2026-03-25 RIB Inzicht in beleidsvrije ruimte gemeente Leusden.pdf

Bezoekadres ’t Erf 1 3831 NA Leusden

Postadres Postbus 150 3830 AD Leusden

Telefoon 14 033 gemeente@leusden.nl www.leusden.nl

Aan de gemeenteraad

Uw brief van:

Zaaknummer:

255902

Behandeld door:

Uw kenmerk:

Telefoonnummer:

14033

Verzonden:

A. Smals - de Jong

Onderwerp: Raadsinformatiebrief Inzicht in beleidsvrije ruimte gemeente Leusden Geachte leden van de raad, Na een intensieve periode is het onderzoek naar de realistische beleidsvrije ruimte binnen de gemeente Leusden afgerond. De betrokkenheid van de organisatie en de constructieve inzet van medewerkers hebben in belangrijke mate bijgedragen aan de kwaliteit en volledigheid van het onderzoek. De rapportage, uitgevoerd door bureau Berenschot, is vooral bedoeld om inzicht te geven in begrotingsonderdelen die beleidsmatige keuzevrijheid bieden. In alle gevallen is nadere concretisering nodig voordat deze realistisch beïnvloedbare ruimte daadwerkelijk kan worden benut. De uitwerking per taakveld in de bijlage ondersteunt de interpretatie van de beleidsvrije onderdelen en de effecten van keuzes binnen de verschillende taakvelden. Interpretatie van de resultaten Over de gehele begroting bedraagt de beleidsvrije ruimte over een periode van vier jaar circa 22%, oftewel bijna € 14 miljoen. In een kortere periode neemt deze ruimte substantieel af: binnen vier jaar is dit circa € 12,9 miljoen en binnen één jaar € 5,7 miljoen aan beïnvloedbare ruimte. Dit is vergelijkbaar met andere gemeenten. De mate van realistisch beïnvloedbare ruimte verschilt per domein. Met name binnen de domeinen Leefomgeving en Ruimte is sprake van een grotere beleidsvrijheid.

Dit hangt samen met het feit dat hier minder sprake is van wettelijk voorgeschreven en gedetailleerde taken, zoals dat in het domein Samenleving vaker het geval is. Daarnaast beperken samenwerkingsverbanden binnen het domein Samenleving de beïnvloedbaarheid. Naast de omvang van de beïnvloedbare ruimte is gekeken naar de zekerheid en omkeerbaarheid van mogelijke maatregelen. Dit betekent dat een deel van de

geïnventariseerde ruimte gebaseerd is op aannames of lastig te kwantificeren is. Ook bestaat het risico dat besparingen op termijn of op andere terreinen leiden tot hogere kosten. Van inzicht naar keuzes Het maken van keuzes is een politieke en bestuurlijke verantwoordelijkheid. Op basis van inhoudelijke voorkeuren, visie en politieke richting kunnen bepaalde taken meer of minder prioriteit krijgen. Bureau Berenschot adviseert de gemeenteraad en het college van Leusden om, vanuit een langetermijnperspectief, keuzes te maken uit beleidsonderdelen die geïntensiveerd of versoberd kunnen worden. Op basis van deze keuzes kunnen beleidsmaatregelen en businesscases verder worden uitgewerkt en doorgerekend, zodat deze concreet kunnen worden opgenomen in de aanstaande meerjarenbegroting. Samenvatting: • Het onderzoek van Berenschot geeft inzicht in beleidsvrije (beïnvloedbare) ruimte binnen de gemeentelijke begroting; het is nadrukkelijk een inventarisatie, geen besluit. • Over een periode van vier jaar bedraagt de beleidsvrije ruimte circa € 14 miljoen (22%); op kortere termijn neemt deze ruimte af tot € 12,9 miljoen (4 jaar) en € 5,7 miljoen (1 jaar). • Ongeveer 50% van de mogelijke maatregelen heeft onomkeerbare gevolgen; daarnaast is de zekerheid van besparingen relatief beperkt (22–32%) en deels gebaseerd op aannames. • Verdere uitwerking en keuzes zijn aan raad en college.

Op basis van visie en prioriteiten kunnen maatregelen worden onderbouwd en geconcretiseerd richting de meerjarenbegroting. Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders, Digitaal ondertekend door Bjørn van den Brink op 25-03-2026

Digitaal ondertekend door Gerolf Bouwmeester op 25-03-2026

R.B. van den Brink directeur secretaris

G.J. Bouwmeester burgemeester

Bijlage: definitief rapport Berenschot