Raadsvoorstel

Raadsvoorstel Openbare Raadsvergadering CONCEPT Datum

15 februari 2022

Onderwerp

Oprichten en deelname stichting risicobeheer door Veiligheidsregio Limburg-Noord Mevrouw. D.H. Schmalschläger (burgemeester)

Portefeuillehouder(s)

Agendapunt

Inhoudelijk voorstel Op 29 oktober jl. heeft u een brief ontvangen van Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN) waarin u in de gelegenheid wordt gesteld om eventuele wensen en bedenkingen ten aanzien van het oprichten van en deelname aan de stichting risicobeheer veiligheidsregio's kenbaar te maken. Op 4 oktober jl. heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 voorzitters veiligheidsregio, mede op advies van de Bestuurlijke Advies Commissie Brandweer het principebesluit genomen tot het oprichten van een stichting Risicobeheer, die veiligheidsregio's adviseert op het thema risicobeheer rondom ongevallen en schade en voor de veiligheidsregio's verzekeringen inkoopt. Hieronder wordt toegelicht waarom de oprichting van deze stichting van belang is voor het te dienen openbaar belang. Huidige situatie De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio's (RCDV) is enige tijd aan de slag met het thema 'Goedwerkgeverschap na dienstongevallen'. Ten tijde van de regionalisering van de brandweer zijn de aanspraken bij ongevallen, zoals die golden bij de gemeentelijke en regionale brandweren via nieuwe verzekeringspolissen samengevoegd. Hierbij is veelal geen bewuste afweging gemaakt rondom aanspraken bij ongevallen.

Als gevolg van een aantal interne en externe ontwikkelingen is een toenemend bewustzijn bij veiligheidsregio's ontstaan over de aard en hoogte van aanspraken van medewerkers als gevolg van ongevallen tijdens het werk. Dit bewustzijn is de afgelopen jaren gegroeid door een toenemende onderlinge samenwerking van veiligheidsregio's op dit vlak. In de loop der tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerker hadden. Veelal spitst zich dit toe op de vraag of aan alle elementen van ongevalsdefinitie is voldaan, terwijl de medewerker evident letsel heeft opgelopen tijdens zijn werk. Daarnaast is sprake van een 'verharding' van de verzekeringsmarkt, hetgeen inhoudt dat het aantal aanbieders afneemt, premies stijgen en voorwaarden versoberd worden met als gevolg dat de verzekerbaarheid onder druk komt te staan. Dit alles heeft bijgedragen aan de gedachte dat verzekeren 'slechts' een van de mogelijke opties is om financiële risico's als gevolg van schade bij ongevallen op te vangen. In feite is daarmee de stap gezet van 'verzekering denken naar risico denken'. Ook is de stap van 'verzekering denken naar het denken in aanspraken': niet de verzekering, maar de aanspraak dient leidend te zijn voor de medewerker.

Daarnaast is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio's veelal kwetsbaar is ingevuld door 'eenpitters' met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context kan deze kwetsbaarheid worden verminderd. Om invulling te geven aan deze uitdagingen is de RCDV het Project Risicomanagement & Verzekeringen gestart om via landelijke samenwerking, antwoord te vinden op bovenstaande ontwikkeling. Kort gezegd is het de bedoeling om: Landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen -

Het collectief inkopen van één ongevallenverzekering (voor verzekerbare aanspraken); Een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de nietverzekerbare aanspraken;

15 februari 2022 oprichten en deelname stichting risicobeheer door Veiligheidsregio Limburg-Noord 2 van 3

Datum Betreft

Pagina

-

Het oprichten van een (landelijk) expertisebureau dat kan adviseren en bemiddelen; Het aangaan van strategische samenwerkingsverbanden, w.o. met de VNG. De ontvangen brief gaat over de stap om te komen tot een stichting risicobeheer. De aangewezen rechtsvorm voor het expertisebureau risicobeheer is een stichting. Deze stichting behoeft bovendien een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM).

