20-10-2022 Memo aan raad Informeren verkenning lokale maatregelen minima.pdf

MEMO Aan Cc Van Datum Betreft

: Gemeenteraad : : College van B&W : dinsdag 18 oktober 2022 : Informeren verkenning lokale maatregelen minima.

Aanleiding/Context Tussen juli 2021 en juli 2022 is de inflatie 10,3 procent. In diezelfde periode is het minimumloon en de bijstandsnorm met 3,25 procent gestegen. Dit levert financiële problemen op voor veel huishoudens Nederland en daarmee ook voor onze inwoners van Leusden. Zoals bekend geldt dit in het bijzonder voor de kosten voor gas en elektra. Het aantal huishoudens waarvan het vaste contract afloopt zal komende tijd stijgen, met geen mogelijkheid opnieuw een vast contract af te sluiten. Daarnaast stijgen de kosten van boodschappen ook aanzienlijk. In opdracht van de gemeente voert Kwiz een onderzoek uit naar de effecten van het lokale, gemeentelijke armoedebeleid op de inkomenspositie van minimahuishoudens in de gemeente Leusden. Het onderzoek 2022 is recent in concept afgerond en begin oktober 2022 zijn de concept-resultaten met de gemeente gedeeld. De definitieve versie van de ‘inkomenseffectrapportage gemeente Leusden 2022’ sturen wij u zo spoedig mogelijk toe. De inkomenseffectrapportage biedt input voor het gemeentelijk lokaal beleid. Omdat de inflatie snel toeneemt is er eveneens een verkenning geweest op welke lokale maatregelen wij op korte termijn kunnen inzetten en/of uitvoeren. Hierbij is ook gekeken wanneer deze maatregelen ingezet kunnen worden. Kort gezegd zijn er 2 soorten maatregelen: 1. Maatregelen gebaseerd op landelijk beleid.

Hier hebben wij als gemeente geen invloed op, maar de uitvoering ligt voor een aantal maatregelen wel bij gemeenten. De effecten van de maatregelen zijn wel van belang voor onze inwoners. De maatregelen die het Rijk heeft afgekondigd voor 2023 zijn: a. Stijging van het minimumloon met 10% (naast de gebruikelijke indexering, vermoedelijk rond 1-1,5 %). Hiermee stijgen ook de uitkeringen met hetzelfde percentage; b. Koopkrachtregelingen zoals stijging van de huur- en zorgtoeslag; c. Energietoeslag voor minima van € 1.300,- per jaar voor 2022 en 2023; d. Instellen prijsplafond voor gas- en energieprijzen in heel 2023. De maatregel gaat 1 januari 2023 in. Voor de maanden november en december krijgt iedere inwoner € 190,energiecompensatie per maand. Verwachte maatregelen: e. Tijdelijke verbreding van de situaties waarin mensen niet mogen worden afgesloten van energie. Hierdoor zullen energiemaatschappijen tijdelijk een contract niet mogen opzeggen vanwege betalingsachterstanden.

f.

Een gezamenlijk noodfonds van de rijksoverheid en energiemaatschappijen met als doel dat kwetsbare huishoudens met betalingsachterstanden geen schulden opbouwen.

2. Maatregelen gebaseerd op lokaal beleid. Hier krijgen gemeenten de vrijheid op binnen bepaalde wettelijke kaders (bijvoorbeeld de Participatiewet), gemeentelijk beleid op te stellen. Naast de diverse mogelijkheden op het gebied van (individuele) bijzondere bijstand en minimaregelingen zijn wij aan het onderzoeken welke maatregelen wij lokaal nog kunnen uitvoeren. Dit betekent in een aantal gevallen ook een aanpassing in het beleid. Het gaat om de volgende onderwerpen/maatregelen: a. Het ophogen van de gemeentelijke bijdrage op de aanvullende pakketten van de collectieve zorgverzekering van DSW. Concreet betekent dit dat wij de gemeentelijke bijdrage op de aanvullende pakketten met ingang van 1 januari 2023 verhogen met € 5,per persoon, per maand. De verwachtte stijging in de basisverzekering wordt naar verwachting deels gecompenseerd door een stijging van de zorgtoeslag. Met het verhogen van de bijdrage neemt het aantal deelnemers aan de collectieve zorgverzekering met een aanvullend pakket waarschijnlijk toe. Voordeel is dat inwoners een goed zorgverzekeringspakket hebben met een bijbehorend pakket aan vergoedingen. Met deze maatregel ondersteunen wij met name mensen in de doelgroep die hoge(re) ziektekosten hebben, zoals chronisch zieken en ouderen. Daarnaast wordt de regeling hiermee aantrekkelijker voor de gehele groep minima.

