Presentatie in raadsinformatiebijeenkomst 2apr24

Themasessie Visie op wonen

2 april 2024

Agenda 19:30 – 19.40

Opening en doel overleg

19.40 – 20.00

Terugblik; waar staan we nu?

20.00 – 20.15

Ambities; waar zetten wij extra op in?

20.15 – 20.50

Hoe gaan we dat bereiken? - VA Wonen 2024: voorstel voor verruiming - Doorkijk regie op nieuwe ontwikkelingen

20.50 – 21.00

Vervolgafspraken en afronding

Doel van deze sessie • Inzicht in actuele stand van zaken • Ambities voor uitbreiding en versnelling - (haalbare) resultaten komende twee jaar - doorkijk langere termijn (Omgevingsvisie)

• Versnellingsagenda Wonen verder uitbouwen - afhandelen moties / toezeggingen

Verruimen bouwmogelijkheden • Uitgangspunt: in alle dorpen kan gebouwd worden • Kader: Versnellingsagenda Wonen • Voorwaarde: juiste kwaliteit 1. Verruimen bestaande kaders VA Wonen - minimale oppervlakte - maximale prijs - extra locaties binnen woonstructuur 2. Actief inzetten op grotere ontwikkelingen - focus en regie op strategische locaties

Demografie (positieve prognoses)

Demografische opbouw

Extra ingezet voor onze ambities Realisaties en geplande woningbouw 260 240

...

220 200

+ 275w

deels onbekend

180 160

+ 200w

140

Inzet op betaalbaar en sociale huur

120 100 80 60 40 20 0

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030

huur

koop

gepland (huur)

“de gemeente bouwt zelf geen woningen, wij hebben wel invloed op de planontwikkeling”

gepland koop

inschatting realisaties 2022-2025: 450w met nog 500-600w in de pijplijn

Veel (eigen) plannen  uitwerken

No action required

Medio 2023 nieuwe pilot voor: 1. Woningsplitsingen - in de kernen (4 + 1) - in het buitengebied (4 + 2) 2. Woonkavelsplitsingen - in de kernen

(6 + 4)

 meer woonoplossingen voor jong én oud nabij familie en vrienden Advies: vast verankeren in de VA Wonen

Voorbeeld situaties

Reden afwijzen plannen? Meest voorkomende redenen om geen medewerking te verlenen: • • • • •

kwaliteit woonoppervlakte prijzen parkeren niet doordacht / niet compleet

 oproep: bij twijfel navragen  intaketafel: kansrijk ja/nee?

Woningbouw is in alle dorpen mogelijk 37 +24

69 150 51

7

27 23 +8

26 20

86 +26

54 31 +19

+12

21

43 35

49 +30 Per 1-1-2024: 729 actuele plannen (+ 119 zorgeenheden)

Versnellingsagenda wonen Kenmerken initiatieven projectmatige woningbouw: - (her)ontwikkelen strategische locaties* * maatschappelijk vastgoed en (potentiële) ‘knelpunt’ locaties met door de gemeente (vooraf) gestelde ontwikkelcriteria -voor én door/met inwoners: collectieve burgerinitiatieven (wooncoöperatie, CPO) en/of betaalbare (huur)woningen ter bevordering doorstoom eigen inwoners - maatwerk per kern, prominente ligging, enige omvang, gemeente prioriteert (in tijd), projectmatige samenwerking diverse partijen binnen streefbeeld

Kenmerken initiatieven Uitvoeringsprogramma Wonen: - transformatie bestaand (commercieel) vastgoed tot betaalbare (huur)woningen, ter ondersteuning van specifieke doelgroepen en het bevorderen van de leefbaarheid - algemeen kader, met duiding per kern - eigen bewoning mogelijk

Kenmerken initiatieven woning- en woonkavelsplitsingen: - individuele woon(zorg)oplossingen (max 1 woning) - algemeen kader, met duiding voor kern of buitengebied

Focus komende twee jaar Actieve inzet op: • (verder) ontwikkelen van eigen grondposities • vlottrekken grotere plannen Reactief blijven meewerken aan: • overige kleinere initiatieven  haalbare resultaten (massa creëren)

Uitgangspunten VA Wonen Woning(ver)bouw is in alle dorpen mogelijk Inbreiden voor uitbreiden • “straatje erbij is geen automatisme”

Kwaliteit (woning/planopzet) is leidend: • levensloopbestendig + min opp. • betaalbare segment • juiste woning, op de juiste plek (adviesrol AFL)

Verruimen bouwmogelijkheden Uitbreiden mogelijkheden met behoud van kwaliteit door: 1. Verruimen bestaande kaders VA Wonen • minimale oppervlakte • maximale prijs • extra locaties binnen woonstructuur (via WWKS)

2. Actief inzetten op grotere ontwikkelingen • focus en regie op strategische locaties

Verruiming (woonoppervlak) Minimale opp. van 50m2 wordt mogelijk (nu 65m2) UP Wonen

WWKS

Projectmatig

X

-

-

-

bij transformatieprojecten (zowel inpandig als bij sloop/nieuwbouw)

-

alleen als aandeel van het geheel (25%) én bij een minimale omvang van 5 woningen

-

met een sociale huurprijs of sociale koopsom

-

Voorbeeld:

bij 4 woningen blijft min 65m2 gelden bij 5 woningen mag er 1 kleiner zijn bij 8 woningen eventueel 2 kleinere

Akkoord met verruiming woonoppervlak?

