Presentatie commissie fysiek 14sep21

Zelf als kijker scherm indelen Beste kijkers ‘thuis’, U krijgt zo dadelijk een presentatie te zien. Waarschijnlijk ziet u nu in het linker gedeelte van uw scherm beeld van de vergadering, in het rechter gedeelte deze tekst. U kunt zelf beslissen en instellen wat u wilt: 1. Wilt u - over de volle breedte van uw scherm - alleen beeld en geen presentatie zien? 2. Wilt u voor de helft beeld en voor de andere helft de presentatie zien? 3. Wilt u - over de volle breedte van uw scherm – alleen de presentatie zien? Hoe stelt u uw voorkeur in? Raak uw beeldscherm aan óf klik met de muisaanwijzer in het scherm. U ziet onderin uw scherm drie symbooltjes: - Een poppetje (= vol beeld van spreker) - Een poppetje en dia (= gedeeld scherm spreker + dia); - Een dia (= vol beeld van dia). Klik op (of raak aan) het symbool van uw voorkeur aan.

concept 0.3

Transitievisie warmte 2022-2030 Gemeente Leudal | Concept versie | 14 sep 2021

Geschreven door: Mike Ummels i.s.m. Driven by Values 9 augustus 2021

concept 0.3

Inhoudsopgave 1. Tijdlijn & mijlpalen

2. Opgave & Kaders 3. Doelstelling & aanpak 4. Analyse sociaal-maatschappelijk 5. Analyse technische potentie 6. Scenario’s voor de warmtetransitie tot 2030

7. Route naar vaststelling TVW en uitvoering

2

concept 0.3

1) Opgave en kaders Beleidskaders

Feiten en cijfers Landbouw, bosbouw en visserij 10%

> Klimaatakkoord: klimaatdoelstelling

Landelijk

> Omgevingswet: juridisch kader

Industrie, Energie, Afval en Water 9% Utiliteit 34% Gebouwde omgeving 37%

RES / RSW: duurzame opwek, bovenregionale warmtebronnen

Regionaal

Verkeer en vervoer 44%

Milieubeschermingsgebieden: boringsvrije zone, grondwaterbeschermingsgebied

Ca. 17,000 gebouwen vertegenwoordigen 37% van de totale CO2-uitstoot

Lokaal

Gasverbruik in miljoen m 3 aardgas

Visie duurzaam Leudal: uitgangspunten TVW Leudal versie 30 mrt 2021: eerste analyse en stappenplan Omgevingsvisie: kader, basis voor juridische borging in omgevingsplannen

Ca. 15,000 woningen: 66% van de CO2-uitstoot Ca. 2,000 utiliteiten: 33% van de CO2-uitstoot

40 35

Gasverbruik neemt af, autonome reductie door: • (Na-)isolatie van woningen • Efficiëntere Cv-ketels • Mildere winters

30 25 20 15 10 5

Maar het moet sneller…

0 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 woningen

3

Woningen 66%

woningen (temperatuurgecorrigeerd)

concept 0.3

1) Opgave en kaders Technisch

Maatschappelijk

• Niet één panklare oplossing • Nu actie gericht op bewezen technieken en ‘no-regret’ maatregelen (m.n. isolatie) • Vaststellen kansen voor verdere toekomst

• Dit raakt mensen in hun portemonnee en tot achter de voordeur; • Samenwerking met inwoners is essentieel voor succes.

4

4

Ruimtelijk

Organisatorisch

• Aanpassingen aan elektriciteits- en gasnet zo veel mogelijk koppelen aan andere ruimtelijke opgaves

• Interne samenwerking en bewustwording essentieel: Raakt veel beleidsvelden • Nieuwe netwerken en samenwerkingsvormen, zowel lokaal als regionaal

concept 0.3

2) Doelstelling en aanpak • Het uitgangspunt van de gemeente is de landelijke doelstelling van 20% reductie in aardgasverbruik in 2030. • Dit wordt bereikt door minimaal 20% van het huizenbestand te verduurzamen, waarbij zowel huur- als koopwoningen worden betrokken. Belangrijke randvoorwaarde is, dat maatschappelijke en sociale doelstellingen onderdeel zijn van het proces:

5

Participatie

Realistisch en haalbaar

Wooncomfort

Intensieve participatie via buurtteams vergroot de sociale cohesie. De benadering van de warmtetransitie is bottom-up.

