Getekend Raadsvoorstel Begroting 2026

Gemeente

leudal

Raadsvoorstel Openbare Raadsvergadering Datum

4 november 2025

0nderwerp

Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 drs. H. van Helden MBA

Portefeuillehouder(s)

Agendapunt

1. Onderwerp Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

2. Inleiding Aanleiding Het college van burgemeester en wethouders biedt de raad de begroting aan. De programmabegroting is één van de vaste onderdelen van de jaarlijkse Planning & Control-cyclus. Hiermee legt het college de beleidsmatige plannen voor het komende begrotingsjaar ter vaststelling voor aan de raad. De raad stelt met het vaststellen van de begroting de voor de uitvoering benodigde middelen ter beschikking aan het college.

3. Voorstel aan de Raad 1.

2. 3.

4. 5.

De programmabegroting 2026 (incl. bijlagen) vaststellen en kennis te nemen van de meerjarenraming 2027-2029 De kredieten van het Meerjarig Investering Programma (MIP) 2026-2029 voor de jaarschijf 2026 de bedragen met votering "Ja" met een totaalbedrag van€ 7.234.015 te voteren De meerjarenplanning van de grondexploitaties vaststellen De bedragen onder mutaties 81 t/m 821 en Kl t/m K25 te accorderen. De financiële mutaties voortvloeiend uit de voorgaande beslispunten middels een begrotingswijziging te verwerken.

4. Argumenten 1. De raad stelt jaarlijks de begroting van het daaropvolgend jaar vast en neemt kennis van de meerjarenraming van de drie jaar daaropvolgend. Het budgetrecht van de raad houdt in dat het college in principe alleen uitgaven kan doen en verplichtingen kan aangaan na toestemming ofwel autorisatie van de raad. Met het vaststellen van de gemeentelijke begroting geeft de raad het college deze toestemming.

2. Meeriarenplanning grondexploitaties De raad stelt de meerjarenplanning van de grondexploitaties vast. In de paragraaf grondbeleid wordt ingegaan op de voortgang van de grondexploitaties. Enerzijds wordt toegelicht wat in de loop van de komende jaren gerealiseerd wordt en anderzijds vindt er een bijstelling plaats van de (financiële en niet financiële) planning van de exploitatie. Aan de raad zal worden verzocht de impliciet bijgestelde meerjarenplanning vast te stellen. In paragraaf 3.7 van de programmabegroting is dit opgenomen.

3. Meeriarig investeringsplan (MIP) In hoofdstuk 4.3 is het MIP geactualiseerd voor de jaren 2026-2029. De kredieten voor 2026 met votering "Ja" worden bij de vaststelling van deze begroting door de raad gevoteerd. Het totaal van deze kredieten bedraagt€ 7 .534.000. Voor de votering van kredieten met votering "Nee" volgt nog een separaat raadsvoorstel.

Datum

4 november 2025 Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 2 van 9

Betreft Pagina

Gemeente

leudal

4. In de begroting 2026- 2029 zijn alle financiële ontwikkelingen verwerkt, die als PM post waren opgenomen in de Kaderbrief. Deze mutaties worden hierna genoemd en zijn tevens toegevoegd in de financiële de financiële hoofdlijn in de begroting onder de mutaties Kl tot en met K25. Daarnaast zijn er nog autonome ontwikkelingen, correcties en collegebesluiten verwerkt onder de mutaties B1 t/m B21.

