voorstel uitwerking IBOR
Tekst van het document
IBOR en beheerplannen Commissievergadering 24 November 2026 Waar werken we naar toe? Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (2027-2036) (actualisatie na 5 jaar) Richting en kaders voor beheer en onderhoud van de objecten in de openbare ruimte. Vaststelling door de raad. Beheerplannen (2027-2031) ▪ Groen en Bomen ▪ Openbare Verlichting ▪ Water en Riolering ▪ Wegen ▪ Civiele Kunstwerken Nader concretisering binnen de kaders in beheerplannen. Vaststelling door het college.
1. Sober en reactief 2. Doelmatig en proactief 3. Toekomstbestendig en preventief Doel vandaag Vooraf: • 1 juli: Beeldvormende werksessie raad en commissie • 24 september: Oordeelvormende werksessie raad en commissie Uw verzoek op 24 september: ➢ Nadere toelichting van de scenario’s met aandacht voor maatschappelijk effect. ➢ Nader onderscheid kosten. Doel: Toetsen voorstel uitwerking in het IBOR ‘Hebben wij u goed begrepen’ 24 september: scenario’s hoofdlijn Scenario 1 Scenario 2 Scenario 3 + Onderhoud t.b.v. instandhouding + Onderhoud t.b.v. instandhouding + Onderhoud t.b.v. instandhouding - Minimaal investeren (levensduur verlengen) - + Doelmatig investeren (levensduur verlengen of vervangen) + Toekomstgericht investeren (vervangen) - Mogelijkheid tot (functionele) verbeteringen nihil – geen ambities - + Mogelijkheid tot (functionele) verbetering bieden – mogelijk ambities ++ Mogelijkheid tot (functionele) verbetering aangrijpen – ambities - Reactief op basis van schade - + Proactief op basis van kwaliteitsontwikkeling (vooruitkijken) + Preventief en cyclisch (vooruitplannen) - + Achterstanden bijhouden + Achterstanden inlopen + Achterstanden inlopen - Vervangingsopgave niet inlopen - + Vervangingsopgave deels inlopen + Vervangingsopgave inlopen - - Risico op calamiteiten neemt toe - + Risico calamiteiten is beheerst + Risico op calamiteiten neemt af Sober en reactief
Doelmatig en proactief Toekomstbestendig en preventief BEHEERSTRATEGIE • Onderhoud blijven we doen op basis van kwaliteitsniveau B • We vervangen groen en bomen minimaal; pas wanneer het technisch onvermijdelijk is. Dit doen we 1:1. We voeren dus geen omvormingen van plantvakken uit om aanvullende ambities in het kader verduurzaming, biodiversiteit of beleving te realiseren. • Boomwortelopdruk lost de wegbeheerder op door boomwortels weg te hakken en bestrating terug te leggen. Dit gaat ten koste van de gezondheid en levensduur van de boom. We dragen daar niet aan bij. • Boomveiligheid controleren we ééns per 5 jaar in de kernen zoals we dat op dit moment ook doen. In het buitengebied doen we dit incidenteel. • Onderhoud blijven we doen op basis van kwaliteitsniveau B • We vervangen groen en bomen minimaal; pas wanneer het technisch onvermijdelijk is. Dit doen we 1:1. We voeren dus geen omvormingen van plantvakken uit om aanvullende ambities in het kader verduurzaming, biodiversiteit of beleving te realiseren. • Boomwortelopdruk lossen groen- en wegbeheerders samen doelmatig op. We dragen bij aan verbetermaatregelen om overlast te verminderen en de boom zo gezond en toekomstbestendig mogelijk te behouden. • Boomveiligheid controleren we ééns per 3 jaar in de kernen én in het buitengebied.