Energiearmoede is geen optie. Sociale minima moeten ondersteund worden om de warmtetransitie realistisch en haalbaar te maken.

Het wooncomfort verbetert als gevolg van verduurzamingsmaatregelen. Hoe meer mensen dit als een kans zien, hoe groter de kans van slagen voor het geheel.

concept 0.3

3) Sociaal-maatschappelijk Uitgangspunten samenwerking met inwoners

Opzet Buurtteams

Belangrijk uitgangspunt is, dat inwoners worden uitgenodigd om deel te nemen en niet verplicht. De gemeente kiest voor een bottom-up benadering en hecht aan lokaal eigenaarschap en zeggenschap.

Samen met HierOpgewekt zijn bijeenkomsten georganiseerd om het draagvlak voor acties rond energievoorziening te polsen. Hierin komen 6 kernen naar voren als meest kansrijk: Roggel en Nunhem, daarnaast Heythuysen(zuid), Buggenum, Baexem en Kelpen-Oler.

Vanuit deze visie zijn voorwaardes aan de TVW gesteld: • De gemeente consulteert inwoners om een visie op te stellen. • Inwoners worden gevraagd mee te denken aan de invulling van de visie en met initiatieven te komen voor de uitvoering daarvan. • Draagvlak voor lokale initiatieven kan belangrijker zijn dan de technisch meest optimale aanpak of de maatschappelijk laagste kosten voor een project. • De gemeente ondersteunt initiatiefnemers in de organisatie van concrete projecten.

Het streven is om, met de hulp van Buurkracht, vanuit de overige dorpen zoveel mogelijk kernen naar ‘Samenwerken’ te krijgen.

Informeren Overige dorpen - Brief aan alle inwoners - Terugkoppeling via enquête

Bestaande initiatieven Informatiebijeenkomsten organiseren - Mediacampagne: gestroomlijnde mediaberichtgeving via verschillende kanalen

• Energiecoöperatie Leudal Energie: bekend van Zon op school, Windpark de Kookepan en Zonnepark Nunhem. Ook kunnen inwoners hun eigen opgewekte energie verkopen aan de coöperatie.

6

Activeren

Samenwerken

Buggenum Kelpen-Oler - Inzetten van 'warmteambassadeurs'

Roggel, Nunhem, Heythuysen (zuid), Baexem - Samenwerken met klankbordgroepen aan verdere invulling TVW

- Organiseren bewonersspellen - Formeren klankbordgroepen - Interactieve inputsessies met bewoners in buurthuizen

- Breed stakeholderoverleg met adviesbureau, gemeente en klankbordgroepen

- Terugkoppeling definitieve TVW met klankbordgroepen

concept 0.3

4) Technische potentie Analyse met Transitietool Aardgasvrij

Resultaten

Op basis van beschikbare data* is voor de gebouwde omgeving van gemeente Leudal geanalyseerd welke technische oplossing het meeste potentie heeft per pand. Hierbij zijn de ECW oplossingen als uitgangspunt genomen.

Er is met name potentie voor individuele oplossingen: • Hybride warmtepomp (33%) • Elektrische warmtepomp (25%)

*) bouwjaar, energielabel, warmtevraag, nationale kosten, dichtheid bebouwing, type eigenaar, investeringsmogelijkheid

Voor 40% van de panden is geen oplossing gevonden. Wél is het zinvol deze te isoleren (aardgasvrij-proof maken) Ontwikkeling HT warmtenet (2%) ligt niet voor de hand: -

Geen geschikte warmtebron; mogelijk geothermie in de toekomst Boringsvrije zone en grondwaterbeschermingsgebied geven beperkingen All electric 25%

Alleen isoleren 40% Warmtenet HT 2%

Warmtenet LT 0%

Hybride 33%

7

concept 0.3

4) Technische potentie Distributie gas en elektra

Kansen voor groen gas

• Elektriciteitsnetten zullen deels verzwaard moeten worden. 1,5-2 jaar tevoren plannen i.s.m. Enexis • Onderhoud gasnet zo veel mogelijk koppelen aan andere grondwerkzaamheden. Verwijderen zal tot 2030 niet/weinig plaatsvinden.

