1. Voorstel ROVA samenwerking Leusden_268445.pdf
Tekst van het document
Voorstel samenwerking gemeente Leusden - ROVA Toekomstige inrichting en uitvoering van het gemeentelijk afvalbeheer
■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
Voorwoord Toekomstige inrichting en uitvoering van het gemeentelijk afvalbeheer Beste lezer, In de afgelopen maanden hebben gemeente Leusden en ROVA meerdere gesprekken met elkaar gevoerd over de toekomstige inrichting en uitvoering van het gemeentelijk afvalbeheer in de gemeente. Op woensdag 7 november heeft gemeente Leusden aan ROVA verzocht om een voorstel in te dienen voor de uitvoering van het gemeentelijk afvalbeheer en voor toetreding tot de vennootschap. Dit verzoek volgt op het besluit van het gemeentebestuur om per 1 januari 2027 over te stappen naar een overheidsvennootschap voor de inzameling van huishoudelijk afval. Wij zijn verheugd dat ROVA de kans krijgt gemeente Leusden
presenteert ROVA haar voorstel voor samenwerking en
hierbij een voorstel te doen voor deze samenwerking. Met
toetreding, waarin de visie, aanpak en de voordelen voor
deze samenwerking wil ROVA een nog sterkere basis leggen
Leusden helder uiteen gezet worden. ROVA kijkt uit naar een
voor duurzaam afvalbeheer en een circulaire economie in de
constructieve samenwerking en het gezamenlijk realiseren
regio. Deze worden afgestemd op de behoeften van inwo-
van de gemeentelijke doelstellingen.
ners en de ambities van de gemeente. Door haar ligging, haar actieve afvalbeleid en de al bestaande samenwerking bij de
We lichten op donderdag 5 december dit voorstel nader toe
op- en overslag van huishoudelijk afval (via AVU) is gemeente
en zien uw reactie met belangstelling tegemoet.
Leusden een natuurlijke samenwerkingspartner voor ROVA en de ROVA-gemeenten in de regio Eemland. Met gemeente Leusden versterken wij de regio Eemland. Hierdoor zijn wij nog beter in staat de noodzakelijke investeringen te doen die nodig zijn om de uitdagingen van een
Roger Beuting
volledig circulaire economie te realiseren. In dit document
Algemeen directeur
1 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
Inhoudsopgave 3
1.
Leusden en ROVA, een natuurlijke match
2.
Samenwerkingsperspectief 6
2.1 Dienstverleningspakket
6
2.2. Regie afvalstromen
7
3.
Meerwaarde samenwerking ROVA
8
3.1 Kennispartner
11
3.2 Optimalisatie afvalinzameling Leusden
12
3.3 Visie op bronscheiding versus nascheiding
13
3.4 De kracht van verbinding
13
4.
Financieel 14
4.1 Uitgangspunten
14
4.2 Toelichting Boxenmodel
17
Box 1: Inzameling basis
17
Box 2: Inzameling overig
17
Box 3: Verwerking afval- en grondstoffen
17
Box 4: Infrastructuur
17
Box 5: Overige diensten en nacalculatie
17
Box 6: ROVA Samenwerking
17
ROVA als verbonden partij
18
5.
5.1 Profiel van de samenwerking
18
5.2 Aandelen uitgifte
18
6.
Implementatie 19
6.1 Ingroeimodel 19
6.2 Ervaring en uitvoerbaarheid 19
6.3 Onderzoek inzameling zijlader 19
6.4 Compatibiliteit van hard-en software
19
2 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
Gemeente Leusden en ROVA
Ons voorstel omvat: • Implementatietraject op kosten ROVA met contractmanagement lopende overeenkomst met Remondis (onderdeel van implementatieplan)
Optioneel • Overgang naar zijbelading (indien gewenst mogelijk vanaf 1-1-2027) • Deelname aan tweejaarlijks
• Kwalitatieve en kostenefficiënte dienstverlening
bewonerstevredeneheidsonderzoek
• Vakbekwaam personeel
(collectieve aanpak alle ROVA-gemeenten)
• Modern en schoon materieel
• Gestructureerde aanpak bijplaatsingen
• Overgang naar emissieloze afvalinzameling • Hoog serviceniveau aftersales (nalediging bij gemiste inzameling) • Eigen storingsdienst 24/7 verzamelsystemen • Volledige ontzorging containermanagement (onderhoud containers) en diftar-registratie (milieupasbeheer en dataregistratie) • Geïntegreerde factuurstroom inzameling en verwerking (AVU en ROVA) • Kostenvoordeel circa 30% bij verwerking milieustraat stromen (CirkelWaarde) • Volledige ontzorging inwonercommunicatie (Klantcontactcentrum, afvalwijzer, gebruik ROVA-app) • Vooruitstrevende visie op toekomstbestendig afvalbeheer met daaraan gekoppelde pilots en innovatie • Ondersteuning door team van beleids- en communicatie professionals • Monitoring afvalbeleid met onder andere jaarlijkse oplevering van grondstofmonitor • Educatieprogramma scholen • Toetreding tot aandelenkapitaal ROVA en jaarlijkse dividenduitkering
■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
3
1. Leusden en ROVA, een natuurlijke match ROVA is een publieke dienstverlener op het gebied van afval en
Zodoende is er een natuurlijke connectie. De overslag van
grondstoffen en het beheer van de buitenruimte. We werken
het merendeel van het huishoudelijk afval van gemeente
ten behoeve van 23 gemeenten met een werkgebied van
Leusden vindt plaats op onze vestiging in Amersfoort.
ongeveer 872.000 inwoners verdeeld in 3 regio’s: Achterhoek,
Via Cirkelwaarde1 werken ROVA en AVU samen om alle
Eemland en IJssel-Vecht. Gemeente Leusden ligt centraal in ons
ingezamelde afval- en grondstofstromen, zo duurzaam en
verzorgingsgebied van regio Eemland, ingesloten tussen de
hoogwaardig mogelijk te verwerken met de laagst moge-
ROVA-gemeenten Amersfoort en Woudenberg. De dienstverle-
lijke kosten. Waaronder dat van gemeente Leusden.
ning voor regio Eemland wordt uitgevoerd vanuit onze locatie in Amersfoort.
