Collegeadvies en -besluit 30mei23

30-5-2023 00:00:00

B&W advies

Openbaar Opsteller

S. van Horen

Leidinggevende

Ruimte

Portefeuillehouder

Mevrouw Ing. H. Wijers (wethouder) bestandsomschrijving

Join-nummer Onderwerp Te nemen besluit

Datum in B&W

BenW\4217 Borgstelling gemeente Leudal voor lening BNG aan Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdienst Maasland 1. Kennis te nemen van bijgaande brief van GR RD Maasland met verzoek tot borgstelling ten behoeve van het afsluiten van de gewenste financiering van € 1.000.000 bij BNG bank; 2. Om onder de in de akte van borgtocht vermelde voorwaarden onherroepelijk en onvoorwaardelijk borg te staan jegens BNG Bank voor de richtige nakoming van alle verplichtingen van uit hoofde van de lening aan GR RD Maasland, overeenkomstig de model akte van borgtocht met referentie E2a01122010, een en ander tot een maximumbedrag van € 460.000 (te vermeerderen met de pro rata parte aan dit bedrag toe te rekenen boetes, kosten en wettelijke en overeengekomen renten)onder voorbehoud van positieve besluitvorming door de raad; 3. Het voorliggende verzoek tot borgstelling van GR RD Maasland onder de in de akte van borgtocht (met referentie E2a01122010) vermelde voorwaarden voor besluitvorming voor te leggen aan de raad conform het bepaalde in artikel 10 lid 9 van het Treasurystatuut 2023 gemeente Leudal. 30-5-2023

8-6-2023 15:01:00 Pagina 1 van 6

30-5-2023 00:00:00

B&W advies

1. Onderwerp Borgstelling gemeente Leudal voor lening BNG aan Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdienst Maasland.

2. Inleiding/aanleiding inclusief beoogd resultaat In februari 2023 is van de Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdienst Maasland, hierna te noemen GR RD Maasland, een verzoek ontvangen voor borgstelling voor een lening van de BNG Bank aan GR RD Maasland (bijlage 1). Het totaal door GR RD Maasland aan te trekken financieringsbedrag bij de BNG bedraagt € 1.000.000. Het aangaan van deze investeringen en de daarvoor benodigde financiering van € 1.000.000 is onderdeel van de begroting 2023 van GR RD Maasland. De gevraagde garantstelling wordt verdeeld over de deelnemende gemeenten op basis van de procentuele verdeling van de gemeentelijke bijdragen volgens de begroting van 2023. Voor de gemeente Leudal betekent dit een garantstelling van € 460.000 (46%). De gemeenten Maasgouw en Echt-Susteren hebben onlangs ingestemd met de borgstelling. De gemeenteraad van Roerdalen zal begin juli een besluit nemen. Indien uw college instemt met de voorlegde beslispunten kan de raad van Leudal op 4 juli 2023 een besluit nemen.

3. Voorstel aan College Dit voorstel heeft betrekking op de volgende (college)doelstellingen uit de programmabegroting. Leefomgeving: Samen bouwen aan een duurzame en vitale fysieke leefomgeving. Focus op circulaire economie en het anders kijken naar afval en grondstoffen. 1. Kennis te nemen van bijgaande brief van GR RD Maasland met verzoek tot borgstelling ten behoeve van het afsluiten van de gewenste financiering van € 1.000.000 bij BNG bank; 2. Om onder de in de akte van borgtocht vermelde voorwaarden onherroepelijk en onvoorwaardelijk borg te staan jegens BNG Bank voor de richtige nakoming van alle verplichtingen van uit hoofde van de lening aan GR RD Maasland, overeenkomstig de model akte van borgtocht met referentie E2a01122010, een en ander tot een maximumbedrag van € 460.000 (te vermeerderen met de pro rata parte aan dit bedrag toe te rekenen boetes, kosten en wettelijke en overeengekomen renten) onder voorbehoud van positieve besluitvorming door de raad; 3. Het voorliggende verzoek tot borgstelling van GR RD Maasland onder de in de akte van borgtocht (met referentie E2a01122010) vermelde voorwaarden voor besluitvorming voor te leggen aan de raad conform het bepaalde in artikel 10 lid 9 van het Treasurystatuut 2023 gemeente Leudal.

