Uitvoeringsprogramma minima- en armoedebeleid 2023 - 2025

Uitvoeringsprogramma minima- / armoedebeleid 2023 - 2025

Het armoedebeleid staat steeds meer centraal in onze samenleving. Het raakt niet alleen het sociaal domein (zorg, onderwijs, werk en inkomensondersteuning), maar vormt ook een voedingsbodem voor ondermijning. Meedoen in de samenleving is belangrijk. Participatie op de arbeidsmarkt is een speerpunt, en deelname aan de samenleving op verschillende terreinen is een groot goed. De gemeente is niet langer geheel verantwoordelijk voor het bieden van oplossingen voor problemen en vragen van inwoners. Steeds meer doet ze een beroep op de eigen kracht van inwoners en van de gehele samenleving. Het doel van het armoede- & minimabeleid 2018 – 2023 was het vergroten van de zelfredzaamheid. Dat betekent niet dat inwoners zichzelf maar moeten redden. Het beleid heeft een preventief effect en moet ertoe leiden dat mensen leren hoe ze hun grip op de eigen situatie kunnen vergroten. Hierbij passen regelingen waar inzet van de burger tegenover staat. Het opstellen van een beleid en een uitvoeringsprogramma is een momentopname. Tijdens de inzet van het programma moet voortdurend bijgestuurd worden. Het armoedebeleid dient herkenbaar te zijn in de samenleving. In Leudal hebben we het programma de volgende titel gegeven.

“Samen voor een goed leven”.

Beleid afgelopen jaren (Evaluatie) In onderstaande balanced score card zijn de doelen en de stand van zaken van het bestaande beleid 2018 – 2023 opgenomen.

Onderwerp Korte beschrijving Zelfredzaamheid vergroten Door aanbieden van laagdrempelige voorlichting/ informatie bevorderen dat minder inwoners schulden krijgen. Tegelijkertijd de eigen kwaliteiten aanspreken en bewustzijn creëren Integraal werken Kijken naar meerdere leefgebieden, jeugdhulp, wmo, onderwijs, welzijn, veiligheid Maatschappelijke partners Voedsel- en Kledingbank, Leergeld, Jeugdfondsen Levensgebeurtenissen Samenwerking zoeken met partners die een rol hebben bij levensgebeurtenissen, zoals AMWML, CJG, Synthese Vroegsignalering schulden Vroegsignalering centrale plaats geven

Informatievoorziening Vertrouwenspersoon

Laaggeletterdheid

Kinderen en Jeugd

Extra geld kinderarmoede

Stand van zaken Voortzetten

Voortzetten

Voortzetten

Bijsturen

Voortzetten

Meer aandacht aan Bijsturen informatievoorziening Met externe partners Aanvullend onderzoeken of de positie van beleid vertrouwenspersoon kan worden gecreëerd. Een duidelijke koppeling Voortzetten leggen tussen armoede en laaggeletterdheid Kinderen en jeugd krijgen Voortzetten extra aandacht, Samenwerking met Leergeld en Jeugdfondsen Contacten leggen met Voortzetten partners voor inzet gelden

Verdere actie Wanneer 2023 - 2025 2023 - 2025 Maatregelen ( Start 2023 o.a. bijzondere doorlopend bijstand) blijven aanpassen op stimuleren gebruik eigen kwaliteit. Samenwerking en Start 2023 gezamenlijke doorlopend kansen blijven zoeken Uitbreiden met 2023 Volwassenenfonds Samenwerking en Start 2023 gezamenlijke doorlopend kansen blijven zoeken Uitbreiden Start 2023

Communicatiepla Start 2023 n opstellen doorlopend Alsnog 2024 onderzoeken

Leudals taalakkoord uitvoeren Onderzoeken schoolontbijt, extra aandacht voor 18- / 18+ Partners blijven betrekken bij opzet en uitvoering beleid

Wie 2023 - 2025 Gemeente (Sociaal Domein)

Gemeente (integraal)

Gemeente (Sociaal Domein) Gemeente (Integraal) Synthese AMW Gemeente (Sociaal Domein) Synthese AMW Gemeente Synthese Gemeente (Sociaal Domein)

Start 2023

Gemeente (Sociaal Domein) 2e helft 2023 / Gemeente 2024 Synthese

doorlopend

Gemeente Sociaal Domein

Voor de uitwerking van het armoede-/minimabeleid 2018 – 2023 is tijdens een lokale armoedeconferentie input opgehaald bij organisaties en verenigingen. Deze input is verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma dat uit gaat van 6 pijlers: Informatie, Communicatie en Educatie Praten én (samen-)werken met de doelgroep Vroeg-signalering (zie ook 3) Gradaties in hulpverlening Kinderen en jongeren (incl. 18-/18+) Vertrouwenspersonen Dit is uitgewerkt in een activiteitenplan waarin o.a. de volgende acties zijn opgepakt: Financieel Informatie Punt (FIP)(Fysiek en digitaal); Sociale kaart voor het thema Minima (Armoede en Schulden); Structurele aandacht voor de diverse toeslagen tijdens huisgesprekken bij senioren/ouderen; Gelaagde dienstverlening op maat (Vrijwillig waar het kan en professioneel waar nodig); Kinderen & Jongeren: aanpak voor schooljaar 2020-2021; Informatie en voorlichting (Publicatie artikelen + verzorgen van lezingen/workshops); ‘Tone-of-voice’ en taalgebruik (Mondeling en schriftelijk); Praten met de doelgroep; Vroegsignalering; Laaggeletterdheid.