Vestiging Amersfoort
Leusden
CirkelWaarde: grondstoffen alliantie van afvalorganisaties AVU, Circulus en ROVA.
1
■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
4
Gelijk profiel De connectie tussen ROVA en gemeente Leusden rijkt verder dan de geografische ligging. De gemeente heeft zogezegd ‘ROVA-DNA’. Zo werkt gemeente Leusden al jarenlang gestructureerd aan het verder scheiden van huishoudelijk afval in herbruikbare grondstoffen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van innovatieve concepten zoals Diftar en Omgekeerd Inzamelen. Daarnaast is bronscheiding in de gemeente Leusden het uitgangspunt bij de afvalinzameling. Deze uitgangspunten staan ook centraal in de ROVA-visie op afvalbeheer. Zo hebben wij al in 1999 in de eerste gemeenten een Diftar-systeem ingevoerd en hebben wij in 2010 het zogenaamde omgekeerd inzamelen in Nederland geïntroduceerd. Het is dan ook niet vreemd dat zowel de gemiddelde hoeveelheid afval en grondstoffen van gemeente Leusden, als de gemiddelde afvalstoffenheffing sterk overeenkomen met de prestaties van de gemeenten in de ROVA-samenwerking. Gemeente Leusden heeft een toekomstige focus die onder andere gericht is op circulair beleid, monitoring van kwaliteit en het intensiveren van preventie. Dit sluit naadloos aan op ROVA’s focus voor de ROVA zal in haar denken en doen steeds meer elementen in
toekomst.
haar bedrijfsvoering opnemen die toezien op een doelmatige Visie toekomst bestendig afvalbeheer
en efficiënte service gericht op het verkrijgen van kwalitatief
Gemeente Leusden heeft in haar Grondstoffenbeleidsplan
hoogwaardige grondstoffen. Deze zal op elementen afwijken
grote stappen gezet om in 2050 volledig circulair te zijn. Dat
van de traditionele wijze van afvalinzameling zoals wij die tot
wil zeggen dat er geen fossiele grondstoffen meer worden
op heden kennen.
gebruikt en dat materialen die in omloop zijn keer op keer
Daarnaast zoeken we de samenwerking op om grondstoffen
nuttig worden toegepast. ROVA streeft deze ambitie2 ook na
steeds hoogwaardiger te verwerken. Want we kunnen het
en heeft om deze doelstelling ook werkelijk te realiseren de
niet alleen. We moeten onze (publieke) krachten bundelen
transitie ingezet van afvalinzamelaar naar grondstoffenleve-
en samenwerken in de regio en in de branche. Samen met
rancier. Daarom heeft ROVA vijf jaar geleden bewust het Pro-
branchegenoten en gemeenten borgen we dat in (landelijke)
gramma Kwaliteit Grondstoffen opgericht. Hierbij geven we
beleidsontwikkeling en -implementatie rekening gehouden
op drie sporen (eigen bedrijfsvoering, inwoner/gemeente en
wordt met de lokale uitvoeringspraktijk en de gemeentelijke
branche) gericht sturing aan het verbeteren van de kwaliteit
zorgplicht. Ook zorgen we dat landelijke afspraken over de
van de door ROVA ingezamelde grondstoffen.
concrete invulling van productenverantwoordelijkheden
We beseffen dat als we naar een circulaire economie moeten
praktisch uitvoerbaar zijn en daadwerkelijk bijdragen aan de
bewegen en afval als waardevolle bron voor grondstof wordt
doelen waarvoor ze opgezet zijn. Juist hierom wil ROVA graag
gezien, ook onze dienstverlening aangepast moet worden.
samenwerken met gemeente Leusden.
Zie bijlage 1 voor ROVA’s volledige missie, visie en bestaansidentiteit.
2
■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
5
2. Samenwerkingsperspectief 2.1 Dienstverleningspakket Cluster A Gemeente Leusden is op zoek naar een samenwerkingspart-
• Inzameling en transport van huishoudelijke
ner die per 1 januari 2027 de inzamelactiviteiten overneemt
afvalstromen
die nu door Remondis worden uitgevoerd. Ook de verwer-
king van het afval dat op de milieustraat wordt ingezameld,
- Gft
nu nog uitgevoerd door Renewi, wenst de gemeente over te
- Pmd
dragen aan de nieuwe samenwerkingspartner. Daarnaast zijn
- Oud papier en karton
een aantal ondersteunende taken, die nu door de gemeente
- Luiers
worden uitgevoerd, optioneel over te nemen. ROVA is door
- Grof restafval
de samenwerkende gemeenten opgezet om als full-service
- Restafval
• Aanbesteding en contractbeheer overslag,
dienstverlener de gemeenten te ontzorgen, zowel in de pri-
maire dienstverlening, als in ondersteunende diensten. Ook
voor Leusden bieden wij ons aan alle deeltaken in samen-
Milieustraat ’t Spieghel, inclusief
hang uit te voeren en daarmee de gemeente van A tot Z te
beschikbaar stellen van de containers.
