A.1 Memo Asbestsanering begraafplaats Oud-Leusden.pdf

MEMO Aan Cc Van Datum Betreft

: Raad : College : D. Vader; L. Hahndiek; M. Sengers; J vd Brink : 16 april 2021 : Asbestsanering begraafplaats Oud-Leusden

In oktober 2020 is bij collegebesluit geld gereserveerd voor het restaureren van de monumentale muur van de begraafplaats Oud-Leusden en het revitaliseren van de aanwezige beplanting. In januari 2021 is een start gemaakt met het verwijderen van beplanting die zorgde voor beschadiging aan de muur en de restauratie van een gedeelte van de muur. Daarbij is een gleuf langs de muur gegraven met toestemming van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het oude gedeelte van de begraafplaats is namelijk een archeologisch rijksmonument. De graafwerkzaamheden zijn uitgevoerd op plaatsen waar geen sprake is van begravingen uit recent verleden. Voor zover de documentatie hierover bekend is, is ook in een verder verleden op deze plekken niet begraven. Tijdens deze graafwerkzaamheden is asbesthoudend materiaal aangetroffen en zijn menselijke overblijfselen aan de oppervlakte gevonden. De geroerde grond is vervolgens afgedekt met zwart landbouwplastic om te voorkomen dat bezoekers en onderhoudsmedewerkers geconfronteerd worden met asbest en uit respect voor de nog aanwezige menselijke overblijfselen. Zichtbare overblijfselen zijn verzameld en worden op de begraafplaats bewaard totdat herbegraving in een verzamelgraf mogelijk is. Totdat de grond gesaneerd kan worden, blijft het zwarte landbouwplastic op de begraafplaats liggen.

Voor de begraafplaatsen binnen onze gemeente was behoefte om goede afspraken te maken over zorgvuldige grafruiming. Daarom heeft de gemeente in 2008 een convenant afgesloten met het comité van Waakzaamheid. Dit comité is in 2002 opgericht om zorg te dragen voor een piëteitsvolle manier van omgaan met menselijke overblijfselen. Uit onderzoek is gebleken dat de hoeveelheid asbest niet boven de saneringswaarde uit komt van 100 mg/kg d.s. Op basis van dit gegeven is er vanuit de bodemwetgeving geen sprake van een sanering plichtige situatie. Wordt de grond echter geroerd, dan is vanuit arbo-technisch oogpunt sanering wel noodzakelijk en zal bescherming tegen asbest nodig zijn. Onderhoudsmedewerkers dienen dan onder ‘asbest saneringscondities’ te werken. Zoals in voornoemd collegebesluit is geschetst, is besloten tot herbeplanting langs de muur en dat houdt in dat de grond daar wordt geroerd. Dat houdt in dat de medewerkers in contact komen met de asbest en daardoor gezondheidsrisico’s kunnen lopen. Een structurele oplossing is nodig om te voorkomen dat er in de toekomst op deze locatie nog asbesthoudend materiaal of menselijke overblijfselen aan de oppervlakte komt. De situatie zoals die nu op de begraafplaats is, vraagt om handelen. Vanuit menselijk oogpunt, waarbij respectvol wordt omgegaan met de menselijke overblijfselen, is een speciale aanpak nodig.

Zo zal bij sanering het asbesthoudend

materiaal tegelijkertijd van menselijke overblijfselen en archeologische vondsten worden gescheiden. Daarvoor wordt een ruimingsbedrijf ingezet dat, met instructies voor archeologisch materiaal, het materiaal anders dan asbest, apart zal leggen. Het archeologische materiaal zal worden beoordeeld door onze archeoloog. De menselijke overblijfselen zullen worden herbegraven in een verzamelgraf. In de zoektocht naar oplossingen voor dit vraagstuk, zijn diverse scenario’s de revue gepasseerd. Te weten: niets doen, de grond afdekken met worteldoek met daarop beplanting (dit is technisch niet mogelijk) of een steenlaag, of afgraven van de grond op deze locatie waarna deze grond elders op de begraafplaats weer in de grond wordt gewerkt. In het laatste geval zijn archeologische vondsten niet meer in situ en wordt het probleem naar een ander gedeelte van de begraafplaats verschoven. Deze alternatieve scenario’s bieden alle geen structurele oplossing voor het probleem met het asbesthoudende materiaal en voor de respectvolle omgang met de menselijke overblijfselen. Deze alternatieven bieden geen oplossing voor omgaan met asbesthoudend materiaal en voor de omgang met menselijke overblijfselen. Met de huidige oplossing komen we ook de convenantsafspraken na. Maar ook het gezondheidsaspect vanwege het aanwezige asbest kan een risico vormen. Deze negatieve consequenties willen we vermijden.

Er is daarom gekozen voor sanering van de grond en dat brengt helaas onverwachte kosten van 85k met zich mee die een spoedeisend karakter hebben. De kosten voor deze sanering zijn onverwacht, onvoorzien en onvermijdelijk en hebben gevolgen voor de gemeentelijke begroting. De kosten voor deze sanering zullen deels uit de post onvoorzien worden gedekt en in de voorjaarsnota worden onderbouwd. In begrotingswijziging 2021-1013 welke via de voorjaarsnota 2021 aan u ter vaststelling wordt aangeboden, zijn de financiële gevolgen van dit collegebesluit verwerkt.

Pagina 2