locatie van Eemland 1 verzonden naar het centraal distributiepunt in Hilversum. Van daaruit wordt dit signaal verdeeld naar de verschillende providers (bijv. Ziggo, KPN, T-Mobile) die er zorg voor dragen dat een goede verdeling plaatsvindt van het signaal van Eemland 1 naar de relevante postcodegebieden. Technische ontwikkelingen Met de beperkte middelen die wij als lokale omroepen respectievelijk streekomroep ontvangen, proberen wij een zo goed mogelijke technische omgeving te creëren. Door gebruik te maken van innovatieve technische ontwikkelingen ontstaan nieuwe mogelijkheden. Zo wordt in de studio in Amersfoort gebruik gemaakt van ‘visual radio’, waardoor naast een radioprogramma dankzij intelligente software ook een volwaardig tv-programma wordt gemaakt. Ook in de studio in Spakenburg zijn experimenten met visual radio uitgevoerd. Met innovatieve software kunnen tv-programma’s verder zodanig worden voorbereid, dat onderdelen van het programma attractief verpakt naar sociale media (bijv. Facebook, Twitter en Instagram) kunnen worden gezonden. Gebruikers van deze media kunnen zo getriggerd worden om de volledige uitzendingen via de traditionele kanalen of internet te bekijken.
Mede als gevolg van de coronacrisis is in de studio in Spakenburg inmiddels ervaring opgedaan met tv-programma’s waarbij de gasten niet in studio aanwezig zijn, maar met onlineverbindingen in de studio worden gehaald en geïnterviewd. Het bleek mogelijk om acht gasten tegelijkertijd virtueel in de live-uitzending aanwezig te laten zijn.
14 Marketing Eemland 1 is het nieuwe merk voor de streek Eemland. Het staat voor 1 onafhankelijke streekomroep en is tegelijkertijd een mooie naam als 1 kanaal (tv, radio en internet waarop wij “uitzenden”. De huisstijl en branding van de verschillende kanalen zullen wij consequent doorvoeren door middel van leaders, promo’s en vormgeving. Ook zal het merk Eemland 1 consequent worden door vertaald naar onze programmering. Zo zullen bijvoorbeeld in de programmering titels als Eemland 1 Actueel, Eemland 1 Cultuur, Eemland 1 Sport etc. worden gebruikt. Verder bestaan er in de merkvoering mogelijkheden om in de programmering (Bijvoorbeeld op internet) per kern verdiepingen te maken: eemland1.nl/soest, eemland1.nl/amersfoort etc. Eemland 1 wil daar zijn waar het nieuws en de actualiteit is. Wij zullen dan ook met onze verslaggevers en onze mobiele studio (bus) als Eemland 1 goed zichtbaar zijn op de belangrijke momenten in elke kern van de streek. Ook zullen wij door middel van sociale media onze bestaande communicaties gaan uitbouwen en ze dankzij actuele nieuws en achtergronden blijven binden en boeien aan het platform Eemland 1. Eemland 1 zal vanaf het begin een professionele uitstraling hebben en structureel werken aan haar relatie met de betrokken gemeenten en andere samenwerkingpartners.
Door middel van het Eemland 1 Lab willen wij aparte aandacht geven het innovatieve karakter van onze nieuwe streekomroep en tevens een impuls geven aan talentontwikkeling en verjonging.