transport en verwerking - Ten aanzien van de afvalstromen van de
ontzorgen. Dit bestaat uit de volgende diensten: Cluster B •
Containerbeheer en -registratie - Containeruitgifte en inname
minicontainers
- Preventief en correctief onderhoud van
minicontainers en verzamelcontainers
- Containerregistratie van minicontainers
en verzamelcontainers •
- Containerreiniging verzamelcontainers - Milieupas-beheer Databeheer
- Dataregistratie
- Dataverwerking, monitoring en
rapportage •
Klantcontact - Aannemen van informatieverzoeken,
meldingen en klachten
- Opvolging van informatieverzoeken,
meldingen en klachten •
Communicatie over dienstverlening - Inzamelkalender
- ROVA-app
•
Advies en onderzoek
- Beleidsvoorbereiding en -advisering
- Doelmatig en effectief afvalbeheer
6 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
2.2. Regie afvalstromen Een cruciaal onderdeel van de publieke afvalzorg is om
CirkelWaarde aanbesteed (Montfoort, Lopik, Wijk bij Duur-
ingezamelde afval- en grondstoffen bij de juiste verwerkers
stede, Bunschoten en de RMN gemeenten Baarn, Bunnik,
onder te brengen. Een goede kennis van de markt, het
Soest, Nieuwegein, IJsselstein en Zeist). Voor deze gemeenten
opstellen van uitgekiende aanbestedingsstrategieën en het
heeft CirkelWaarde een gemiddelde reductie op de verwer-
efficiënt organiseren van natransporten zijn onmisbaar om
kingskosten bereikt van circa 30%. Hoewel ROVA de actuele
hierin succesvol te zijn. Om hiervoor de juiste schaalgrootte
tarieven van Leusden niet kent, verwachten we op basis van
te krijgen is ROVA mede-initiatiefnemer geweest van het
de aanbestedingen die we recent voor Wijk bij Duurstede
oprichten van Cirkelwaarde. In CirkelWaarde zijn alle afval- en
hebben uitgevoerd dat een reductie van circa 30% bereikt
grondstofstromen van de AVU, Circulus en ROVA gemeenten
kan worden. Het onderbrengen van het contractbeheer
ondergebracht. CirkelWaarde onderzoekt met haar exper-
van de milieustraatstromen heeft voor gemeente Leusden
tiseteam wat de meest duurzame verwerkingsmethoden zijn
meerdere voordelen. Naast het financiële voordeel wordt de
en sluit grootschalige overeenkomsten af met verwerkers.
gemeente ook volledig ontzorgd op het gebied van contract-
ROVA biedt zich aan om ook voor gemeente Leusden de
management. Bovendien bewaken wij permanent dat de
afzet van de grondstofstromen van de milieustraat op zich
stromen zo duurzaam mogelijk worden verwerkt en dat de
te nemen. Zoals wellicht bekend hebben in 2023 en 2024
overeenkomsten marktconform zijn.
meerdere AVU-gemeenten de milieubrengstationstromen via
7 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
3. Meerwaarde samenwerking ROVA Professioneel en efficiëntie uitvoering, hoog serviceniveau
Veiligheid
ROVA staat voor kwalitatief hoogwaardige dienstverlening:
ROVA is veelal met groot materieel actief in de publieke
vakbekwame medewerkers, modern en schoon materieel,
buitenruimte. Het werken met voertuigen in drukke ruimten
strakke planning en gegarandeerde nazorg bij klachten.
brengt risico’s met zich mee. We zijn ons zeer bewust van
Intern monitoren we onze prestatie aan de hand van KPI’s
deze risico’s en hechten veel waarde aan de veiligheid van
(kritische prestatie indicator). Grafiek hieronder geeft hier
inwoners en onze medewerkers. We investeren daarom
een voorbeeld van.
voortdurend in goed en degelijk materieel én blijven continue
Voor betrouwbare data en beheersing van alle inzamel
werken aan verdere verbetering van onze veiligheidscultuur.
middelen zoals minicontainers aan huis en (ondergrondse)
Ook hier hanteren we interne KPI’s om de veiligheidscultuur
verzamelcontainers in de wijk, voeren we gecertificeerd
en het aantal (bijna) incidenten te monitoren.
containermanagement uit. Daarnaast plannen wij routes van Gemiddeld aantal geregistreerde klachten per 1000 aansluitingen per maand 2,5 ROVA norm
2 1,5 1 0,5 0
Achterhoek
Eemland
IJssel-Vecht
Klachten 2024
Totaal ROVA gemiddeld
ondergrondse containers dynamisch, op basis van indicato-
Duurzaam wagenparkbeheer
ren (klepbewegingen).
ROVA heeft de verduurzaming van haar eigen bedrijfsvoering
Omdat de rijafstand naar onze locatie in Amersfoort kort is, is
nadrukkelijk als strategisch doel gesteld in haar strategische
het mogelijk om snel te interveniëren. Mocht onverhoopt een
visie voor 2025-20303. Uit onze ESG -rapportage blijkt dat
container niet zijn geledigd dan wordt deze binnen 24 uur op
het grootste deel van onze milieu-impact wordt veroorzaakt
werkdagen alsnog geleegd. In de praktijk vindt dit veelal op
door voertuigen. In de afgelopen jaren zijn daarom al veel
de inzameldag zelf plaats. De inzamelvoertuigen rijden vanaf
dieselvoertuigen vervangen door elektrisch aangedreven
onze vestiging aan de Nijverheidsweg-Noord in Amersfoort.
voertuigen. Dit geldt zowel voor de kleinere bedrijfswagens
Hier vindt momenteel de overslag plaats van het meren-
als voor grotere vrachtwagens en werktuigdragers zoals
deel van het huishoudelijk afval van gemeente Leusden. De
veegmachines. Hiermee dragen we bij aan minder CO2 -emis-
afstand tot gemeente Leusden wordt eind 2027 nog kleiner
sies, aan schonere lucht en aan minder lawaai voor onze
wanneer wij verhuizen naar een nieuwe locatie op het indus-
medewerkers en inwoners. Het streven is om in 2030 onze
trieterrein Wieken/Vinkenhoef.
CO2-uitstoot met 70% verlaagd te hebben.
Bijlage 2 ROVA gaat vérder! strategische visie voor 2025-2030.
