Jaarstukken 2022
Tekst van het document
Uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet werd daarnaast gekoppeld aan de druk op de gemeentelijke organisaties (Verkiezingen 2022, toename in reguliere vergunningen en verzoeken, krapte op de arbeidsmarkt en nieuwe bevoegdheden).
30
Ondanks de landelijke problematiek is het gelukt om in 2022 aan de minimale (harde) eisen te voldoen, die de wet stelt en voor zover dat nu – gelet op de landelijke problematiek – mogelijk is. Hiervoor hebben wij onze regels opgeschoond en samen gebracht in de Algemene verordening, Participatiebeleid vastgesteld, werkprocessen opgesteld, bevoegdheden ingeregeld (delegatiebesluit, bindend adviesrecht) en de Wet kwaliteitsborging geïmplementeerd. Kortom de bouwstenen voor een verdere invoering zijn gerealiseerd. Ook zijn wij verder gegaan met het inrichten van de niet verplichte onderdelen van de Omgevingswet, de instrumenten. De Omgevingsvisie is verder opgebouwd op basis van de thema’s uit de Zomernota; Passend Wonen, Sociale Basis en Vitaal Buitengebied. De Omgevingsvisie zal in 2023 aan de gemeenteraad worden aangeboden. De Omgevingsvisie, de Bruidsschat en de Algemene verordening (laatste twee zijn al beschikbaar) vormen samen de basis voor het Omgevingsplan. Met – een afvaardiging van de – gemeenteraad is in 2022 gestart met het bepalen van de contouren, de keuzes en de processtappen voor de totstandkoming van het Omgevingsplan. De Omgevingsvisie en het Omgevingsplan hoeven niet vastgesteld te zijn bij inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit betekent overigens niet dat wij nu klaar zijn voor de inwerkingtreding van de wet.
De systemen werken (nog) niet goed, de opleidingen zullen herhaald c.q. de kennis zal geactualiseerd moeten worden en werkprocessen kunnen (verder) geoptimaliseerd worden. Dit betekent dat nog steeds extra inspanningen nodig zijn van de betrokken medewerkers en zorgt dus voor een extra belasting van de gemeentelijke organisatie naast het reguliere werk. De implementatie van de Omgevingswet en de daarmee samenhangende ontwikkeling van instrumenten en processen is en blijft voorlopig nog een van de voornaamste opgaven van de gemeente Leudal. Deze opgave loopt als rode draad door de inhoudelijke opgaven vanuit de drie pijlers: economie, wonen en klimaat. Wat hebben we bereikt ten aanzien van de drie pijlers? 1.
De regionale structuurvisie Wonen voor de periode 2022 – 2025 is in juli 2022 vastgesteld
2.
(in regionaal verband ontwikkeld), waarbij meer ruimte voor passende woningen ontstaat. Deze ruimte hebben wij in lokaal woonbeleid vertaald via de Versnellingsagenda Wonen
3.
(vastgesteld december 2022). Dit biedt ruimte voor aanvullende woning(ver)bouw voor het sociale en middel dure (huur)segment en het goedkope koopsegment. Daarnaast worden langs deze weg strategische locaties ontwikkeld en burgerinitiatieven vorm gegeven. Wij hebben onze openbare ruimte verbeterd door de aanplant van extra bomen, waarmee
4.
wij een totaal aantal bomen van 37.000 (één boom per inwoner), willen bereiken in de periode 2020-2027. Om versnelling aan te brengen in de realisatie van deze ambitie is gestart met de voorbereiding van de aanplant van bospercelen. Wij hebben de openbare ruimte planmatig en pro-actief onderhouden (op niveau B) en
5.
verbeterd door maatregelen te treffen tegen de invloed van weersverandering en het bevorderen van biodiversiteit in het groen. Wij hebben uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma RES 1.0, waaronder de
6.
vaststelling van de Transitievisiewarmte, de inzet van energiebespaarcoaches en de inzet van de klusbus van het Mensontwikkelbedrijf (MOB). De ontwikkelingen binnen het thema (duurzame) energie werden in 2022 vooral overschaduwd en beïnvloed door de energiecrisis, energiearmoede en krapte op het elektriciteitsnet. Wij hebben de basis gelegd voor de Leudalse Investeringsagenda, waaraan in 2023 verder uitvoering zal worden geven. Hierdoor worden lokale initiatieven ondersteund en kan de economische veerkracht en groei eerder en beter worden ingezet.
31
Daarnaast geldt dat vergunningverlening, toezicht en handhaving als regulier proces is uitgevoerd. Daarbij geldt dat wij een hoger aantal aanvragen omgevingsvergunningen, conceptaanvragen en meldingen ontvangen. Een trend die in november 2020 is ingezet en nog voortduurt. Om meer focus aan te brengen in vergunningverlening, toezicht en handhaving is in 2022 het beleidsplan Vergunningverlening Toezicht en Handhaving (VTH) vastgesteld. Dit beleidsplan legt, veel meer dan het vorige, een relatie tussen de bestuurlijke ambities en prioriteiten bij de inzet van VTHinstrumenten. Daarbij rekening houdend met de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. In dit beleidsplan staan beleidsmatige doelen vermeld op het gebied van VTHtaken. Verder staan in het beleidsplan een algemene visie en prioritering, die leidend zijn bij dit VTH-beleid en de VTH-uitvoering. Uiteraard zal dit verder moeten worden ingebed in 2023 en verder.
Leefomgeving
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten
21.566
24.168
25.250
1.082
Baten
-10.206
-11.249
-13.994
-2.745
Mutatie reserves
-1.157
-621
-11
610
Resultaat
10.203
12.298
11.245
-1.053
2.2.1 Economie
2.2.1.1 Aantrekkelijk voor werkgevers Wat hebben we ervoor gedaan? Voorbereiden projectvoorstellen voor Economische Investeringsagenda Het vitaal houden van de Leudalse economie kan de gemeente niet alleen. Wij werken samen met ondernemers en onderwijs in de aanpak van het Leudals ondernemers- en vestigingsklimaat. De vastgestelde Economische Agenda (2020), gebaseerd op het Economisch Profiel (2018), vormt daarbij de basis. Om als gemeente sturing te geven aan belangrijke ontwikkelingen voor Leudal, zijn middelen gereserveerd voor de uitvoering van de Economische Investeringsagenda Leudal. Uiteraard zijn de projectvoorstellen nog niet concreet en moet dit verder worden uitgewerkt. Daarvoor willen wij deze begrotingsperiode gebruiken en daarom zijn nu reeds middelen voor deze agenda beschikbaar gesteld. Op die manier borgen wij, dat inwoners en ondernemers zich gesteund voelen door hun lokale overheid, bij het overeind komen in de jaren na corona. In 2022 zijn geen projectvoorstellen voorgelegd, maar zijn dergelijke voorstellen wel voorbereid, met als doel deze in 2023 aan de gemeenteraad voor te leggen.
32
Versterken relatie ondernemer en gemeente Om onze ondernemers beter van dienst te zijn in hun contact met de gemeente, hebben wij sinds de tweede helft van 2022 een Ondernemersteam. Elke ondernemer kan bij het Ondernemersteam terecht. Het Ondernemersteam wijst ondernemers de weg binnen de gemeentelijke organisatie. Er is ervoor gekozen om de accountmanagers te koppelen aan onze belangrijkste sectoren, te weten 1) agribusiness, 2) industrie/MKB, 3) toerisme, recreatie en horeca en 4) zorg en onderwijs. Daarnaast is een ondernemersspreekuur ingericht, bij wijze van pilot. Hiervan werd echter geen gebruik gemaakt. Ook op bestuurlijk niveau wordt de relatie met de ondernemers verstevigd. Periodiek vinden bedrijfsbezoeken plaats, waarbij kennis, behoeften en wensen worden uitgewisseld ten aanzien van gedeelde opgaven of ambities.
Startende ondernemers worden ondersteund Om startende ondernemers goed voorbereid op weg te helpen, blijven we gebruik maken van de diensten van het Starterscentrum Limburg. Wij hebben op die manier meer mogelijkheden om startende ondernemers te stimuleren en een veilige basis te bieden bij de start van hun eerste bedrijf. Steeds meer startende Leudalse ondernemers weten de weg te vinden naar het Starterscentrum. In het najaar 2022 vond een drukbezocht startersevent van het Starterscentrum Limburg plaats in het Businesscentrum Leudal in Roggel.
Wat heeft dat gekost?
Aantrekkelijk voor werkgevers
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Infra bedrijven
211
258
1.723
1.465
Ondersteuning bedrijvigheid
264
389
346
-43
Totale Lasten
475
647
2.069
1.422
Infra bedrijven
-119
-227
-1.424
-1.197
Ondersteuning bedrijvigheid
-110
-107
-100
7
Totale Baten
-229
-334
-1.524
-1.190
Mutatie reserves
-21
107
-99
-206
Resultaat
225
420
446
26
Baten
Grond en pachtzaken Conform beleid paragraaf grondbeleid opbrengsten uit verkopen van percelen kleiner dan 1.000 m² komen ten gunste van de reserve grondexploitaties. In 2022 is per saldo een bedrag van € 55.000 gestort in de reserve. Dit is € 10.000 hoger dan geraamd.