7

K1

7

K2

7

K3

6

K4

6

K5

6

K6

6

K7

6

K8

6

K9

4

K10

4

K11

9

K12

8

K13

9

K14

5

K15

6

K16

5

K17

5

K18

7

K19

2

K20

1

K21

1

K22

1

K23

1

K24

1

K25

Participatie (MOB) Schu I dhul pverle ni ng Zorgboulevard Verdieping accommodatiebeleid Verbetering groeiplaatsen bomen Opstellen sportbeleid Cultureel erfgoed Kunst- en cultuurbeleid Bibliotheekbeleid: Voorlezen Thuis Regiodeal Midden Limburg Cofinanciering actieplan BIZ Ittervoort NOVEX De Peel RUD omzetting naar robuuste omgevingsdienst Vervallen oude RUD bijdragen Woningbouwontwikkeling Beeklaan Roggel Voorbereidingswerkzaamheden SG Ursula Bezoekerscentrum Haelen Onderwijsachterstanden be leid Voortzetting taalstimulering Formatie - Beleidsmedewerker inburgering Inzet dekking reserve ontheemden Oekraïne Formatie - Beleidsmedewerker preventie Formatie - Jurist vastgoed Te rugve rd ieneffect Ziektebudget inhuur Stelpost Loon/prijs CAO 2025-2027 Dekking inzet stelpost CAO 2026-2027 Stelpost CAO toekomstig

s s s s

0

0

0

0

0

0

0

0

425

150

0

0

0

0

0

0

100

30 25

25

s s s

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

I

50

50

0

0

s s s

30

30

30

30

1.481

2.050

2.171

2.291

-370

-403

-403

-403

I

0

s

0

0

0

0

35

35

0

0

37

37

0

0

102

105

105

0

-102

-105

-105

I

116

120

s s s s s s s

144

149

0

s

149

149

-100

-100

200

200

200

200

-385

485

751

2.089

1.058

1.814

1.814

1.814

-723

-723

-723

-723

925

2.299

3.491

Kl Participatie MOB Deze PM post uit de Kaderbrief is niet meegenomen in de begroting en volgt via een separaat voorstel. K2 Schuldhulpverlening Deze PM post uit de Kaderbrief heeft vooralsnog geen financiële consequenties. K3 Zorgboulevard In 2025 gaan we met de 14 samenwerkingspartners de mogelijkheden voor de ontwikkeling van de zorgboulevard verder verkennen. Concreet kijken we naar de manier waarop we de samenwerking vorm willen geven en welke locaties potentieel geschikt zijn voor de huisvesting van de zorgboulevard. Met ingang van 2026 verwachten we kosten te maken voor de ontwikkeling en/of huur van een locatie voor de zorgboulevard. Er is een ingroei in 2026 en 2027. Vanaf 2028 moet dit kostendekkend zijn.

Datum Betreft Pagina

4 november 2025 Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 3 van 9

Gemeente

leudal

K4 Verdieping accommodatiebeleid Deze PM post uit de Kaderbrief is niet meegenomen in de begroting en volgt via een separaat voorstel in de raadsvergadering van 11 november 2025. K5 Verbeteren groeiplaatsen bomen Geen wijzigingen t.o.v. de kaderbrief. K6 Opstellen sportbeleid Geen wijzigingen t.o.v. de kaderbrief. K7 Cultureel erfgoed Op het gebied van cultureel erfgoed gaan we in 2026 aan de slag met het actualiseren van ons erfgoedbeleid. Een belangrijk onderdeel van ons cultureel erfgoed zijn de gebouwde monumenten. Voor cultureel erfgoed is voor de jaren 2026 en 2027 incidenteel€ 25.000 nodig. K8 Kunst- en cultuurbeleid Deze PM post uit de kaderbrief heeft vooralsnog geen financiële consequenties. K9 Bibliotheekbeleid: Voorlezen Thuis In het opgestelde bibliotheekbeleid wordt onder andere gefocust op het verbeteren van de basisvaardigheden van onze inwoners. Hierbij wordt ingezet op zowel leesvaardigheden, taalbeheersing als leesmotivatie. Dit komt samen in het project Voorlezen thuis. Het project Voorlezen thuis is een van de acties die ingezet worden om de basisvaardigheden van zowel kinderen als hun ouders te verbeteren. Omdat het project is opgenomen in het bibliotheekbeleid, is het niet meer apart opgenomen in de programmabegroting. KlO Regiodeal Midden-Limburg De bedragen zijn ten opzichte van de kaderbrief gewijzigd.

