Collegemededeling 20jul21 Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening en vroegsignalering 2021-2025

Van: Nicole Slothouwer Verzonden: woensdag 28 juli 2021 9:49 Aan: Raadsgriffie CC: Sem Litjens Onderwerp: Raadsinformatiebrief Uitvoeringsplan schuldhulpverlening en vroegsignalering 20212025 en bijlagen Beste collega’s, In de bijlage de door het college ondertekende raadsinformatiebrief uitvoeringsplan schuldhulpverlening en vroegsignalering en bijlagen. Graag delen met de leden van de raad.

Hartelijke groet, Nicole Slothouwer Procesregisseur (0475) 85 96 19 (06) 51 57 39 29 e: n.slothouwer@leudal.nl

Bezoekadres Leudalplein 1, 6093 HE Heythuysen Postadres Postbus 3008, 6093 ZG Heythuysen

Gemeente

leudal

Aantal pagina's: 2 ~ ?> ~

Gemeenteraad

Telefoonnummer

(0475) 85 90 00

Uw kenmerk

Ons kenmerk

Fax

(0475) 85 99 22

BSN nummer

E-mail

info@leudal.nl

Behandeld door

Internet

www.leudal.nl

Datum

20 juli 2021 20 juli 2021

LE2021UIT/1617

N.E.H. Slothouwer

Verzenddatum Onderwerp

Uitvoeringsplan schuldhulpverlening en vroegsignalering 2021-2025 en Plangroep jaarverslag Leudal 2020

Geachte raadsleden, In december heeft u het regionale beleidsplan schuldhulpverlening en vroegsignalering 20212025 en de bijbehorende verordening beslistermijn schuldhulpverlening Leudal 2021 vastgesteld. Beiden zijn per 01 januari 2021 in werking getreden. Inmiddels is er door gemeente, ketenpartners, inwoners en ondernemers ervaring opgedaan met de eerste meldingen in het kader van vroegsignalering en hebben de eerste ondernemers zich gemeld voor schuldhulpverlening. Op basis van deze ervaringen is er samen met ketenpartners, zoals Plangroep, Algemeen Maatschappelijk Werk en Synthese en de Adviesraad Sociaal Domein besproken hoe we schuldhulpverlening en vroegsignalering in Leudal uit gaan voeren. Het resultaat treft u aan in de bijlage van deze raadsinformatiebrief, het uitvoeringsplan schuldhulpverlening en vroegsignalering 2021-2025. Het beschrijft hoe schuldhulpverlening en vroegsignalering worden uitgevoerd in de gemeente Leudal, welke ketenpartners daarbij betrokken zijn en welke resultaten we voor en met inwoners van de gemeente Leudal willen bereiken. Ook is opgenomen hoe we deze resultaten gaan realiseren. De activiteiten zijn weergegeven in een planning voor de komende anderhalf jaar. Na deze implementatieperiode, wordt het uitvoeringsplan met alle betrokken partijen periodiek geëvalueerd en waar nodig bijgesteld.

We benadrukken echter dat het uitvoeringsplan vooral een richtinggevend en dynamisch stuk moet zijn, dat ruimte laat voor continue verbeteren, door ervaren en leren. Er wordt nadrukkelijk verbinding gezocht met andere beleidsdomeinen en uitvoeringsplannen, waarbij te denken valt aan het regionale beleid en de uitvoeringsplannen Sociaal domein en het Leudals Taalakkoord. Het uitvoeringsplan heeft een looptijd van 3,5 jaar en loopt daarmee gelijk aan de looptijd van het regionale beleidsplan en de Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Leudal 2021.

Bankrekening 28.51.28.205 IBAN NL68BNGH0285128205 BTW NL8169.63.228.B01

Datum Ons kenmerk Pagina

20 juli 2021 LE2021UIT/1617 2 van 2

Gemeente

leudal

~~

Er zijn extra middelen ten behoeve van schuldhulpverlening en vroegsignalering beschikbaar gesteld door het Rijk. We beogen de wettelijke taken die de gemeente heeft dan ook binnen het beschikbare budget uit te kunnen voeren. Bij dreigende overschrijding van het budget zullen wij u tijdig informeren. Twee keer per jaar zullen wij u informeren over de voortgang en informatie opgehaald uit de periodieke evaluaties. In de bijlage treft u tevens het jaarverslag aan van Plangroep, één van de belangrijke ketenpartners op het gebied van schuldhulpverlening.