33
Verwachte verlies op de exploitatie Ittervoort fase 4 Als gevolg van de opgestarte bezwaar- en beroepsprocedures ontstaat er een vertraging in het tot ontwikkeling brengen van Ittervoort fase 4. De vertraging in de ontwikkeling van deze locatie heeft over 2021 en 2022 geleid tot een verwacht verlies van respectievelijk € 219.441 in 2021 en een aanvullend verwacht verlies van respectievelijk € 263.507 in 2022. De dekking van de te verwachte verliezen in de jaren 2021 en 2022 zijn/worden op grond van de regelgeving (Besluit Begroting Verantwoording) onttrokken uit de reserve grondexploitatie.
2.2.1.2 Weerstand tegen personeelskrimp Wat hebben we ervoor gedaan? Op basis van het economisch profiel ligt de focus op het zoeken, vinden en binden van 4200 arbeidskrachten in de komende tien jaar. Via de Economische Agenda werken we langs vier programmalijnen aan deze uitdaging: 1. Buitenzorgen 2. Werken kun je leren 3. Ondernemen doe je…! 4. Trek eens wat Leudal aan! Ten aanzien van het bieden van weerstand tegen dreigende personeelskrimp ligt de kans voor de gemeente, onderwijs en ondernemers in het samenbrengen van het onderwijsaanbod met de opleidingsvraag / arbeidsvraag van de ondernemers. Wij hechten veel waarde aan het bestaan van een goed onderwijsaanbod binnen de grenzen van Leudal, omdat dit bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving. Als wij willen dat mensen kiezen voor Leudal als woonplaats, dan dient er een goed aanbod van onderwijs te zijn. En de jongeren die wij hier opleiden, willen we graag behouden voor de arbeidsmarkt van Midden-Limburg. Deze twee zaken zien wij samenkomen in een onderwijsaanbod dat in afstemming met het bedrijfsleven opleidingsplaatsen aanbied. Hiervoor denken wij specifiek aan de nieuwe scholengemeenschap Sint Ursula. In 2022 is dit niet verder concreet geworden. Dit betekent overigens niet dat niet langs andere wegen is bijgedragen aan het bieden van weerstand tegen dreigende personeelskrimp.
Het beleid voor de huisvesting van internationale werknemers en andere kamerbewoners leidt jaarlijks, ook in 2022, tot concrete initiatieven voor kwalitatieve huisvesting van werknemers. Wij hebben hierin een faciliterende rol; de gemeente bouwt immers niet zelf.
34
Wat heeft dat gekost?
Weerstand tegen personeelskrimp
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Ambtelijke samenwerking
347
380
373
-7
Bestuurlijke samenwerking
0
10
0
-10
347
390
373
-17
Ambtelijke samenwerking
0
-43
-43
0
Bestuurlijke samenwerking
0
0
0
0
Totale Baten
0
-43
-43
0
Mutatie reserves
0
-43
-43
0
347
304
287
-17
Totale Lasten Baten
Resultaat
2.2.1.3 Toerisme en recreatie Wat hebben we ervoor gedaan? Sturen op een kwalitatief en onderscheidend aanbod De vrijetijdssector is voor Leudal van groot belang; voor de economie, voor het voorzieningenniveau en voor een goede invulling van ons erfgoed. Er wordt landelijk een forse groei van deze sector voorspeld en dit biedt kansen voor Leudal. Om te stimuleren dat de veelal private ontwikkelingen aansluiten bij het beleid en mede uitvoering geven aan het bereiken van de gestelde ambities, is het belangrijk dat de gemeente actief informeert, stimuleert, stuurt en faciliteert. Dit doen wij in een vroeg stadium via de Initiatieventafel. Maandelijks werden (en worden) diverse toeristisch-recreatieve initiatieven voorgelegd. Hierbij sturen wij op het creëren van een kwalitatief en onderscheidend aanbod en geschikte locaties. Of, en zo ja op welke termijn, dergelijke initiatieven daadwerkelijk tot realisatie komen, is afhankelijk van de dialoog met de omgeving, de ruimtelijke randvoorwaarden, de marktomstandigheden en de planning van de initiatiefnemers. Via inzet van ons Ondernemersteam brengen we partijen met elkaar in verbinding en zoeken we naar kansen voor nieuwe initiatieven. In regionaal verband werken wij aan de uitvoering van het regionaal toeristisch beleid, door verbinding van de natuurgebieden en -poorten en (gezamenlijke) promotie.
35
Verbetering van de kwaliteit van het Buggenumse veld Daarnaast is in 2022 gewerkt aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en de beleving van het Buggenumse veld. Er is door de Dorpsraad Buggenum en de Heemkundeverenigingen Buggenum en Neer een ontwikkelkader opgesteld met als doel: richting geven aan een samenhangende kwalitatieve ontwikkeling van het Buggenumse Veld. Hierin zijn tevens enkele projecten opgenomen, zoals De Klink en Belevingsplekken. Beide projecten zijn in voorbereiding. Daarnaast is gewerkt aan de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit door verlenging van de periode waarvoor de gemeente bijdraagt aan de ontwikkeling en het behoud van akkerranden en het verbeteren van de Friedesse Molen.
Wat heeft dat gekost?
Toerisme en recreatie
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Conserveren cultuurhistorische waarde
217
205
199
-6
Openluchtrecreatie
30
42
61
19
Recreatie op water
0
0
0
0
Aantrekkingskracht op burgers
285
290
295
5
Totale Lasten
532
537
555
18
-14
-16
-16
0
Openluchtrecreatie
0
0
0
0
Recreatie op water
0
0
0
0
Aantrekkingskracht op burgers
-103
-103
-104
-1
Totale Baten
-117
-119
-120
-1
0
35
47
12
414
454
483
29
Baten Conserveren cultuurhistorische waarde
Mutatie reserves Resultaat
Toerisme Er zijn geen aanvragen ontvangen op de het begrote bedrag van € 30.000 euro van de subsidieregeling evenementen/recreatie en toerisme gemeente Leudal. Monumenten De uitgaven monumenten zijn lager dan begroot. Jaarlijks worden de niet uitgegeven subsidiegelden gestort in de reserve monumentenzorg. In 2022 is een bedrag van € 47.400 gestort in de reserve.
36
2.2.2 Wonen
2.2.2.1 Woningaanbod sluit aan bij woonwensen Wat hebben we ervoor gedaan? Nieuwe woningen toegevoegd Vanuit de Nationale Woon-en Bouwagenda komt er steeds meer regie op het realiseren van betaalbare woningen. Betaalbare woningen worden door het Rijk gedefinieerd als sociale en middenhuur woningen tot €1.000 en koopwoningen tot € 355.000. Met de lokale Versnellingsagenda Wonen richten wij ons al enkele jaren voornamelijk op betaalbare segmenten. Dat is nu terug te zien in de realisaties van 2022. In totaal zijn 102 nieuwe woningen opgeleverd. De helft hiervan was een huurwoning (47 sociale huur, 3 middenhuur en 1 dure huur). Daarnaast zijn 12 betaalbare en 39 duurdere koopwoningen gerealiseerd. In 2022 zijn ook 24 eenheden voor kamergewijze verhuur opgeleverd. Gedurende het jaar komen steeds nieuwe woningbouwontwikkelingen / locaties in beeld vanuit de Versnellingsagenda Wonen. Hetzij via het onderdeel UP Wonen (transformatie van centrumfuncties naar wonen), hetzij via projectmatige woningbouw (collectieve burgerinitiatieven op strategische locaties en Project Bouwen Kleine Kernen). Als gevolg daarvan zijn in 2022 zo’n 200 geplande woningen toegevoegd aan de planlijst. Ongeveer een kwart van de geplande woningen wordt gerealiseerd door inpandige transformatie.
Zo voorziet woningbouw niet alleen in de woonbehoefte, maar draagt het ook bij aan een duurzame invulling van bestaand vastgoed en de leefbaarheid van onze kernen. Het op gang houden van betaalbare nieuwbouw wordt met de stijgende bouwkosten een steeds grotere uitdaging.