3
■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
8
Aanpak bijplaatsingen (optionele dienstverlening) We proberen inwoners zo goed mogelijk te helpen om hun
de diensten uitvoeren. In een gecentraliseerd Klantcontact-
afval en grondstoffen te scheiden. Dit gaat vaak goed, maar
centrum verzamelen we alle vragen, meldingen en klachten.
soms wordt er ook afval rond containers geplaatst, zoge-
Deze worden geregistreerd en uitgezet bij de uitvoerende
naamde bijplaatsingen. Wij hebben hierin een vooruitstre-
afdelingen, waarna medewerkers van het Klantcontactcen-
vende aanpak ontwikkeld waar gemeente Leusden van kan
trum ook weer zorgen voor terugkoppeling aan de klant. In
profiteren.
2023 hadden we ruim 264.000 klantcontacten met inwoners.
Onze aanpak begint met ‘meten is weten’. We registreren alle
Hoewel we volop gebruik maken van social en online media,
meldingen in een geografisch informatiesysteem (GIS), zodat
zien we dat de telefoon nog steeds het meest gebruikte
we precies weten waar en hoeveel afval wordt bij geplaatst.
communicatiemiddel is (ruim 62% van alle contacten). Hieruit
De locaties met de meeste meldingen pakken we samen met
concluderen we dat onze inwoners nog steeds in hoge mate
de gemeente aan. Hierbij controleren we eerst of de basis op
behoefte hebben aan direct en persoonlijk contact. We facili-
orde is:
teren dit zes dagen in de week, ook buiten reguliere kantoortijden. Concreet gaat hiermee het serviceniveau in gemeente
• Containers zijn schoon en functionerend.
Leusden omhoog en nemen we veel werk uithanden.
• De omgeving is netjes. • Inwoners weten hoe ze de container moeten gebruiken en wat te doen met afval dat er niet in past.
Top 5 klantvragen inwoners
Aanvraag / wijziging inzamelmiddel
Bij herhaaldelijke bijplaatsingen breiden we samen met de gemeente de maatregelen uit. Denk aan gerichte communi-
Niet / te laat geleegde container
catie, gesprekken met inwoners, waarschuwingen of boetes.
Bijplaatsing / illegale dumping afval
Ons uitgangspunt is altijd maatwerk, afhankelijk van het afvaltype en de wensen van de gemeente.
Inzameling grofvuil
De lopende campagne van Gemeente Leusden, ‘Bakje vol? Blokje om!’, sluit hier naadloos op aan.
Inzamelkalender
Dankzij voortdurende registratie van meldingen en afvaldata in ons GIS-systeem, kunnen we de effectiviteit van genomen maatregelen nauwkeurig volgen. Deze datagedreven aanpak stelt ons in staat om de interventies waar nodig aan te passen en te optimaliseren. Inwoners centraal Klantcontactcentrum Onze bedrijfsvoering is pas op orde als de klant tevreden is. Dan hebben we het uiteraard over onze gemeentelijke opdrachtgevers, maar bovenal over de inwoners voor wie wij
Communicatie ROVA ondersteunt gemeenten met verschillende vormen van communicatie. We zorgen er samen voor dat inwoners goed geïnformeerd zijn over de inzameldagen, scheidingsregels en de wijze van inzameling. We maken gezamenlijk een inzamelkalender. We zetten hiervoor de ROVA-app, onze website en verschillende social media kanalen in om in contact te staan met inwoners. We versturen brieven naar inwoners wanneer nodig. Bijvoorbeeld bij wijzigingen van aanbiedplaatsen of communicatie rondom projecten. Daarnaast wordt communicatie ook ingezet als beleidsinstrument. Samen met de gemeente werken we aan onze strategische inzameldoelen. Daarvoor is bewustwording een belangrijk component. Communicatie is daarin één van de elementen om houding en gedrag te beïnvloeden om samen met gemeenten die ‘laatste kilo’s’ waardevolle grondstoffen uit het restafval te halen. In onze communicatieondersteuning kijken we telkens samen met de gemeentelijke communicatieadviseur naar wat de meest effectieve communicatiestrategie en – aanpak is om het specifieke doel te behalen.
9 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
Educatie ROVA heeft een gratis educatief programma
onze dienstverlening is, heet de Groentour.
ontwikkeld voor basisschoolleerlingen. Alle
Momenteel draait de Groentour waarbij in
ROVA locaties zijn ingericht om voorlichting
klasvorm de leerlingen ‘grondstoffen-expert’
te geven. Dit betekent dat er op iedere lo-
worden. De klas wordt opgehaald door onze
catie een klaslokaal aanwezig is met als doel
eigen Groenbus en doorloopt een educatief
leerlingen mee te nemen en voor te lichten
programma op een ROVA-locatie. Daarnaast
over het thema afval en grondstoffen. Dit
geven onze vrijwilligers ook educatieve lessen
product, dat een standaard onderdeel van
op scholen.
Bewonerstevredenheidsonderzoek
Klanttevredenheidsonderzoek
(optionele dienstverlening)
De meerwaarde van ROVA wordt ook door onze gemeenten
ROVA voert in opdracht van de deelnemende gemeenten
erkent en ervaren. Elk jaar voeren wij per gemeente een eva-
tweejaarlijks een Bewonerstevredenheidsonderzoek (BTO)
luatiegesprek waarin we de samenwerking en onze prestaties
uit. In dit onderzoek worden drie pijlers gemeten. Dit zijn de
evalueren. Daarnaast hebben wij in 2022 een imago-onder-
tevredenheid over het gemeentelijk beleid, de dienstverlening
zoek laten uitvoeren onder onze stakeholders (gemeenten,
van ROVA en de wensen en verwachtingen van inwoners. In
branchegenoten en marktpartijen). Hieruit bleek dat het con-
de afgelopen maanden hebben wij dit onderzoek weer uitge-
tact en de samenwerking met ROVA wordt beoordeeld met
voerd en is de algemene dienstverlening van ROVA door ruim
het gemiddeld rapportcijfer van een 7,9. Het merendeel van
10.000 respondenten gemiddeld met een 7,9 beoordeeld. De
de gemeenten is zeer tevreden over de snelheid waarmee
uitkomsten van het onderzoek worden actief gebruikt om het
wij vragen beantwoorden en gewenste input leveren. ROVA is
gemeentelijk beleid en onze dienstverlening te monitoren en
ervaren in het samenwerken met gemeenten en de politiek-
waar mogelijk te verbeteren.
bestuurlijke dynamiek die daarbij een rol speelt.