• Onderhoud blijven we doen op basis van kwaliteitsniveau B • We vervangen groen planmatig en proactief; waarbij we locatiegericht omvormen om aanvullende ambities te realiseren op gebied van verduurzaming, biodiversiteit en beleving. • We vervangen bomen wanneer dit bijdraagt aan soortendiversiteit en toekomstbestendigheid van het bomenareaal. We plaatsen de juiste soort op de juiste plaats, én in een toekomstbestendige groeiplaats. • Boomwortelopdruk lossen groen- en wegbeheerders samen doelmatig op. We dragen bij aan verbetermaatregelen om overlast te verminderen en de boom zo gezond en toekomstbestendig mogelijk te behouden. • Boomveiligheid controleren we ééns per 3 jaar in de kernen én in het buitengebied. MAATSCHAPPELIJK EFFECT • Voor nieuwe inrichting van groen en bomen is vrijwel geen ruimte. Daarmee kunnen we geen gerichte meerwaarde realiseren in bestaande plantvakken. • De wegbeheerder draagt zorg voor toegankelijkheid van de wegen door boomwortels weg te hakken. Ook als dit ten koste gaat van de gezondheid en levensduur van de boom. • Boomveiligheid hebben we deels in beeld, het risico op schades bij zwaar weer is reëel. • De beleving en leefbaarheid van inwoners staan onder druk door omdat inwoners er geen ruimte is voor vernieuwing, terwijl de frequentie van onderhoud en overlast toeneemt.
• Boomveiligheid hebben we deels in beeld, het risico op schades bij zwaar weer is reëel. • Voor nieuwe inrichting van groen en bomen is vrijwel geen ruimte. Daarmee kunnen we geen gerichte meerwaarde realiseren in bestaande plantvakken. • Participatie of inspraak vindt zeer beperkt plaats. • We verbeteren toegankelijkheid van trottoirs en parkeervakken structureel met oplossingen voor boomwortelopdruk. • Bij nieuwe bomen zorgen we ervoor dat in de toekomst geen boomwortelopdruk ontstaat. • Boomveiligheid hebben we conform wet- en regelgeving in beeld voor het gehele areaal. Het risico op schades bij zwaar weer proberen we te minimaliseren. • De leefbaarheid neemt toe door gerichte maatregelen betreffende de toegankelijkheid en heb beperken van risico op schade. De beleving blijft gelijk door gezond groen/bomen van het huidige areaal, er is echter geen toename van groen.. • Groen vervangen we niet standaard 1:1, maar we realiseren locatiegericht meerwaarde op gebied van beleving, toekomstbestendige inrichting en klimaatrobuuste soorten. • We participeren met inwoners over (her-)inrichting en gebruikerswensen. • We voorkomen en verminderen schades door bomen na storm doordat we gericht vervangen. Gezonde bomen zijn daarbij ons uitgangspunt. • Waar nodig verlagen we groenvakken, zodat water niet op straat blijft staan maar kan infiltreren in bermen en plantvakken.
• Bij nieuwe bomen zorgen we ervoor dat in de toekomst geen boomwortelopdruk ontstaat. • We benadrukken het groene karakter van Leudal bij aantrekkelijke wandel- en fietsroutes met bijpassend biodivers groen • Boomveiligheid hebben we conform wet- en regelgeving in beeld voor het gehele areaal. Het risico op schades bij zwaar weer proberen we te minimaliseren. Voorstel uitwerking Groen & Bomen GROEN & BOMEN Voorstel uitwerking Water en Riolering Sober en reactief Doelmatig en proactief Toekomstbestendig en preventief BEHEERSTRATEGIE • Rioolinspecties 1x per 10 jaar, met milder risicoprofiel voor maatregeltoetsing voor korte termijn planning. • Risicoacceptatie (en daarmee de gehanteerde levensduren) voor langetermijnsplanning wordt verhoogd. • Bij vv-riolering focus op reactieve instandhouding met relinen (levensduurverlenging). Enkel bij constructieve noodzaak vervanging en systeemverbetering i.r.t. water- en klimaatopgaven overwegen. • Bij mechanisch stelsel enkel reactief inspelen op calamiteiten en storingen, géén proactieve systeemverbetering met accepteren van resulterende (toekomstige) stelselbeperkingen. • KRW-opgaven (verbetering overstorten) zijn volgend, enkel als meekoppelkans bij bovengrondse herinrichting. • Subsidieregeling particulieren vervalt • Rioolinspecties 1x per 10 jaar, met huidige risicoprofielen voor maatregeltoetsing voor korte termijn planning.