Meer beleidsruimte gecreëerd De gemeente Leudal bouwt zelf geen woningen; wij creëren de planologische ruimte voor nieuwe woningen. Dit hebben wij in 2022 gedaan op regionaal en lokaal vlak. Regionale Structuurvisie Wonen geactualiseerd Op 5 juli 2022 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025 vastgesteld. In de periode juni-september gebeurde dit in alle deelnemende gemeenten. De Structuurvisie Wonen 2022 geeft voor de komende jaren weer richting aan de gewenste (ver)bouw van woningen. Dit regionale kader biedt, in combinatie met de bestaande planvoorraad en beschikbare (rechtstreekse) bouwtitels, de mogelijkheid om in elke kern woningen te (laten) bouwen. Daarbij is er niet alleen aandacht voor nieuwbouw, maar ook voor transformatie en herstructurering en voor aanpassing van de bestaande woningvoorraad in relatie tot verduurzaming en het levensloopbestendig maken van woningen.
37
Versnellingsagenda Wonen: lokale uitwerking meerjarig ingebed De ervaringen met de Versnellingsagenda Wonen 2022, het Uitvoeringsprogramma Wonen 2021, de ontwikkelingen op de woningmarkt en de komst van de Nationale Woon- en Bouwagenda hebben geleid tot een doorontwikkeling van ons lokale woonbeleid. Op 13 december 2022 heeft de gemeenteraad de Versnellingsagenda Wonen 2023-2025 vastgesteld. De Versnellingsagenda Wonen integreert de kwantitatieve en kwalitatieve uitgangspunten van de regionale structuurvisie met de lokale ontwikkelwens en -kracht, met als doel om te komen tot versnelling van woningbouw in het belang van de leefbaarheid en om specifieke doelgroepen te ondersteunen. Als uitwerking van de Structuurvisie Wonen 2022 is er geen sprake van of onderscheid meer tussen regulier en aanvullend beleid, maar van een gerichte lokale aanpak. De Versnellingsagenda Wonen biedt een ruim afwegingskader voor nieuwe woningbouwmogelijkheden in alle kernen van Leudal. Het onderdeel ‘Uitvoeringsprogramma Wonen’ spitst zich toe op ontwikkelmogelijkheden voor woningbouw in vrijkomend of leegstaand vastgoed in de kernen. Vanuit de wens om te bouwen voor én door inwoners zet het onderdeel ‘Projectmatige woningbouw’ in op (collectieve) burgerinitiatieven en samenlevingsvormen met een conceptgedachte.
In de loop van 2023 wordt een derde onderdeel toegevoegd dat ‘Woning- en woonkavelsplitsingen’ mogelijk maakt. Voor de periode 2023-2025 zijn concrete criteria benoemd waarvoor de nieuwe bouwmogelijkheden gelden, zoals locatie en kwaliteitseisen. Afspraken met corporaties over realisatie van woningen Via de jaarlijkse prestatieafspraken wordt concreet vastgelegd welke rol en bijdrage de woningcorporaties leveren. Vanwege de focus op betaalbaarheid zijn woningcorporaties een belangrijke partner. Dit geldt ook voor burgerinitiatieven, zoals bijvoorbeeld in Ell en Kelpen-Oler of bij het project ‘Totaalplan bouwen in kleine kernen’. Startersleningen verstrekt De startersregeling is voor het vierde jaar op rij verruimd. Vanwege de stijgende huizenprijzen is de maximale koopsom en het leenbedrag opnieuw verhoogd. Leudal volgt hierbij de provinciale richtlijnen. Starters kunnen voor de aankoop van een woning tot € 280.000 een starterslening van maximaal € 56.000 krijgen. Het aantal aanvragen is, net als vorig jaar, hoger dan het gemiddelde van rond de 15 per jaar. In 2022 zijn 24 startersleningen verstrekt, met een totale waarde van € 964.297,00. De gemeentelijke bijdrage daarvan is 25% (€ 241.074,25). Daarnaast zijn er 8 lopende aanvragen. Oudere startersleningen worden regelmatig afgelost.
Deze aflossingen zetten we opnieuw in om nieuwe starters te helpen bij hun eerste stap op de koopwoningmarkt. In 2022 is 1 deelaflossing gedaan en zijn 15 startersleningen volledig afgelost / overgesloten. In totaal zijn inmiddels 199 startersleningen verstrekt. Iets minder dan de helft van de starters gebruikt de starterslening voor de aankoop van een woning binnen de eigen woonkern en een kwart koopt elders binnen Leudal. Daarnaast vestigen jongeren, die niet woonachtig zijn in Leudal, zich in de gemeente. De meesten komen vanuit de regio. Werken aan een schone(re) lucht In 2022 hebben wij het eerste uitvoeringsplan voor het Schone Lucht Akkoord vastgesteld. Hierin is aangegeven hoe Leudal uitvoering geeft aan de luchtkwaliteitsthema’s zoals Landbouw, Industrie, Mobiliteit, Mobiele werktuigen en Houtstook. Dit om het doel van 50% gezondheidswinst ten opzichte van 2016 te bereiken.
38
Wat heeft dat gekost?
Woningaanbod sluit aan bij woonwensen
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Afval
3.124
3.383
3.616
233
Milieubeheer
1.120
1.460
1.547
87
379
697
686
-11
1.137
1.146
909
-237
Buitengebied in beweging
215
548
94
-454
Handhaving RO
180
457
413
-44
Grex wonen
34
67
890
823
Omgevingsvergunningen
806
936
987
51
Toezicht en handhaving bouwen
602
439
343
-96
Volkshuisvesting
1.081
582
667
85
Totale Lasten
8.678
9.715
10.152
437
-3.731
-3.216
-3.394
-178
Milieubeheer
0
-140
-165
-25
Toepassing APV
0
-34
-33
1
-38
-316
-463
-147
Buitengebied in beweging
0
0
0
0
Handhaving RO
0
0
0
0
Grex wonen
-39
-140
-917
-777
Omgevingsvergunningen
-743
-866
-952
-86
0
0
1
1
Volkshuisvesting
-200
-197
-248
-51
Totale Baten
-4.751
-4.909
-6.171
-1.262
Mutatie reserves
-684
59
640
581
3.243
4.865
4.622
-243
Toepassing APV Bestemmingsplannen
Baten Afval
Bestemmingsplannen
Toezicht en handhaving bouwen
Resultaat
39
Bestemmingsplannen Er zijn extra kosten gemaakt van € 20.000 voor de voorbereiding van het bestemmingsplan Bedrijventerrein Grote Laak in Roggel. Deze kosten zijn voorgefinancierd en worden via een anterieure overeenkomst op de initiatiefnemers verhaald. Daarnaast zijn er kosten gemaakt voor het inwinnen van diverse specifiek externe expertise ad € 72.000. In 2022 is een bedrag van € 382.000 ontvangen over de jaren 2019 tm 2021 van Kuypers Kessel ten aanzien van grondwinning in het gebied Wijnaerden Conform overeenkomst gebiedsontwikkeling Wijnaerden worden de bedragen gestort in de reserve gebiedsontwikkeling Wijnaerden. Er is in 2022 € 121.000 meer ontvangen dan is begroot. Buitengebied in beweging en Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet is (opnieuw) uitgesteld en wel tot 1 januari 2024 (waarbij de mogelijkheid bestaat, dat deze nog een keer wordt uitgesteld). Tot inwerkingtreding is de inzet van de gemeente Leudal gericht op het voldoen aan de minimale eisen van de Omgevingswet. Denk aan de aanpassing van werkprocessen, het nemen van besluiten over nieuwe verordeningen, regels, bevoegdheden en het inrichten van (de lokale onderdelen van) het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Implementatiewerkzaamheden die niet voor inwerkingtreding noodzakelijke zijn, worden in beginsel alleen voorbereid maar niet afgerond (dit kan in de meeste gevallen ook niet).
Dit betekent dat kosten voor de inrichting van de instrumenten Omgevingsvisie, Omgevingsplan en Programma voor een groot deel verschuiven naar 2023/2024 en verder. Het restant bedrag ad € 454.000 wordt overgeheveld via de gecommitteerde reserve naar 2023. Omgevingsvergunning Er is een bedrag van € 85.000 meer aan leges ontvangen dan is begroot. We zien een minder grote piek dan voorgaande jaren. De verwachting is dat na het invoeren van de Omgevingswet de baten gaan dalen, omdat enerzijds terughoudend wordt omgegaan in verband met nieuwe, onzekere procedures, waardoor initiatiefnemers afwachtend zijn en anderzijds de inwerkingtreding gaat leiden tot wijzigingen in het te innen legesbedrag. Ten behoeve van sloop overtollige agrarische gebouwen Ell is een saneringsbijdrage betaald van € 25.000. Hier tegenover staat een onttrekking uit de reserve groenfonds. Woonruimteverdeling In 2022 is aan kwaliteitsbijdragen t.b.v. groenfonds een totaalbedrag van € 30.000 ontvangen. Deze bedragen zijn gestort in de reserve groenfonds. Milieu Voor milieu zijn extra kosten gemaakt voor een mediationtraject € 5.000 in het kader van handhaving. Voor handhaving RO zijn meer juridische advieskosten gemaakt dan verwacht in het kader van een civiele procedure €15.000.
