Raadsvoorstel

Raadsvoorstel BLANCO Openbare Raadsvergadering REFNUMBER Datum

5 november 2024

Onderwerp

Aanpassing Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs J.G.A.M. den Teuling

Portefeuillehouder(s)

Agendapunt 5

Inhoudelijk voorstel Op 26 september 2023 is door de gemeenteraad een krediet gevoteerd voor inrichting en leermiddelen van de te realiseren openbare basisschool in Buggenum. Tevens heeft de gemeenteraad unaniem een motie aangenomen (zie bijlage 1), waarbij het college opgedragen is om: 1. Een regeling in werking te stellen om te voorzien in de tijdelijke bekostiging van het schooljaar 20242025 voor een dependance primair openbaar onderwijs in de kern Buggenum. 2. Een regeling waarin de volgende specifieke voorwaarden worden opgenomen: a. De regeling voorziet in bekostiging van een dependance bij het tijdelijk ontbreken van een basisschool in een van de kernen binnen gemeente Leudal. b. De periode van bekostiging is niet langer dan een enkel schooljaar. c. Mits een positief besluit door het ministerie is genomen over het oprichten van een nieuwe school in de betreffende kern vanaf het daarop volgende schooljaar, in deze het schooljaar 2025-2026. 3. De incidentele dekking, voor de uitgave als gevolg van het aannemen van de motie, inclusief de eventuele uitgaven als gevolg van de precedentwerking die van het aannemen van de motie kan uitgaan, te zoeken in de algemene reserve.

Argumenten De minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs heeft op 16 april 2024 (datum verzending besluit 7 mei 2024) besloten dat de gewenste openbare basisschool met ingang van 1 augustus 2025 voor bekostiging in aanmerking wordt gebracht (zie bijlage 5). Met dit besluit is aan de voorwaarde die de gemeenteraad op 26 september 2023 heeft gesteld, te weten een positief besluit door de minister, voldaan. Om een regeling in werking te stellen om te voorzien in de tijdelijke bekostiging van het schooljaar 20242025 voor een dependance primair openbaar onderwijs in de kern Buggenum dient rekening te worden gehouden met de Grondwet. Vanuit artikel 23 van de Grondwet kennen we sinds 1917 de gelijke bekostiging van openbaar en bijzonder onderwijs. In het verlengde daarvan is een overschrijdingsregeling in de sectorwetten gekomen (art. 130-134 WPO). Deze regelt, simpel gesteld, dat wanneer de gemeente aan de openbare scholen in haar gemeente meer geld uitgeeft dan vanuit het Rijk voor het onderwijs aan die scholen wordt verschaft, dat meerdere geld ook dient door te betalen aan de bijzondere scholen in de gemeente. Immers, vanuit de Grondwet (artikel 23)worden alle scholen gelijkelijk bekostigd. Door de gemeenteraad is op 5 juli 2022 de “Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Leudal” vastgesteld.

Met toepassing van deze verordening kan de gemeente in een limitatief aantal gevallen voorzien in een aanvullende financiering van de exploitatie van scholen. Zowel uit intern als extern juridisch advies blijkt dat de gemeente, buiten de Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs, niet kan voorzien in de financiering van het exploitatietekort van een (openbare) school. Als een exploitatietekort van een reguliere basisschool dient te worden aangezuiverd, dan zal elk ander schoolbestuur in de gemeente met hetzelfde geval ook op dergelijke gelden aanspraak kunnen maken. Een dependance wordt niet gefinancierd door het Rijk. Sowieso start Rijksfinanciering voor de basisschool in Buggenum pas per 1 augustus 2025. Door schoolbestuur AKKOORD!-PO is geraamd dat het exploitatietekort bij opening van een dependance in Buggenum € 320.744 voor het schooljaar 2024-2025 bedraagt. Wat het daadwerkelijke tekort is zal pas eind 2025 blijken, na overlegging van een accountantsrapport. Schoolbesturen zijn door middel van een schriftelijk gevoerd op overeenstemming gericht overleg (oogo) geïnformeerd over de voorgestelde financiering van het exploitatietekort, te weten aanpassing van de Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs voor het schooljaar 2024-2025. Tegen de voorgestelde financiering zijn geen bedenkingen of bezwaar ingediend. Van schoolbestuur SOML is

