2025-06-30 brief aan raadsleden nav kadernota.pdf

27 juni 2025 Beste collega’s, Ik heb vandaag met ambtelijke ondersteuning1 gezeten om dat overzicht te krijgen waar we om vroegen bij de kadernota: hoe ziet de structurele ruimte eruit als rekening houden met meicirculaire, MJOP (onderhoudsplan), DOBR (openbaar groen) en (komt er nog bij) herijking van het gemeentefonds? Daarbij gaan we uit van de laatst bekende cijfers en bij het groen (DOBR) van het aanbestedingsresultaat waar 815 bij had moeten als we dat hadden goedgekeurd. NB dat is dus inclusief de afgesproken bezuinigingen en andere maatregelen uit de raadsbrede motie! Wat komt er op ons af? Hieronder zie je het resultaat van die oefening: Structureel resultaat

2026

2027

2028

2029

Startsaldo Kadernota

-2.706

-2.578

-2.338

-2.505

Ombuigingen (excl OZB en AR)

1.090

1.090

1.090

1.090

OZB 1e pakket

1.000

1.000

1.000

1.000

Inzet AR

1.500

0

0

0

Nieuw beleid

-696

-789

-789

-744

Effect meicirculaire

735

667

-424

-288

MJOP

-506

-506

-506

-506

DOBR

-815

-815

-815

-815

-480

-959

-1.199

-2.411

-3.742

-3.968

Huidige scenario

Herijking gemeentefonds Saldo

-399

Zoals je ziet is het structurele resultaat al in 2026 vier ton negatief. Normaal gesproken mag dat niet voor een begroting, maar omdat we de overschrijdingen MJOP en DOBR pas later gaan verwerken kunnen we er mee wegkomen. Het gevolg is wel dat het probleem voor 2027-2029 gigantisch wordt. En dat is nog zonder de Nieuwe Korf, Octopus en ambities voor de nieuwe periode. We moeten alle zeilen bijzetten. Wat kunnen we doen aan de uitgaven? We moeten zowel uitgaven minderen als dekking verhogen. Iedereen is daarbij nodig. Hieronder een vingeroefening van maatregelen waarbij alle tegenvallers gekort worden:

NB deze brief is van mij, niet van de ambtenaren. Ik ben ook verantwoordelijk voor de vingeroefening rondom toekomstige uitgaven en dekking.

1

1) Sorry nieuw beleid, maar er is gewoon geen ruimte voor €696k en vervolgens 2026 2027 2028 2029 €789k extra structurele uitgaven. Je krijgt €400k en daarbinnen moet je de beste Huidige scenario keuzes maken. Startsaldo Kadernota -2.706 -2.578 -2.338 -2.505 2) Sorry MJOP, we snappen dat we steeds meer wegen hebben en dat de inflatie Ombuigingen incl OZB (excl. AR) 1.090 1.090 1.090 1.090 hoog is, maar dan moet je scherper gaan kiezen. Wat schrappen we uit de OZB 1e pakket 1.000 1.000 1.000 1.000 mobiliteitsagenda? Waar kiezen we voor het afsluiten van een weg of voor het Inzet AR 1.500 0 0 0 afwaarderen van weg naar fiets- of wandelpad? Waar kunnen we slimmer kiezen Nieuw beleid -696 -789 -789 -744 voor bepaalde typen verharding, etc? Die analyse kost tijd, maar vanaf 2027 moet Effect meicirculaire 735 667 -424 -288 dat toch twee ton per jaar op kunnen leveren. MJOP -506 -506 -506 -506 3) Sorry DOBR (en burgers), we hebben de aanbesteding afgewezen en daardoor DOBR -815 -815 -815 -815 ziet het openbaar groen er minder mooi uit. Ja er mag geld bij maar nooit die Herijking gemeentefonds -480 -959 -1.199 €815k overschrijding bij de aanbesteding. We geven je €515k en voor de rest Saldo -399 -2.411 -3.742 -3.968 leggen we het uit aan de burgers. Structureel resultaat

Maatregelen Nieuw beleid matigen (max € 400k ipv € 696k ev)

296

389

389

344

MJOP (€ 506k -> € 306k)

0

200

200

200

DOBR (€ 815 -> € 515k)

300

300

300

300

Voordeel maatregelen

596

889

889

844

Saldo na maatregelen

198

-1.522

-2.852

-3.123

Hiermee is 2026 ook echt structureel sluitend. Maar het gat voor 2027 en verder is nog Extra dekking steeds enorm. Onttrekking AR