40
2.2.2.2 Openbaar gebied adequaat onderhouden Wat hebben we ervoor gedaan? De openbare ruimte is onderhouden op gemiddeld niveau B. In 2022 is wederom een weginspectie van het gehele wegennet uitgevoerd. Samen met de eerder uitgevoerde inspecties kunnen we steeds planmatiger het onderhoud uitvoeren. Beheerplan Groen en Wegen In 2022 is het beheerplan Groen en Wegen geactualiseerd. In dit beheerplan hebben wij ook bewegwijzering, wegmarkering en verkeerstekens betrokken. Via dit beheerplan en het verkrijgen van inzicht via data, kunnen wij onze werkzaamheden beter en pro-actiever uitvoeren. Het geactualiseerde beheerplan sluit aan bij de beleidsuitgangspunten ten aanzien van onder andere duurzaamheid, klimaatadaptatie en biodiversiteit van de gemeente Leudal. Areaaluitbreiding is ook in het Beheerplan meegenomen. Data- en plangerichte aanpak Wij hebben ingestoken op een (meer) data- en plangerichte aanpak voor het onderhoud van de openbare ruimte. Dit doen we in brede zin. Onder andere op het gebied van wegen en riolering. Op basis van tweejaarlijkse weginspecties en de jaarlijkse inspectie van een gedeelte van de rioleringen (jaarlijks circa 10% van het areaal) voeren we steeds meer trendanalyses uit waarmee we het onderhoud en de reconstructies beter kunnen plannen.
Zo kunnen verwachtingen beter gecontroleerd worden en kunnen combinaties worden gezocht in de aanpak van de openbare ruimte (verkeersmaatregelen combineren met kabels en leidingen, etc.). Onderhoudsprojecten In 2022 zijn onder andere de navolgende onderhoudsprojecten in combinatie met rioolonderhoud/vervanging uitgevoerd: Reconstructie Kinkhoven Neer e.o., Reconstructie Kruisstraat Neer e.o., Herinrichting Parkeerplaats Houtrust Haelen en Molenweg Horn (aanbesteed in 2022 en 2023 in uitvoering). Hoeveelheid restafval verminderen Het doel om de hoeveelheid restafval te verminderen en toe te werken naar 80 kg restafval per inwoner in 2025 is reeds in 2022 behaald. Wel zien we vervuiling in enkele andere afvalstromen, zoals het PMD (plastic en metalen verpakkingen, drankkartons) en het GFT (groente-, fruit- en tuinafval). Daarom is er vanaf medio 2022 meer ingezet op communicatie en monitoring.
41
Wat heeft dat gekost?
Openbaar gebied adequaat onderhouden
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Natuurbescherming en onderhoud Gebruik openbaar groen
2.576
3.078
2.955
-123
154
178
95
-83
Riolering
3.769
3.732
3.672
-60
17
12
12
0
Infrastructuur wegen
2.670
2.656
2.751
95
Vastgoed
1.168
1.620
580
-1.040
995
817
813
-4
11.349
12.093
10.878
-1.215
-6
-6
-11
-5
0
0
0
0
-4.907
-4.888
-4.862
26
-7
-7
-10
-3
Infrastructuur wegen
-116
-114
-274
-160
Vastgoed
-25
-185
-56
129
Verkeersveiligheid
-42
-40
-63
-23
Totale Baten
-5.103
-5.240
-5.276
-36
Mutatie reserves
-457
-783
-507
276
5.787
6.070
5.095
-975
Begraafplaatsen
Verkeersveiligheid Totale Lasten Baten Natuurbescherming en onderhoud Gebruik openbaar groen Riolering Begraafplaatsen
Resultaat
Civieltechnische kunstwerken Het nieuwe beleidsplan civieltechnische kunstwerken wordt in het voorjaar 2023 vastgesteld inclusief investeringsplan. Dit beleidsplan is de basis voor onderhoudswerkzaamheden aan onze bruggen voor de komende jaren. Het resterende bedrag op dit onderdeel van € 88.000 wordt via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023. Speelvoorzieningen Via amendement 4.3 bij de begroting 2021 is € 50.000 beschikbaar gesteld voor de inventarisatie van de speeltoestellen. De inventarisatie is in 2022 nog niet afgerond. Het resterende bedrag op dit onderdeel van € 50.000 wordt via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023. Daarnaast is er minder uitgegeven aan het onderhoud van de speeltuinen. Dit resulteert in een voordeel van € 30.000.
42
Vastgoed De gevel van het gemeentehuis is aan vervanging toe. De opdracht voor deze vervanging is in 2022 vastgelegd en zal worden uitgevoerd in het jaar 2023. Derhalve wordt het bedrag van € 148.000 conform offerte overgeheveld naar 2023. Groen In het najaar en winterperiode november-december 2022 is met name ingezet op de inboet en aanplant van bomen. Vervangen en omvormen van plantsoenen is grotendeels verplaatst naar aanvang 2023 (januari-maart) omdat de laatste maanden van 2022 nog relatief groeizaam waren. Hierdoor heeft de Buitendienst meer werk gestoken in het plantsoenonderhoud (met name onkruidbeheersing) dan voorgaande jaren. Derhalve is een deel van het budget voor inboet en omvormen plantsoenen in 2022 niet gebruikt. Dit resulteert in een voordeel van € 57.000. Landschapsbeheer Door het faillissement van Stichting IKL en de onduidelijkheid hoe de provincie Limburg het landschapsbeheer wil gaan organiseren is de gemeente Leudal terughoudend geweest met het opstarten en/of voorbereiden van projecten die betrekking hebben op landschapsbeheer. Daarom is een gedeelte van het budget voor landschapsbeheer in 2022 niet besteed. Dit resulteert in een voordeel van € 70.000.
2.2.2.3 Goede bereikbaarheid en toegankelijkheid Wat hebben we ervoor gedaan? In 2022 is gestart met het ontwikkelen van een Uitvoeringsprogramma Mobiliteit, waarmee uitvoering wordt gegeven aan de Mobiliteitsvisie. Hierbij ligt de focus op en de prioriteit bij het verbeteren van verkeersveiligheid en het stimuleren van het gebruik van de fiets. Maatregelen aan wegen en fietspaden worden gecombineerd met onderhoudswerkzaamheden en projecten. Het doel is dat de fiets een volwaardig alternatief is voor de auto op de kortere afstanden en dat dit ook als veilig wordt ervaren. Dit betekent onder andere het verbeteren van fietsverbindingen, maar ook – waar dat kan – het scheiden van vervoersstromen of het verlagen van de snelheid. Verkeersveiligheid is een belangrijke randvoorwaarde voor de uitvoering van de Mobiliteitsvisie. Op het gebied van verkeersveiligheid is een verschuiving zichtbaar van beleid op basis van ongevalscijfers (reactief) naar een risico-gestuurd verkeersveiligheidsbeleid (proactief). Proactief werken aan verkeersveiligheid helpt wegbeheerders om vroegtijdig risico’s in het verkeerssysteem waar te nemen en gericht effectieve maatregelen te nemen om de risico’s te verkleinen of weg te nemen. Hierdoor zullen er uiteindelijk ook minder slachtoffers vallen. Dit alles onder het motto ‘voorkomen is beter dan genezen’.
De basis van het risico-gestuurd handelen is het benoemen en in kaart brengen van de belangrijkste risicosituaties en gedragingen in het verkeerssysteem: de risicoanalyse. Deze risicoanalyse is in 2022 opgeleverd en geeft inzicht in negen risicothema’s die in de gemeente Leudal spelen. Niet alle thema’s zijn lokaal gebonden: het gedrag van jongeren of de kwetsbaarheid van ouderen in het verkeer zijn bijvoorbeeld landelijk aandachtspunten. De risicoanalyse vormt – samen met de Mobiliteitsvisie – de basis voor het Uitvoeringsprogramma (vast te stellen in 2023), waarin concrete maatregelen en acties worden benoemd om de ambities te bereiken en de verkeersveiligheid te verbeteren.
43
Wat heeft dat gekost?
