verslag overleg MR en GR Heibloem 270121

Overleg voorgenomen sluiting school MR en GR Heibloem Volgnummer

Datum Eenheid Notulist Aanwezig

2

woensdag 27 januari 2021 Samenleving P. Leunissen CONCEPT Vertegenwoordigers Heibloem: Johan Hoenink (gemeenschapsraad) en Hennie Korten (HELD) MR de Heihorst: Ralf de Bruijn en Carina Wijers. Gemeente Leudal: Wethouder Robert Martens, Petra Leunissen, Henk Rademakers

Afwezig

Welkom door wethouder en kennismaking Voorgenomen besluit schoolbestuur Spolt Wethouder Martens geeft aan verrast te zijn door het voorgenomen besluit. Hij is op maandag 7 december jl. door dhr. Zeegers van Spolt geïnformeerd. Dinsdag is dit in het college van burgemeester en wethouders kort besproken. Ondanks dat hij regelmatig gesprekken heeft met dhr. Zeegers is het voorgenomen besluit niet eerder aan de orde geweest. Wethouder Martens geeft aan dat er twee gesprekken zijn geweest met Spolt. Daarbij zijn er twee redenen genoemd voor sluiting, namelijk financiële redenen en kwaliteit van onderwijs. In het tweede gesprek is daar dieper op in gegaan. In dit tweede gesprek bleek dat er geen ruimte was om het over initiatieven te hebben. In principe is er geen ruimte voor uitstel, tenzij het niet anders kan, aldus dhr. Zeegers. Uiteindelijk heeft dhr. Zeegers aangegeven om uitstel in overweging te nemen. Wethouder Martens geeft aan dat het jammer is dat dit zo loopt, want ook gelet op de procedure is sluiting per 1 augustus moeilijk haalbaar. Tot op dit moment is er geen andere reactie van dhr. Zeegers gekomen. De MR geeft aan de procedure te doorlopen en is op dit moment bezig met het verzamelen van informatie. Dit kost tijd. De school bestaat volgend jaar 70 jaar. Heibloem is een veilig dorp, kinderen spelen en ontmoeten elkaar. Er is vrees dat dit gaat wegvallen.

De geografische ligging is uitdagend, Heibloem ligt relatief ver (≥ 5 km) van buurdorpen. School is meer dan alleen maar onderwijs, het is jammer dat dit zo gaat. Het is niet te begrijpen dat onder andere het directeurenoverleg zo enthousiast is over deze sluiting. De MR geeft aan dat inspectie vorig jaar bij het bezoek aan de Heihorst geen noemenswaardige opmerkingen had. In de toelichting van Spolt over de kwaliteit lijkt het meer een verwachting dat de kwaliteit achteruit zal gaan. Spolt heeft het voornemen om een leerlingratio te hanteren, waarbij een groep leerlingen een minimale grootte moet hebben. Dit betekent voor de Heihorst 1,4 fte personeel minder. Er wordt nu gewerkt met 3 groepen in een klas. Het is logisch dat 1,4 fte minder personeel leidt tot minder kwaliteit, dan is er wellicht sprake van 4 groepen in de klas. Werkdruk, kwaliteit en welbevinden in de klas is op dit moment goed. Er zijn zelfs kinderen van andere Spolt scholen geweest die in de knel zaten en die naar de Heihorst zijn gekomen. Op de Heihorst hebben ze dankzij de kleinschaligheid goede resultaten zien en is speciaal onderwijs niet nodig geweest. De gemeenschapsraad* geeft aan dat de voorgenomen keuze van Spolt met betrekking tot de leerlingenratio bedoeld is om de kleine scholen de nek om te draaien. Hier zullen vast andere goede reden voor zijn.

Maar het heeft zeer ingrijpende gevolgen voor leefbaarheid. De gemeenschapsraad geeft aan dat meteen toen de berichten kwamen over de voorgenomen sluiting, met het dorp is overlegd wat te doen. Met Vereniging Kleine Kernen Limburg (VKKL) en met de oud directeur van schoolbestuur Stichting Prisma (schoolbestuur Peel en Maas) is contact opgenomen. Ook uit deze contacten blijkt dat het besluit niet wordt begrepen. Er wordt zelfs aangegeven dat deze situatie, het sluiten van drie scholen binnen één gemeente, nog niet eerder in Nederland is voorgekomen.