• Risicoacceptatie voor langetermijnsplanning blijft gelijk aan huidig. • Bij vv-riolering focus op doelmatige instandhouding met relinen (levensduurverlenging), waarbij naast constructieve staat óók gekeken wordt naar toekomstbestendigheid en verbeterpotentieel systeem i.r.t. water- en klimaatopgaven. • Bij mechanisch stelsel deels proactief verbeteren, met aanpakken enkel grootste knelpunten i.r.t. toekomstbestendigheid. • KRW-opgaven zijn sturend in aanpak voor belangrijkste knelpunten, verder volgend. • Subsidieregeling particulieren voortzetten, enkel als het waterschap meedoet. • Rioolinspecties 1x per 10 jaar, met uitgebreide en strengere risicoprofielen voor maatregeltoetsing in risicogebieden voor de grondwaterkwaliteit (zoals bij beoogde uitbreiding beschermd grondwatergebied). • Risicoacceptatie (en daarmee de gehanteerde levensduren) voor langetermijnsplanning wordt verlaagd. • Bij vv-riolering focus op doelmatige instandhouding en integrale afstemming, waarbij keuze mede afhangt van integrale afstemming over andere opgaven in de OR, middels de gemeentelijke TOR. • Bij mechanisch stelsel proactief verbeteren knelpunten i.r.t. toekomstbestendigheid. • KRW-opgaven zijn sturend in aanpak voor alle knelpunten, ook zonder meekoppelkansen. • Subsidieregeling particulieren voortzetten, ook als waterschap niet meedoet. Gemeente geeft goede voorbeeld bij eigen vastgoed.
MAATSCHAPPELIJK EFFECT • Wateroverlast, droogte en hitte worden vooral aangepakt bij concrete problemen. Bestaande kwetsbaarheden blijven hierdoor langer aanwezig en de klimaatbestendigheid neemt beperkt toe. • Maatregelen voor (grond)waterkwaliteit en drinkwater- bescherming worden vooral uitgevoerd bij een directe aanleiding of gekoppeld aan andere werkzaamheden. Verbeteringen worden beperkt gerealiseerd. • Het systeem blijft functioneren, maar het risico op storingen, capaciteitsknelpunten en ongeplande uitgaven neemt toe. De druk op de mechanische riolering in het buitengebied blijft. • Meekoppelkansen voor vergroening, klimaatadaptatie, verkeersveiligheid en herinrichting worden beperkt benut. • Inwoners en bedrijven kunnen vaker hinder ondervinden van wateroverlast, droogteschade en systeemstoringen. • Inwoners zijn in grotere mate zelf verantwoordelijk voor het treffen van klimaatadaptieve maatregelen op eigen terrein. • De maatschappelijke lasten blijven op korte termijn het laagst doordat investeringen worden uitgesteld. De kans op noodmaatregelen, piekuitgaven en hogere kosten op langere termijn neemt toe. • Inwoners, bedrijven en weggebruikers ervaren relatief weinig hinder door werkzaamheden. • Knelpunten rond wateroverlast, droogte en hitte worden planmatig aangepakt waar de maatschappelijke meerwaarde het grootst is. De klimaatbestendigheid neemt geleidelijk toe.