16
15 Financiën De vier lokale omroepen (RTV Baarn, Radio Soest, Lokale Omroep Spakenburg (LOS) en Omroep EVA voor Amersfoort en Leusden) die Eemland 1 vormen, hebben de afgelopen jaren steeds een sluitende begroting kunnen overleggen. RTV Baarn heeft hiertoe het afgelopen jaar tijdelijk extra steun ontvangen. De recente boekjaren zijn met een gezonde balans afgesloten. Inkomsten Deze omroepen hebben in de huidige situatie samen vier radio- en tv-kanalen, en ontvangen vanuit hun gemeente de wettelijke subsidie, ook wel de basisvergoeding genoemd. Daarnaast hebben de omroepen inkomsten uit reclame en sponsoring. Radio Soest had in 2020 ook nog € 728 inkomsten uit lidmaatschapsgelden van de vereniging. Dit is ondergebracht in de kolom overig. De vereniging is echter in 2021 omgezet in een stichting, wat noodzakelijk was om de samenvoeging van de vier omroepen te laten plaatsvinden. Ledengelden zullen dus in de Eemland 1-situatie niet meer tot de inkomsten behoren. Onderstaande de situatie in 2020 (vier losse omroepen) RTV Baarn Radio Soest LOS EVA EVA Leusden Amersfoort Subsidie
€ 40.068,00 € 27.663,00 € 16.333,00 € 86.965,00
€ 17.065,00
€ 188.094,00
€ 6.300,00
€ 0,00
€ 25.550,00
Reclame
€ 250,00
Giften
€ 2.750,00
€ 265,00
€ 7.000,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 10.015,00
Overig
€ 2.829,00
€ 728,00
€ 0,00
€ 250,00
€ 0,00
€ 3.807,00
Totaal
€ 45.897,00 € 28.656,00 € 42.333,00 € 93.515,00
€ 17.065,00
€ 227.466,00
€ 0,00 € 19.000,00
Totaal
De vier omroepen hebben in 2020 gebruik gemaakt van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. De ontvangen bedragen zijn niet meegenomen in dit overzicht, omdat het om een eenmalige lening ging i.v.m. met de covid-crisis. Het geleende bedrag is reeds uitgegeven aan producties en/of investeringen om de continuïteit van de omroep te waarborgen, en zal na verantwoording worden omgezet in een uitkering. Deze verantwoording en verrekening zal in 2021 plaatsvinden. De subsidiegelden die Omroep EVA ontving zijn voor het overzicht opgedeeld in Amersfoort en Leusden. Inkomsten zoals reclame en overig zijn voor de duidelijkheid enkel in de kolom Amersfoort geplaatst.
Bij de vorming van de streekomroep zal die situatie in positieve zin veranderen. Aan de inkomstenkant zal er een stijging zijn, omdat bijvoorbeeld de reclame-inkomsten snel 17
gaan groeien. Het verzorgingsgebied zal groeien, wat zal resulteren in hogere tarieven. Ook zullen er potentieel meer adverteerders zijn, die het verder zoeken dan enkel de lokale markt. Denk daarbij aan interieurzaken, autodealers etc. De inkomsten van Eemland 1 (op jaarbasis) Subsidie € 191.400,00 Reclame (prognose)
€ 33.000,00
Sponsoring/ Donaties
€ 8.000,00
Projectsubsidies journalistiek
€ 25.000,00
Eemland 1 Lab
€ 7.500,00
Overig
€ 6.000,00
Totaal
€ 270.900,00
Bovenstaand is een behoudende voorstelling van de inkomsten. Deze is gebaseerd op de wettelijke subsidie die gemeenten aan de lokale omroep doorgeven en op eigen inkomsten. Op landelijk niveau zijn er diverse mogelijkheden om extra ondersteuning voor de journalistieke taak te krijgen. Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek is hier een van de bekendste van. Eemland 1 is van plan om ook bij het SVDJ aan te kloppen. Ook bij de betrokken gemeenten zullen we onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor aanvullende (project)subsidies bijv. voor onderzoeksjournalistiek. In het verleden hebben de lokale omroepen die nu samen Eemland 1 gaan vormen hiervan gebruik gemaakt. De extra middelen die dan beschikbaar zijn, zullen worden ingezet in journalistieke menskracht. Vanwege groei van het aantal inwoners/woonunits binnen onze gemeenten en de indexering van de subsidiegelden (zoals door de VNG is berekend naar € 1,39 per woonunit) komt de berekening uit op een ruime € 190.000 aan structurele subsidie. In het verleden behaalde EVA-reclameomzetten van ongeveer € 15.000 per jaar, een bedrag dat in de nieuwe vorm ook zeker haalbaar zal zijn. Vooral in Baarn en Soest zien wij erg veel mogelijkheden, omdat daar in afgelopen jaren geen actieve verkoop van reclamezendtijd heeft plaatsgevonden. Er wordt een kleine daling in giften en sponsoring verwacht.
