Presentatie accommodatiebeleid

Verdieping accommodatiebeleid Gemeente Leudal Commissie Sociaal 20-10-2025

Agenda voor deze avond ▪ Terugblik, aanleiding en opdracht ▪ Proces ▪ Opgehaalde beeld (bevindingen) ▪ Uitgangspunten

▪ Beleidsinstrumenten ▪ Vervolg

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

2

Terugblik, aanleiding en opdracht Terugblik Accommodatiebeleid 2020

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

3

Terugblik, aanleiding en opdracht Aanleiding en opdracht

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

4

Proces om bevindingen en uitgangspunten te toetsen Inzicht & Overzicht

Dialoogavond startnotitie Kenmerken gemeente en wijken Maatschappelijke opgave en beleid

Uitwerking & Strategie

Aanbod accommodaties

Staat van verenigingen

Analyseren van afspraken, toekomstig aanbod en tarieven

Accommodatielandschap in beeld: overcapaciteit &

vervangingsopgave

Rolverdeling gemeente en stakeholders & Harmonisatie opties

Financiële inventarisatie

Startnotitie

Referentiebeeld

Uitvoeringsnotitie & Menukaarten

Klankbordgroep Vragenlijsten

Klankbordgroep

Klankbordgroep

5

Proces om bevindingen en uitgangspunten te toetsen

Beleidsnota verdieping accommodatiebeleid

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

6

Proces om bevindingen en uitgangspunten te toetsen Klankbordgroepen

Binnensport ▪

▪

Beugel-, handboogen postduivenvereniging en. (18)

Exploitanten binnensport (7)

Vragenlijsten

Buitensport ▪

Voetbal, Tennis, Atletiek, beachvolleybal, Ruitersport. (24)

Sociaal-cultureel

Overige gebruikers

▪

Welzijn/jeugd (8)

▪

▪

Bibliotheek overkoepelend (1)

Binnensportverenigin gen

▪

Sociaal culturele verenigingen zonder overeenkomst met gemeente

▪

Oók alle deelnemers die onderdeel uitmaken van de klankbordgroep

▪

Heemkunde (2)

▪

Schutterijen (15)

▪

Exploitanten gemeenschapshuizen (15)

Circa 300 partijen

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

7

Opgehaald beeld (bevindingen) ▪ Het aanbod aan gemeenschapshuizen, bibliotheken, jeugd- en jongerenruimten en schutterijen is omvangrijk en bovengemiddeld groot in vergelijking met landelijke benchmarks van plattelandsgemeenten (relatief veel vierkante meters sociaalcultureel vastgoed per inwoner);

▪ Ook bij binnensport én buitensport (op basis van sportbondnormen) is sprake van overcapaciteit; ▪ De gemeente Leudal draagt financieel gezien meer bij aan binnen- en buitensport dan regionaal en/of landelijk gebruikelijk is;

▪ Veel maatschappelijke accommodaties hebben het einde van de technische levensduur bereikt waardoor we te maken hebben met een grote vervangingsopgave; ▪ Er is sprake van een mate van ongelijkheid in financiële bijdragen, beheervormen, eigendomsconstructies en ondersteuning vanuit de gemeente aan maatschappelijke accommodaties. Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

8

5 uitgangspunten 1. Gelijk speelveld tussen accommodaties (harmonisatie) 2. Duidelijke en uitlegbare inzet van middelen

3. Terugdringen (bekostiging) overcapaciteit 4. Regie bij de gemeente, initiatief bij het veld 5. Verduidelijking rolverdeling en verantwoordelijkheden

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

9

Uitgangspunten 1.

Gelijk speelveld tussen accommodaties (harmonisatie)

▪ We behandelen gelijke accommodaties op gelijke wijze;

• Ongeacht de eigendomssituatie; • Dit geldt voor het vastgoed en voor de velden;

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

10

Uitgangspunten 2.

Duidelijke en uitlegbare inzet van middelen

▪ Aantoonbare bijdrage aan de maatschappelijke behoefte én aan het versterken van de sociale basis. ▪ Er worden geen gemeenschapsgelden ingezet voor: commerciële verhuur, besloten bijeenkomsten of activiteiten die niet bijdragen aan de sociale of publieke functie van een accommodatie;

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

11

Uitgangspunten 3.

Terugdringen (bekostiging) overcapaciteit

▪ Verminderen van overaanbod door clustering, herbestemming of het beëindigen van gemeentelijke bijdragen aan overtollig accommodaties of onderdelen van accommodaties. ▪ Gemeentelijke bijdragen richten zich uitsluitend op primaire voorzieningen • Primaire voorziening: de ruimten en onderdelen die nodig zijn voor het uitoefenen van de maatschappelijke activiteiten waarvoor de accommodatie bedoeld is.

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

12

Uitgangspunten 4.