10 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
3.1 Kennispartner ROVA adviseert haar gemeenten sinds jaar en dag op basis
door voorlichting, toezicht en handhaving. Onze campagne
van kennis en expertise op strategisch/tactisch niveau over
Terugwinnaars is inmiddels veelvuldig bij ROVA-gemeenten
nieuw beleid, nieuwe concepten of optimalisatiemogelijk-
ingezet. Met de campagne creëren we bewustwording
heden. Kennis over de inhoud van ons vak (beleid), kennis
onder inwoners door het belang van goede afvalscheiding te
van communicatie en uitvoeringskennis door praktische
benadrukken. Ook in onze eigen bedrijfsvoering zetten we
ervaring brengen wij samen in de doorontwikkeling van onze
stappen om meer grip te krijgen op de kwaliteit. Bijvoorbeeld
dienstverlening. Door deze unieke mix heeft ROVA door de
door het beperken van het aantal ledigingen van pmd per
jaren heen diverse afvalinzamelconcepten ontwikkeld die
inzamelroute. Of door strikte monitoring van inkomende
tegenwoordig in het hele land worden gebruikt. Denk hierbij
vrachten en analyses van deelstromen en door onderzoek
aan Omgekeerd Inzamelen, Diftar, Terugwinnaars en de
naar en inzet van technische innovaties. Zoals door het toe-
GRIP-wagen. Op dit moment zijn wij een van de initiators in
passen van kunstmatige intelligentie bij het herkennen van
het ontwikkelen van kwaliteitsgestuurde afvalinzameling. Ons
vervuiling. Nadere informatie en recente publicaties hierover
Programma Kwaliteit Grondstoffen bestaat uit meerdere spo-
zijn te vinden op www.rova.nl/kwaliteitgrondstoffen.
ren. Een spoor is gericht op gedragsverandering bij inwoners
Diftar
Programma Kwaliteit grondstoffen
11 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
3.2 Optimalisatie afvalinzameling Leusden Uit onze quick scan van het afvalprofiel van gemeente Leusden blijkt dat het gevoerde beleid tot uitstekende resultaten leidt. De hoeveelheid restafval, grondstoffen en de afvalstoffenheffing zit om en nabij het gemiddelde van ROVA-gemeenten met Diftar.
Gemeenten Peiljaar 2023
Leusden
ROVA Diftar gemeenten
Landelijk gemiddelde std. 4,5
Fijn Restafval
67
71
114
Gft
91*
152
138
Pmd
34
39
26
Opk
53
56
54
Gemiddelde heffing
€ 223
€ 216
€ 303
*Uniek in gemeente Leusden zijn de Tuin- en Groendepots waardoor de Tuin-fractie in de gft minicontainers relatief laag is.
Kortom, het afvalbeleid in gemeente Leusden beoordelen wij als solide en
Qua algemene focus kunnen accenten
effectief. Om deze prestaties in de komende jaren verder te verbeteren zien
worden verschoven. Waar in het gemeente-
wij nog enkele kansen die we graag samen met gemeente Leusden willen
lijke afvalbeheer tot voor kort de nadruk lag
verkennen. Voorbeelden daarvan zijn:
op kwantitatieve doelen (VANG doelstelling maximaal 100 kilo restafval per inwoner per
• Service: Invoering van een mobiel Grondstoffen Inleverpunt met kleine
jaar), zien we een verschuiving naar kwalita-
hoeveelheden grof huishoudelijke afvalstoffen en e-waste.
tieve doelen. Denk hierbij aan een sterkere
Hiervoor hebben wij onze GRIP-wagen ontwikkeld .
focus op circulariteit en preventie (bijvoor-
- Doel: hogere service op Grof Huishoudelijk Afval.
beeld invoering van de Ja-Ja sticker), aanpak
Gemiddeld zamelt de GRIP-wagen 3 kg GHA per
bijplaatsingen (zoals eerder beschreven) en
inwoner per jaar in.
de kwaliteit van grondstoffen.
4
• Kosten: Frequentie verlaging pmd - Doel: besparing inzamelkosten en verhoging van kwaliteit pmd door vier-wekelijkse inzameling. • Milieu: Wegen minicontainers ten behoeve van verbeteren kwaliteit
- Doel: kwaliteit ingezamelde grondstoffen verbeteren door
het niet legen van (sterk) vervuilde containers tijdens de inzameling.
4 De GRIP-wagen is een mobiel milieustation waar kleine hoeveelheden (‘een boodschappentas vol’) grondstoffen zoals KCA, EAAE, harde kunstoffen etc. wordt ingezameld.
■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
12
3.3 Visie op bronscheiding versus nascheiding ROVA’s visie5 op het scheiden van pmd is samen te vatten als: bronscheiden waar het kan, nascheiding als het moet. Bijna 90% van de Nederlandse gemeenten laat hun inwoners verpakkingsafval (pmd) aan huis scheiden van het restafval. Net zoals gft, oud papier, textiel en glas. Voor matig tot niet stedelijke gemeenten zijn met bronscheiding van pmd vooralsnog de beste resultaten te halen. Voor grootstedelijke gemeenten is nascheiding een oplossing om de afvalscheiding te verbeteren. Hierbij worden verpakkingen met een installatie uit het restafval gescheiden. ROVA’s visie moet gezien worden als een vrijblijvend advies richting gemeenten. Gemeenten hebben binnen ROVA volledige beleidsvrijheid.