Goede bereikbaarheid en toegankelijkheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Parkeren
1
1
1
0
Infrastructuur water
68
70
69
-1
Openbaar vervoer
18
16
16
0
Totale Lasten
87
87
86
-1
Parkeren
0
0
0
0
Infrastructuur water
-5
-5
-5
0
Openbaar vervoer
0
0
0
0
Totale Baten
-5
-5
-5
0
Mutatie reserves
5
5
5
0
87
87
87
0
Baten
Resultaat
2.2.3 Klimaat
2.2.3.1 Hernieuwbare energie bovengem. Wat hebben we ervoor gedaan? In 2022 lag de focus voor een groot deel op het uitbreiden en opbouwen van zowel de regionale als de gemeentelijke organisatie voor de uitvoering van de grote opgaven uit het Klimaatakkoord. Daarnaast hebben de energiecrisis, energiearmoede en krapte op het elektriciteitsnet ervoor gezorgd dat de focus nog meer is gericht op het energiezuinig maken van de bebouwde omgeving en het vergroten van de bewustwording over energiebesparing. Deze ontwikkelingen en nieuwe focus hebben onder andere ervoor gezorgd, dat niet is ingezet op het (laten) ontwikkelen van hernieuwbare energie in de vorm van (grootschalige) zonnevelden. Binnen de hiervoor vermelde focus hebben wij het volgende gedaan: Er zijn meer dan 3.000 vouchers ter waarde van € 40. aan huiseigenaren en huurders
verstrekt. Met deze vouchers konden zij energiebesparende producten kopen. In 2022 zijn eveneens energiescans uitgevoerd. Door het uitvoeren van het advies kan een
aanzienlijke besparing op de energiekosten gerealiseerd worden. In september 2022 is het nieuwe Energie Advies Centrum geopend in het Bussinescentrum te Roggel. Dit als vervanging van de tijdelijke pop-up store in Heythuysen. Iedere inwoner van Leudal kan gratis terecht voor informatie en advies over subsidies, isolatie, warmtepompen, zonnepanelen enz.
44
Ter bestrijding van energiearmoede is in Leudal gestart met de Energiebespaarbrigade. Dit
project is een samenwerking met het MensOntwikkelBedrijf, Synthese, woningcorporaties enz. Leudal Energie stelt gratis een elektrische bus ter beschikking. Deze bus is ingericht als klusbus. Klussers en bespaarcoaches gaan bij huishoudens met een laag inkomen op bezoek om daar meteen kleine energiebesparende maatregelen te treffen waarmee onmiddellijk een kosten besparing kan worden gerealiseerd. In RES verband is er een Regionaal isolatieprogramma voorbereid met als doel om vanaf
2023 tot 2030 in de regio Noord en Midden-Limburg in totaal 30.000 koopwoningen met de laagste energielabels E, F en G te isoleren. In Leudal gaat het om ongeveer 2.500 woningen. De Stichting Groene Economie Limburg heeft van de provincie en alle Limburgse
gemeenten opdracht gekregen om bedrijven te adviseren over energiebesparing. Er zijn inmiddels een 35 tal bedrijven bezocht. Er is een verkennend onderzoek uitgevoerd naar een gemeentelijk energiebedrijf. In 2023
zal dit worden voortgezet. De vervanging van openbare verlichting door energiezuinige verlichting is voortgezet. Ondanks een toename van het areaal openbare verlichting is al jaren een daling van het energieverbruik te zien. Van de circa 9.200 gemeentelijke openbare verlichtingsarmaturen in Leudal is inmiddels circa 61 % voorzien van een LED lichtbron. In het in 2023 vast te stellen beleidsplan Openbare Verlichting wordt dit verder geconcretiseerd en uitgewerkt.
Wat heeft dat gekost?
Hernieuwbare energie bovengem.
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Duurzaamheid
100
699
1.137
438
Totale Lasten
100
699
1.137
438
Duurzaamheid
0
-599
-857
-258
Totale Baten
0
-599
-857
-258
Mutatie reserves
0
0
-54
-54
100
100
226
126
Baten
Resultaat
Duurzaamheid Een bedrag van €54.000 is als bijdrage voor 2022 aan de RESNML betaald uit de egalisatiereserve bijdrage Klimaatakkoord 2022 van € 253.319. Energiebesparende maatregelen De Rijksuitkering energiebesparing maatregelen huiseigenaren is besteed aan vouchers voor huurders en woningeigenaren voor het aanschaffen van kleine energiebesparende maatregelen bij lokale ondernemers.
45
Verduurzaming woningen Van de provincie is een subsidie ontvangen voor de verduurzaming van woningen. Deze zal ingezet worden ten behoeve van de energiebespaarbrigade in 2023.
2.2.3.2 Openbare ruimte bestand tegen klimaatverandering Wat hebben we ervoor gedaan? Het klimaatadaptief (bestand zijn tegen invloeden van weersverandering) inrichten van woongebieden/straten gebeurt zo veel mogelijk door het regenwater af te koppelen. Er is in 2022 circa twee hectare hemelwater afgekoppeld en bij nieuwe projecten wordt bovendien grotendeels afgekoppeld. De subsidieregeling voor het afkoppelen van hemelwater loopt inmiddels enkele jaren. In 2022 hebben wij geconstateerd dat het animo voor deze regeling terugloopt. Voor het groener inrichten van straten is vooral meer bewustwording bij de bewoners nodig. Tijdens de bewonersavonden van de herinrichtingsprojecten hebben we geprobeerd onze inwoners bewuster te maken van de noodzaak om de woonomgeving groener in te richten. Voordelen zijn onder ander meer schaduw en dus een reductie van de temperatuur, filteren van fijnstof en meer welzijn in een groenere omgeving. Tot slot hebben wij nieuwe bomen en struiken geplant. Hierbij kijken wij naar een gemengd aanbod, omdat dit niet alleen bijdraagt aan biodiversiteit, maar ook nodig is vanwege de gevolgen van klimaatverandering en het voorkomen van de verspreiding van boom- en plantziekten. Om een versnelling aan te brengen in de aanplant is gestart met de voorbereiding van de realisatie van bospercelen en boom- en fruitgaarden.
Zoals bijvoorbeeld gerealiseerd bij het gemeentehuis.
46
2.2.4 Reserves (bedrag x 1.000) Begroting 2022
Realisatie 2022
5
5
Verschil 2022
T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Onderh. Jachthaven Hanssum
S
Erfpachtscanon
T
Openbare verlichting
S
MIP (van BKW Essent)
204
204
T
Openbare verlichting
S
Beleidsplan 2018-2022
129
129
T
Groenfonds
I
Div. kwaliteitsbijdragen
T
Grondexploitatie
I
Diverse anterieure overeenkomsten
212
212
T
Grondexploitatie
I
Overige grondverkopen
41
55
-14
T
Monumentenzorg
I
Niet uitgegeven subsidiegelden
35
47
-12
T
Fonsvorming Wijnaerden
I
Gebiedsontwikkeling Wijnaerden
260
382
-122
T
Egalisatiereserve Gemeentefonds
S
Taakmutaties
-8
-8
T
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
36
-36
739
-739 -923
Totaal toevoegingen
878
1.801
-121
-121
O
Algemene reserve
I
Bestem. resultaat tbv wegen en groen
O
Boekwinst Essent
S
MIP naar reserve O.V.
-204
-204
O
Openbare verlichting
S
Afschrijvingen
-18
-18
O
Dekk.reserve Infrastructuur
S
Afschrijvingen
-174
-174
O
Dekk.reserve BMV Roggel
S
Afschrijvingen
-10
-10
O
Egalisatiereserve Gemeentefonds
I
Taakmutaties
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-883
-883
O
Groenfonds
S
Afschrijvingen
-11
-11
O
Groenfonds
I
Bijdrage sanering
-25
25
O
Grondexploitatie
I
Diversen
-6
6
O
Onderh.overweg Napoleonsweg S
Jaarlijkse bijdrage
O
Fondsvorming Wijnaerden
Bijdrage vogelkijkhut
I
Totaal onttrekkingen
-54
-33
-1.454
54
-33 -9
9
-1.549
94
47
2.2.5 Investeringen (bedrag x 1.000) Investeringen
Begroting Realisatie
Restant
Projecten regionale samenwerking (overheveling GOML)
-2
-65
Vervanging gladheidsmaterieel; MIP2015
94
94
Vervanging gladheidsmaterieel; MIP2016
63
63
211
211
Realisatie fietspad Heldenseweg Neer
2.075
1.908
Bijdrage provincie
-658
-658
1.417
1.250
167
Beleidsplan openbare verlichting; MIP 2020
218
61
157
Beleidsplan openbare verlichting; MIP 2021
203
Gemeentelijk Verkeers Veiligheidsplan; MIP 2021
347
Beleidsplan openbare verlichting; MIP 2022
204
GVVP investeringen; MIP 2022
192
1
191
Aanv. verkeersmaatregelen Kindcentrum Leudal West
700
0
700
Reconstructie Maaslandstraat Horn
366
489
-123
Bijdrage Stg Wonen Zuid
-299
-303
4
67
186
-119
Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan 2020
197
197
Voorbereidingskrediet 2020-2021 diverse projecten
160
160
Infrastructurele projecten GVVP 2020 (uit MIP 2021)
189
143
46
Realisatie fietspad N280-N273 ontbr.schakel Horn
1.597
1.240
357
Bijdrage provincie
-608
-451
-157
Realisatie fietspad N280-N273 ontbr.schakel Horn
989
789
200
Verkeersmaatregelen HEG-KO
756
756
Reconstructie Vlasstraat
354
358
Bijdrage specifieke uitkering stimulering verkeersmaatr.