In de kaderbrief was structureel€ 32.000 voorzien, echter is dit bedrag niet nodig en daarvoor bijgesteld naar€ 0. Kll Cofinanciering actieplan BIZ Ittervoort Voor de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Ittervoort wordt gezamenlijk gewerkt aan een publiek-privaat Actieplan. Hiermee wordt onder andere aandacht besteed aan de drie uitgangspunten van een bedrijveninvesteringszone, namelijk schoon, heel en veilig. Voor de BIZ Ittervoort wordt aanvullend aandacht besteed aan het thema vergroening / Duurzaamheid (naast economie één van de andere rode draden in de Zomernota). Voor 2026 en 2027 is€ 50.000 nodig. K12 NOVEX De Peel Geen wijzigingen t.o.v. de kaderbrief. K13 RUD omzetting naar robuuste omgevingsdienst Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) wordt van een netwerkorganisatie omgezet naar een robuuste Omgevingsdienst. Het doel is, dat deze Omgevingsdienst 1 april 2026 is ingericht. In drie fases wordt hieraan gewerkt: 1. Richten (2025); vormen en vaststellen van een bedrijfsplan 2.

Inrichten (2025 / 2026); vormen van de gemeenschappelijke regeling en inrichten van de organisatie door uitvoering te geven aan het bedrijfsplan;

Datum Betreft Pagina

4 november 2025 Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 4 van 9

Gemeente

leudal

3.

Verrichten (2026 e.v.); uitvoeren van het regionaal uitvoeringsprogramma voor de deelnemende gemeenten. De RUD heeft een vroege conceptbegroting aangeleverd en deze bedragen zijn verwerkt in de begroting 2026-2029. Dit betekent een forse stijging van de bijdrage. Tegelijkertijd vervallen oude RUD bijdragen en gaan taken over naar de RUD waardoor onze huidige lasten dalen. K14 Woningbouwontwikkeling Beeklaan Roggel Deze PM post wordt gedekt uit de reserve grondexploitatie en heeft geen effect op de begroting van de gemeente. K15 Voorbereidingswerkzaamheden nieuwbouw SG St. Ursula Voor deze PM post is reeds een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld en zijn geen aanvullende lasten voorzien. K16 Bezoekerscentrum Haelen De bedragen zijn ten opzichte van de kaderbrief gewijzigd. In de kaderbrief was incidenteel € 250.000 voorzien. Deze kosten worden opgevangen binnen de begroting. Hierdoor is het bedrag niet nodig en daarvoor bijgesteld naar€ 0. Kl 7 Onderwijsachterstandenbeleid Deze kadernotapost is in deze begroting incidenteel meegenomen voor 2026 en 2027 in plaats van structureel. K18 Voortzetting Taalstimulering Deze kadernotapost is in deze begroting incidenteel meegenomen voor 2026 en 2027 in plaats van structureel. K19 Beleidsmedewerker inburgering CAO gemeenten 2025-2027 verwerkt en voor drie jaar in plaats van vier jaar.

K20 Beleidsmedewerker preventie CAO gemeenten 2025-2027 verwerkt, verder geen wijzigingen t.o.v. de kaderbrief. K21 Jurist CAO gemeenten 2025-2027 verwerkt. Vanaf 2028 is een stelpost opgenomen van jaarlijks €100.000 als terugverdieneffect. K22 Ziektebudget inhuur Geen wijzigingen t.o.v. de kaderbrief. K23 Stelpost Loon/prijs De stelpost loon-, en prijscompensatie is bedoeld voor het opvangen van indexeringen die niet binnen het bestaande budget gedekt worden. In het verleden werden hiervoor historische gegevens gebruikt om de hoogte van de stelpost te bepalen. Vanaf de begroting 2026 hanteren we een viertal verschillende indexeringen voor het bepalen van de hoogste van de stelpost (voor detailinformatie zie hoofdstuk 3.2.6 "Indexering" in deze begroting). Aan de hand hiervan is de stelpost bepaald voor de komende jaren. Ook met stijging in de kosten van de Gemeenschappelijke regelingen is rekening gehouden zodat dit niet meer ten laste van het begrotingssaldo komt. Zo is er een realistischer beeld op autonome