Wel zullen in de eerste periode van Eemland 1 de inkomsten via overige stijgen. Omdat we vier stations samenvoegen, zal een deel van de inventaris overbodig worden. Naar verwachting zal de verkoop van de diverse goederen ongeveer € 5000 tot € 7000 kunnen opleveren. In de berekening gaan we uit van het gemiddelde. Besparingen Tegenover de inkomsten staan uitgaven, zoals huisvesting, distributie, programmakosten, onderhoud, Buma/Stemra, verzekeringen enz. Voor alle omroepen gold dat de uitgaven de afgelopen jaren nagenoeg gelijk waren aan de inkomsten. 18
De uitgaven met betrekking tot distributie en huisvesting voor Eemland 1 zullen fors lager uitvallen dan in de oude situatie, waar vier omroepen ieder hun eigen bedrijfsvoering hadden. Een grote besparing zal worden behaald op het gebied van distributie van de kanalen. Van de vier radio- en tv-kanalen blijft er dus voor Eemland 1 één over. Daardoor zullen ook de Buma/Stemra kosten dalen. Op dit moment hebben alle vier de omroepen eigen overeenkomsten met lokale en landelijke diensten voor nieuwsvoorziening. De ene oproep gebruikt voor het landelijk nieuws de diensten van het ANP, de andere die van de NOS. Ook hier zullen de kosten dalen, echter niet met de factor vier, omdat de nieuwsdiensten factureren op basis van verzorgingsgebied. Omdat onze verzorgingsgebieden overlappen zal er toch een aanzienlijke besparing zijn. Het volgende bespaarpunt zal huisvesting zijn. In het hoofdstuk huisvesting is aangegeven hoe Eemland 1 dit ziet. Een besparing op korte termijn van € 20.000 euro per jaar, een halvering van de huidige kosten, is het eerste doel. Zoals dus gemeld zal deze besparing gefaseerd worden behaald. Omroep EVA had geen betaalde krachten in dienst voor het maken en verslaan van nieuws, maar maakte wel kosten door producties extern in te kopen, zoals bijvoorbeeld het weekjournaal. Ook deze kosten vallen weg omdat Eemland 1 zelf dit soort producties zal gaan maken.
Daarnaast keerde omroep EVA ook regelmatig vrijwilligersvergoedingen uit, iets wat bij Eemland 1 niet de bedoeling is. Uitgaven Eemland 1 zal zich conform de regels van het Commissariaat voor de Media opstellen als een volwaardige streekomroep. De Mediawet schrijft voor dat de houder van de zendmachtiging alle beschikbare kanalen inzet om de inwoners van het gebied op de hoogte te houden. Dat wil zeggen, via radio, televisie en online. Om het geheel in goede banen te leiden, zal er minimaal één bedrijfspand zijn waar vanuit de redactie werkt, waar gasten voor de radio kunnen worden ontvangen en waar tv-producties kunnen worden gemaakt en gemonteerd. Tevens zal de ruimte dienstdoen als lokaal waar stagiaires hun opleiding volgen.
Globaal ziet de kostenkant er dan als volgt uit. Kosten Eemland 1 (op jaarbasis) 19
Personeelskosten/ vrijwilligers, incl. opleidingen
€ 120.000,00
Projectkosten journalistiek
€ 25.000,00
Huisvestingskosten
€ 37.000,00
Algemene Kosten
€ 25.360,00
Programmakosten
€ 21.012,00
Projectkosten journalistiek
€ 25.000,00
Eemland 1 Lab
€ 7.500,00
Rechten (Buma, CvdM, enz.)
