Fractie Linssen

Dames en heren, collega-raadsleden en mensen thuis voor de buis. Mag ik op de eerste plaats mijn dank uitspreken aan iedereen die mee heeft gewerkt aan het opstellen van deze begroting. Dat dit een enorme klus is, is een understatement en dat dit ook nog geproduceerd wordt in een periode waarin ook de raadsleden vakantie vieren is een extra compliment waard. Vaak wordt de begroting erg cijfermatig bekeken, enerzijds logisch omdat bijna overal een prijskaartje aanhangt, maar anderzijds gaat de begroting toch ook vooral over beleid en de uitvoering daarvan. Wat vooral opvalt, is dat er veel plannen gemaakt worden waarvan de uitvoering vaak lang op zich laat wachten. Bijvoorbeeld: Uit de jaarrekening van 2020 is een bedrag van 1, 1 miljoen gereserveerd voor de economische investeringsagenda. Nu 2 ½ jaar later is daar nog niets aan uitgegeven. Vraag aan de wethouder: Is er voor dit geld geen bestemming? Ongeveer 2 jaar geleden is er een motie aangenomen om te komen tot een eigen energiebedrijf om de wegvallende inkomsten van de Essent-gelden te compenseren. Het plan daarvoor was 1 ½ jaar geleden al in een gevorderd stadium. Nu lezen we dat we de komende jaren gaan kijken welke vorm van energiegemeenschap het beste bij Leudal past.

Alle partijen hebben in 2022 uitgesproken dat er vaart gemaakt moet worden met de verduurzaming van de gemeenschapsaccommodaties omdat verenigingen en stichtingen de energielasten niet meer konden betalen. In deze begroting lezen we dat het plan om te komen tot verduurzaming in 2024 wordt opgepakt. Op uitvoering is nog geen enkel zicht. Het voormalige gemeentehuis in Haelen ligt al 12 jaar leeg en is 1 ½ jaar geleden gegund aan een projectontwikkelaar, het enige wat er toch nu toe is veranderd is meer planken tegen de ramen. Vraag aan de wethouder: Wanneer gaat daar er iets gebeuren? Dit zijn maar enkele van vele voorbeelden. Woningbouw en het gebrek aan woningen is op dit moment landelijk en ook in Leudal een groot probleem. Hoge bouwkosten, oplopende rente, hoge energielasten, grote onzekerheid door diverse oorlogen, regelgeving enzovoort. Dit alles maakt dat het heel moeilijk is om aan de vraag te voldoen. Ik heb daarom samen met de fractie Ronduit Open een amendement ingediend om de woningbouw in Leudal mogelijk vlot te trekken.

Ik heb het vorig jaar aandacht gevraagd voor het bouwen in de kleine dorpen om ook daar mensen uit eigen dorp de kans te geven er te blijven wonen en een doorstroming van senioren opgang te krijgen. Helaas moet ik constateren dat het college nu bijvoorbeeld in Nunhem afspraken gaat maken met de woningcorporatie, om op de enige plek die er op dit moment is, te komen tot woningbouw. Dit zal in de praktijk betekenen dat niet de door mij genoemde mensen in aanmerking komen, maar mensen die van ver of heel ver komen en waarschijnlijk niet voor de gewenste versterking van de leefbaarheid in een klein dorp gaan zorgen. We hebben het de laatste jaren heel vaak gehad over afval en de manier waarop dit ingezameld moet worden. In juli heeft een meerderheid van de Raad besloten om het PMD op een andere manier in te gaan zamelen dan in april 2021 besloten. Ik wil toch even teruggaan naar hoe we tot dit besluit gekomen zijn en hoe het college met de raad en de mening van burgers is omgegaan. Graag straks een reactie van de fracties of ze dit de juiste manier vinden waarop we met elkaar om zouden moeten gaan. In juli 2022 is er een raadsbrede uitspraak dat inzichtelijk gemaakt moet worden hoe de kostenverdeling van de afwijkende ophaalsystemen is en hoe we dat kunnen verrekenen met onze partners bij Maasland. De wethouder legt dit zonder bericht naast zich neer.