Datum Betreft Pagina

4 november 2025 Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 5 van 9

Gemeente

leudal

ontwikkelingen. Door het hanteren van de stelpost voorkomen we "lucht" in de gemeentelijke begroting en kijken we kritisch naar de inzet van de bestaande budgetten. K24 CAO 2025-2027 De bedragen zijn gewijzigd ten opzicht van de kadernota. Per saldo is er een positief effect t.o.v. de kaderbrief van € 565.000 in 2026 en € 34.000 in 2027 en verder. K25 Stelpost CAO Voor de periode 2025-2027 is een eindresultaat voor de CAO Gemeenten bereikt. Momenteel begroten we alleen voor het nieuwe begrotingsjaar een CAO percentage. Aangezien de CAO jaarlijks terugkomt, nemen we vanaf 2027 structureel een CAO stijging mee in de (meerjaren-) begroting. De hoogte van het bedrag wordt jaarlijks bij de begroting bepaald op basis van de loonvoet sector overheid.

Datum

4 november 2025 Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 6 van 9

Betreft Pagina

Gemeente

669

725

-298

-2 .838

-935

-1.068

-698

Resultaat le raadsrapportage 2025

134

259

208

-1.892

Bijstellingen kaderbrief 2026- 2029 *)

1.846

1.691

1.580

1.677

Saldo primaire begroting 2026 - 2029 (obv kaderbrief

-189

1.740

422

-1.211

Bijstellingen kaderbrief 2026- 2029 PM posten

407

3.253

4.608

7.161

s s s s s s s s s s

-4.189

-3.643

-1.857

-2.279

83 -500

85 -200

88 -100

90 -100

568

760

974

-408

-408

-408

-408

-125

-125

-125

-125

-34

-35

-49

-339

s s s

Primaire begroting 2025-2028 Bijstellingen raadsbesluiten t/m juli 2025

Me icircu la ire

1

Bl

1

B2

Bijstelling rente schatkistbankieren

1

B3

Rente op te nemen geldleningen

1

B4

Toevoeging meicirculaire egalisatiereserve

Dividend Enexis/BNG OZB woningen correctie standaard tarief

1

BS

OZB woningen correctie indexatie OZB niet-woningen correctie standaard tarief OZB niet-woningen correctie indexatie Correctie Woo jaarschijf 2027-2029

1

B6

1

B7

1

B8

1

B9

Bijstelling DMJOP jaarschijf 2029

B10

Resultaatbestemming 2024 reservering 2026 naar 2027

Centraal opleidingsplan (20% verhoging) Formatie buitendienst

-317

-317

-165

-190

-340

-161

-161

-161

110

110

110

72

74

74

Verlenging straatcoaches Beleidsplan gladheidsbestrijding

3

B13

Onderhoud bermen en sloten (nieuwe aanbesteding) Inzet stelpost

110 74 -114

2.093

Maaien gazons (nieuwe aanbesteding)

B11 B12

B14

-317

-28

306

s s s s s

2

-298

-317

Correctie Woo Jaarschijf 2029

3

4

leudal

-2.093

135

135

0

0

229

229

229

229

166

166

166

166

-68

-68

-68

-68

168

168

168

168

360 -360

Bestedingsgelden SOK regiodeal

I

219

-78

Reserve regiodeal

I

-219

78

Correctie opbrengsten rioolheffing

Div

B18

Div

B19

Correctie kostenverdeelstaat

s s s s s s s

Div

B20 B21

Bijstelling Meerjarig investeringsplan 2026-2029

I/5

0

109

160

366

Mutaties< 25.000

I/5

209

212

272

-250

8

B15

8

B16

Kostendekkend heid afva !stoffen heffing

8

B17

Correctie CDOKE Begrotingssubsidies Inzet stelpost Vrijval subsidies

Div

-17

-101

-19

-180

-1.020

-989

-1.150

-1.317

301

301

301

301

184

184

184

184

-184

-184

-184

-184

-27

-27

-27

-27

191

191

191

191

B1 Meicirculaire Op woensdag 28 mei jl. is de Meicirculaire van het gemeentefonds gepubliceerd. De Meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid. De Meicirculaire 2025 is in de raadsvergadering van 30 september 2025 behandeld en wordt bij de begroting 2026-2029 meegenomen. De Meicirculaire laat een positief effect zien voor alle begrotingsjaren.