3.4 De kracht van verbinding De wereld om ons heen verandert. Op het gebied van afval, grondstof-
In toenemende mate behartigt ROVA het belang
fen en circulariteit zien we dat de omgeving waarin gemeente Leusden
van onze gemeenten in landelijke dossiers. Bijvoor-
zich bevindt steeds complexer wordt.
beeld rond producentenverantwoordelijkheden en bij (inter)nationale beleidsontwikkeling. Dit is
• Snel veranderende Europese en landelijke beleidsdoelstellingen
een taak die voor individuele gemeenten alleen
op gebied van klimaat en circulariteit die door gemeenten en hun
nagenoeg niet realiseerbaar is. Alleen samen kun-
uitvoeringsorganisatie opgepakt moeten worden;
nen we een belangrijke bijdrage leveren aan het versnellen richting circulariteit. Samen zorgen we
• Technologische ontwikkelingen en voortschrijdende digitalisering
ervoor dat bij de ontwikkeling en implementatie
die kansen bieden voor innovatie, maar tegelijkertijd ook forse
van (landelijk) beleid de lokale uitvoeringspraktijk
investeringen vragen in kennis en capaciteit;
en de verantwoordelijkheden van gemeenten goed worden meegenomen.
• Uitdagingen op de arbeidsmarkt: de vraag of we ook in de nabije toekomst wel tijdig kunnen beschikken over voldoende en passend geschoolde medewerkers; • Veranderende samenleving en gedrag van inwoners. Hoe borgen we solidariteit en samenhang en hoe behouden we het draagvlak onder inwoners voor de maatregelen die we van ze vragen; • Hoe houden we in het licht van deze ontwikkelingen de uitvoering van de publieke zorg betaalbaar, gelet op volatiele marktbewegingen en kostenstijgingen.
Bijlage 3, factsheet bron-en nascheiding
5
■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
13
4. Financieel Het financiële afrekenmodel dat ROVA hanteert voor alle gemeenten wordt ook wel het boxenmodel genoemd. In dit model, bestaande uit 6 boxen, worden de verschillende typen dienstverlening transparant verantwoord en afgerekend.
4.1 Uitgangspunten Het boxenmodel is een uniform model voor alle ROVA-gemeenten en is gebaseerd op collectiviteit. Een aantal uitgangspunten is hierbij van belang: • Voor de tonnages, aansluitingen en aantal containers zijn wij uitgegaan van de data die ROVA van gemeente Leusden heeft ontvangen. • Kennis- en adviesdiensten en resultaatbijdrage zijn standaard onderdeel van het basispakket (collectiviteit). • Verwerkingskosten (MBS) worden een-op-een op nacalculatiebasis afgerekend. Hierin zit geen winst-risico-opslag verrekend. Tarieven zijn gebaseerd op 2025 (begroting AVU). • Wijzigingen in areaal of productwijzigingen kunnen eenvoudig worden verwerkt. • Tarieven worden jaarlijks geïndexeerd conform ROVA-index. • Wijzigingen in dienstverlening worden door middel van DVO-mutaties, ondertekend door opdrachtgever en opdrachtnemer, doorgevoerd. • Rekenen met tarief per aansluiting – behalve voor de verwerkingskosten (box 3) en diensten op nacalculatie (box 5). • Alle genoemde bedragen zijn exclusief BTW.
14 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
Samengevat zijn de kosten als volgt:
Boxenmodel Box
Tariefgroep
Tarief
Totaal
1 Inzameling Basis per aansluiting Rest
B
€ 7,64
€ 103.002,48
Gft
A
€ 14,67
€ 197.780,94
Opk
B
€ 11,72
€ 158.009,04
Glas
€ 1,35
€ 0,00
Subtotaal box 1
€ 458.792,46
2 Inzameling overig per aansluiting Textiel
€ 0,00
€ 0,00
GRIP-wagen
€ 0,00
€ 0,00
Kringloopgoederen en GHA
€ 0,00
€ 0,00
Pmd
€ 16,14
€ 217.559,83
KGA
€ 0,00
€ 0,00
MBS
€ 0,00
€ 0,00
3 Verwerking afval- en grondstoffen
tonnages
per ton
Restafval, verzamelsystemen
2.104
€ 116,03
€ 244.127,12
Restafval mini’s
-
€ 116,03
€ 0,00
Gft afkeur
-
€ 116,03
€ 0,00
Pmd afkeur
-
€ 116,03
€ 0,00
Verbrandingsbelasting restafval
2.104
€ 40,80
€ 85.843,20
61
€ 116,03
€ 7.077,83
GHA
332
€ 262,33
€ 87.093,56
Gft
2.857
€ 94,98
€ 271.357,86
Grof tuinafval
2.932
€ 26,43
€ 77.492,76
Grof tuinafval, bladkorven
-
€ 26,43
€ 0,00
Glas (inclusief kosten containers, inzameling en natransport)
1.083
€ 24,90
€ 26.967,70
Opk
1.658
-€ 75,59
-€ 125.329,00
Matrassen
-
€ 0,00
€ 0,00
Pmd
1.100
€ 0,00
€ 0,00
Bijdrage verbetering kwaliteit grondstoffen
7.719
€ 2,00
€ 15.438,00
3
€ 0,00
€ 0,00
Luiers en incontinentie-materiaal (afvoer naar ARN Nijmegen, aparte verwerking)
Klein gevaarlijk afval
Overige kosten AVU
€ 43.082,00
Verwerking afval- en grondstoffen brengstation
-€ 12.000,00
Subtotaal box 3
€ 721.151,03
15 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
Boxenmodel Box
Tariefgroep
4 Infrastructuur
aantal
Tarief
Totaal
per aansluiting
Beheer verzamelcontainers Rest
116
€ 16,95
€ 228.547,14