4. Argumenten Financieringsbehoefte 8-6-2023 15:01:00 Pagina 2 van 6

30-5-2023 00:00:00

B&W advies

De begroting 2023 van GR RD Maasland is vastgesteld door het algemeen bestuur met inachtneming van de voorgeschreven procedure in de Gemeenschappelijke Regeling (RG) RD Maasland (artikel 18). Dit betekent dat hierbij rekening is gehouden met de door de raden uitgebrachte zienswijze. Het aangaan van de investeringen en de daarvoor benodigde financiering van € 1.000.000 is onderdeel van deze begroting. GR RD Maasland heeft de financiering nodig in relatie tot het vastgestelde investeringsprogramma en kan niet wachten op de aangepaste GR RD Maasland, als alternatief voor de borgstelling zoals hierna wordt toegelicht. GR RD Maasland zou dan in liquiditeitsproblemen komen. Borgstelling nodig voor financiering In het verleden was het voor GR RD Maasland mogelijk om zelfstandig leningen met BNG Bank aan te gaan, zonder dat borgstelling van de deelnemende gemeenten nodig was. Dit is nu niet mogelijk omdat BNG op basis van voortschrijdende inzichten stelt dat de huidige Gemeenschappelijke Regeling (GR) RD Maasland te weinig garanties en zekerheid biedt aan BNG om de financiering te kunnen verstrekken. BNG Bank heeft aangegeven dat GR RD Maasland thans niet meer toereikend is voor het verstrekken van een financiering zonder borgstelling vanwege het ontbreken van de modelbepalingen zoals genoemd in de Bram Peper circulaire.

Dit is een nog steeds geldende circulaire van toenmalig minister Binnenlandse Zaken Bram Peper waarin staat met welke bepalingen (garanties) het openbaar lichaam als klant met een krediet geaccepteerd kan worden. (zie bijlage 2 Model Akte van Borgtocht BNG) Aanpassen GR RD Maasland Aanpassing van GR RD Maasland vindt in breder verband plaats met meerdere Gemeenschappelijke Regelingen in Limburg ten einde de wetswijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen die per 1 juli jl. in werking is getreden te implementeren in de regelingen. Doel hiervan is om de raden beter in positie te brengen. Naar verwachting zijn de nieuwe statuten van GR RD Maasland medio 2024 gereed. Aan de bepalingen van GR RD Maasland worden de volgende bepalingen uit de Bram Peper circulaire toegevoegd: 1. De deelnemers zullen er steeds zorg voor dragen dat het openbaar lichaam te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan al zijn verplichtingen jegens derden te kunnen voldoen. 2. Indien aan het algemeen bestuur van het openbaar lichaam blijkt dat een deelnemer weigert deze uitgaven op de begroting te zetten, doet het algemeen bestuur onverwijld aan gedeputeerde staten het verzoek over te gaan tot toepassing van de artt. 194 en 195 Gemeentewet of art. 104 Waterschapswet, respectievelijk een verzoek aan de minister tot toepassing van de artt. 198 en 199 Provinciewet. 3.

De deelnemers verbinden zich in geval van opheffing van het openbaar lichaam de rechten en verplichtingen van het lichaam over de deelnemers te verdelen op de afgesproken wijze.