-54
-54
Reconstructie Vlasstraat
300
304
Reconstructie fietspad BA-HH en Koelenstraat HH
589
589
Beleidsplan openbare verlichting
Realisatie fietspad Heldenseweg Neer
Reconstructie Maaslandstraat Horn
Subsidie provincie
Afvoeren
63
167
167
203 42
305 204
-4
-4
-21
21 21
Reconstructie fietspad BA-HH en Koelenstraat HH
589
568
Reconstructie Haffmanstraat e.o.
350
350
Voorbereidingskrediet reconstr. diverse projecten
100
96
Infrastructurele werken, wegen; MIP 2022
123
-119
-4
21
4 123
Aanschaf bladkorven
25
22
3
Verharding toegangsweg buitenverblijf De Spar Haelen
24
24
Reconstructie Kinkhoven-Kruisstraat Neer
265
252
13
Reconstructie Molenweg/Maaslandweg Horn
400
3
397
Verharding Zandstraat Kelpen
51
51
Bijdrage derden
-26
-26
Verharding Zandstraat Kelpen
25
25
3
48
(bedrag x 1.000) Investeringen
Begroting Realisatie
Reconstructie Schoolstraat Grathem
220
Reconstructie Maasweg-Hanssum Neer
329
Subsidie provincie
-59
-59
Reconstructie Maasweg-Hanssum Neer
270
-59
329
Reconstructie parkeerterrein sportaccommodatie Haelen
255
110
145
Bereikbaarheid Zevenellen biobased Agri
350
70
280
Bijdrage provincie
-175
Bereikbaarheid Zevenellen biobased Agri
175
70
105
4.700
66
4.634
50
105
-55
-5
5
50
100
-50
Maasfront Hanssum
1.449
1.430
19
Bijdrage derden
-812
-812
Maasfront Hanssum
637
618
19
Herinrichting jachthaven Hanssum Neer
865
878
-13
Bijdrage derden
-865
-865
Realisatie N 280 west Onderzoekskosten fietspad spoorbrug Buggenum Bijdrage derden Onderzoekskosten fietspad spoorbrug Buggenum
Herinrichting jachthaven Hanssum Neer
7
Restant 213 329
-175
-13
-13 -8
150
158
-8
Aankoop transportbedrijf Huskens
440
441
-1
Opbrengst verkoop
-350
-350
Aankoop transportbedrijf Huskens
90
441
-351
Kwaliteitsimpuls routestructuren
159
76
83
57
Omvorming plantsoenen
48
Infrastructurele werken; groen MIP 2022
19
13
Ontwikkeling Maasfront
Infrastructurele werken; groen MIP 2021
Afvoeren
57 48
138
138
Vervanging gemeentebomen
91
48
43
Routing Jachthaven dorpskern Neer (RN)
75
57
18
Uitvoeringsprogramma Leisure Leudal
77
3
74
18
Uitvoeringsprogramma Leisure Leudal 2016
103
Rioleringswerkzaamheden Maasland Horn
180
205
-25
-25
Bijdrage Stg Wonen Zuid
-147
-172
25
25
33
33
Voorbereidingskrediet 2020-2021 diverse projecten
160
160
Diverse rioleringswerkzaamheden
134
129
5
5
Reconstructie Haffmanstraat e.o.
328
328
Uitvoering aanleg KRW berging Kelpen-Oler
340
332
8
8
Voorbereidingskrediet reconstructie diverse projecten
100
99
1
1
GRP 2022-2026-Vrijvervalriolen; MIP 2022
205
205
13
13
Rioleringswerkzaamheden Maasland Horn
GRP 2022-2026-Milieumaatregelen; Bijst.GRP
103
49
(bedrag x 1.000) Investeringen
Begroting Realisatie
Restant
GRP 2022-2026-BRP maatregelen; Bijst.GRP
376
Uitvoering werkzaamheden riolering Roggel
450
386
64
Reconstructie/vervanging diverse rioolgemalen
160
106
54
Reconstructie Kinkhoven-Kruisstraat Neer
295
295
Reconstructie parkeerterrein
255
255
Reconstructie Molenweg/Maaslandweg Horn
180
180
Reconstructie Schoolstraat Grathem
220
220
Reconstructie Maasweg-Hanssum Neer
270
270
GRP 2017-2020 drukriolering (raamkrediet 2018)
113
113
Aanschaf container KCA
33
Voorbereiding geluidsanering N 280
17
Bijdrage rijk
-17
Voorbereiding geluidsanering N 280
376
27
6
-17 -17
17 69
116
47
Rijksbijdrage
-116
-116 -69
69
Uitbreiding locatie Molenzicht met 4 woonwagens
520
407
113
Uitbreiding locatie Molenzicht met 4 standplaatsen
284
425
-141
Regeling ruimte voor ruimte (HE)
197
182
15
Bijdrage provincie
-40
Regeling ruimte voor ruimte (HE)
157
182
-25
1.327
1.281
46
-88
88 134
Centrumvisie Heythuysen Bijdrage provincie
1.327
1.193
Invoering startersleningen
1.375
1.375
Aflossingen leningen
-1.375
Totaal
21.454
69
-40
Centrumvisie Heythuysen
Invoering startersleningen
6
17
Project geluidsanering B-lijst woningen
Project geluidsanering B-lijst woningen
Afvoeren
-1.375 1.375
-1.375
12.909
8.545
173
50
2.2.6 Indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar Waarde Bron
Nieuwbouw woningen
aantal per 2021 1.000 woningen
5,9
ABF - Systeem Het aantal nieuwbouwwoningen, Woningvoorraa per 1.000 woningen. d
Huishoudelijk restafval
kg
2021
141
CBS
Hernieuwbare elektriciteit
%
2020
34,5
Rijkswaterstaat Hernieuwbare elektriciteit is Klimaatmonitor elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.
Banen
per 1.000 2021 inw 1564jr
670,5
LISA
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Vestigingen
per 1.000 2021 inw 1564jr
162,2
LISA
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Functiemenging
%
48,3
LISA
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
2021
Beschrijving
De hoeveelheid restafval per inwoner per jaar (kg)
2.2.7 Verbonden partijen ● Reinigingsdienst Maasland ● Grenspark Maas-Schwalm-Nette ● Samenwerking Midden-Limburg ● Keyport ● Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV ● Ijzeren Rijn ● Euregio Rijn-Maas-Noord ● Routebureau Midden-Limburg ● Nazorg Limburg ● Waterleidingmaatschappij ● Regionale Uitvoerings Dienst (RUD) Limburg-Noord
51
2.3 Voorzieningen Wat hebben we bereikt?
In februari 2020 is het accommodatiebeleid vastgesteld. Het accommodatiebeleid bevat voor de periode 2020 tot en met 2024 vooral ontwikkelopgaven die door gemeente en inwoners opgepakt worden. Ondanks het feit dat ons accommodatiebeleid recent is, blijkt het beleid geen pasklare oplossingen te bieden bij diverse complexe vraagstukken bij de gemeentelijke accommodaties. De problematiek voortkomend uit de verplichte sluiting als gevolg van de COVID-19 maatregelen in 2020-2021 had veel impact op gebruik en exploitatie van accommodaties. Aansluitend ontstond er in het voorjaar van 2022 een mondiale energiecrisis. De prijzen voor energie stegen voor accommodaties met gemiddeld 352% waardoor een aantal gemeentelijke accommodaties financiële ondersteuning nodig hadden. In december 2022 is besloten om gemeenschapshuizen, sportaccommodaties en sociaal-culturele accommodaties binnen de gemeente Leudal, die directe financiële problemen ervoeren door de stijgende energielasten in 2022 en daardoor in hun continuïteit en voortbestaan bedreigd werden, te compenseren in de vorm van een incidentele subsidie. Het Accommodatiebeleid wordt in 2023 doorontwikkeld indachtig de kaders van het beleid gericht op toekomstbestendige ontmoetingsplaatsen met een maatschappelijke functie (leefbaarheid).
Het welzijnsbeleid wordt jaarlijks geëvalueerd en waar van toepassing aangepast op specifieke behoeften binnen de Leudalse Samenleving. In 2022 vond naar aanleiding van de jaarlijkse evaluatie geen aanpassing plaats in het welzijnsbeleid.
De gemeente Leudal heeft de initiatieventafel (ook wel: intaketafel) geëvalueerd. Geconcludeerd is dat deze tafel door initiatiefnemers als zeer waardevol wordt ervaren. Er is snel, integraal en kosteloos advies over een eerste planidee. Hierdoor kan de initiatiefnemer zijn plan gericht uitwerken, worden tegenstrijdige adviezen voorkomen en biedt het voor de gemeente Leudal de kans om de eigen ambities of opgaven in het plan te verwerken of daarmee koppelkansen te creëren. De verbetervoorstellen voortkomende uit de evaluatie worden in 2023 geïmplementeerd.
