Presentatie dialoogavond verdieping accommodatiebeleid 30 juni 2025

Verdieping accommodatiebeleid gemeente Leudal Dialoogavond gemeenteraad

Agenda en doel van vandaag 1. Korte terugblik & aanleiding 2. Stand van zaken en inzichten uit inventarisatie 

Overzicht netwerk en spreiding van accommodaties



Kernbevindingen



Proces om bevindingen en uitgangspunten te toetsen

3. Richtinggevende kaders  Uitgangspunten, te verwerken in:  Afwegingskader  Huurbeleid 4. Dialoog aan de hand van dilemma’s 5. Afronding en vooruitblik

Verdieping accommodatiebeleid – dialoog gemeenteraad

2

1. Terugblik en Aanleiding Terugblik accommodatiebeleid 2020

3

Terugblik - ontwikkelingen

4

Aanleiding

5

Aanleiding verdieping accommodatiebeleid

6

2. Stand van zaken en inzichten vanuit inventarisatie 

Overzicht netwerk en spreiding van accommodaties



Kernbevindingen



Proces om bevindingen en uitgangspunten te toetsen

7

Overzicht accommodaties gemeente Leudal

8

Kernbevindingen  Veel verouderde gebouwen (m.n. binnensport en gemeenschapshuizen).  Overcapaciteit in buitensport, onderbenutting van gymzalen  Grote variatie in eigendom/beheer, vaak zonder juridische basis  Behoefte aan meer multifunctioneel, nabij en sociaal verbonden aanbod  Uitdagingen in vitaliteit en vergrijzing verschillen per dorp

9

Proces om bevindingen en uitgangspunten te toetsen Inzicht & Overzicht

Uitwerking & Strategie

Kenmerken gemeente en wijken Maatschappelijke opgave en beleid

Aanbod accommodaties

Analyseren van afspraken, toekomstig aanbod en tarieven

Ontwikkelen toekomstgericht accommodatie plaatje

Startnotitie

Referentiebeeld

Rolverdeling gemeente en stakeholders & Harmonisatie opties

Staat van verenigingen

Uitvoeringsnotitie & Menukaarten

Klankbordgroep Vragenlijsten

Klankbordgroep

Standlijn

Verdieping accommodatiebeleid – dialoog gemeenteraad

10

Proces om bevindingen en uitgangspunten te toetsen Klankbordgroepen Binnensport 



Beugel-, handboogen postduivenvereniging en. (Pax. 18) Exploitanten binnensport (Pax. 7)

Vragenlijsten Buitensport 

Voetbal, Tennis, Atletiek, beachvolleybal, Ruitersport. (Pax. 24)

Sociaal-cultureel

Overige gebruikers



Welzijn/jeugd (pax. 8)





Bibliotheek overkoepelend (pax. 1)

Binnensportverenigin gen



Sociaal culturele verenigingen zonder overeenkomst met gemeente



Oók alle deelnemers die onderdeel uitmaken van de klankbordgroep



Heemkunde (pax. 2)



Schutterijen (Pax. 15)



Exploitanten gemeenschapshuizen (Pax. 15)

Circa 300 partijen

Verdieping accommodatiebeleid – dialoog gemeenteraad

11

3. Richtinggevende kaders Uitgangspunten

 De basis op orde: actueel overzicht, goede afspraken.  Ruimte voor leefbaarheid en lokaal initiatief.  Heldere keuzes in een toekomstbestendig netwerk (geen overcapaciteit, sturen op primaire voorzieningen).  Harmonisatie zonder uniformering.  Aanscherpen gemeentelijke rol: kaders stellen, geen detailsturing

Verwerken in afwegingskader

Verwerken in huurbeleid

Geharmoniseerd 12

Dialoog aan de hand van dilemma’s

Alle verenigingen/accommodaties door het afwegingskader? Willen we bepaalde verenigingen/accommodaties vooraf uitsluiten of iedereen kans geven op gemeentelijke ondersteuning? Vragen/dialoog: De Schutterijen: Mogen de schutterijen een aanvraag indienen voor gemeentelijke ondersteuning om hun accommodatie toekomstbestendig in stand te houden? Ruiter-/paardensport: Idem Tennisverenigingen: Idem