Datum Betreft Pagina

4 november 2025 Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 7 van 9

Gemeente

leudal

B2 Bijstelling rente schatkistbankieren Gemeenten zijn verplicht het overtollige geld op de rekening aan te houden in de schatkist van het ministerie van financiën. Hierover ontvangt de gemeente rente. De rente is voor de begroting 2026 herberekend op basis van de huidige rentestand. B3 Rente op te nemen geldleningen Om de toekomstige investeringen die de gemeente heeft opgenomen in het MIP te kunnen uitvoeren is geld nodig. Op basis van het MIP zijn de fictieve rentelasten berekend op basis van het omslagpercentage (verplichting BBV) voor de begroting 2026-2029. B4 Dividend Enexis/BNG De gemeente heeft aandelen in Enexis en de Bank Nederlandse Gemeenten. Elk jaar ontvangt de gemeente hierdoor dividend, een deel van de winst. De bedragen zijn aangepast op basis van de laatste gegevens. BS Correcties Onroerend Zaak Belasting De OZB opbrengsten worden jaarlijks genormaliseerd en geïndexeerd aan de hand van nieuwe Meicirculaire. Deze berekening heeft een positief effect op de opbrengsten van de OZB. Tevens zijn voor het nieuwe jaar in de begroting (2029) de juiste bedragen technisch gecorrigeerd. B6 Correcties Wet open overheid Tot en met 2026 ontvangt de gemeente incidenteel geld voor de implementatie van de Woo. In de meerjarenbegroting was dit budget structureel opgenomen. Dit is gecorrigeerd vanaf 2027.

B7 Centraal opleidingsplan Door de vele grote wijzigingen binnen gemeenteland zijn aanvullende cursussen en opleidingen nodig. Daarnaast stijgen de kosten van opleidingen en cursussen. Hierdoor is een structurele verhoging van het opleidingsbudget nodig om de kennis en vaardigheden van de medewerkers op peil te blijven houden. Daarnaast biedt het aanbieden van opleidingen binding met de medewerkers wat het verloop van personeel en bijkomende kosten verlaagd. BS Formatie buitendienst In de raadsvergadering van 30 september 2025 is het voorstel "Optimaliseren capaciteit buitendienst" behandeld. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn doorvertaald in de begroting 2026-2029. B9 Bijstelling DMJOP jaarschijf 2029 De jaarschijf 2029 van het DMJOP is technisch verwerkt in de begroting 2026-2029. BlO Resultaatbestemming 2024 reservering van 2026 naar 2027 Bij de resultaatbepaling van de jaarrekening 2024 is een deel van het resultaat gereserveerd voor de voorziene korting van de inkomsten uit het gemeentefonds in 2026. Gezien de extra inkomsten vanuit de meicirculaire in 2025 en het positieve begrotingssaldo in 2026 wordt deze reservering doorgeschoven naar 2027. Bl 1 Verlenging straatcoaches Naar aanleiding van de evaluatie van de pilot straatcoaches heeft het college besloten de opdracht te verlengen voor de jaren 2026 en 2027 waarin we blijven evalueren.

De raad is op 15 juli middels een raadinformatiebrief hierover geïnformeerd.