Borgstelling ten behoeve van publieke taak In het kader van risicobeheer is in artikel 2 lid 1 van de Wet financiering decentrale overheden (wet Fido) bepaald dat openbare lichamen uitsluitend ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak leningen kunnen aangaan, middelen uitzetten of garanties verlenen. In de financiële verordening gemeente Leudal 2023 staat in artikel 5 dat het verstrekken van leningen en garanties is vastgelegd in het Treasurystatuut. In artikel 10 lid 9 van het Treasurystatuut 2023 gemeente Leudal is hierover het volgende opgenomen: 8-6-2023 15:01:00 Pagina 3 van 6

30-5-2023 00:00:00

B&W advies

“Geldleningen en garanties die hoger zijn dan een bedrag van € 100.000 en/of die afwijken van het bepaalde in lid 1 tot en met 8 van dit artikel worden door het college voorgelegd aan de raad ter besluitvorming. De raad is exclusief bevoegd om (1) geldleningen en garanties te verstrekken die hoger zijn dan een bedrag van € 100.000 en om (2) geldleningen en garanties te verstrekken die afwijken van de voorwaarden van dit artikel.” In het bovengenoemd treasurystatuut wordt geen uitzondering hierop gemaakt voor gemeenschappelijke regelingen die een publieke taak uitvoeren. In artikel 10 lid 1 van het Treasurystatuut 2023 gemeente Leudal wordt een verwijzing naar de publieke taak gemaakt. Dit komt erop neer dat uitsluitend uit hoofde van de publieke taak geldleningen of borgstellingen verstrekt kunnen worden. Een publieke taak is aan de orde bij echte overheidstaken, zoals afvalinzameling, onderhoud wegen of het verlenen van vergunningen. In de onderhavige situatie blijkt uit wetgeving (Wet milieubeheer, Wegenwet) dat sprake is van een publieke taak. Voorliggende borgstelling is nodig uit hoofde van de publieke taak die de GR RD Maasland uitvoert voor de deelnemende gemeenten. Op basis van het voorgaande mag de borgstelling plaatsvinden.

5. Risico’s De borgstelling wordt gegeven voor een maximum bedrag van € 460.000. Hieraan zijn geen kosten verbonden. Enkel bij een beroep op de borg kan het zijn dat de borg vermeerderd wordt met de pro rata parte aan dit bedrag toe te rekenen boete, kosten en wettelijke en overeengekomen rente. De hoogte hiervan is vooraf niet bekend.

6. Motivering geheim / kabinet N.v.t.

7. Juridisch kader Bevoegdheid college en raad Het besluiten tot het aangaan van overeenkomsten c.q. het ondertekenen van een akte van borgtocht is een bevoegdheid van het college op grond van artikel 160, eerste lid onder e Gemeentewet (het besluiten tot privaatrechtelijke rechtshandelingen), waarna de burgemeester bevoegd is namens de gemeente Leudal de overeenkomst te ondertekenen (artikel 171 Gemeentewet). Het verstrekken van leningen en garanties wordt uitsluitend gedaan uit hoofde van de publieke taak. Gelet op het bepaalde in artikel 10 lid 9 van ons Treasurystatuut geldt dat: “Geldleningen en garanties die hoger zijn dan een bedrag van € 100.000 en/of die afwijken van het bepaalde in lid 1 tot en met 8 van dit artikel worden door het college voorgelegd aan de raad ter besluitvorming. De raad is exclusief bevoegd om (1) geldleningen en garanties te verstrekken die hoger zijn dan een bedrag van € 100.000 en om (2) geldleningen en garanties te verstrekken die afwijken van de voorwaarden van dit artikel.” In het Treasurystatuut wordt geen uitzondering hierop gemaakt voor gemeenschappelijke regelingen die een publieke taak uitvoeren. 8-6-2023 15:01:00 Pagina 4 van 6

30-5-2023 00:00:00

B&W advies

Voorgaande wettelijke kaders brengen met zich mee dat uw college pas na positieve besluitvorming door de gemeenteraad de akte van borgtocht kan aangaan. Akte van borgtocht De BNG Bank heeft een model akte van borgtocht overlegd. Wat opvalt is dat de borg (de gemeente ) in deze akte afstand doet van alle rechten, bevoegdheden en verweermiddelen bij de wet aan borgen toegekend of nog toe te kennen. Het gaat om bepalingen die de borg bescherming bieden. Dit is toegestaan bij een borgtocht met borgstelling door een niet-particulier optredende borg (artikel 7:862 BW). De bedoeling hiervan is duidelijk: (nadere) versterking van de positie van de schuldeiser (de bank).