€ 15.120,00
Onderhoud en vervanging inventaris
€ 10.800,00
Financiële baten/ lasten
€ 180,00
Overig
€ 7.600,00
Totaal
€ 269.572,00
Deze begroting is gebaseerd op 2022, en de kostenpost huisvesting is een optelsom van huur en gas/licht/water kosten. Door centralisering van de huisvesting zullen de kosten uiteindelijk lager uitvallen. Ook zal dat indirect gevolgen hebben voor kosten zoals verzekeringen en abonnementskosten voor internet en telefoon. Het wegvallen van kosten als huisvesting en distributiekanalen zorgt naast de eerdergenoemde besparingen dat er ruimte is om mensen in dienst te nemen. Er zal in de begroting ruimte zijn om in de eerste fase twee personen aan te nemen. Dit zullen een zakelijk directeur en een journalistieke hoofdredacteur zijn. De zakelijk directeur zal inzetten op efficiëntie van de middelen en ook actief nieuwe inkomsten aanboren. Daarnaast zal hij/zij het ‘merk’ Eemland 1 bewaken. De hoofdredacteur zal zich richten op inhoud en continuïteit, de journalistieke kernwaarden bewaken en een team van vrijwilligers ondersteunen en opleiden. De gehele organisatie zal worden ingericht om zoveel mogelijk professionals in te zetten. Dat kunnen parttimers zijn, maar wel professionals. Zodra de kwaliteit van de omroep groeit door de aanwezigheid van professionals zal ook de aantrekkelijkheid voor adverteerders groeien. Dit rechtvaardigt hogere tarieven en dus hogere inkomsten. Deze inkomsten zullen ingezet worden om de eerder benoemde betaalde krachten uit te breiden.
Met de bovenstaande berekening komt Eemland 1 uit op een sluitende begroting.
Overige inkomsten In de begroting gaan wij uit van de subsidie-inkomsten die € 1,39 per wooneenheid bedragen, zoals door de VNG is vastgesteld als bekostigingsplicht voor een lokale omroep. De inkomsten worden verder aangevuld met reclame-inkomsten.
20
Nog een manier om extra inkomsten te genereren is dat Eemland 1 zelf ook producties gaat maken, bijvoorbeeld reclamespots voor radio en tv. Daarnaast is er de mogelijkheid om studioruimte(s) te verhuren aan derden, bijvoorbeeld aan organisaties die een podcast willen maken. De techniek en kunde daarvoor is intern aanwezig. Uiteraard zal alles binnen de regels van de Mediawet plaatsvinden. De verhuur van apparatuur is ook een mogelijkheid. Gemeenten kunnen verder structureel een extra bijdrage aan de lokale of streekomroep toekennen. Hierdoor zijn omroepen beter in staat hun taak uit te voeren. Deze extra middelen kunnen ook door de gemeenten worden geoormerkt, waardoor er van tevoren afspraken kunnen worden gemaakt hoe en waarvoor deze extra subsidie(s) moeten worden ingezet. Eemland 1 gaat graag met de gemeenten in gesprek over de mogelijkheden.
21
Bijlagen (overzicht) 1 Organigram 2 PBO 3 Statuten en Huishoudelijk Reglement 4 Redactiestatuut 5 Samenwerkingsverbanden
Bijlage 1: Organigram
22
28 29 30 44 49
Bijlage 2: Overzicht van de leden van het Programmabeleid Bepalend Orgaan Voorzitter: 23
Het PBO kiest tijdens de eerste vergadering een voorzitter. Zodra deze gegevens bekend zijn, worden die doorgegeven aan CvdM.
Stroming
Naam
Woonplaats
Maatschappelijke zorg en welzijn
Marion Foppele
Amersfoort
Cultuur en kunst
Jozé Rutten
Soest
Kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag
Diederik van de Burg
Baarn
Duurzaamheid
Menno Westveld
Soest
Werkgevers
Edwin van Doorm
Baarn
Onderwijs en educatie
Franciska Duijst
Bunschoten
Sport en recreatie
Theo Hartog
Bunschoten
Etnische en culturele minderheden
Rieke Koning
Amersfoort
Ouderen
Jaqueline Jonk
Amersfoort
Bijlage 3 Statuten en HHR
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
Huishoudelijk reglement Stichting Streekomroep Eemland 1 Artikel 1. Huishoudelijk reglement Dit huishoudelijk regelement is een nadere uitwerking van de statuten van de Stichting Streekomroep Eemland 1, (artikel 18) zoals deze zijn vastgesteld in december 2020 Artikel 2. Taken en bevoegdheden van bestuursleden In artikel 6 van de statuten zijn de taken en bevoegdheden geregeld Art. 6.5 geeft aan dat door het bestuur een onafhankelijk voorzitter wordt benoemd. Art. 6.6. geeft aan dat het bestuur uit zijn midden een secretaris en een penningmeester kiest De belangrijkste taken van deze bestuursleden zijn: Artikel 2.1 De voorzitter De taken van de voorzitter zijn: Leiden van de vergaderingen van het bestuur Leiden van het bestuur: initiatieven nemen, coördineren en het uitvoeren van bestuurswerkzaamheden Vertegenwoordiging van de organisatie naar binnen en buiten Artikel 2.2 De secretaris De taken van de secretaris zijn: Schrijven van brieven en andere stukken namens de stichting Archiveren van ontvangen brieven en het bewaren van afschriften van verzonden brieven Maken van verslagen en notulen van de diverse vergaderingen, zoals de bestuursvergaderingen en vergaderingen met derden Bijhouden van het archief Artikel 2.3 De penningmeester De taken van de penningmeester zijn: Bijhouden van de kas en het beheren van de bankrekeningen Doen en ontvangen van betalingen