RS VAN LEUDAL

Bijlage(n)

...

- Uitvoeringsplan schuldhulpverlening en voegsignalering 2021-2025 - Plangroep jaarverslag Leudal 2020

Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening en vroegsignalering 2021-2025

Inhoud Inleiding................................................................................................................................................... 3 1. Visie ..................................................................................................................................................... 3 2. Doelen ................................................................................................................................................. 4 3. Resultaten ........................................................................................................................................... 4 4. Planning van de activiteiten ................................................................................................................ 6 Bijlage 1 Proces enkelvoudige meldingen............................................................................................... 8 Bijlage 2 Proces meervoudige meldingen (matches) .............................................................................. 8 Bijlage 3 Proces schuldhulpverlening aan ondernemers ........................................................................ 9

Inleiding Dit uitvoeringsplan is een lokale en praktische vertaling van het regionale beleidsplan Schuldhulpverlening en vroegsignalering 2021-2025. Het beschrijft hoe schuldhulpverlening en vroegsignalering worden uitgevoerd in de gemeente Leudal, welke ketenpartners daarbij betrokken zijn en welke resultaten we voor en met inwoners van de gemeente Leudal willen bereiken. Ook is opgenomen hoe we deze resultaten willen behalen. De activiteiten zijn weergegeven in een planning voor de komende jaren. We benadrukken echter dat het uitvoeringsplan vooral een richtinggevend en dynamisch stuk moet zijn, dat ruimte laat voor continue verbeteren, door ervaren en leren. Er wordt nadrukkelijk verbinding gezocht met andere beleidsdomeinen en uitvoeringsplannen, waarbij te denken valt aan het regionale beleid en de uitvoeringsplannen Sociaal domein en het Leudals Taalakkoord. Het uitvoeringsplan heeft een looptijd van 3,5 jaar en loopt daarmee gelijk aan de looptijd van het regionale beleidsplan en de Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Leudal 2021. Gedurende en na afloop van deze periode wordt het plan geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. Dit uitvoeringsplan is opgesteld met behulp van:        

Inwoners en ervaringsdeskundigen van de gemeente Leudal; Adviesraad Sociaal Domein; Synthese, in het bijzonder de coördinator en vrijwilligers van het Financieel Informatie Punt; Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg; Plangroep; IMK; PhilipsStiels; Bestuurders en medewerkers van de gemeente Leudal.

Bestuurlijk opdrachtgever is wethouder Janssen en ambtelijk opdrachtgever is de heer Jeurninck, afdelingshoofd Samenleving.

1. Visie Schuldhulpverlening en vroegsignalering binnen de gemeente Leudal worden vormgegeven op basis van de visie uit het regionale beleidsplan: “Steeds meer huishoudens hebben te maken met financiële problemen. Dit leidt tot persoonlijke moeilijkheden op meerdere leefgebieden en hoge maatschappelijke kosten. Het is daarom belangrijk om (problematische) schulden zo vroeg mogelijk op te sporen en op te lossen, maar beter nog: te voorkomen. Dat is de kern van preventie en het uitgangspunt van dit beleidsplan. Daarom zorgen we voor een laagdrempelige toegang, een integrale aanpak en doen er alles aan om armoede en schulden uit de taboesfeer te halen”.

2. Doelen We sluiten met het uitvoeringsplan aan bij onderstaande doelen van het regionale beleidsplan Sociaal Domein: Meer kwetsbare inwoners blijven op een veilige en verantwoorde manier (langer) zelfstandig wonen;

Meer jeugdigen groeien gezond en veilig op en krijgen gelijke kansen talenten te ontwikkelen;

Het waarborgen van een zo veilig mogelijke leefomgeving;

Bevorderen van de leefbaarheid en de sociale cohesie van de maatschappij.