Datum Betreft Pagina

4 november 2025 Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 8 van 9

Gemeente

leudal

B12 Beleidsplan gladheidsbestrijding In de raadsvergadering van 30 september 2025 is het voorstel "Beleidsplan Gladheidsbestrijding Gemeente Leudal" behandeld. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn door vertaald in de begroting 2026-2029. B13 Aanbesteding Groen onderhoud In 2025 heeft een nieuwe Europese aanbesteding onderhoud groen plaatsgevonden. De kosten die uit deze aanbesteding komen zijn toegenomen ten opzichte van het vorige onderhoudscontract. Deze autonome ontwikkeling is verwerkt in de begroting 2026-2029. Voor het deel dat indexering betreft, zijn de stijgende kosten gecompenseerd uit de stelpost loon/prijs. B14 Bestedingsgelden SOK regiodeal De geraamde onttrekkingen van de bestedingsgelden zijn gewijzigd. De totale kosten die gedekt zijn uit de reserve zijn gelijk gebleven, maar de bedragen per jaar van de onttrekkingen uit de reserve verschoven. Dit is technisch verwerkt in de begroting 2026-2029. B15 Correctie opbrengsten rioolheffing De ontvangsten (en de mutatie in de voorziening) van de rioolheffing is aangepast op basis van de laatste cijfers van de BsGW. Het tarief voor de burger veranderd niet maar de aantallen wel. Hierdoor wijzigen de opbrengsten, dit is verwerkt in de begroting 2026-2029. B16 Afvalstoffenheffing De inkomsten van de afvalstoffenheffing zijn aangepast aan de lasten.

De lasten zijn gestegen door de nieuwe verdeelsleutel in de begroting 2026-2029 van RD Maasland (raad juli 2025). Daarnaast heeft de € 60 compensatie, die inwoners in 2024 en 2025 eenmalig hebben ontvangen via de afvalstoffenheffing (de juridisch eenvoudigste manier), tijdelijk voor een verlaging inkomsten afvalstoffenheffing geleid. De inkomsten voor de afvalstoffenheffing zijn in de begroting 2026-2029 hiervoor gecorrigeerd. Bl 7 Correctie budget CDOKE Gemeenten ontvangen inkomsten van het rijk voor de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Deze regeling stond structureel in de begroting. Aangezien dit tijdelijke gelden bevat zijn deze gecorrigeerd in de begroting 2026-2029. B18 Wiizigingen Begrotingssubsidies De bedragen van de begrotingssubsidies zijn gewijzigd voor 2026 (zie de bijlage lijst van begrotingssubsidies voor een gedetailleerd overzicht). Per saldo heeft dit een positief effect op de begroting 2026-2029. Bl 9 Correctie kostenverdeelstaat 2026 In de kostenverdeelstaat belast de gemeente de directe kosten van overhead door naar de juiste taakvelden. Dit is een technische handeling die geen saldo heeft. De kostenverdeelstaat is in 2026 opnieuw opgezet en gecorrigeerd in de begroting 2026-2029.

B20 Meerjarig investeringsplan 2026-2029 Dit is de bijstelling van het totale resultaat van het MIP op de begroting 2026-2029. voor details zie hoofdstuk 4.3 in deze begroting.

5. De financiële mutaties worden technisch verwerkt middels een begrotingswijziging.

Datum Betreft Pagina

4 november 2025 Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 9 van 9

Gemeente

leudal

5. Risico's De begroting 2026-2029 is voor de jaren 2028 en 2029 niet sluitend. Hierdoor is er een opgave om voor deze jaren en verder de begroting in de komende jaren sluitend te maken. De verdere risico's staan benoemd in de risicobeheermatrix in hoofdstuk 5.1 van de begroting.

6. Juridische context De begroting is opgesteld conform de vereiste zoals opgenomen in de artikelen 7 tot en met 23 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Tot slot dient de gemeente de begroting vóór 15 november aan te bieden bij de provincie.

7. Financiële toelichting De financiële gevolgen staan in detail uitgewerkt in de bijlage Begroting 2026-2029

8. Communicatie Nadat de begroting in november wordt vastgesteld door de gemeenteraad publiceren we de begroting in één oogopslag in HALLO Magazine.

9. Vervolg De begroting dient vóór 15 november aangeboden te worden bij de provincie.

10. Bijlagen Bijlage(n) 1. Begroting 2026-2029

Heythuysen, 16 september 2025 BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN LEUD