1.500

2e pakket OZB ingaande 2028 Wat kunnen we doen aan de dekking? Extra dekking

0

1.500

1.500

1.500

1.000

1.000

2.500

2.500

Het eerste wat opvalt is het structurele gat van €1522k in 2027. Dat komt omdat er in de kadernota alleen in 2026 anderhalf miljoen Euro uit de reserve gehaald wordt. De Saldo na dekking (is ruimte voor ambities nieuw college) 198 -22 -352 -623 wethouder gaf aan dat het in de toekomst misschien niet meer kan omdat we scherper gaan begroten. Maar dan is ook waar dat we geld vrijspelen in de begroting omdat we scherper rekenen. Kortom we gaan er van uit dat we die anderhalf miljoen elk jaar mogen inzetten, hetzij als onttrekking aan de reserve, hetzij als scherpere dus lagere uitgaven in de begroting. Dan blijft het gat voor 2028 en 2029. Dat is ontstaan doordat in de meicirculaire het ravijnjaar twee jaar is opgeschoven: van 2026 naar 2028. Daarna is het e`ect van de meicirculaire zelfs negatief. En dat gat wordt te groot om te denken dat we dan maar wat meer uit de reserves halen. Meer bezuinigen lijkt ook lastig: we hebben al heel veel moeite met de nu voorgestelde bezuinigingen, en de maatregelen die ik hier boven als vingeroefening beschreef komen daar nog bovenop. In dit scenario kun je daarom de tweede tranche OZB erbij zetten, opnieuw als vingeroefening. Bij de huidige cijfers moet dat met ingang van 2028:

DOBR (€ 815 -> € 515k)

300

300

300

300

Voordeel maatregelen

596

889

889

844

Saldo na maatregelen

198

-1.522

-2.852

-3.123

1.500

1.500

1.500

1.000

1.000

Extra dekking Onttrekking AR 2e pakket OZB ingaande 2028 Extra dekking Saldo na dekking (is ruimte voor ambities nieuw college)

0

1.500

2.500

2.500

198

-22

-352

-623

Zoals je ziet komen we dan nóg geld tekort. We moeten dus zelfs in dit scenario nog meer halen uit de mix van bezuinigingen, algemene reserve en lastenverzwaring. Het is niet anders. Wat betekent dit voor onze ambities in de komende jaren? Heel simpel: binnen dit scenario is geen structurele ruimte voor mooie ambities in de nieuwe periode zonder heel pijnlijke maatregelen. Daarnaast werken we nu aan een Nieuwe Korf en straks ook aan een nieuw zwembad. Dat kan niet anders, want vervanging komt op ons af. Niet vervangen is sluiten op termijn. Maar je moet bij vervangen al snel rekening houden met een miljoen per jaar aan extra structurele lasten voor de Korf en ook weer voor de Octopus. Die twee miljoen Euro staan gelijk aan nog een keer de OZB verhogen met gemiddeld €100 per woning. Nogmaals, dat is nog geen voorstel maar het geeft wel de omvang van de uitdaging weer. Hoe dan ook vind ik dat je bij die projecten heel scherp moet sturen op de structurele uitgaven en misschien toch ook maar op het maximaliseren van de opbrengst van appartementen bij de Nieuwe Korf. Conclusie Er is, vrees ik, geen ontkomen aan. We moeten alle middelen inzetten die we hebben.

Laten ambtenaren, college en raad elk voor ons deel ons maximaal inspannen om de uitgaven te beperken en de Leusdenaren uit te leggen waarom lastenverhogingen of minder service (denk aan dat grovere snoeien) nu noodzakelijk is. Laten we ook goed nadenken over de volgende periode wat voor elke partij prioriteit heeft en hoe je dat dekt, en dan die eerlijke verhalen voorleggen aan de burgers. Dan kunnen ze ook echt kiezen. Voor de discussie over het nieuw beleid donderdag is dit belangrijk: we kunnen het ons niet veroorloven om de structurele uitgaven daarvoor nu te verhogen met zeven ton. Die ruimte is er niet in dit scenario. We kunnen het denk ik ook niet van elders halen, want als de informatie van vandaag klopt, dan moeten alle knoppen op maximaal om de komende jaren te dekken. Bas van Os, CDA