3. Resultaten In het regionale beleidsplan Schuldhulpverlening en vroegsignalering hebben we de onderstaande resultaten geformuleerd, nader gespecificeerd naar de gemeente Leudal: A. We voorkomen schulden  We zetten in op het voorkomen van schulden en op vroegsignalering van betalingsachterstanden;  We maken laaggeletterdheid bespreekbaar en pakken dit aan door aanbod te ontwikkelen ter versterking van de basisvaardigheden vanuit de aanpak Laaggeletterdheid en het Leudals Taalakkoord ;  We maken afspraken met o.a. woningbouwverenigingen, zorgverzekeraars en Nutsbedrijven en BSGW rondom vroegsignalering, om problematische schulden, afsluitingen of uithuiszettingen te voorkomen. B. We communiceren duidelijk over onze aanpak  We werken regionaal zo veel mogelijk samen met dezelfde partners, zoals Plangroep, Synthese, Bibliocenter en Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg en stellen kaders waarbinnen de ondersteuning plaats dient te vinden in Leudal.  Wij maken de inwoner vooraf duidelijk hoe het maatwerktraject eruitziet, wat er van hem/haar verwacht wordt en leggen afspraken vast;  We verstrekken heldere en begrijpbare informatie.

C. We kijken verder dan de schuld alleen  We vinden het belangrijk de eigen kracht en de zelfredzaamheid van de inwoner te vergroten, bijvoorbeeld door begeleiding naar werk;  We bieden een samenhangend en integraal hulpaanbod, van preventie tot en met nazorg;  Het doel is om zowel financiële problemen, als de oorzaak hiervan op te lossen of te stabiliseren, zodanig dat ze geen belemmering meer vormen om mee te doen in de samenleving;  Schulden en financiële problemen gaan vaak gepaard met problemen op andere leefgebieden. Stress speelt bij schulden een grote rol en werkt door in het dagelijks functioneren en het maken van keuzes. We willen ondersteunen op een manier die stress vermindert en perspectief biedt. Bijvoorbeeld door een hulpvraag integraal aan te pakken en alle oorzaken van schulden bespreekbaar te maken;  We werken toe naar schuldenvrij en financieel zelfredzaam zijn. Daarbij bieden we bijvoorbeeld hulp bij thuisadministratie en nazorgtrajecten. D. We werken samen  De (schuld)hulpverlener werkt samen met de inwoner, door regelmatig contact te hebben over het traject en legt afspraken vast;  De (schuld)hulpverlener houdt nauw contact met de schuldeisers en investeert in een goede samenwerking. Wij hebben oog voor hun belangen en willen voor hen ook een gesprekspartner zijn.

Zo ontstaat er bij alle betrokkenen vertrouwen in een goed resultaat;  De (schuld)hulpverlener kent de ketenpartners en weet hen te vinden wanneer nodig is.  We investeren in deze samenwerking door periodiek met alle (lokale) partners te evalueren of een werkbijeenkomst te organiseren ter bevordering van het werkproces. E. We werken aan een duurzame oplossing voor schulden  We doen er alles aan te voorkomen dat inwoners (opnieuw) in armoede of schulden terechtkomen. Niet alleen bij dreigende situaties, maar zeker ook op jonge leeftijd door goede voorlichting en een gezonde financiële opvoeding;  We vinden het belangrijk dat de inwoner voldoende gemotiveerd is en inspanningen levert om zijn/haar inkomen te verbeteren. Dat is een randvoorwaarde voor een geslaagd schuldhulpverleningstraject. We meten en delen resultaten van schuldhulpverlening en vroegsignalering op de volgende manier:  Dashboard CBS monitoren betreffende problematische schulden;  Maandelijks meldingen RIS vroegsignalering;  Werkwijzen worden intensief gevolgd op lokaal en regional niveau;  Kwartaalrapportages Plangroep, Synthese en Algemeen Maatschappelijk Werk;  Resultaten Financieel Informatie Punt;  Managementrapportages RIS per kwartaal.

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2021/26/aantal-huishoudens-met-problematische-schuldenniet-toegenomen https://dashboards.cbs.nl/v3/SchuldenproblematiekInBeeld/ Belangrijke indicatoren zijn het aantal bereikte inwoners en ondernemers, het aantal inwoners en ondernemers dat daadwerkelijk hulp heeft geaccepteerd. Ook verwachten we een daling van de hoogte van de gemiddelde schuldenlast en het aantal trajecten schuldhulpverlening bij een succesvolle aanpak.