Gft (Gft behuizing, met toegangscontrole)
78
€ 8,20
€ 110.568,12
Pmd
34
€ 4,94
€ 66.593,86
Opk
24
€ 2,27
€ 30.665,19
Glas (AVU)
39
Luiers
9
Textiel (eigendom Kringloopcentrum Leusden)
16
€ 1,28
€ 17.217,86
€ 453.592,17
Beheer minicontainers Rest
881
€ 3,94
€ 3.471,14
Gft
10.659
€ 3,94
€ 41.996,46
Pmd
10.548
€ 3,94
€ 41.559,12
Opk
10.721
€ 3,94
€ 42.240,74
€ 129.267,46
Subtotaal box 4
€ 582.859,63
5 Overige diensten en nacalculatie per aansluiting Diftar-administratie; databeheer; rapportage
€ 8,21
€ 110.687,22
€ 0,93
€ 12.498,43
€ 1,06
€ 14.261,55
Kosten inzameling oud papier. Opgave AVU Kosten inzameling luiers Kosten medische route Kosten afvalscheiden op scholen GHA op afroep Reinigen OVS en BVS containers (o.b.v. 1 wasbeurt rest en glascontainers)
optioneel
Kosten “Voorlopers” Kosten “Natuurlijk Schoon” Vaste vergoeding Kringloop Variabele vergoeding Kringloop Twee-jaarlijks bewonersonderzoek
optioneel
€ 0,34
Kosten opruimen bijplaatsingen bij verzamelsystemen Subtotaal box 5
€ 137.447,20
Omschrijving
6 Samenwerking ROVA per aansluiting Kennis & Advies
€ 9,68
€ 130.505,76
€ 4,75
€ 64.039,50
Bedrijfsvoering , risico, innovatie en ontwikkeling (aantal aandelen uitzoeken)
€ 10,75
€ 144.931,50
Dividend 75% van samenwerking ROVA
-€ 8,06
-€ 108.698,63
Beleidsadvisering, monitoring, relatiebeheer, projectbegeleiding,
inwonercommunicatie (incl. inzamelkalender en gebruik ROVA-app),
educatie, regie afvalverwerking, contractmanagement en sorteeranalyses
KCC
Klantcontactcentrum voor informatievragen, klachten
en meldingen van inwoners. Inclusief analyse en rapportage
Samenwerking ROVA
Subtotaal box 6
€ 230.778,14
Totaal
€ 2.348.588,29
16 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
4.2 Toelichting Boxenmodel Hiernaast wordt een toelichting
Box 1: Inzameling basis
gegeven bij de verschillende
In deze box hanteren we collectieve tarieven onderverdeeld in 3 staffels naar type van
boxen van het model.
gemeenten. Box 2: Inzameling overig In box 2 wordt de inzameling van overige afvalstromen verrekend. Voor gemeente Leusden betreft dit de inzameling van pmd. Gezien de tweewekelijkse inzameling is dit voor ROVA maatwerk. Box 3: Verwerking afval- en grondstoffen De stromen van het milieubrengstation kunnen in deze box verrekend worden. Deze kosten worden een-op-een doorbelast zonder toeslag van ROVA. Stromen die onder de AVU-samenwerking vallen blijven bij AVU. De afrekening daarvan kan desgewenst via ROVA verlopen zodat de gemeente dit op één centrale wijze gerapporteerd krijgt. De tarieven zijn voornamelijk gebaseerd op AVU tarieven 2025. Box 4: Infrastructuur Hieronder vallen alle beheerkosten voor (mini)containers inclusief afschrijving. Als gemeente Leusden kiest voor ROVA als samenwerkingspartner dan opteert ROVA om de activa, zijn de minicontainers en (ondergrondse) verzamelcontainers, tegen gecalculeerde boekwaarde over te nemen. De te bepalen overnamesom kan dan worden verrekend met de aandelenstorting. Box 5: Overige diensten en nacalculatie Overige activiteiten zoals het bewonerstevredenheidsonderzoek en Diftarservice zijn optionele activiteiten die per gemeente kunnen verschillen. Diftar-gemeenten zoals gemeente Leusden nemen de dienst ‘Diftarservice’ standaard af. Hiervoor geldt een collectief tarief.
Hieruit wordt onder meer het te ontwikkelen uitleesprotocol tussen de readers op de inzamelvoertuigen en de chips in de minicontainers bekostigd. Box 6: ROVA Samenwerking In box 6 worden collectieve diensten en overhead verrekend die horen bij deelname aan de ROVA-samenwerking. Deze basisvergoeding geldt voor alle deelnemende gemeenten. Het is de bijdrage aan de zogenaamde backoffice taken als: beleidsondersteuning, monitoring, inwonercommunicatie (inclusief inzamelkalender en gebruik ROVA-app), voorlichting & educatie, Klantcontactcentrum (meldingen en klachten van inwoners, inclusief analyse en rapportage), projectmanagement, regie afvalverwerking, contractmanagement, beheer en organisatie en bijdrage aan risico en resultaat. De bijdrage voor risico en resultaat is gebaseerd op het risicoprofiel van ROVA en het met de aandeelhouders afgesproken normresultaat. Het normresultaat betreft het resultaat van de vennootschap dat in de begroting is voorzien. Volgens haar dividendbeleid keert ROVA minimaal 75% van het werkelijk gerealiseerde resultaat uit als dividend aan deelnemende gemeenten. Sinds haar oprichting heeft ROVA altijd boven het normresultaat gepresteerd en op basis daarvan dividend uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten.