• Maatregelen voor (grond)waterkwaliteit en drinkwater-bescherming worden zoveel mogelijk gekoppeld aan vervangingsprojecten. Verbeteringen worden gerealiseerd tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. • Het systeem blijft betrouwbaar functioneren door tijdig onderhoud, renovatie en vervanging. Capaciteitsproblemen worden aangepakt waar de risico's het grootst zijn. • Per project wordt afgewogen of relining of integrale vervanging de meeste maatschappelijke waarde oplevert. Meekoppelkansen worden benut wanneer deze doelmatig zijn. • Hinder door wateroverlast, droogteschade en storingen wordt waar mogelijk beperkt. • Inwoners worden gestimuleerd om zelf bij te dragen aan een klimaatbestendige leefomgeving. • Investeringen blijven beheersbaar en goed voorspelbaar doordat maatregelen planmatig worden uitgevoerd. • Overlast tijdens werkzaamheden blijft doorgaans beperkt door een bewuste afweging tussen relining en integrale vervanging. • Het systeem wordt actief voorbereid op extremere neerslag, droogte en hitte. Wateroverlast en klimaatschade worden zoveel mogelijk voorkomen. • Maatregelen voor (grond)waterkwaliteit en drinkwaterbescherming worden versneld uitgevoerd. Het systeem levert daardoor een grotere bijdrage aan een gezonde leefomgeving. • De betrouwbaarheid en robuustheid van het systeem nemen toe.
Capaciteitsknelpunten worden vroegtijdig opgelost en toekomstige risico's zoveel mogelijk voorkomen. • Rioolvervangingen worden actief benut voor vergroening, waterberging, verkeersveiligheid en herinrichting. Hierdoor ontstaat meer maatschappelijke meerwaarde. • Inwoners, bedrijven en maatschappelijke voorzieningen lopen minder risico op wateroverlast, droogteschade en systeemuitval. De leefomgeving wordt groener en klimaatbestendiger. • Inwoners worden gestimuleerd om zelf bij te dragen aan een klimaatbestendige leefomgeving. • Investeringen zijn het hoogst doordat vervangingsmomenten worden benut om meerdere maatschappelijke opgaven tegelijk op te lossen. • De omvang van werkzaamheden neemt toe, waardoor vaker tijdelijke hinder ontstaat. Water en Riolering
Samenvatting per asset Sober en reactief Doelmatig en proactief Toekomstbestendig en preventief GROEN & BOMEN Minimaal vervangen van groen en bomen 0 Minimaal vervangen van groen en bomen. 0 Planmatig en proactief vervangen van groen en bomen + Geen ruimte voor meerwaarde duurzaamheid, biodiversiteit en beleving inwoners. - Bij technische noodzaak omvormen van plantvakken met beperkte meerwaarde voor duurzaamheid, biodiversiteit of beleving inwoners. 0 Ambities betreffende verduurzaming, biodiversiteit en beleving worden hierbij meegenomen + Maatregel boomwortelopdruk gericht op toegankelijkheid. 0 Maatregel boomwortelopdruk gericht op toegankelijkheid, gezondheid en levensduur boom. + Maatregel boomwortelopdruk gericht op toegankelijkheid, gezondheid en levensduur boom. + Maatregel boomwortelopdruk gaat ten kosten gezondheid en levensduur boom. - In de kernen inzicht boomveiligheid, risico’s op schade geminimaliseerd. 0 In de kernen en het buitengebied inzicht boomveiligheid, risico’s op schade geminimaliseerd. + In de kernen en het buitengebied inzicht boomveiligheid, risico’s op schade geminimaliseerd. + In buitengebied beperkt inzicht boomveiligheid, risico’s op schade bij zwaar weer. 0 Onderhoudskosten: € ……………. Onderhoudskosten: € ………….. Onderhoudskosten: € …………… Investering: € ……………. Investering: € ……………. Investering: € …………….
Formatie: X Formatie: X Formatie: X Aanvullingen / vragen? Hoe verder ✓Jullie input nemen wij mee in de uitwerking van het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte. ✓Dit IBOR wordt aan de Raads(cie) ter besluitvorming voorgelegd. ❑ Vervolgens vindt nadere uitwerking binnen de in het IBOR gestelde kaders plaats in de beheerplannen