Kansrijkheid nader te onderzoeken: • Holmel B.V. • Ontwikkelingen Zevenellen Voor beiden geldt, dat het financieel voordeel van groen gas bij de inwoners (en niet bij de industrie), zal bijdragen aan lokale acceptatie en omarming van het concept.

Holmel B.V. • produceert biogas op basis van mestvergisting • Zet energie nu om naar elektriciteit, inefficiënt proces. • Potentie om op te schalen • In de toekomst mogelijk groen gas voor ca. 4000 huishoudens

Zevenellen • Noordelijk deel, beheer OML: Zes varkenshouders willen als Coöperatie 7-LL U.A. mest leveren voor vergisting door (nog aan te trekken) bedrijven op het OML terrein of het BTC op het zuidelijke deel. Potentie onbekend. • Zuidelijke deel, World Biobased Centre Zevenellen (WBCZ): De Bio Transitie Centrale (BTC) gaat biologische reststromen omzetten naar energie, grondstoffen en schoon water. Tijdens dit proces wordt ook biogas geproduceerd. • Voorstel fase, nog geen vergunningen • Potentie geschat op 15M m3 groen gas • Planning eerste levering tussen 2025-2030 • Regionale samenwerking noodzakelijk om baten bij de inwoners te krijgen.

8

concept 0.3

5) Scenario’s voor de warmtetransitie tot 2030 Startpunt en max. besparingspotentieel

Scenario’s om doelstelling 20% reductie aardgasverbruik te halen

Als startpunt is de warmtevraag in 2019 (TJ) gekozen. Deze is vrijwel direct te vertalen naar aardgasverbruik.*

1)

2) *) Kleine kanttekening: ca. 2% van de woningen is al voorzien van een warmtepomp.

Zonder groen gas • Hybride warmtepompen*: 50% reductie • Elektrische warmtepomp: 100% reductie Met groen gas • Hybride warmtepompen*: 100% reductie • Elektrische warmtepomp: 100% reductie

6000

5388

5000

3565

4000 3000

Het maximaal potentieel is gebaseerd op het volgende: • Álle panden die geschikt zijn voor een warmtepomp, worden hier ook van voorzien. • Álle panden worden na-geïsoleerd tot label B 120% 100% 80% 60%

100%

65%: In praktijk niet haalbaar (!) 16%

40%

20%

20%

29%

[WAARDE]

0% Warmtevraag 2019 Referentie

Max. potentieel Isolatie

All electric

Doel Hybride

*) Panden die geschikt zijn voor een HT warmtenet, zijn meegenomen in de hybride oplossing.

2000 1000

Aanvullend: isoleren Het maximaal potentieel van 29% is praktisch niet haalbaar; te duur, of technisch niet goed haalbaar, of een combinatie. Naar schatting is het voor 2550 panden wél rendabel, m.n. met bouwjaren ’60-’90. Potentie is warmtevraag reductie van ca. 2%. Voorlopige conclusies: • Mét groen gas is het totaal aantal panden dat moet worden aangepakt een stuk lager (5100 vs 3500). • Ook is in dat scenario minder actie nodig in de nog niet betrokken kernen.

Doel

9

0 Zonder groen gas Samenwerken

Met groen gas Activeren

Informeren

6000 5000 4000

2202

3000

1499

2000

3186 2066

1000 0 Zonder groen gas Hybride

Met groen gas Elektrisch

concept 0.3

5) Scenario’s voor de warmtetransitie tot 2030 Geschatte kosten (op basis van landelijke gemiddelden Heythuysen afkomstig van Expertisecentrum Warmte) Geschakeld

€ 35.000

Vrijstaand € 30.000

24.500

Totale Investering

€ 25.000

€ 20.000

20.000 18.500

F € 15.000

F

F 11.000

€ 10.000 7.500

F

5.500

€ 5.000

D

D

€0

Individuele elektrische luchtwarmtepomp inclusief isoleren tot minimaal energielabel B