4. Planning van de activiteiten Onderstaande activiteiten vinden met name plaats in de eerste twee jaar, waarna we periodiek blijven implementeren of activiteiten goed geïmplementeerd zijn en of bijstellingen noodzakelijk zijn. Daar waar Bibliocenter genoemd staat, zal dit afhangen van het door de Gemeenteraad nog vast te stellen beleid bibliotheekwerk. Draagt bij aan resultaat: A. We voorkomen schulden

Activiteiten

Wie betrokken

Start

Gereed

Vroegsignalering implementeren en evalueren

Algemeen Maatschappelijk Werk Plangroep Synthese Financieel Informatie Punt Woningcorporaties Energieleveranciers Watermaatschappij BSGW Gemeente Leudal Plangroep Philips | Stiels | Gielkens IMK Accountmanagers gemeente Leudal Ondernemer VNG Team uitvoering Sociaal domein Gemeente Leudal

Q1

Doorlopend in 2021

Q2

Doorlopend in 2021

Samenwerking bibliocenter in het kader van informatievoorziening en voorlichting en versterken digitale vaardigheden

Bibliocenter Gemeente Leudal

Q3 en Q4

Q4

Gemeentelijke informatievoorziening schulden in brede zin (dus ook schuldhulpverlening en vroegsignalering) actualiseren en op begrijpelijk taalniveau aanpassen

Werkgroep incl. ervaringsdeskundige

Q1

Q3

Schuldhulpverlening ondernemers implementeren en evalueren

B. We communiceren duidelijk over onze aanpak

Draagt bij aan resultaat:

Activiteiten

Wie betrokken

Start

Gereed

B. We communiceren duidelijk over onze aanpak

Jaarlijkse communicatiecampagne voor inwoners en ondernemers

Werkgroep incl. ervaringsdeskundige

Q3

Q4

We verbinden het uitvoeringsplan Schuldhulpverlening en vroegsignalering aan de uitgangspunten van het uitvoeringsplan Laaggeletterdheid

Synthese Bibliocenter Gemeente Leudal

Q3

Q4

Uitvoerend ketenoverleg Leudal

Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg Plangroep Synthese Financieel Informatie Punt IMK Philips | Stiels | Gielkens Gemeente Leudal

Q2

Doorlopend in 2021

Project Samen Op Maat

Plangroep Bewindvoerders (Regionaal)

Q3

Doorlopend in 2021

Onderzoeken samenwerking BSGW

Projectleider vroegsignalering Regiogemeenten

Q1

Evaluatie en verbetervoorstellen implementeren en college en raad informeren

RIS Regiogemeenten Plangroep Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg Synthese IMK Philips | Stiels | Gielkens Bibliocenter Bewindvoerders Gemeente Leudal

Jaarlijks aan het einde van het jaar

Doorlopend in 2021 Q4

C. We kijken verder dan de schuld alleen D. We werken samen

D. We werken samen

E. We werken aan een duurzame oplossing voor schulden

Bijlage 1 Proces enkelvoudige meldingen

Bijlage 2 Proces meervoudige meldingen (matches)

Bijlage 3 Proces schuldhulpverlening aan ondernemers

High lights jaarplan 2020 Leudal Het totaal aantal aanmeldingen is gedaald. Het landelijke beeld is dat het aantal aanmeldingen gelijk is gebleven of iets is teruggelopen, wellicht vanwege COVID 19 en de huidige steunmaatregelen.

Qua demografische gegevens zijn er geen significante verschillen te benoemen ten opzichte van 2019. De wachttijden bij de Rechtbank zijn, onder andere als gevolg van COVID 19, het afgelopen jaar enorm opgelopen. Hierdoor zijn enkele WSNP verzoeken uit 2020 nog niet behandeld en wachten we op uitspraak. Voor ons jaarplan betekent dit dat we deze aantallen niet hebben kunnen meenemen in de berekening van slagingspercentage, dit percentage zou dus mogelijk hoger kunnen uitvallen.