Er wordt een enquête gehouden onder de inwoners. De wethouder legt die naast zich neer. Er wordt een raadsvoorstel voorgelegd met een analyse van het PMD. Dat er nog een andere analyse was met betere resultaten wordt buiten het raadsvoorstel gelaten. De wethouder zegt in de raadsvergadering dat Nedvang heeft aangekondigd dat Leudal binnenkort aan de beurt is voor een controle. Deze aankondiging is niks meer dan een algemene flyer van Nedvang aan alle gemeenten dat er strenger gecontroleerd gaat worden. Dit is de flyer. De naam Leudal staat er helemaal niet in. Gewoon bangmakerij. Ook doet Nedvang diverse aanbevelingen hoe de kwaliteit van het PMD verbeterd kan worden. Ook aanbevelingen die heel goed inpasbaar zijn in het huidige systeem van Leudal en dus recht hadden gedaan aan het raadsbesluit van april 2021. Ook deze aanbevelingen legt de wethouder naast zich neer. Dan nog de petitie. Ruim 1700 mensen tekenen de petitie die wordt aangeboden aan de wethouder. Ook deze petitie legt de wethouder naast zich neer. Dat ik niet blij ben met deze gang van zaken is duidelijk en daarom heb ik samen met de fractie Rond uit Open een motie ingediend. Sinds de invoering van het nieuwe afvalinzamelingsbeleid wordt de restafvalcontainer nog maar 1 keer per 4 weken opgehaald.

Dit is voor mensen met kinderen in de luierleeftijd zowel qua capaciteit als uit hygiënisch oogpunt erg weinig en de ouders worden dan ook door deze wijziging op kosten gejaagd. Ik heb een amendement ingediend om de ouders tegemoet te komen. De gemeenschapshuizen gaan de omgebouwd worden naar ontmoetingsplekken.

Het college gaat een definitie opstellen wat een ontmoetingsplek is en dit doovertalen naar de huidige gemeenschapshuizen. Ook worden er twee enquêtes gehouden. Tot mijn verbazing moet ik dan lezen dat de bibliotheek in de nieuwe school in Ittervoort gezien wordt als een ontmoetingsplek. Dus al voor dat de definitie is vastgesteld en al voor dat de resultaten van de enquêtes binnen zijn. Het lijkt er dan ook op dat ook deze enquêtes meer voor de vorm zijn en om de indruk te wekken dat burgers inspraak hebben dan dat er daadwerkelijk iets mee gedaan gaat worden. Ik vind dit een zeer zorgelijke ontwikkeling over een onderwerp dat cruciaal is voor de leefbaarheid in de dorpen. De investeringen die de komende jaren gedaan gaan worden in het onderwijs zijn enorm. Eerste schattingen voor Ursula en het Integraal Huisvesting Plan lopen op tussen de 50 en 65 miljoen. Het IKC in Ittervoort 11 miljoen. Daar komt waarschijnlijk bouw/verbouw van de Heisterkes nog bij. Van het grootste belang is dat de kostenramingen realistisch zijn. Bij dit soort bedragen kunnen we ons absoluut niet permitteren om op een trein terecht te komen die niet meer te stoppen is terwijl de kosten uit de hand lopen. Wat vooral opvalt dat in de cijfers alleen de afschrijvingskosten vermeld worden en de rente buiten beschouwing wordt gelaten, terwijl dit bij de huidige rentestand het grootste bedrag is.