Er is regelmatig contact met de dorpsraden van Buggenum en Kelpen-Oler. Ook deze andere dorpen geven aan het besluit niet te begrijpen en willen het besluit geen doorgang laten vinden. De gemeenschapsraad geeft aan dat er elk jaar in november een overleg is met Spolt over de toekomst van de Heihorst. Er wordt dan breder dan het thema onderwijs naar het dorp gekeken. Held en de gemeenschapsraad zijn bij dit overleg aangesloten. In november 2020 is dit vanwege corona niet doorgegaan. In het laatste overleg (nov 2019) heeft Spolt aangegeven dat het aantal leerlingen krap wordt. Tijdens deze overleggen is ook toegezegd dat als dit niet langer meer kon, het nog 2 tot 3 jaar zou duren voor sluiting aan de orde was. Staande het overleg werd door de wethouder toegelicht dat deze termijn is gekoppeld aan het aantal jaren dat een school minder leerlingen heeft dan de zogenaamde opheffingsnorm (voor Leudal is dat 51 leerlingen). Na 3 jaren kan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) de financiering van betreffende school stoppen. Daarnaast werd in dit overleg aangegeven dat onderwijskwaliteit het belangrijkste is en niet de financiën. De absolute opheffingsnorm voor een school is overigens 23 leerlingen. De opheffingsnorm van 51 betekent niet dat scholen pas gesloten hoeven worden als het aantal leerlingen minder dan 51 bedraagt.

Sluiting kan ook bij een hoger aantal leerlingen, dat is aan het schoolbestuur. Voor basisscholen zoals in Heibloem is, mede gelet op de afstand tot de meest dichtbij zijnde school, een zogenaamde kleinescholentoeslag mogelijk. Voor de 3 voorgenomen te sluiten scholen ontvangt het schoolbestuur deze toeslag. Het voortbestaan van de toeslag staat al langer ter discussie. Het schoolbestuur wil niet wachten op beëindiging van deze toeslag en nu al stappen ondernemen. De gemeenschapsraad geeft aan dat een stap in de procedure tot sluiting/fusie is dat er gekeken moet worden naar de alternatieven. Deze stap is dus overgeslagen. De gemeenschapsraad geeft verder aan dat de geboorteprognoses niet kloppen voor Heibloem. Het voedingsgebied voor Heibloem is groter omdat Heythuysen officieel al aan de overkant van de weg begint. Ook geeft de gemeenschapsraad aan dat Spolt de voorgenomen sluiting zwaar onderschat heeft. Kwalijk is dat dit leidt tot onrust bij ouders. Ouders zoeken mogelijk een alternatief waardoor het leerlingaantal verder afneemt. Vermoed wordt dat dit een strategie van Spolt is, vooral omdat er verder geen onderbouwing ligt. Wethouder Martens geeft aan dat dit effect in 2017 in Kelpen-Oler plaats heeft gevonden na een aankondiging van een voorgenomen sluiting van de school. In de cijfers is zichtbaar dat er relatief veel kinderen naar Ell gaan.

Voor de gemeenschapsraad is het belangrijk om de ouders perspectief te kunnen bieden. De MR geeft aan dat het zaak is om leerlingen binnen Heibloem te houden. De ouderraad stimuleert ouders om hun kinderen aan te melden bij de Heihorst. De vrees is dat ouders hun kinderen ergens anders gaan aanmelden, ondanks dat de procedure nog niet gevolgd is. De MR zit in dit proces maar dat weten ouders niet. Het moment is ook slecht gekozen, communiceren is moeilijk in deze tijd. Ook de kinderen kunnen dit besluit niet plaatsen. Dit heeft negatieve effecten voor de kinderen en dit moet niet onderschat worden. Daarnaast kan het voorgenomen besluit al leiden tot minder interesse om in Heibloem te gaan wonen. Ook door het ontbreken van woningbouw, geen jongeren, leidt tot minder leerlingen. Dit is een cirkel. Ook door de nieuwbouw van enkele woningen worden er geen 70 leerlingen gehaald. Moties gemeenteraad Door de gemeenteraad zijn in december jl. 2 moties aangenomen, waarbij het college wordt opgeroepen om het schoolbestuur te bewegen tot uitstel van het voorgenomen besluit, om mogelijke alternatieven te onderzoeken en een structureel plan (structuurvisie) op te stellen om de leefbaarheid in kleine kernen te waarborgen. Door de wethouder is aangeboden om te onderzoeken of een financiële bijdrage van de gemeente een oplossing kan bieden.