Bron: Mulier Instituut 2023

14

Stenen voor de gemeente – exploitatie voor gebruikers / beherende instellingen  Huidige beleid: (stenen = gemeente, exploitatie = gebruiker)  Spanningsveld: (beleidsprincipe vs. realiteit in de begroting) Doorpakken of herijken? ➤ Doorpakken betekent: de gemeente neemt 100% van de kosten voor totstandkoming en instandhouding van primaire voorzieningen voor haar rekening, mits deze positief zijn beoordeeld via het afwegingskader. ➤ En: zijn we dan ook bereid om hiervoor extra middelen te reserveren in de begroting, zodra voorzieningen door de toets komen?

15

Eigendom op afstand zetten of meer regie? In het huidige beleid staat:

Samenvattend

 De gemeente houdt geen voorzieningen in stand of ondersteunt deze niet financieel als deze niet door de

 De gemeenschap is verantwoordelijk voor de exploitatie van maatschappelijke accommodaties.

gemeenschap worden gedragen.  Maatschappelijke accommodaties zijn van en voor de gemeenschap. Ze worden bij voorkeur overgedragen aan een beheerstichting, aan de hoofdgebruiker of aan een commerciële partij die een maatschappelijke

 Indien mogelijk worden maatschappelijke

functie kan waarborgen. Dit geldt ook voor verenigingen indien zij vitaal zijn.

accommodaties overgedragen aan de

 De gemeente neemt alleen een meer initiërende rol wanneer de ‘markt’ niet in de (maatschappelijke) vraag of

gemeenschap.

behoefte kan voorzien.

VOORDELEN 

Past bij uitgangspunt: voorzieningen van en voor de gemeenschap



Minder directe verantwoordelijkheid voor gemeente (beheer, onderhoud,

NADELEN / AANDACHTSPUNTEN  Gemeente moet toch bijdragen aan kosten voor stenen (groot onderhoud, vervanging, verzekeringen)

aansprakelijkheid)

 Meer gemeentelijke regelingen nodig voor subsidies of investeringsbijdragen



Gebruiker voelt zich eigenaar, wat betrokkenheid en initiatief stimuleert

 Verantwoording over besteding gemeenschapsgeld wordt complexer



Biedt ruimte voor maatwerkoplossingen per locatie of sector

 Eigenaarschap vraagt specifieke kennis en druk op inzet van vrijwilligers



Kan efficiënt zijn bij stabiele, vitale verenigingen of stichtingen

neemt toe  Minder schaalvoordeel bij inkopen en onderhoud  Moeilijker om gemeentelijk beleid door te vertalen in vastgoed (duurzaamheid, toegankelijkheid)  Fragmentatie in vastgoedbeheer – minder grip, meer versnippering

Vragen/dialoog: Wat past beter bij de rol die we als gemeente willen vervullen?

16

Alleen nog bijdragen aan primaire voorzieningen? Primaire voorzieningen zijn onderdelen van de accommodaties die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de activiteiten. Voor sport, sterk samengevat: Wat wel: Sportvelden en kleed- en wasruimten – qua aantallen en afmetingen volgens de normering van de sportbonden. (Dus ook niet investeren c.q. bijdragen aan overcapaciteit) Wat niet: Kantine, keuken en bestuurskamers Voor Sociaal-cultureel: Wat wel: Het aantal vierkante meters per ruimte is passend voor de terugkerende maatschappelijke activiteiten die daar plaatsvinden. Wat niet: Ruimtes voor commerciële activiteiten of te veel vierkante meters voor de activiteiten die plaatsvinden.

Vraag/dialoog: Vindt u dat gemeentelijke steun zich alleen moet richten op primaire voorzieningen? En hoe kijkt u aan tegen bijvoorbeeld een sportkantine: hoort die daar nog bij of niet?.

17

Hoe verder? Fase

Activiteit

Periode

Fase 1

Startnotitie – analyse & uitgangspunten

Mei 2025

Fase 2

Referentiebeeld, menukaarten & uitvoeringsnotitie

Juni – september 2025

Fase 3

Besluitvorming & toepassing

najaar 2025

18