Tekst inspreker J. Heijmans, namens 7 families aan de Kemp, Horn

Inspreken bij commissie Fysiek gemeente Leudal op 5 maart 2024 door Jos Heijmans

Geachte voorzitter, commissieleden en aanwezigen, Dank dat ik namens diverse bewoners aan de Kemp in Horn opnieuw voor uw commissie het woord mag voeren. Eigenlijk is dat natuurlijk een blamage, immers deze inwoners van de gemeente Leudal hadden al lang geholpen moeten zijn. De vorige keer dat ik hier stond was op 16 mei 2023. Ik vroeg toen namens deze bewoners uw aandacht en steun in hun zorgen voor de toekomst, afhandeling van de schades o.a. middels de gemeentelijk verzekering en een betere communicatie. Het gebied Kemp Horn is zonder dialoog met de aanwonenden aangemerkt als buitendijks gebied. Volgens Rijkswaterstaat en het waterschap Limburg is er derhalve geen rol voor hun weggelegd en zijn de bewoners “het kind van de rekening”. De gemeente Leudal is het enigste bestuursorgaan waar de gedupeerden terecht kunnen. Als gevolg van klimaatveranderingen zal er helaas vaker sprake zijn van overstroming van de Maas. Hun woningen liggen immers in het noordelijk retentiebekken van het retentiegebied Lateraalkanaal West. Gelet op de verhoogde kwetsbaarheid van dit retentiebekken en dat de woningen aan de Kemp in het buitendijks gebied liggen, maakt dat ze niet beschermd zijn tegen hoogwater. Dit vraagt om structurele maatregelen ter voorkoming van wateroverlast in deze woningen, of zoals in 2003 was voorzien, om tijdelijke noodmaatregelen.

Echter het mysterie van deze tijdelijke noodmaatregel d.m.v. grote legoblokken op een reeds in 2005 aangelegde fundering is nooit opgelost. De legoblokken zijn verdwenen als sneeuw voor de zon.

1

Samen met de bewoners maak ik me hard om te komen tot oplossingen. Al vanaf eind 2021 sta ik de bewoners hierin bij. Een oplossing waar zowel de gemeente als de gedupeerden ja tegen kunnen zeggen. Tot nu toe nog steeds zonder resultaat, de gedupeerden zijn moedeloos geworden. Net voor die gemeenteraadsverkiezingen van 2022 hebben we een ontmoeting georganiseerd met alle politieke partijen van de gemeente Leudal en de gedupeerde families in de Abdij in Horn. De uitkomst was voor alle partijen duidelijk; dit kon zo niet en deze inwoners moesten geholpen worden. Onder voorzitterschap van voormalig raadslid Tjeu Wagemans werd er een commissie benoemd die een advies zouden maken voor het college van B&W. Na de verkiezingen veranderde het college van kleur en het advies verdween in een bureaulade. Sinds mijn vorige aanwezigheid in uw commissie, zo’n 10 maanden geleden heb ik diverse gesprekken gevoerd, o.a. met de huidige portefeuillehouder wethouder Wijers. Ook heb ik brieven geschreven, naar de gemeente. Ronduit teleurstellend dat na herhaald aandringen en toezeggingen, er na bijna 10 maanden wachten, er pas een antwoord kwam op de brandbrief van 1 maart 2023. Nog erger was het dat de brief inhoudelijk nauwelijks nieuwe informatie bevatte en geen antwoord gaf op de vele vragen van de gedupeerden.

In onze reactie hierop hebben we in januari 2024 opnieuw aandacht en hulp van het college van B&W gevraagd. Tot nu toe nog zonder resultaat. De communicatie tussen de gedupeerden gezinnen en de gemeente Leudal verloopt nog altijd bijzonder stroef. De bewoners putten nu hoop uit het feit dat uw commissie vandaag de problematiek retentiebekken Horn op de agenda heeft staan. Tot de onderliggende stukken van de vergadering van vandaag behoren 2 onderwerpen waar bij de bewoners een groot zorgpunt ligt. 2

Het eerste is het verschil in het volume van de hoogwateropvang in het retentiegebied Lateraalkanaal West. Zoals bekend bestaat dit uit twee retentiebekkens. Namelijk een noordelijk bekken bij Horn (gebied Kemp) en een zuidelijk bekken bij Beegden en Heel. Vastgesteld is dat bij hoogwater alleen het retentiebekken noord vol loopt en niet dat van zuid. Beiden retentiebekkens hadden echter moeten vol lopen. De bewoners dringen erop aan om dit verschil in opvang op te lossen. Het tweede is het plan van de gemeente Roermond tot het verwijderen van de Kanaaldijk oostzijde Lateraalkanaal ter hoogte van Roermond Met het verwijderen van deze dijk wordt het bergend vermogen van de uiterwaarden bij Roermond, dat honderden hectaren bevat, vernietigt. Deze dijk heeft in het kader van hoogwaterveiligheid immers altijd een belangrijke functie vervuld. Het verwijderen ervan tast direct de hoogwaterveiligheid van de bewoners om het retentiebekken noord in het bijzonder dat van Horn aan. Dit alles hebben we verwerkt in de zienswijze op het Ontwerp Programma Integraal Riviermanagement die ik recentelijk als gemachtigde namens de bewoners, heb ingebracht. De bewoners dringen aan op structurele maatregelen. Tijdens het werkbezoek van wethouder Wijers op 4 oktober 2023 aan De Kemp hebben de bewoners haar meegegeven voorstander te zijn van een permanente hoge dijk voor hun woningen.

De wethouder zegde toe e.e.a. te zullen onderzoeken Wel beloofden B&W in hun brief van 19 december 2023 te willen kijken of er alternatieven zijn dan een zanddijk als tijdelijke maatregel nu de legoblokken zijn verdwenen. De zanddijk die in 2021 werd aangelegd voldeed immers niet. Een ervan is de mobiele tijdelijke waterkering zoals opgenomen in de offerte van 2 januari 2024 van

3

MWK Nederland aan de gemeente Leudal. De bewoners hopen op een positief principebesluit hierover door het college van B&W. Voor zowel de noodmaatregel als ook de structurele maatregel kan de gemeente een beroep doen op het fonds van € 300 mln dat voor Limburg beschikbaar is vanuit het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg. Burgemeester Prevoo van Valkenburg aan de Geul heeft ons meermaals op dit fonds geattendeerd. Hij is ook bereid de gemeente Leudal te helpen bij de aanpak van de problematiek. Op 17 april a.s. brengt gedeputeerde Michael Theuns CDA een werkbezoek aan de gedupeerden families in het gebied Kemp. Hij is portefeuillehouder water(overlast) in Limburg. Geachte commissieleden, waar zijn de goede intenties van voor de gemeenteraadsverkiezingen gebleven om deze families te helpen? Laat uw eigen inwoners niet in de steek en voorkom jarenlange dure juridische procedures. De gedupeerden families vragen niet het onmogelijk, ze willen alleen een duidelijke communicatie, een billijke en redelijke afhandeling van de geleden schade van 2021 via de aansprakelijkheidsverzekering van de gemeente Leudal en maatregelen om schades in de toekomst te voorkomen. Dank voor uw aandacht.

4