Huidige ontwikkelingen Corona Als gevolg van de coronacrisis is de minimapopulatie in 2020 weer gegroeid in omvang. Er is sprake van een toename in het aantal minimahuishoudens van 10% ten tijde van de coronaperiode. De crisis raakte groepen die al kwetsbaar waren, zoals werknemers met een flexibel contract en/of kleine baan, uitkeringsgerechtigden, ouderen en laagopgeleiden. Anderzijds zijn de gevolgen vooral merkbaar onder zelfstandig ondernemers en onder jongeren; groepen die onder normale omstandigheden minder kwetsbaar zijn voor armoede. Energiecrisis / inflatie Door de huidige energiecrisis en de aanhoudende hoge inflatie is het voor steeds meer inwoners moeilijk om financieel rond te komen en komt het meedoen en participeren in de samenleving onder druk te staan. Het Nibud heeft onderzoek gedaan naar de effecten van de hoge energiekosten en de hoge inflatie. Eén op de drie huishoudens dreigt volgens het Nibud in financiële problemen te komen. Het onderzoek van Nibud laat zien dat ook werkenden met een laag inkomen met de huidige energiekosten en hoge inflatie niet meer rond kunnen komen. Het kabinet heeft voor 2022 en voor 2023 generieke maatregelen genomen om inwoners financieel te ondersteunen.

Ondanks deze generieke maatregelen van het kabinet zullen inwoners met een laag inkomen in 2023 het lastig hebben om financieel rond te komen en voor een aantal inwoners die tussen wal en schip vallen dreigt de route naar schuldhulpverlening. Het meedoen en participeren in de samenleving dreigt voor veel inwoners onmogelijk te worden omdat hiervoor geen geld meer is. Ouders zien zich, zo lezen we in verschillende media, genoodzaakt om bijvoorbeeld kinderen van de sportvereniging af te halen omdat het lidmaatschap niet meer betaald kan gaan worden.

Uitvoeringsprogramma 2023 - 2025 De uitgangspunten van het armoede- en minimabeleid zoals dat in 2017 is vastgesteld staan nog overeind. Op basis van dit beleid kan de uitvoering voor de komende jaren verder worden opgepakt en worden verwoord in een nieuw uitvoeringsprogramma voor de jaren 2023 - 2025. In dit programma zijn, gelet op de huidige energie- en inflatiecrisis, maatregelen opgenomen voor de korte termijn. Korte termijn Aanvullend op de eenmalige toeslag 2022 heeft het college voor de korte termijn de volgende besluiten genomen: het verhogen van de minimuminkomensgrens van 120 % naar 130 %. Hierdoor komen meer mensen in aanmerking voor de bijzondere bijstand en de hierop gebaseerde regelingen, met ingang van 1 januari 2023; aansluiting bij het volwassenenfonds. De regeling is afgeleid van de regelingen die we hebben voor kinderen bij de Jeugdfondsen Sport en Cultuur; een regeling voor vergoeding van de energiekosten via de individuele bijzondere bijstand. Deze besluiten zijn in de bijlagen verder uitgewerkt. Overige maatregelen 2023 - 2025 1. Schuldhulpverlening Vroegsignalering 2023 In het kader van de Schuldhulpverlening zal extra aandacht worden gegeven aan de uitvoering van de vroegsignalering. Belemmerende factoren die er nu nog zijn worden opgelost om tot een breder bereik te komen. Waarborgfonds 2023 Aansluiting zal worden gezocht bij het waarborgfonds.

Hierdoor kunnen meer mensen worden geholpen met een sociaal krediet. Stichting Urgente Noden (SUN) 2023 Samen met andere Midden-Limburgse gemeenten wordt de aansluiting bij Sun onderzocht. Sun verstrekt financiële noodhulp waar de gemeente niet kan helpen.

Aanpak bewindvoering 2023 Het aantal onder bewind gestelden neemt nog steeds toe. Financiële onderbewindstelling is een zware maatregel. Wellicht dat mensen die thans onder bewind komen ook met een “lichtere” maatregel, zoals budgetbeheer, geholpen kunnen worden. 2. Laaggeletterdheid Start 2023 In 2022 is het Leudals taalakkoord ondertekend door 4 partijen (Stichting Lezen en Schrijven, Bibliocenter, Synthese en gemeente). Samen is aan aanpak opgesteld om het aantal laaggeletterden in Leudal terug te brengen. 3. Dienstverlening Financieel Informatie Punt (FIP) Voorjaar 2023 Het FIP is gestart in Heythuysen. Om het bereik te vergroten en meer dienstverlening te bieden wordt een FIP opgestart in Leudal West. Start in Ittervoort. Workshops / trainingen Grip op Geld opnieuw starten Eind 2023 / 2024 In samenwerking met het Algemeen Maatschappelijk Werk zal Synthese een nieuwe cyclus organiseren om inwoners te leren hoe ze grip op hun geld krijgen. Voorzieningenwijzer Start voorbereiding 2023 De voorzieningenwijzer is een instrument om inwoners te ondersteunen bij financiële vragen, bijvoorbeeld over het aanvragen / gebruik van toeslagen bij de Belastingdienst, het afsluiten van verzekeringen of energiecontracten. 4.