De verbetervoorstellen zijn o.a. de initiatiefnemer licht - desgewenst - zelf zijn of haar initiatief toe, hierdoor kunnen -
gericht vragen worden gesteld en vindt een betere dialoog plaats over het initiatief; in principe gegarandeerd wekelijks overleg, door het organiseren van vervanging bij
-
afwezigheid van één of meer deelnemers; schriftelijke terugkoppeling, naast mondelinge terugkoppeling; warme overdracht tussen accountmanager of procesregisseur en behandelaar
of
vergunningverlening, hierdoor hoeft de initiatiefnemer niet telkens zijn of haar plan opnieuw toe te lichten en worden aandachtspunten en randvoorwaarden goed en integraal besproken.
In het accommodatiebeleid is als ontwikkelopgave met prioriteit de realisatie van een dorpshuis in Neeritter opgenomen. De gemeenteraad heeft een krediet geoormerkt van € 1.300.000, waarvan een bedrag van € 180.000 daadwerkelijk is gevoteerd als voorbereidingskrediet. Derhalve resteert een geoormerkt bedrag van € 1.120.000. Laatstgenoemd bedrag is door de gemeenteraad nog niet gevoteerd in het kader van het budgetrecht van de raad.
52
Wij hebben de werkgroep van het Dorpsoverleg Itter Laeftj de architect te vragen om het ontwerp te herzien, zodat het past binnen het resterende, geoormerkte bedrag van € 1.120.000. Bij het opstellen van deze jaarrekening wordt aan dit herziene ontwerp ‘flink geschetst’. De raadscommissie Sociaal is hierover geïnformeerd.
In 2021 is het evenementenbeleid vastgesteld. Dit beleid en de daarbij behorende subsidieregeling evenementen zijn in 2022 ingegaan. Voor 2022 is door de gemeenteraad besloten voor deze subsidieregeling geen subsidieplafond op te leggen.
Voorzieningen
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten
5.967
7.583
7.270
-313
Baten
-659
-1.028
-1.066
-38
Mutatie reserves
-429
-516
-269
247
4.879
6.039
5.935
-104
Resultaat
2.3.1 Onderwijshuisvesting
2.3.1.1 Passende huisvesting onderwijs Wat hebben we ervoor gedaan? We zorgen samen met de kindercentra en onderwijsorganisaties voor goede onderwijsvoorzieningen voor alle kinderen en jongeren, zodat iedereen naar vermogen aan onderwijs deelneemt en met een diploma (startkwalificatie) de school verlaat. Het bovenstaande betreft een effect op lange termijn en is een blijvend aandachtspunt in frequent overleg met schoolbesturen en het Samenwerkingsverband passend onderwijs. Het beleid met betrekking tot onderwijshuisvesting is vastgelegd in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Leudal. De hoofduitgangspunten in het accommodatiebeleid worden daarbij gevolgd.
De gemeente heeft een wettelijke taak met betrekking tot onderwijshuisvesting (nieuwbouw, renovatie, uitbreiding en constructiefouten). Om te zorgen dat we in gesprek komen en blijven met schoolbesturen over sluiting, uitbreiding en renovatie van scholen is het belangrijk om in overleg met de schoolbesturen te komen tot een integraal huisvestingsplan (IHP). In oktober 2022 is onder externe begeleiding gestart met het proces om te komen tot een gezamenlijke visie op onderwijshuisvesting en uiteindelijk een IHP. Vaststelling van het IHP wordt in december 2023 verwacht.
53
In 2021 en 2022 is de huisvesting van scholengemeenschap Ursula onderzocht. Onder begeleiding van een extern bureau, waarvan de inzet is betaald uit subsidie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, aan de gemeenteraad toegezegde onderzoeksrapportage voldoet niet aan de verwachtingen van het college en schoolbestuur SOML. Huisvesting van scholengemeenschap Ursula zal een onderdeel van het IHP vormen.
Uitgaande van een aflopende huurovereenkomst bij Pactum (voorheen Rubicon) is continuering en noodzakelijke uitbreiding van de Latasteschool onderzocht. Gebleken is dat continuering en uitbreiding van het huurcontract bij Pactum alsnog tot de mogelijkheid behoort. Deze optie wordt in 2023 uitgewerkt.
In oktober 2022 is basisschool St. Liduina in Kelpen-Oler overgenomen van schoolbestuur SPOLT door schoolbestuur AKKOORD!PO. Het betreft openbaar onderwijs. Door de gemeente Leudal is het samenwerkingsverband GOTPOO, een samenwerkingsverband van de gemeenten Beesel, Peel en Maas, Horst aan de Maas dat toezicht houdt op het bestuur van de Stichting Akkoord, verzocht om toetreding. Het samenwerkingsverband moet nog een besluit nemen op het verzoek.
In Heibloem is (voortgezet) speciaal onderwijs gevestigd door schoolbestuur Aloysius. Om te kunnen voorzien in noodzakelijke onderwijshuisvesting wordt tijdelijk gebruik gemaakt van accommodaties die gehuurd zijn van de eigenaar van het voormalige Widdonckterrein. In 2022 zijn diverse scenario's voor onderwijshuisvesting onderzocht. In het eerste kwartaal 2023 is hierover een besluit genomen door het college en de gemeenteraad wordt om krediet ad €1.225.000 gevraagd.
Wat heeft dat gekost?
Passende huisvesting onderwijs
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Onderwijshuisvesting
1.289
1.827
1.809
-18
Totale Lasten
1.289
1.827
1.809
-18
Onderwijshuisvesting
0
-300
-334
-34
Totale Baten
0
-300
-334
-34
Mutatie reserves
-80
-158
-55
103
1.209
1.369
1.419
50
Baten
Resultaat
54
Onderwijshuisvesting BO Bij bestemming resultaat jaarrekening 2020 is € 100.000 ter ondersteuning van de actuele
dossiers rondom onderwijshuisvesting aan dit budget toegevoegd. Het restant, afgerond € 30.000 is via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023. In 2022 is de Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs vastgesteld. Voor uitvoering van de verordening is in 2022 € 50.000 budget beschikbaar gesteld. In 2022 is geen beroep gedaan op een bijdrage uit deze verordening.
Onderwijshuisvesting SO Voor aanpassing van het binnenklimaat van de Latasteschool en De Ortolaan is in totaal
€ 300.000 subsidie ontvangen. Deze subsidie is volledig doorbetaald aan schoolbestuur Aloysius. Ten behoeve van tijdelijke onderwijshuisvesting van De Ortolaan zijn 2 paviljoens gehuurd. De
voor deze paviljoens verschuldigde energie- en bijkomende kosten ad € 34.000 zijn, evenals de volledige doorbelasting van deze kosten aan schoolbestuur Aloysius, niet geraamd. De financiële afrekening met betrekking tot de noodzakelijke aanpassingen moet nog worden afgerond. Het beschikbare budget van afgerond € 13.400 is daarom via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023.
Onderwijshuisvesting VO Voor deskundige begeleiding in het proces om te komen tot visievorming met betrekking tot onderwijshuisvesting is budget ad € 50.000 beschikbaar. Begeleiding is in oktober 2022 gestart. In 2022 zijn geen nota's ontvangen en uitgaven op dit budget geboekt. Het volledig budget is via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023.
2.3.1.2 Via onderwijs sporten Wat hebben we ervoor gedaan? Door het beschikbaar stellen van lokale gym- en sportzalen of sporthallen of door betaling van zaalhuur of klokurenvergoeding heeft de gemeente uitvoering gegeven aan haar wettelijke zorgplicht voor bewegingsonderwijs. Door groei van het aantal leerlingen in het speciaal (voortgezet) onderwijs moet door leerlingen van basisschool De Heihorst in Heibloem noodgedwongen tijdelijk gebruik gemaakt worden van een sporthal in Meijel. De verschuldigde zaalhuur wordt door de gemeente betaald. De kosten voor vervoer van leerlingen naar en van de sporthal in Meijel wordt eveneens door de gemeente betaald. De totale extra kosten bedragen circa € 31.000. Hiertoe is de Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs aangepast.
55
Wat heeft dat gekost?
Via onderwijs sporten
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Bewegingsonderwijs
70
106
103
-3
Totale Lasten
70
106
103
-3
Bewegingsonderwijs
0
0
0
0
Totale Baten
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
70
106
103
-3
Baten
Resultaat
2.3.2 Cultuur 2.3.2.1 Bijdrage cultuur aan gezondheid Wat hebben we ervoor gedaan? Kunst en Cultuur Eind 2022 is de nieuwe subsidieregeling Kunst en Cultuur ingegaan, gebaseerd op de speerpunten van het Kunst- en Cultuurbeleid. Cultuurgelden Wegens COVID-19 heeft de gemeente rijksmiddelen ontvangen voor de instandhouding van de lokale culturele basisinfrastructuur. In 2022 zijn deze middelen ingezet voor een steun- en herstelregeling voor de culturele sector. Hiermee is € 90.850 subsidie verstrekt aan zowel steun aan lokale culturele spelers als herstel van de sector door het ontwikkelen van nieuwe activiteiten.