Factsheet 2020 gemeente Leudal 2020

2019

2018

52

82

64

86 (6 uit 7)

100

84

Uitvalpercentage:

6

8

8

Afgeronde dossiers:

150

167

123

Totaal behandeld:

247

274

269

Aanmeldingen: Slagingspercentage:

Leeftijd

Geslacht

11 23

34

10

18-27

59

17

22

28-34

35-44

45-54

55-64

man

Schuldhoogte

Burgelijke staat 0 2

vrouw

15

7

5

14

14

12

23

66 41 Alleenstaand

Alleenstaande ouder

Gehuwd buiten gemeenschap

Gehuwd in gemeenschap

Geregistreerd partnerschap

Samenwonend

< 5.000

5.000 - 15.000

Soort inkomen

50.000 - 75.000

Hoogte inkomen

6

6 17

39

55

Loon

15.000 - 50.000

77

Uitkering

Overig

Onder modaal 90%

Tussen modaal en 2 keer

Boven 2 keer

Afgeronde dienstverlening 2020

Aanmelding Crisisinterventie, waarvan geslaagd

52 169 via energiemaatschappij 2, waarvan 2 geslaagd

Eenmalig advies Pre WGS

17

Eenmalig advies

1

Intake

14

Stabilisatie

31

Schuldbemiddeling, waarvan geslaagd WSNP, waarvan toegekend

7, waarvan minnelijk 4 geslaagd, 3 niet geslaagd 3, waarvan 2 toegekend, 1 nog in behandeling

Begeleiding tijdens WSNP

1

Heronderzoeken

39

Nazorg

18

Klachten

0

Uitleg dienstverlening Aanmelding De aanmelding verloopt meestal via doorverwijzing door andere instanties. Voorbeelden hiervan zijn sociale zaken (brede uitvraag), maatschappelijk werk en lokale schuldeisers. Het is belangrijk dat signalering en verwijzing in een vroeg stadium van de schuldsituatie plaatsvindt. Na aanmelding ontvangt de cliënt een aanvraagformulier. Na ontvangst van het ingevulde en ondertekende aanvraagformulier, nemen we de aanvraag in behandeling. Crisisinterventie Bij een crisis zoals huisuitzetting of afsluiting van gas en/of elektriciteit, bieden wij de cliënt binnen 24 uur crisisinterventie aan. PLANgroep gaat dan meteen aan de slag om de acute crisis op te lossen. Met het wettelijke moratorium kunnen we een huisuitzetting of afsluiting van water, gas en elektriciteit voorkomen. Ook maken wij gebruik van landelijke convenanten om een crisis af te wenden. Project specifieke afspraken met plaatselijke bedrijven zijn daarnaast van groot belang. Na de interventie starten we zo snel mogelijk met een stabilisatietraject en/of schuldsanering. Aanvraag moratorium Met het moratorium kunnen schuldhulpverleners woningbouwcorporaties, energiemaatschappijen en zorgverzekeraars dwingen om hun invorderingsmaatregelen een half jaar op te schorten. Doel is dat de schuldhulpverlener de tijd krijgt om daadwerkelijk de schulden te regelen.

Het moratorium wordt alleen gegeven indien er sprake is van een dreigende situatie. Het moratorium is gericht op het bereiken van een soort adempauze. De schuldhulpverlener krijgt zo voldoende tijd om een minnelijk traject op te zetten of te vervolgen zónder dat hij hierbij gehinderd wordt door schuldeisers.

Eenmalig advies We kunnen de hulpvraag van de cliënt oplossen met één of enkele adviesgesprekken. De hulpvraag en ons advies leggen we vast in een korte rapportage. Intake In deze fase verhelderen wij de hulpvraag en beoordelen we welke producten we moeten inzetten. Na aanmelding houdt de schuldhulpverlener een intakegesprek met de cliënt. We verzamelen alle financiële gegevens (inkomsten, uitgaven en schulden) en berekenen het vrij te laten bedrag (VTLB) voor de cliënt en de aflossingscapaciteit. Het VTLB is het volgens de NVVK-norm berekende bedrag dat de schuldenaar minimaal nodig heeft voor levensonderhoud en vaste lasten. De aflossingscapaciteit is al het inkomen boven het VTLB. Vervolgens bepalen we of er sprake is van een problematische schuldsituatie. Daarna stellen we een plan van aanpak op. Dit plan bespreken we samen met de cliënt(en). Stabilisatie Het doel van stabilisatie is het in evenwicht brengen en houden van inkomsten en uitgaven van de klant. Daarnaast willen we rust te creëren voor de klant, zodat ingezet kan worden op gedragsverandering. Het is van belang dat de klant in deze fase “schuldregelingsrijp’’ wordt gemaakt en dat belemmerende factoren voor een minnelijke schuldregeling zijn weggenomen. Inkomensreparatie De schuldhulpverlener checkt samen met de klant of hij gebruikmaakt van alle overige voorliggende voorzieningen.