Contactpersoon met het administratiekantoor Bijhouden of laten bijhouden van het kas- en bankboek Verantwoordelijk voor het maken van het financieel jaarverslag conform de eisen opgenomen in het Handboek Financiële Verantwoording Publieke Lokale Mediainstellingen Verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarlijkse begrotingen Bewaken van de plannen van het bestuur aan de hand van een begroting Duurzaam beheer stichtingsvermogen Het bestuur is bevoegd tot het benoemen, beoordelen en ontslaan van de hoofdredacteur (zie ook de bepalingen in art. 13 statuten) en de zakelijk directeur. Artikel 3. Commissies en werkgroepen Het bestuur is bevoegd (art. 14.1 en 14,2) om commissies en/of werkgroepen in te stellen om namens het bestuur werkzaamheden te laten verrichten. Een dergelijke
37
commissie of werkgroep ontvangt een opdrachtformulering met daarbij een beschrijving van de verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Artikel 4. Medewerkers Klankbordgroep De Stichting Eemland 1 kent een Medewerkers Klankbordgroep. De Medewerkers Klankbordgroep overlegt tenminste drie keer per jaar met (een afvaardiging van) het bestuur of een vertegenwoordiger namens het bestuur over zaken die de medewerkers van Eemland 1 betreffen. De samenstelling van de Medewerkers Klankborgroep is zodanig dat zowel medewerkers vanuit de verschillende disciplines als medewerkers vanuit de verschillende plaatsen binnen de streek vertegenwoordigd zijn. De Medewerkers Klankbordgroep bestaat uit tenminste 9 leden. Artikel 5. Begunstigers Ieder, die de realisatie van de doelstellingen een warm hart toedraagt, kan zich aanmelden als begunstiger van de Stichting Eemland 1. Begunstigers betalen een in overleg overeen te komen bedrag per jaar. Bij begunstigers maken we onderscheid tussen particulieren en bedrijven Voor particulieren geldt dat zij hun donatie fiscaal kunnen aftrekken omdat Stichting Eemland 1 de ANBI-status bezit Bedrijven hebben de mogelijkheid om met naam en logo vermeld te worden op de website van Eemland 1. Artikel 6.
Eigendomsrechten producties Het eigendom van alle geproduceerde producties zijn en blijven van de Stichting Eemland 1 tenzij tevoren anders schriftelijk is overeengekomen. Artikel 7. Slotbepaling In alle gevallen waarin zowel de wet, de statuten, het huishoudelijk regelement en andere door het bestuur vastgestelde regelingen niet voorziet, beslist het bestuur. Aldus vastgesteld in de vergadering van het bestuur van de Stichting Streekomroep Eemland 1 d.d. 6 januari 2021
38
Bijlage 4: Redactiestatuut Redactiestatuut Stichting Streekomroep Eemland 1 Doelstelling Artikel 1 De Stichting Streekomroep Eemland 1 stelt zich volgens de statuten ten doel: het verzorgen van een lokaal toereikend media-aanbod bestemd voor de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden en Soest; hierna te noemen de gemeenten; het op streekniveau uitvoeren van de publieke mediaopdracht door het verzorgen van een media-aanbod dat gericht is op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in het verzorgingsgebied waarop de instelling zich richt leven, en door het verrichten van alle activiteiten die nodig zijn om daarmee een publieke taak te vervullen; de gezamenlijke beschikbare zendtijd in te zetten voor een media-aanbod dat in het betrekking heeft op streek in het algemeen en op de gemeenten in het bijzonder; dit doel en al hetgeen daarmee in de ruimste zin verband houdt, te verwezenlijken door het aanwenden van alle geoorloofde middelen, welke voor de verwezenlijking van haar doel bevorderlijk zijn; Beginselverklaring Artikel 2 1. De uitgangspunten die betrekking hebben op het samenstellen van het omroepprogramma /media-aanbod van de streekomroep zijn neergelegd in de Mediawet, in de statuten van die instelling, in het door het Programmabeleid Bepalend Orgaan (PBO) vastgestelde programmabeleid en in de door de omroep vastgestelde regelingen.