Datum Betreft Pagina

Datum Onderwerp 2 van 3BLANCO

bekend dat het exploitatietekort voor de beide Ursulascholen in totaal naar verwachting circa €500.000 per schooljaar bedraagt. Van overige schoolbesturen zijn geen signalen van exploitatietekort ontvangen. In de voorgestelde bijlage “Vergoeding extra personele en materiële voorzieningen onderwijs” (zie bijlage 2) is de motie 2023-167 verwerkt. Risico’s Financiële ondersteuning van schoolbestuur AKKOORD!-PO bij het starten van een dependance in Buggenum zal voor het schooljaar 2024-2025 (de regeling is maar voor één schooljaar van toepassing) zeker een precedent kunnen scheppen. Een aanvullende voorziening moet op grond van de onderwijswetgeving dermate algemeen zijn geformuleerd, dat deze voor alle scholen gelijkelijk toegankelijk is. Dit geldt zeker ten aanzien van het toekennen van gelden vanwege een exploitatietekort. Het is niet mogelijk gebleken om de casus van Buggenum zodanig algemeen te omschrijven in de regeling dat andere scholen hier geen beroep op zouden kunnen doen. Iedere aanpassing die alleen de casus Buggenum zou betreffen zou de regeling te specifiek gericht op de casus in Buggenum maken en daarmee onrechtmatig. Gevolg is dat deze aanvullende voorziening daarom zo algemeen opgesteld is dat het toekennen van gelden vanwege een exploitatietekort van andere scholen hieronder zou kunnen vallen.

Hoe groot het risico is, valt zonder inzicht in eventuele exploitatietekorten van andere scholen niet aan te geven. Juridisch kader De gemeente is op grond van artikel 140/141 van de Wet op het primair onderwijs (WPO), artikel 134/135 van de Wet op de expertisecentra (WEC) en artikel 96g/96h van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) bevoegd om op basis van een verordening (Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs) boven de rijksvergoeding additionele middelen ter beschikking te stellen. De wet schrijft voor dat hierbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen openbaar en bijzonder onderwijs en dat het grondwettelijk criterium van “dezelfde maatstaf” wordt gehanteerd. Artikel 4:23, lid 1 Algemene wet bestuursrecht (Awb) vereist in beginsel een regeling voor subsidieverstrekking bij wettelijk voorschrift. De hiervoor genoemde Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs is een wettelijk voorschrift als bedoeld in dit artikel. De WPO bepaalt dat de aanvulling binnen een week na het besluit van de gemeenteraad om de verordening tijdelijk aan te vullen, aan de bevoegde gezagsorganen van de niet door de gemeente in stand gehouden scholen moet worden gezonden. Financiële samenvatting De financiële consequenties van de tijdelijk aangepaste verordening zijn naar verwachting pas eind 2025 bekend.

In de bijlage “Vergoeding extra personele en materiële voorzieningen onderwijs” is uitgegaan van een subsidieplafond van €1.000.000. De gemeenteraad heeft op 26 september 2023 besloten dat de financiële consequenties gedekt worden uit de algemene reserve. Communicatiestrategie De aanvulling wordt binnen een week na het besluit van de gemeenteraad om de verordening tijdelijk aan te vullen, aan de bevoegde gezagsorganen van de niet door de gemeente in stand gehouden scholen gezonden. Tevens is voorzien in een persbericht. Bijlage(n) Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 4: Bijlage 5: Bijlage 6:

Motie 2023-167. Raadsbesluit Bijlage “Vergoeding extra personele en materiële voorzieningen onderwijs”. Persbericht. Besluit minister. Collegevoorstel en -besluit

Datum Betreft Pagina

Datum Onderwerp 3 van 3BLANCO

Heythuysen, 13 augustus 2024 BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN LEUDAL, De secretaris, De burgemeester,

mr. drs. J.J.Th.L. (Han) Geraedts

D.H. (Désirée) Schmalschläger