De Raad moet wel de juiste cijfers krijgen om goede afwegingen te kunnen maken. We moeten constateren dat de vergoeding die Leudal krijgt voor het voortgezet onderwijs bij lange na niet genoeg is om de kosten te dekken van een nieuwe school en dit dus de burger van Leudal direct in de portemonnee raakt terwijl een school voor voortgezet onderwijs ook een regionale functie heeft. Zou het niet logisch zijn als we bijvoorbeeld voor de locatie Horn kiezen dat ook Maasgouw een gedeelte van de kosten voor zijn rekening neemt? Dit zou ook van invloed kunnen zijn op de locatiekeuze. Graag een antwoord van de wethouder. De ontwikkelingen in het sociaal domein zijn zeker positief te noemen. Belangrijk is dat steeds meer de mens centraal wordt gesteld en dat wordt getracht niet alles te laten verzanden in regelgeving. De oprichting van een zorgboulevard steun ik van harte, alle zorg laagdrempelig bij elkaar is een prima aanpak. Wel moeten we ons realiseren dat het bij elkaar brengen van de zorgaanbieders in 1 gebouw nog geen garantie biedt voor een optimale samenwerking. De verdere doorontwikkeling van het mensontwikkelbedrijf is een goede zaak. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen de kans zich te ontplooien en uiteindelijk uit te stromen naar betaald werk.

Bij de kadernota heeft de Raad unaniem een amendement aangenomen om te komen tot het vergroenen van pleinen en schoolpleinen.

De wethouder heeft toen aangegeven dat hij dit amendement omarmde omdat er in Nunhem en Neeritter al langere tijd initiatieven zijn om de dorpsplein te verfraaien en vergroenen. Burgers horen dit, gaan direct weer aan de slag, de plannen liggen ook al 5 jaar. Er zijn alweer gesprekken met abtenaren geweest. We lezen nu in de begroting dat er € 50000 wordt besteed aan het maken van plannen en mogelijk in huren van expertise. Dat er geen geld in de begroting wordt opgenomen om ook daadwerkelijk tot uitvoering te komen is een klap in het gezicht van de initiatiefnemers. Ik heb daarom ook een amendement ingediend om nog in het komende jaar te kunnen starten. Ik kan me echt niet voorstellen dat iets wat 4 maanden geleden door iedereen gesteund werd nu weer op de lange baan geschoven wordt. De financiële situatie van de gemeente Leudal is rooskleurig. De overschotten die er nu zijn hebben ook de raadsleden die al langer zitten waarschijnlijk nog nooit meegemaakt. De extra verhoging van de OZB boven op de inflatiecorrectie heeft het college al geschrapt, maar ook dan is er nog steeds groot overschot. Dit is in deze voor veel mensen moeilijke tijd niet wenselijk. De energiecrisis lijkt voorbij, maar is dat allerminst. De energieprijzen zijn nog steeds 60 tot 70 % hoger dan 2 jaar geleden en de ondersteuningsmaatregelen van de rijksoverheid houden op.

Vaak wordt gedacht dat alleen mensen met een laag inkomen het moeilijk hebben en die worden dan ondersteund. Maar ook mensen met middeninkomens en misschien zelfs hogere inkomens kunnen moeilijk hebben. Het is namelijk niet alleen het inkomen maar ook de vaste uitgaven die je hebt die je financiële situatie bepalen Daarom hebben dan ook alle fracties samen besloten om voor de jaren 2024 en 2025 €60 per jaar terug te geven via een korting op de afvalstoffenheffing, Op deze manier kunnen we iedereen ondersteunen zonder dat dit langjarige consequenties heeft. Tot slot voorzitter. Wat mij bijzonder opvalt, is het enorm hoge aantal amendementen en moties van de coalitiepartijen. Blijkbaar zijn die partijen toch behoorlijk ontevreden over de manier waarop het college het coalitieprogramma in de begroting verwerkt of hebben er weinig vertrouwen in hoe het college de plannen gaat uitvoeren. Met een beleidsmatige aanpak heeft dit niks meer te maken. Het zou in elk geval dan beter zijn om al deze wensen aan te geven bij de kadernota dat zou de kwaliteit van besluitvorming en het lange termijn perspectief zeker ten goede komen. Dank u wel