Aanpassing prijs algemeen: • Aansluiten bij de wettelijke kaders/richtlijnen: - middenhuur maximaal €1.123 (prijspeil 1 juli 2023) - koop maximaal €390.000

• Prijsdifferentiatie o.b.v. grootte van de woning • Bij groot woonoppervlakte / kavel max. prijs vrij laten • Termijn ‘behoud doelgroep / betaalbaar segment’ verkorten van 15 naar 10 jaar (boetebeding) • Kwaliteitsbijdrage bij maagdelijke ontwikkelingen blijft

Verruiming prijs concreet UP Wonen

WWKS (alleen kern)

Projectmatig

X

X

(X)

Huidig: Inpandig €225.000 Nieuwbouw app €280.000 Nieuwbouw ggb €355.000 Huur €1.000

Inpandig app. €225.000 Inpandig ggb €280.000 Nieuwbouw ggb €355.000 Huur €1.000

Nieuwbouw app €280.000 Nieuwbouw ggb €355.000 Huur €1.000

Nieuw: inpandig en nieuwbouw app < 65m2 sociale huur of sociale koop max. €280.000 app 65–100m2 middenhuur en ‘goedkope’ koop max. €390.000 app > 100m2 huur + koop vrij ggb

idem prijzen UP Wonen (app < 65m2 mag niet)

huur €1.123 koop €390.000 ggb (kavel > 500m2)

huur + koop vrij (comp. €100/m2)

Inzet op: 30% sociale huur en 2/3 betaalbaar (middenhuur max. €1.123 en koop max. €390.000)

Akkoord met verruiming prijs?

Extra bouwen binnen woonstructuur In kern: op open plekken in de woonomgeving UP Wonen

WWKS

Projectmatig

-

X (max 1w)

X (>1w)

(geen kavelsplitsing KRZ/BU)

-

voorwaarde ggb en LLB nieuwbouw in de bestaande lint (aan de straat)

-

ongeacht onderliggende bestemming (wonen – groen – agrarisch)

-

maatwerk; positief advies Adviescommissie Fysieke Leefomgeving nodig

Toetscasus 1 Lege kavel (750m2) in de kern, woonbestemming. Geen WWKS, want het is nu geen tuin

Toets: Inpassing? Aantal? Betaalbaarheid? • Logische invulling / afbouw woongebied (= verruiming) • 1 vrijstaande woning (= conform WWKS) • Kavel > 500m2, dus prijs vrij (= verruiming) • Compensatie €75.000 (= conform WWKS)

Akkoord met verruiming locaties?

Verruimen bouwmogelijkheden Uitbreiden mogelijkheden met behoud van kwaliteit door: 1. Verruimen bestaande kaders VA Wonen • minimale oppervlakte • maximale prijs • extra locaties binnen woonstructuur (via WWKS)

2. Actief inzetten op grotere ontwikkelingen • focus en regie op strategische locaties

Woningbouw is in alle dorpen mogelijk Nieuwe plannen via:

37 +24

UP + WWKS

69

Projectmatig op strategische locaties

51

7

150

27 23 +8

26 20

86 +26

54 31 +19

+12

21

43 35

49 +30 Doorkijk: bijna 1.000 woningen en 120 zorgeenheden te ontwikkelen en bouwen

Prioritering (projectmatig) In alle dorpen wordt gebouwd én zijn genoeg plannen voor behoefte

Onze extra bouwambitie zetten we projectmatig in op:

* Heythuysen als centrumkern en met de grootste behoefte * dorpen met bepaald niveau van voorzieningen of bovenlokale functie (Baexem, Ell, Haelen, Horn, Ittervoort, Kelpen-Oler, Neer, Roggel)

* kleinere pittoreske woondorpen alleen via BKK of eigen grondposities (Buggenum, Grathem, Haler, Heibloem, Hunsel, Neeritter, Nunhem)

 Regie voeren betekent ook nee zeggen

Meer regie op volkshuisvesting Wet(svoorstel) Versterking regie op de Vhv zet in op: •

Sturen op aantallen, locaties en woningtypen

•

Sturen op betaalbaarheid (lage en midden inkomens) en evenredige verdeling urgent woningzoekenden

•

Verstevigen lokale prestatieafspraken Doorgevoerd in: • Omgevingswet: volkshuisvesting als expliciete taak opgenomen • Huisvestingswet: verplichte urgentieregeling toegevoegd • Woningwet: uitbreiding taken adviescommissie geschilbeslechting • Wmo 2015: koppeling Wmo–plan en volkshuisvestingsprogramma Ook regie via: Wet Goed Verhuurderschap, Wet(svoorstel) betaalbare huur

Koers en rolverdeling Gemeenteraad

kadersteller: visievorming

uitvoerder: beleid en planvorming VHV-programma(OW) monitoring

verantwoording

College

Vervolg / planning 2024/2025  (verruimde) VA Wonen verder uitwerken  Passend Wonen/Wonen en Leven verankeren in GOVI • WZA loopt - uitkomsten Q2 • WBO start Q2 - uitkomsten Q3/Q4

 (regionale) woonzorgvisie (2025) • Evaluatie startersleningen (Q3/4) – extra budget • Evaluatie woondeal afspraken (Q4) • Huisvestingsverordening/urgentieregeling (2025)

Bedankt voor uw aandacht