Regie bij de gemeente, initiatief bij het veld

▪ De gemeente stelt kaders, toetst op maatschappelijke behoefte en bewaakt de rechtvaardigheid van de gemeentelijke inzet; ▪ Het veld – verenigingen, stichtingen, bewonersinitiatieven – zijn primair verantwoordelijk voor het nemen van initiatief en het creëren én realiseren van draagvlak; ▪ Maar, door de grote opgave neemt de gemeente ook zelf initiatief: •

Samenhangende aanpak op basis van onder andere: jaarlijkse monitoring op bezetting en capaciteit, einde technische of functionele levensduur, ontwikkelingen in een gebied, cluster of aflopende contracten.

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

13

Uitgangspunten 5.

Verduidelijking rolverdeling en verantwoordelijkheden

▪ Eenduidige rollen en duidelijkheid over eigendom, beheer, exploitatie en onderhoud.

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

14

Beleidsinstrumenten

Afwegingskader

Referentiebeeld

Menukaart met 3 opties Wat betaalt de gemeente en wat betaalt de vereniging? Maximale financiële groeiruimte Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

15

Beleidsinstrumenten

Afwegingskader

Referentiebeeld

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

16

Afwegingskader ▪ Afwegingskader helpt de gemeente én initiatiefnemers om aanvragen voor renovatie, nieuwbouw of instandhouding van accommodaties te beoordelen aan de hand van inhoudelijke criteria. 1.

De maatschappelijke functie: draagt een accommodatie (bestaand of nieuw) in voldoende mate bij aan de maatschappelijke behoefte in het verzorgingsgebied?

2.

De accommodatie: is er sprake van een accommodatie die op het gebied van capaciteit, kwaliteit en multifunctionaliteit past bij het beoogde gebruik?

3.

Beheer en financiën: is er sprake van een toekomstbestendige opzet van beheer, exploitatie en financiering?

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

17

Afwegingskader Toepassing bij 3 soorten aanvragen:

1.

Nieuwbouw: nieuwe accommodaties of uitbreiding van bestaande accommodaties;

2.

Renovatie/vervangingsinvesteringen: aanpassingen aan verouderde of niet-toereikende accommodaties, daaronder vallen ook duurzaamheidsinvesteringen;

3.

Instandhouding: structurele bijdragen voor onderhoud en vervangingen.

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

18

Referentiebeeld (voorbeeld - binnensport) ▪ Verdieping op onderdeel 2 (de accommodatie) van het afwegingskader:

korte termijn vervangingsopgave en slechte bezetting: ‘’hier aan de slag!’’

T1 = 2025

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

19

Beleidsinstrumenten

Menukaart met 3 opties Wat betaalt de gemeente en wat betaalt de vereniging? Maximale financiële groeiruimte Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

20

Menukaart Principes: ▪ Alleen accommodaties die positief zijn beoordeeld via het afwegingskader komen in aanmerking voor de keuzes uit de menukaart; ▪ Principe ‘’stenen voor de gemeente en exploitatie voor de gemeenschap’’; ▪ Primaire voorziening: de ruimten en onderdelen die nodig zijn voor het uitoefenen van de maatschappelijke activiteiten waarvoor de accommodatie bedoeld is; ▪ Harmonisatie: gelijke behandeling van vergelijkbare accommodaties.

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

21

Menukaart

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

22

Kostendekkend tarief Praktisch uitvoerbare werkwijze: ▪ Eén uniforme rekenmethode voor gebouwen en een voor buitensportvelden, zodat voor alle maatschappelijke accommodaties op dezelfde wijze wordt gerekend;

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

23

Tarieven (maatschappelijk tarief) Combinatie van afwegingskader + tarieven*: 1.

Een commerciële partij: we brengen een marktconform tarief in rekening;

2.

Een stichting of vereniging: ▪ We brengen voor de ruimtes en de velden die niet door het afwegingskader komen een kostendekkend tarief in rekening; ▪ We brengen voor de ruimtes en de velden die wel door het afwegingskader komen een maatschappelijk tarief** in rekening * In de implementatie werken we de uitvoeringsmethode uit; ** maatschappelijke tarief is bepaald op basis van kostendekkingspercentages (in lijn met omgeving en landelijk gemiddelde)

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

24

Maximale financiële groeiruimte ▪ Kostenniveau voor de gemeente stijgt, ongeacht de hogere bijdrage van verenigingen en beherende instellingen (door het verhogen van tarieven) en het afbouwen van overcapaciteit ▪ Impact van de opgave is weergegeven door middel van de huidige en de toekomstige jaarlijkse instandhoudingskosten per type accommodatie;

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

25

Maximale financiële groeiruimte ▪ Binnen het plafond (de maximale financiële groeiruimte) moeten de toekomstige jaarlijkse lasten (instandhouding, groot onderhoud en vervanging) van maatschappelijke accommodaties zich bewegen.

Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

26

Vervolg

▪ Na vaststelling van de kaders start de ambtelijke organisatie met het opstellen van een implementatieplan: • dit is meerjarig; • dit geeft een doorkijk van de stappen die op korte termijn en op langere termijn nodig zijn om kaders uit dit beleid uit te voeren; • het eerste onderdeel is een integraal advies over de exacte uitvoeringsinstrumenten uit dit beleidskader; • Belangrijk: lopende overeenkomsten kunnen we niet (zomaar) eenzijdig opzeggen. Verdieping accommodatiebeleid – gemeente Leudal

27