De hoofdredacteur en de programmastaf zijn aan deze uitgangspunten gebonden. De desbetreffende stukken worden geacht bij hen bekend te zijn. 2. Dit redactiestatuut beoogt de programmamedewerkers waarborgen te bieden voor het onafhankelijk uitoefenen van de uit het redactiestatuut voortvloeiende taken, zonder rechtstreekse beïnvloeding door of van wie dan ook anders dan op de wijze als in dit redactiestatuut is voorzien. 3. Deze onafhankelijke taakuitoefening houdt in dat de programmamedewerkers bij de samenstelling van het omroepprogramma/media-aanbod: - zonder vooroordelen te werk gaan en streven naar een zo nauwgezet mogelijke weergave van de werkelijkheid; - de informatievoorziening en de uitwisseling van verschillende meningen vooropstellen; - zorgvuldige verificatie betrachten van hetgeen zij voornemens zijn te publiceren; - een zo herkenbaar mogelijk onderscheid maken tussen feiten, analyses en meningen; - betrokkenen de gelegenheid geven tot hoor en wederhoor in die zin dat zij een eerlijke kans krijgen, in tijd en in informatie, om te reageren; 39
- zich niet dienstbaar maken aan winst van derden, sluikreclame weren en zich terughoudend opstellen tegenover sponsoractiviteiten; - geen (neven)activiteiten verrichten die met hun onafhankelijke taakuitvoering strijdig zijn. Bevoegdheden/verplichtingen betrokken organen Artikel 3 Het bestuur van de streekomroep is verantwoordelijk voor de vorm en de inhoud van het door de omroep verzorgde omroepprogramma/media-aanbod. De samenstelling van het omroepprogramma/media-aanbod is opgedragen aan de hoofdredacteur met inachtneming van het door het PBO vastgestelde programmabeleid. Het bestuur van de omroep oefent achteraf en met terughoudendheid toezicht uit op de naleving van de statuten, de naleving van het door het PBO vastgestelde programmabeleid en de naleving van de uit de statuten en het programmabeleid voortvloeiende regelingen. De programmamedewerker Artikel 4 De programmamedewerker is de medewerker van de streekomroep die is belast met werkzaamheden in het kader van de samenstelling van het omroepprogramma/mediaaanbod, voor zover deze een arbeidscontract of medewerker-overeenkomst heeft gesloten. Uitgangspunten voor het beleid bij benoeming, schorsing of ontslag van de programmamedewerker zijn vastgelegd in door het bestuur en de hoofdredacteur opgestelde regelingen.
De hoofdredacteur Artikel 5 De hoofdredacteur is degene aan wie op grond van het bepaalde in de statuten de samenstelling van het omroepprogramma/media-aanbod van de omroep is opgedragen. Uitgangspunten voor het beleid bij benoeming, schorsing of ontslag van de hoofdredacteur zijn vastgelegd in de statuten van de omroep. Artikel 6 1. Bij voorziening in een vacature voor de functie van hoofdredacteur wordt, met inachtneming van hetgeen hierover is opgenomen in de statuten, door het bestuur een sollicitatie- en selectiecommissie ingesteld. 2. In de sollicitatie- en selectiecommissie hebben zitting: - twee leden van het PBO; - twee leden van het bestuur, waaronder het bestuurslid belast met het personeelsbeleid; - een lid, aangewezen door de redactieraad. 3. Het bestuurslid belast met het personeelsbeleid zit de vergaderingen van de sollicitatie- en selectiecommissie voor. 4. De sollicitatie- en selectiecommissie stelt een voordracht op en legt deze, vergezeld van een verslag van haar werkzaamheden, voor aan het bestuur. 40