Op het voorstel is door het college positief besloten. b. Gebruik maken van normbedragen 1 januari 2023 voor de lokale minimaregelingen Binnen de lokale minimaregelingen die worden uitgevoerd door Lariks met ingang van 1 november 2022 al ‘werken’ met de verwachte bijstandsnorm per 1 januari 2023. Dit is een stijging van 11.5 procent. De verhoging betekent dat meer inwoners al eerder gebruik kunnen en zullen maken van de regelingen zoals vergoedingen van kleding, schoolkosten, ‘meedoen-bijdrage’, huiswerkbegeleiding en luiers. Hiervoor is onder meer budget uit het kindpakket beschikbaar. De verwachting is dat er voor 2022 voldoende middelen zijn om deze maatregel door te voeren. Dit levert een voordeel op voor werkenden die momenteel boven de normbedragen zitten. Zeker ten aanzien van de regelingen rondom het kindpakket kan dit, voor de feestdagen, positief uitpakken voor sommige gezinnen. We stemmen dit ook af met af met jeugdfonds De Boom. c. Uitvoering van sportpas De sportpas is bedoeld om inwoners van 18 jaar en ouder met een laag inkomen éénmalig een financiële tegemoetkoming te geven om te gaan sporten. De hoogte van de bijdrage is €100,-. Het tegoed komt op een pas waarmee inwoners bij de aangesloten sportverenigingen kunnen betalen. We gaan dit nu verder afstemmen en inregelen met de sportverenigingen zodat zij kunnen aansluiten.

Idealiter lukt het nog om in 2022 dit te realiseren. Voor nu brengt dit geen extra kosten met zich mee, dit valt binnen de projectkosten van het coronapakket. d. Verduurzamingsmaatregelen minima In samenwerking met het fysiek domein wordt gewerkt aan verduurzamingskansen voor inwoners met een laag inkomen, met daarin o.a. mogelijkheden voor minima met een koopwoning voor gratis spouwmuurisolatie, en voor huurders een aanbod voor kleine tot

Pagina 2

middelgrote verduurzamende maatregelen. Hiervoor zijn Rijks-/provinciale middelen ter beschikking gesteld. De maatregel loopt door in 2023. e. Extra campagne schuldhulpverlening voor ZZP’ers en ondernemers. Uw raad heeft in juli 2021 gevraagd meer aandacht te besteden aan communicatie richting ZZP’ers en ondernemers. In corona-tijd is die aandacht er geweest vanuit de regionale inzet i.v.m. de coronamaatregelen. In 2022 is daar tot dusver minder aandacht voor geweest. Veel ondernemers moeten per 1 oktober 2022 belastingschulden en coronasteunpakketten terugbetalen. Ondernemers en ZZP’ers zijn op de dienstverlening van het geldloket gewezen. f.

Voorstel structurele aanpassing Kindpakket Het kindpakket wordt nu bijna 2 jaar uitgevoerd. Ouders met kinderen met een huishoudinkomen onder de 130 procent van het sociaal minimum kunnen aanvragen doen voor o.a. een fashioncheque, de meedoen-bijdrage of huiswerkbegeleiding. Mede naar aanleiding van de minimaeffectrapportage wordt gekeken of aanpassingen van het pakket kunnen plaatsvinden en wat de te verwachtte kosten daarvan zullen zijn.

g. Raadsvoorstel Saneringskrediet en budgetbeheer 15 december 2022 Nu het landelijke waarborgfonds geregeld is ligt er geen financieel risico meer voor de gemeente. In samenwerking met Stadsring51 wordt toegewerkt naar een besluit van de raad in december 2022. Daarnaast zal de raad om aanvullend budget worden gevraagd om budgetbeheer uit te voeren. Dit is een vorm van bewindvoering uitgevoerd door Stadsring51 – wat kosten bespaard aan de kant van bijzondere bijstand. h. Subsidie Voedselbank Momenteel is er contact met Stadsring om op te halen of er knelpunten zijn, gezien de toestroom van huishoudens bij de voedselbank en de toegenomen energie- en huurkosten. Er wordt bezien welke bijdrage de gemeente kan verstrekken zodat de voedselbank de ondersteuning aan onze inwoners kan voortzetten. i.

Aanpassing vermogensgrens gemeentelijke belastingen Inwoners kunnen verzoeken om kwijtschelding gemeentelijke belastingen (rioolheffing en afvalstoffenheffing) bij GBLT. De verzoeken worden door daar beoordeeld. Dat gebeurt grotendeels aan de hand van wettelijke bepalingen en normen zoals opgenomen in de Invorderingswet 1990 en Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Op enkele onderdelen mag de gemeente ten opzichte van de wet ruimere regels stellen die ervoor zorgen dat in ruimere mate kwijtschelding wordt verleend. Daar waar de wetgever verruimingen toestaat passen we dat in Leusden toe, en laten we dit door de raad bekrachtigen. We noemen dit een ruimhartig kwijtscheldingsbeleid. Er dient zich een nieuwe verruiming aan: gemeenten krijgen de mogelijkheid om een ruimere vermogensnorm van maximaal € 2.000 te hanteren voor iedereen die kwijtschelding aanvraagt. Wij willen gebruik maken van deze mogelijkheid voor verruiming. Het voorstel hiertoe wordt in december 2022 in de raad verwacht.

Pagina 3