Dit aanbod is vooralsnog niet geaccepteerd omdat het om meerjarige substantiële bijdragen gaat en de kwaliteit van het onderwijs desondanks achter blijft. De wethouder geeft aan dat de onderwijskwaliteit door de gemeente lastig te beoordelen is. Objectief kan er gekeken worden naar inspectierapporten en citocijfers. De gemeenschapsraad vraagt hoe het zit met motie met betrekking tot de leefbaarheid. Wethouder Martens geeft aan dat hij vindt dat het college en gemeenteraad hier goed naar moeten kijken. Leefbaarheid is een containerbegrip en erg breed, alle wethouders zijn hierbij

betrokken. De gemeenschapsraad geeft aan dat zij en HELD hier alle belang bij hebben en wil hierbij samen optrekken met gemeente. Wethouder Martens geeft aan zich vooral te concentreren op onderwijs, hier moet op korte termijn iets gebeuren. De gemeenschapsraad geeft mee dat er een visie gemaakt moet worden voor kleine kernen Er moet meer lokaal beleid in plaats van Leudalbreed beleid komen. De gemeenschapsraad wil een visie ontwikkelen voor 10 jaar via een masterplan. Zodat incidenten zoals dit voorkomen kunnen worden. Wethouder Martens geeft aan dat gemeente bezig is met een omgevingsvisie. In de omgevingsvisie komen de visie voor onder andere wonen, economie, toerisme aan de orde. Dit wordt vertaald in 9 kaarten die een visie vormen voor gehele gemeente. De gemeenschapsraad spreek uit dat dit erg groot is, erg globaal en niet gericht is op de problematiek in de kleine kernen. De behoefte van de gemeenschapsraad ligt anders. Overleg met schoolbestuur Spolt De motivering van de voorgenomen sluiting is niet helder. Dit geven alle dorpen aan. Wethouder Martens heeft de uitspraken van diverse geschillencommissies nagelezen. Het besluit moet objectiveerbaar zijn en geen mening zijn van enkele personen. Hij is benieuwd hoe Spolt dit gaat aantonen. Wethouder Martens heeft bij dhr.

Zeegers aangedrongen om de sluiting een jaar uit te stellen zodat de zaken goed uitgezocht kunnen worden. De vraag is of die informatie, de motivering van de sluiting er wel gaat komen. Het lijkt erop dat Spolt de toekomst ziet in grotere scholen. In ieder geval is er geen oog voor de leefbaarheid in de kleine kernen. De MR en GMR hebben heel veel vragen gesteld aan Spolt. De beleidswijziging met betrekking tot de leerlingratio is nog niet voorgelegd aan GMR. Dit is een voornemen. Dit wordt trouwens niet als reden aangevoerd door dhr. Zeegers. Spolt heeft inmiddels de financiële stukken inmiddels verstrekt aan de MR Positie en mogelijkheden gemeente Wethouder Martens geeft aan dat de gemeente formeel alleen een rol bij huisvesting onderwijs heeft. Dit betreft nieuwbouw of uitbreiding van schoolgebouwen. Omdat Spolt aangeeft dat de leerlingen terecht kunnen in de bestaande scholen in de buurdorpen heeft de gemeente geen formele rol. De gemeente probeert wel ondersteuning te geven. Mogelijk komt er later een adviesrol, dit hangt ervan af of het een procedure tot fusie wordt. De wethouder geeft aan dat de gemeente verantwoordelijk is voor onderwijshuisvesting, te weten het bouwen, uitbreiden of renoveren van een school. Onderhoud en exploitatie worden door het schoolbestuur betaald. Dit betreft een landelijke wetgeving.