8. Financiële samenvatting Er is sprake van een aanvullende zekerheidsstelling € 1.000.000 door de BNG, waarvan voor de gemeente Leudal een bedrag van € 460.000. Instemmen met de borgstelling door gemeente Leudal heeft geen directe financiële consequenties voor onze gemeente. Financiële gevolgen ontstaan op het moment dat GR RD Maasland in gebreke blijft en de borgstelling door BNG wordt aangesproken. Het financiële risico neemt daarmee toe, maar deze toename is betrekkelijk. Als GR RD Maasland niet meer aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen, zullen de schuldeisers hun vorderingen sowieso op de deelnemende gemeenten in GR RD Maasland proberen te verhalen. Het enige verschil is dat er voor deze lening aan GR RD Maasland een rechtstreekse borgstelling gekoppeld is. De BNG is daarmee een preferente schuldeiser als GR RD Maasland niet aan de betalingsverplichting voldoet. De financiële positie en kredietwaardigheid van Maasland zijn getoetst en worden in onderstaande tabel weergegeven: GR RD Maasland

Min. Waarde

Jaarrekening 2021

Begroting 2023

Netto schuldquote

<130%

56%

64%

Solvabiliteitsratio

>15%

11%

9%

Structurele exploitatieruimte

>0%

0%

0%

Hieruit blijkt dat de netto schuldquote ruimschoots toereikend is. De solvabiliteitsratio staat sterk onder druk door afloop van de desintegratievergoeding van Peel en Maas (uitgeput per 2023). Om te voldoen aan de eis van tenminste 15% moeten de deelnemende gemeenten toestaan dat Maasland reserves gaat opbouwen zodat het eigen vermogen weer kan toenemen. De structurele ruimte is nagenoeg gelijk aan nul. Dit is logisch: de jaarlijkse bijdrage van de deelnemende gemeenten is niet hoger dan strikt noodzakelijk ten behoeve van de uitvoering van de taken van GR RD Maasland.

9. Overige integrale afstemming Dit voorstel is tot stand gekomen in overleg met de financieel adviseur en de juridisch adviseur en akkoord bevonden.

8-6-2023 15:01:00 Pagina 5 van 6

30-5-2023 00:00:00

B&W advies

10. Communicatie Openbaar: ☑ Actief: ☑ Informeren raad

11. Bijlagen Bijlage 1: Brief GR RD Maasland verzoek borgstelling Bijlage 2: Model Akte van Borgtocht BNG Bijlage 3: Concept raadsbesluit borgstelling GR RD Maasland Bijlage 4: Raadsvoorstel borgstelling GR RD Maasland

8-6-2023 15:01:00 Pagina 6 van 6

B&W besluit Besluit betreffende voorstel BenW - 4217 Onderwerp: Borgstelling gemeente Leudal voor lening BNG aan Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdienst Maasland Steller:

Horen, Saskia van

B&W-vergadering:

30 mei 2023

Openbaarheid:

Openbaar

Ambtelijk advies: 1. Kennis te nemen van bijgaande brief van GR RD Maasland met verzoek tot borgstelling ten behoeve van het afsluiten van de gewenste financiering van € 1.000.000 bij BNG bank; 2. Om onder de in de akte van borgtocht vermelde voorwaarden onherroepelijk en Collegebesluit: Conform advies

Aanmaakdatum document: 8-6-2023 15:02