56
Wat heeft dat gekost?
Bijdrage cultuur aan gezondheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Cultuuraccommodaties
688
1.143
1.148
5
Kunst en cultuur
412
267
280
13
Media
468
544
545
1
1.568
1.954
1.973
19
Cultuuraccommodaties
-33
-4
-4
0
Kunst en cultuur
-11
-11
-12
-1
Media
-95
-95
-95
0
Totale Baten
-139
-110
-111
-1
Mutatie reserves
-197
-223
-207
16
1.232
1.621
1.655
34
Totale Lasten Baten
Resultaat
Gemeenschapshuizen De procesbegeleiding met betrekking tot diverse gemeenschapshuizen is niet volledig afgerond in 2022. Het restant budget van afgerond € 15.750 is via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023.
2.3.2.2 Cultuur deelname Wat hebben we ervoor gedaan? Evenementen In 2021 is het evenementenbeleid vastgesteld. Dit beleid en de daarbij behorende subsidieregeling evenementen zijn in 2022 ingegaan. Voor 2022 is door de gemeenteraad besloten voor deze subsidieregeling geen subsidieplafond op te leggen. In totaal zijn er 48 evenementen gesubsidieerd, waaronder o.a. concerten, (sport)toernooien, koningsdag activiteiten, sinterklaasintochten, kermis activiteiten, straatspeeldag en zomercarnaval In 2022 heeft het wielerevenement ZLM plaats gevonden in Leudal. Dit evenement heeft gemeente Leudal goed op de kaart gezet als wielergemeente. Cultuur deelname De combinatiefunctionaris cultuur heeft in 2022 de deelname van jeugd aan kunstzinnige en culturele activiteiten bevorderd. Met het organiseren van verschillende activiteiten op scholen hebben jongeren kennis kunnen maken met kunst en cultuur.
57
Wat heeft dat gekost?
Cultuur deelname
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Cultuurondersteuning
139
318
211
-107
Burgerinitiatieven
50
121
88
-33
Totale Lasten
189
439
299
-140
Cultuurondersteuning
0
0
0
0
Burgerinitiatieven
0
-5
-5
0
Totale Baten
0
-5
-5
0
Mutatie reserves
0
0
100
100
189
434
394
-40
Baten
Resultaat
Cultuur overig Vanuit het Rijk zijn op diverse momenten middelen ontvangen voor cultuur. Hiervoor hebben we een speciale subsidieregeling opgesteld, deze loopt door tot en met 31-12-2023. Het restant van € 100.307 is via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023. Evenementensubsidie In 2022 is besloten een bedrag op te nemen van € 100.000 voor evenementensubsidies. Er waren minder aanvragen dan verwacht, hierdoor resteert een bedrag van € 29.864.
2.3.3 Sport
2.3.3.1 Bijdrage sport aan gezondheid Wat hebben we ervoor gedaan?
Vanaf 2020 ontvangen wij jaarlijks een uitvoeringsbudget voor het sportakkoord. Dit betreft minimaal € 20.000 per jaar. Via een kernteam wordt dit budget besteed aan sportieve evenementen die o.a. verenigingen en sportaanbieders organiseren. Laatste aanvragen zijn o.a. toegekend aan Judoclub Baexem, basisonderwijs SPOLT, Seniorenvereniging Roggel en DFO’20. Wegens corona is dit proces niet gelopen zoals gepland, aangezien verenigingen andere prioriteiten hadden. Daarom is besloten om een deel van het budget van het sportakkoord voor 2022 en 2023 in te zetten als subsidie de Brede Regeling Combinatiefuncties.
In 2022 is geen sportbeleid opgesteld. Coronamaatregelen en maatregelen die de gevolgen van corona compenseren hebben ambtelijk en bestuurlijk voorrang gevergd. Deze actie is doorgeschoven naar 2023.
58
Het behoeftenonderzoek binnenzwemwater heeft niet in 2022 plaatsgevonden. Coronamaatregelen en maatregelen die de gevolgen van corona compenseren hebben ambtelijk en bestuurlijk voorrang gevergd. Deze actie zal in 2023 plaats gaan vinden.
Wat heeft dat gekost?
Bijdrage sport aan gezondheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Sportbeleid
459
636
628
-8
Buitensport
1.406
1.652
1.431
-221
Binnensport
986
970
1.028
58
2.851
3.258
3.087
-171
Sportbeleid
-93
-215
-198
17
Buitensport
-256
-256
-254
2
Binnensport
-170
-141
-164
-23
Totale Baten
-519
-612
-616
-4
Mutatie reserves
-151
-135
-107
28
2.180
2.510
2.363
-147
Totale Lasten Baten
Resultaat
Zwembaden Er zijn middelen vrijgemaakt voor een onderzoek naar de toekomst van de zwembaden en een bijdrage in de aanpassing van douches en toiletten. In 2023 zal hier uitvoering aan worden gegeven. Een bedrag van € 28.000 is via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023. In december 2022 is specifieke uitkering ontvangen van € 44.665. De uitkering is bestemd voor het dekken van de exploitatietekorten van ijsbanen en zwembaden in Nederland als gevolg van COVID-19 maatregelen. Het betreft de exploitatietekorten voor de periode van 1 november tot en met 31 december 2021 en van 1 tot en met 31 januari 2022. Dit bedrag is als nog te betalen aan Laco opgenomen. Tennisbanen In 2022 waren € 57.000 minder lasten, o.a. als gevolg van raming afvoeren oude gravel voormalige tennisbanen ad € 62.000 bij Beach Sports Leudal. Dit is in 2022 niet uitgevoerd. Groene sportterreinen De kosten zijn in totaal € 41.000 lager dan geraamd, o.a. door lagere uitgaven bij uitbestede werkzaamheden.
59
2.3.4 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Dekkingsreserve BMV Roggel
S
Jaarlijkse toevoeging
T
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten Totaal toevoegingen
Begroting 2022
Realisatie 2022
40
40
Verschil 2022
247
-247
40
287
-247
O
Dekkingsreserves
S
Afschrijvingen
-402
-402
O
Revolverend duurzaamheidsfonds
S
Afschrijvingen
-5
-5
O
Kapitaalverstrekking gemeenschapshuizen
S
Aflossingen
-27
-27
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-123
-123
Totaal onttrekkingen
-556
-556
2.3.5 Investeringen (bedrag x 1.000) Investeringen
Begroting Realisatie
Kindcentrum Leudal West
Restant
9.870
699
9.171
Kindcentrum Leudal West: aankoop locatie
410
403
7
Park Leudal Oost: voorbereidingskrediet
100
82
18
Raamkrediet investeringen buitensport
23
Vervanging gymtoestellen
99
83
16
LED-verlichting voetbalvelden en evenemententerrein Roggel
152
119
32
Nieuwe voetbalaccommodatie Kelpen-Oler
5.451
5.283
168
Sportpark Maasveld Neer: realisatie
1.000
384
616
Sportpark Maasveld Neer: wieleromgeving
1.570
Afvoeren
23
820
-750 LED-verlichting RKVB Baexem
62
62
LED-verlichting KSV Horn
66
66
LED-verlichting TC Baexem
39
39
Voorbereidingskrediet Dorpshuis Neeritter
180
33
147
18.272
7.086
11.186
0
2.3.6 Indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar Waarde Bron
Beschrijving
Niet-sporters
%
2020
Het percentage inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners.
53
RIVM Zorgatlas
60
2.4 Samenleving Wat hebben we bereikt? We hebben de afgelopen jaren hard gewerkt om de transformatie van het sociaal domein vorm en inhoud te geven. Aan de hand van de succesfactoren en knelpunten van het huidige beleid, bouwen we steeds aan een langdurige innovatie in het sociaal domein. Samenwerking Midden- Limburg West Het afgelopen jaar is geïnvesteerd in de samenwerking tussen de gemeente Leudal, Nederweert en Weert (Midden- Limburg West) en in de samenwerking met de gemeenten Midden- Limburg Oost en Noord- Limburg. In Midden- Limburg heeft een meer planmatige aanpak plaatsgevonden op de sturing op samenhang, resultaten en nieuwe ontwikkelingen. In 2021 is een regionaal Programmaplan sociaal domein opgesteld. Met dit plan zijn de regionale activiteiten Wmo en Jeugdhulp voor de komende jaren bepaald. Het afgelopen jaar hebben de ambtelijke en bestuurlijke overleggen over de regionale samenwerking geleid tot het voornemen om in 2023 een bestuursopdracht vast te stellen over een verkenning van de samenwerking gericht op bedrijfsvoering tussen de Midden- Limburgse gemeenten. Verder zijn de activiteiten gericht op het inrichten van een dashboard sociaal domein en harmonisatie ICT.