Kinderen / Jongeren Aandacht overgang jongeren 18-/18+ 2023 / 2024 Uit onderzoek blijkt dat jongeren, bij de overgang van 18- naar 18+, de financiële keuzes die ze moeten maken niet goed kunnen inschatten. Op dit moment ontstaan zelfs schulden. Hier zal een programma worden ontwikkeld om dit op te pakken. Schoolontbijt 2e helft 2023 Onderzocht zal worden, waar en in welke mate, behoefte is aan een schoolontbijt voor kinderen. Indien behoefte is aan dit instrument zal dit worden ingezet. 5. Communicatie / Voorlichting Lokale armoede-conferentie Voorjaar 2023 De partijen die in Leudal bezig zijn met armoede worden tijdens een lokale conferentie met elkaar in contact gebracht en bijgepraat over de aanpak in Leudal. Een gezamenlijke aanpak van armoede wordt nagestreefd. Werkgevers betrekken Eind 2023 Steeds meer werkenden leven in armoede. Uit cijfers van Nibud blijkt dat een werknemer met schulden de werkgever € 13.000 kost (uitval wegens ziekte, uitvoering beslaglegging). Door werkgevers te informeren over de aanpak in Leudal en de stappen die kunnen worden gezet door werknemers om de schulden of armoede aan te pakken, wordt een extra stap genomen om armoede en schulden op te sporen. Contactgroep inwoners 1e helft 2024 We gaan een nieuwe groep opstarten van inwoners die in armoede leven. De te nemen maatregelen kunnen in deze contactgroep worden gespiegeld.

Het is beter om met de doelgroep te spreken dan over de doelgroep. Informatieverstrekking Start 2023 doorlopend Het door Corona niet uitgevoerde informatie- en voorlichtingsprogramma wordt opnieuw opgepakt en aangevuld naar de situatie van vandaag. In samenwerking met afdeling Communicatie. 6. Vertrouwenspersoon 2024 In Leudal is sprake van schaamte om een beroep te doen op de gemeentelijke bijzondere bijstand. Om de drempel naar deze voorziening weg te nemen wordt opnieuw bezien of dit met vertrouwenspersonen kan worden opgelost. Deze intermediair kan de eerste contacten leggen tussen de inwoner en de gemeente. In onderstaand schema zijn de punten opgenomen.

Onderwerp

Korte beschrijving

Actie 2023 2025 Wie

1. Schuldhulpverle ning Vroegsignalering Extra aandacht voor de uitvoering van vroegsignalering Belemmerende factoren oplossen om tot breder bereik te komen.

Voortgang

2023

Gemeente, Synthese, Plangroep

Aansluiting zal worden gezocht bij het waarborgfonds. Aansluiting bij Sun onderzoeken

2023

Gemeente

Onderzoeken of mensen met een “lichtere” maatregel kunnen worden ondersteund 2. Uitvoering van Laaggeletterdhe het Leudals id taalakkoord omhet aantal laaggeletterden in Leudal terug te brengen. 3. Dienstverlening Financieel Een FIP Informatie Punt opstarten in (FIP) Leudal West. Start in Ittervoort. Workshops / Een nieuwe trainingen Grip cyclus op Geld opnieuw organiseren om starten inwoners te leren hoe ze grip op hun geld krijgen. Voorzieningenwij Inzet van de zer voorzieningenwij zer onderzoeken 4. Kinderen / Jongeren Aandacht overgang Programma jongeren 18ontwikkelen /18+ Schoolontbijt Onderzocht waar en in welke mate behoefte is aan schoolontbijt

2023

Waarborgfonds

Stichting Urgente Noden (SUN) Aanpak bewindvoering

2023 Gemeente

Gemeente 2023

Gemeente

2023

Synthese Eind 2023 / 2024

Synthese/AMW 2023 Gemeente

2023 / 2024 Synthese e

2 helft 2023 Synthese

5. Communicatie / Voorlichting Lokale armoede- Lokale conferentie conferentie organiseren Werkgevers Werkgevers betrekken informeren Contactgroep Nieuwe inwoners contactgroep opstarten van inwoners Informatieverstr Informatie- en ekking voorlichtingsprogr amma oppakken en aanvullen 6. Bezien of met Vertrouwensper vertrouwenspers soon onen kan worden gewerkt.

Voorjaar 2023

Eind 2023

Gemeente / Synthese Gemeente / Synthese

1 e helft 2024 Synthese Start 2023 Gemeente / Synthese 2024 Gemeente