17 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
5. ROVA als verbonden partij 5.1 Profiel van de samenwerking
5.2 Aandelen uitgifte
ROVA gaat altijd uit van een dubbele relatie met haar gemeen-
Omdat het hier gaat om de zogenaamde inbestedingsroute is er
ten: aandeelhouder en opdrachtgever. Daarmee zijn alle
ook sprake van toetreding tot het aandelenkapitaal van ROVA.
opdrachten aan ROVA altijd vrij van aanbesteding. De dienstver-
Dit betekent dat de gemeente mede-eigenaar wordt. ROVA
lening die ROVA voor de gemeente uitvoert wordt vastgelegd
hanteert daarvoor een norm van 1 aandeel op 100 inwoners.
in een individuele dienstverleningsovereenkomst (DVO). Zo
Gemeente Leusden telt 31.681 inwoners (stand 2024), oftewel
heeft elke gemeente de vrijheid zelf beleid te maken en het
316 aandelen. De hoogte van de aandelen wordt vastgesteld op
dienstenpakket vorm te geven. Eventuele toekomstige wijzig
basis van de balanswaarde van ROVA. Uiteraard wordt zowel bij
ingen van de dienstverlening worden door middel van tweezijdig
het bepalen van de hoeveelheid aandelen, als het vaststellen van
ondertekende DVO-mutaties vastgelegd. Daarmee bestaat er
de balanswaarde het jaar van toetreding gebruikt (2027).
maximale flexibiliteit om het dienstenpakket naar behoefte aan
Na toetreding is de gemeente direct winstgerechtigd tot het
te passen.
resultaat van ROVA, opnieuw naar rato van aantal aandelen. De inleg in het aandelenkapitaal van ROVA betaalt zich uit in marktconforme tarieven, zekerheid en continuïteit van dienstverlening, flexibiliteit in opdrachtgeverschap en uitkering van dividend. In de afgelopen jaren betrof het rendement circa 12% per jaar, zie onderstaande grafiek.
18 ■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
6. Implementatie 6.1 Ingroeimodel Wanneer gemeente Leusden besluit een partnerschap aan te gaan met ROVA, willen wij onderzoeken of een ingroeimodel haalbaar is. ROVA is bereid om een voorinvestering te doen om het beheer van het contract van Remondis over te nemen. Remondis blijft verantwoordelijk voor de inzameling, terwijl ROVA het contractbeheer en opdrachtgeverschap op zich neemt. Deze overgang kan per 1 januari 2026 plaatsvinden. Het voordeel voor ROVA is dat we zo beter inzicht krijgen op de inzameling in gemeente Leusden. Voor de inwoners betekent dit dat de overgang per 1 januari 2027 zo soepel mogelijk verloopt. Voor de gemeente biedt dit het voordeel dat het contractbeheer direct als taak komt te vervallen. Ter voorbereiding op de inzameling vanaf 1 januari 2027 stelt ROVA in 2026 de afvalkalender op. In samenwerking met de gemeente wordt daarnaast de communicatie naar de inwoners ontwikkelt en uitgerold.
6.2 Ervaring en uitvoerbaarheid ROVA kan de infrastructuur van gemeente Leusden ondersteunen en integreren in onze interne processen. Ons grote verzorgingsgebied en het unieke karakter van al onze gemeenten maakt dat wij ervaring hebben met veel verschillende inzamelmethodieken. Zo werken we in gemeente Amersfoort met het driehakensysteem voor verzamelcontainers. Ook hebben we in diverse gemeenten in kernen inzameling van minicontainers zonder opstelplaatsen.
6.3 Onderzoek inzameling zijlader Om meerdere redenen hebben wij al vele jaren geleden gekozen om voor de inzameling met minicontainers zijladers te gebrui-
(waaronder Woudenberg). Wij willen de mogelijkheid onderzoeken om kosteloos de zijlader in te voeren in gemeente Leusden. Hierbij neemt ROVA alle projecttaken op zich.
6.4 Compatibiliteit van hard-en software In gemeente Kampen en gedeelten van gemeente Amersfoort zijn de toegangscontrolesystemen van KLIKO naadloos geïntegreerd met het containerbeheersysteem van ROVA6. Gemeente Leusden kan derhalve gebruik blijven maken van haar reeds geïnstalleerde verzamelsystemen welke uitgerust zijn met hetzelfde KLIKO toegangscontrolesysteem. De chips van KLIKO waarmee gemeente Leusden haar mini rolcontainers heeft uitgerust kent ROVA daarentegen niet in haar verzorgingsgebied. Hetzelfde geldt voor de software van Precia Molen van de weegbrug op de milieustraat ’t Spieghel. Indien gemeente Leusden kiest voor een partnerschap met ROVA dan maken wij gedurende 2026 deze systemen compatibel. ROVA neemt de ontwikkelkosten hiervan volledig op zich. Zodoende kan alle hardware (passen en chips) ongemoeid blijven. Dat is wel zo duurzaam.
ken. Inzameling doen we met zijladers omdat dit efficiënt en doelmatig is. Daarnaast bieden we hiermee meer continuïteit. Arbo-technisch staat de achterlader namelijk onder druk. Het vinden van beladers voor de achterlader wordt steeds moeilijker waardoor bezettingsproblemen kunnen ontstaan. In de gemeente Leusden worden minicontainers met de achterlader geleegd. Dit kan ROVA in stand houden maar onze voorkeur gaat uit naar het introduceren van de zijlader. We zijn bekend met het inregelen van dit proces en hebben dit in de afgelopen jaren succesvol geïmplementeerd in vele gemeenten
Ten slot Zoals eerder aangegeven kijken we uit naar de kans om samen met gemeente Leusden te bouwen aan een toekomstbestendig en duurzaam afvalbeheer. Door onze krachten te bundelen, kunnen we de uitdagingen van een circulaire economie effectiever aanpakken en een belangrijke bijdrage leveren aan een duurzamere regio Eemland. We zien er naar uit om donderdag 5 december ons voorstel te presenteren.
Vconsyst Dynamics.
6
■ afval & grondstoffen
■ beheer buitenruimte
19