Stichting De aangewezen rechtsvorm voor deze samenwerking is een stichting. De keuze voor de stichting is afgeleid van het reeds gegeven advies over de rechtsvorm voor een waarborgfonds. Dit fonds is bedoeld voor het in gezamenlijkheid dragen van niet-verzekerbare risico's. Dit heet 'verzekeren' en is daarmee een activiteit die een vergunning van De Nederlandse Bank (DNB) vereist. Er kan echter voor het fonds een beroep worden gedaan op een vrijstelling van deze vergunningsplicht. Hierbij is het dan wel van belang dat geen sprake is van een winstoogmerk. Dat maakt dat gekozen moet worden tussen de rechtsvorm 'stichting' en de rechtsvormen 'onderlinge waarborgmaatschappij'. Dit laatste is een bijzondere verenigingsvorm. Gelet op de wens voor een lichte structuur wordt voor het waarborgfonds een stichting beoogd (een vereniging is in dat opzicht veel omvangrijker). Om de activiteiten van het expertisebureau hierop te laten aansluiten ligt een stichting eveneens voor de hand. Hiermee wordt geen zwaardere structuur opgetuigd dan strikt noodzakelijk is.

Argumenten voor het instellen van een stichting risicobeheer: 1 Efficiency- en kwaliteitsslag De veiligheidsregio's hebben als het principebesluit voor oprichting van een Stichting Risicobeheer doorgaat een gezamenlijk expertisebureau risicobeheer waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en deze schades kunnen afwikkelen. Op termijn kunnen ook andersoortige risico's door dit expertisebureau worden opgepakt en vindt ook de schadebehandeling centraal plaats. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio's. Het expertisebureau risicobeheer heeft bovendien samenwerkingsverbanden afgesloten met soortgelijke organisaties, zoals VNG Risicobeheer en Verzekeringsbedrijf Groot Amsterdam om het initiatief waar mogelijk te versterken. Deelname aan het expertisebureau risicobeheer is vrijwillig. 2 Besparing Naar verwachting levert de samenwerking op termijn ook een besparing op door één gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. 4.3 Eenduidigheid voor alle medewerkers Voor medewerkers VRLN dient eenduidigheid te zijn welke aanspraken er zijn tijdens een dienstongeval. De medewerker (en zijn werkgever bij de brandweervrijwilliger) moet weten waar hij of zij aan toe is. Onzekerheid is soms een barrière voor het in dienst komen bij de VRLN.

Voorstel Voorgesteld wordt geen bedenkingen kenbaar te maken tegen het oprichten van en deelnemen aan een stichting risicobeheer. De reden hiervan is dat hieraan veel voordelen verbonden zijn. Financiële paragraaf Dit voorstel heeft geen financiële consequenties voor de gemeenten. De stichting Risicobeheer wordt niet zwaar ingericht. Dat betekent dat de kosten beheersbaar blijven. De kosten worden gedragen door 25 regio’s. Daarnaast hoeft VRLN niet zelf expertise in eigen huis op te bouwen en vast te houden.

Datum Betreft

Pagina

15 februari 2022 oprichten en deelname stichting risicobeheer door Veiligheidsregio Limburg-Noord 3 van 3

De kosten van overhead VRLN neemt daardoor af. De bijdrage van de gemeenten neemt door het oprichten van de stichting Risicobeheer niet toe. Juridisch kader In artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen staat het volgende: De gemeenschappelijke regeling van Veiligheidsregio Limburg-Noord voorziet in de mogelijkheid tot het oprichten van een stichting indien deze rechtsvorm bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang. Het besluit wordt pas genomen nadat aan de raden van de deelnemende gemeenten het ontwerpbesluit is toegezonden en in de gelegenheid zijn gesteld om hun wensen en bedenkingen ter kennis van het algemeen bestuur te brengen. Privaatrechtelijk Voor de activiteiten van het expertisebureau risicobeheer is een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) vereist. Dit vloeit voort uit wet- en regelgeving over het adviseren en bemiddelen rondom verzekeringen. Deze vergunningsplicht heeft tot gevolg dat het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon noodzakelijk is. Het is niet mogelijk om deze activiteiten onder te brengen bij een veiligheidsregio of een andere rechtspersoon. Hier liggen drie overwegingen aan ten grondslag: 1.

Het is de verwachting van juridisch experts dat de AFM niet akkoord gaat met het onderbrengen van deze activiteiten bij een rechtspersoon met andersoortige activiteiten; 2. Het samenvoegen van de activiteiten van het expertisebureau met de werkzaamheden van een veiligheidsregio leidt tot aansprakelijkheidsrisico's voor de veiligheidsregio's; 3. Het expertisebureau is wettelijk verplicht om een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Net als de AFM zal de beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar bedenkingen hebben bij het samenvoegen van activiteiten.

Bijlage(n) Concept besluit Heythuysen, 14 december 2021 BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN LEUDAL, De gemeentesecretaris, De burgemeester,

mr. drs. J.J.Th.L. Geraedts

D.H. Schmalschläger