F

F

D

D

D D

Hybride warmtepomp inclusief isoleren tot minimaal energielabel D

Isoleren naar label B

Overzicht van de totale investeringen die nodig zijn voor de meest voorkomende

woningtypes in gemeente Leudal. • De letters tonen het huidige energielabel van de woning. • Bij een beter label zijn de kosten lager (minder/niet isoleren)

10

concept 0.3

5) Scenario’s voor de warmtetransitie tot 2030 I

Informeren

A Activeren

S

Roggel 995/2284

I Neer 513/1332

S Samenwerken S

Dorpskern (incl. verspreide huizen) #warmtepompen/#panden beide scenario’s #warmtepompen/#panden zonder groen gas

Heythuysen 771/3450

Baexem S 545/1159 A

N.B.: Deze getallen zijn uitdrukkelijk niet bedoeld als harde doelstelling per dorpskern. In de werkelijke uitvoering van de TVW kunnen de verhoudingen heel anders liggen. Dit is puur bedoeld om de omvang van de opgave concreet en inzichtelijk te maken.

S I

I

11

Haelen 345/2171 690/2171

Kelpen-Oler 250/554 I

I

Nunhem: 157/323

Ittervoort 393/842

Grathem 268/754

Horn 305/1743 610/1743

A

Buggenum 197/427

concept 0.3

6) Tijdlijn en mijlpalen TVW Concept

Buurtonwerp

20% reductie aardgas

14 sep 2021

2022

2030

Klimaatakkoord

Raadsbesluit

TVW 2.0

0% fossiele brandstoffen

2019

14 dec 2021

2026

2050

TVW 1.0

Impactscan Het Energiebureau 2020

Opzet buurtteams Campagne ‘Eenvoudig energie besparen, waarom niet?’

Pop-up store Heythuysen

2021

Team captains sessie

Collegebesluit TVW1.0

Gesprekken stakeholders

16 nov 2021

Sep 2021 Verfijnen analyse en scenario’s

Subsidie Energiescan

Vaststellen uitvoeringssporen

Okt 2020-2021

Okt 2021

12

concept 0.3

7) Route naar vaststelling TVW en uitvoering Nu tot vaststelling TVW1.0 Inwoners • Buurtoverstijgende kansen, behoeftes en acties vaststellen: Team captains overleg • Mogelijkheid collectieven / gezamenlijke inkoop onderzoeken

Van TVW naar uitvoering Inwoners • Digitaal platform ‘mijn buurtje’ ter ondersteuning van de 13 buurtteams (begin 2022)

Stakeholders • Afstemming wooncorporaties en afspraken over samenwerking. • Onderzoek kansrijkheid groen gas: • Overleg met Vossen Group • Overleg met coöperatie 7-LL U.A. • Overleg met BTC

Technische potentie • Scenario’s verfijnen • Potentie utiliteit / eigen vastgoed onderzoeken Organisatie • Taakverdeling, capaciteit, financiën, organisatiestructuur intern gemeente op hoofdlijnen helder

Uitwerking plannen • Buurtontwerpen / wijkuitvoeringsplannen (gereed eind 2022) • Stappenplan en fasering op basis van haalbaarheid

Start collectieve acties Communicatieplan en uitvoering Samenwerkingsverbanden stakeholders opzetten

Zelf als kijker scherm indelen Beste kijkers ‘thuis’, U hebt een presentatie gezien, die is nu ten einde. Om technische reden kan die presentatie niet onder de vergadering worden verwijderd. U zou dus de rest van de vergadering de helft van uw beeld kwijt zijn aan een niet meer aan de orde zijnde dia van die presentatie. U kunt er echter als kijker zelf wél voor zorgen dat de presentatie verdwijnt + dat de sprekers tijdens de rest van de vergadering weer vol in beeld komen. Raak uw beeldscherm aan óf klik met de muisaanwijzer in het scherm. U ziet onderin uw scherm drie symbooltjes: - Een poppetje (= vol beeld van spreker) - Een poppetje en dia (= gedeeld scherm spreker + dia); - Een dia (= vol beeld van dia). Klik op (of raak aan) het poppetje.