Met deze extra middelen heeft de klant meer afloscapaciteit bij een schuldregeling, waardoor de slagingskans toeneemt.

Het treffen van een betalingsregeling Indien de klant nog niet saneringsrijp is, treft PLANgroep indien nodig een betalingsregeling met één of meerdere schuldeisers eventueel in combinatie met budgetbeheer. Schuldregeling We starten alleen met een schuldregeling als er sprake is van een problematische schuldsituatie. Zodra alle schulden bekend zijn, proberen we een minnelijke regeling tot stand te brengen. Hiervoor leggen we eerst schriftelijke contacten met de schuldeisers. Daarin verzoeken we schuldeisers om verdere invorderingsmaatregelen en renteberekening te stoppen. Daarnaast vragen we ze de hoogte van het saldo schriftelijk aan PLANgroep door te geven. Vervolgens doet de schuldhulpverlener een betalingsvoorstel aan alle schuldeisers voor terugbetaling van een deel van de schuld. Een minnelijke schuldregeling lukt alleen als alle schuldeisers akkoord gaan met het betalingsvoorstel. Als dat gebeurt dan komt de minnelijke schuldregeling tot stand. Aanvraag dwangakkoord Het dwangakkoord geeft de schuldhulpverlener de mogelijkheid om weigerachtige schuldeisers te dwingen om mee te werken aan een minnelijke regeling. Dit gebeurt tijdens een kort geding. Met een dwangakkoord voorkom je dat schuldenaren in de WSNP terechtkomen omdat een of meerdere weigerachtige schuldeisers niet willen instemmen met een minnelijke regeling.

Heronderzoek Dit houdt in dat de minnelijke regeling is geslaagd en de cliënt elk jaar een oproep ontvangt voor een hercontrolegesprek. Daarna ontvangen de schuldeisers de uitbetaling. De heronderzoeken vinden plaats aan het einde van het eerste, tweede en derde jaar. Vanuit de begeleidingstaak roepen we deze cliënten vaker op. Tijdens een heronderzoek maken we een herberekening van het VTLB. Tevens controleren we of de cliënt zich aan de schuldregeling heeft gehouden. Wanneer een schuldregeling na het derde jaar positief is afgesloten, krijgt de schuldenaar kwijtschelding van het restant van de vordering. Aanvragen voorlopige voorziening De voorlopige voorziening is bedoeld om tijdens de behandeling van de aanvraag WSNP een crisis te voorkomen. Dit geldt bijvoorbeeld voor een acuut dreigende huisuitzetting, afsluiting van nutsvoorzieningen, openbare verkoop van de inventaris of faillissement. Wet schuldsanering natuurlijke personen (WSNP) WSNP staat voor ‘Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen’. Een beroep op de WSNP kan als blijkt dat het minnelijke traject niet mogelijk is. Via deze weg wordt er toch nog een oplossing gevonden voor de schuldenproblematiek van de cliënt. Het wettelijke traject is echter wel een zwaar traject. Om deze reden kiezen we er steeds vaker voor om het budgetbeheer tijdelijk door te laten lopen en een vinger aan de pols te houden.

Nazorg Na afronding van het zware curatieve traject is het belangrijk om recidive te voorkomen. De cliënt krijgt in veel gevallen weer het beheer van zijn eigen financiën. Daarnaast is het aannemelijk dat er meer financiële ruimte is in zijn budget. Om te zorgen dat de klant na schuldsanering zelfstandig zijn financiën op orde kan houden, toetsen we tijdens een of meerdere gesprekken of de gedragsverandering ook blijvend is. Als interventies noodzakelijk zijn, stemmen wij dit af met de gemeente.