Er is voor de gemeente geen verplichting tot het inzetten van leerlingenvervoer vanwege de afstand tot school. Voor speciaal onderwijs betreft dit 6 km, voor regulier onderwijs is de afstandsgrens hoger. Wethouder Martens heeft aangeboden om leerlingenvervoer in te zetten maar dit werd door dhr. Zeegers niet gezien als een oplossing. Vervolgens zijn de volgende alternatieven besproken:  Wethouder Martens heeft contact met Prisma (Peel en Maas) gehad, zij hebben geen interesse om Heibloem of een andere locatie over te nemen.  Het oprichten van een (openbare) school is problematisch qua organisatie/bestuur en is geen optie vanwege het benodigde minimum aantal van 200 leerlingen. De gemeenschapsraad vraagt zich af of een constructie mogelijk is om aan te sluiten bij een bestaande koepel, waardoor het aantal van 200 leerlingen niet nodig is. GR wil dit als dit nog uitzoeken als dit aan de orde is.  Samenwerking met de stichting Aloysius (schoolbestuur voor De Widdonck en De ortolaan in Heythuysen) kan onderzocht worden. Ook de combinatie jeugdzorg moet hierbij betrokken worden vanwege de huidige faciliteiten sportgelegenheid en praktijkruimten in Heibloem. De gemeenschapsraad geeft aan gisteren contact te hebben gehad met wethouder Backus en Wim Nederlof waarbij deze optie is voorgelegd.

Daaruit bleek dat de Widdonck geen onderwijs kan faciliteren zoals Spolt dat doet, maar wel samenwerking kan zoeken met Spolt. De Widdonck geeft aan nog 800 m2 schoolgebouw te kunnen realiseren. Dit is echter volgens Wethouder Martens nog niet besloten. Misschien is nevenvestiging in

een schoolgebouw in Heibloem mogelijk, zodat kosten en taken gedeeld kunnen worden met Spolt. Er liggen kansen. Maar dan moet Spolt hiervoor open staan. De MR is nu aan zet, om de alternatieven in beeld te brengen. Aloysius is bereid om als de MR duidelijkheid heeft gegeven een gesprek te arrangeren. De gemeente kan hier ook aan bijdragen. De MR geeft aan dat er binnen de Heihorst wellicht ruimtes zijn vrij te maken door kritisch naar gebruik te kijken en evt. groepen te verplaatsen Vervolgafspraken  MR gaat advies uitbrengen  De mogelijkheid om samen te werken met de Aloysiusstichting, gaat wethouder Martens meenemen in een gesprek met de Aloysiusstichting.  Gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor kleine scholen die onder de opheffingsnorm komen.  Wethouder Martens gaat bij GZ aandringen op uitstel, zodat ouders die duidelijkheid krijgen  Concept verslag wordt verstuurd naar MR en dorpsraad. Als het verslag definitief is wordt het openbaar en gedeeld met het college en de gemeenteraad.  Henk Rademakers is voor onderwijshuisvesting de contactpersoon van de gemeente. Via hem verloopt de communicatie.  De definitieve verslagen, ook de verslagen van de overleggen met Spolt, worden gedeeld met de MR en dorpsraden/ gemeenschapsraad. Deze verslagen worden aangeboden aan het college en de gemeenteraad. Naar verwachting komt dit op 1 maart a.s.

aan de orde in de Commissie Sociaal van de gemeente.  Mogelijk dat er medio maart een vervolggesprek plaatsvindt, bekeken wordt nog in welke vorm dit het beste kan. Tegen die tijd is er mogelijk ook meer duidelijkheid over het standpunt van de MR. Als de gemeenschapsraad of de MR ideeën hierover heeft dan kan dit doorgegeven worden aan Henk Rademakers.

* Betreft een vertegenwoordiger van de gemeenschapsraad Heibloem en van de dorpscoöperatie HELD (Heibloem energiek leefbaar en duurzaam).