Bijlage 1 Bibliotheekbeleid 2026 - 2029
Tekst van het document
BIBLIOTHEEK BELEID 2026-2029 LEUDAL
HET HUIS VAN VERHALEN
1
INHOUD INLEIDING
3
SAMENVATTING
4
HUIDIGE SITUATIE
5
ONTWIKKELINGEN
6
HOOFDDOEL, SUBDOELEN EN SDG’S
9
PROGRAMMALIJN 1
10
PROGRAMMALIJN 2
11
PROGRAMMALIJN 3
12
PROGRAMMALIJN 4
14
COMMUNICATIE
15
FINANCIËN
15
MONITORING
16
BRONVERMELDING
17
HET HUIS VAN VERHALEN
Bibliotheekbeleid 2026-2029
2
INLEIDING
VOOR U LIGT HET BIBLIOTHEEKBELEID 2026 – 2029 VAN DE GEMEENTE LEUDAL.
Dit beleidsplan beschrijft de koers van de gemeente op het gebied van bibliotheekwerk voor de komende jaren. Er wordt daarbij rekening gehouden met de wettelijke eisen die de overheid stelt. Ook is er in 2025 een bibliotheek-enquête gehouden onder de inwoners van de gemeente Leudal (332 respondenten), en is advies ingewonnen bij de jongerenraad en adviesraad sociaal domein.
De bibliotheek is een huis van verhalen. Boeken en literatuur die tot de
Daarbij kwam naar voren dat er aan de bibliotheek een groot
verbeelding van kinderen en volwassenen spreken. Activiteiten die inspireren,
maatschappelijk belang wordt toegeschreven vanuit de educatieve
die naar de bibliotheek komt een eigen verhaal. Of ze nu komen om te groeien,
functie, maar ook vanuit de maatschappelijke en sociale functie.
leren, oefenen, anderen te ontmoeten of juist even de stilte op te zoeken.
De bibliotheek is uitgegroeid tot kernpartner van de gemeente.
te schrijven en te delen.
Ze draagt bij aan de aanpak van diverse maatschappelijke vraagstukken.
Welke
steeds
vaker
de
grenzen
je persoonlijkheid vormen en je wereld vergroten. Ook heeft iedere bezoeker
Iedereen is welkom in de bibliotheek om het eigen levensverhaal te ontwikkelen,
De opbouw van dit beleidsplan is als volgt: Eerst schetsen we de huidige
van
situatie van het bibliotheekwerk in de gemeente Leudal. We gaan in op recente
beleidsterreinen overstijgen: van VVE en lage basisvaardigheden,
ontwikkelingen in onze samenleving, de bibliotheek en het landelijk beleid.
tot schuldhulpverlening, kunst en cultuur en het sociaal domein.
nagestreefd met het bibliotheekwerk. Om deze doelen te behalen worden er
Uit deze ontwikkelingen volgen verschillende doelstellingen die worden aan de hand van vier programmalijnen verschillende acties gepresenteerd. Tot slot wordt er inzicht geboden in de communicatiestrategie, het financieel kader en de monitoring van de doelstellingen van dit beleidsplan.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
3
SAMENVAT TING
DOEL: IEDEREEN KAN MEEDOEN IN ONZE (DIGITALE) SAMENLEVING PROGRAMMALIJN 3 BESCHIKBAAR STELLEN VAN PROGRAMMALIJN 1
PROGRAMMALIJN 2
BIJDRAGE AAN PERSOONLIJKE
BEVORDEREN BASISVAARDIGHEDEN
ONTWIKKELING
KENNIS EN INFORMATIE
STIMULEREN VAN ONTMOETING TOEGANG VOOR IEDEREEN TOT
DIGI-TAALHUIS VOOR ADVIES
BETROUWBARE KENNIS EN
ACTIVITEITEN VOOR
BEGELEIDING EN DOORVERWIJZING
INFORMATIE
PERSOONLIJKE ONTWIKKELING
OVER BASISVAARDIGHEDEN ACTIVITEITEN VOOR
PROGRAMMERING SAMEN MET
TAALONTWIKKELING EN
DE GEMEENSCHAP
LEESBEVORDERING
EN VERBINDING BIBLIOTHEEK ALS LEER- ONTMOETING- &
INZET LEESMEDIACONSULENT GEMEENSCHAPSBIBLIOTHECARIS:
PROGRAMMALIJN 4
ONTWIKKELPLEK
OP ELKE SCHOOL KUNST EN CULTUURAANBOD EN ACTIVITEITEN VOOR
BURGERSCHAP ALS AANVULLING
LEESMOTIVATIE EN LEESPLEZIER
OP BESTAAND AANBOD IN
DIGITALE VAARDIGHEIDSTRAININGEN
HET NETWERK VERSTEVIGING BIBLIOTHEEKWERK IN KINDEROPVANG EN CONSULTATIEBUREAUS
TOEKOMSTIGE BIBLIOTHEEKVESTIGINGEN
ONTWIKKELINGEN:
Bibliotheek op elke school (beperkt toegankelijk voor volwassenen).
• Leven lang ontwikkelen van vaardigheden door continue veranderende samenleving
In Ittervoort en Heythuysen een full-service bibliotheek.
• Percentage inwoners dat moeite heeft met basisvaardigheden is gestegen • Lage leesmotivatie onder jongeren • Behoud leefbaarheid dorpen
In ieder dorp worden met regelmaat maatschappelijke, culturele, sociale en educatieve activiteiten georganiseerd,
COMMUNICATIE:
ongeacht de aanwezigheid van een fysieke vestiging.
FINANCIËN:
Communicatiecampagne om zichtbaarheid bibliotheek te vergroten
Totale investering in het bibliotheekwerk benodigd van € 711.544,-
Bibliotheekbeleid 2026-2029
4
HUIDIGE SITUATIE
De bibliotheekvestigingen worden beperkt bemenst door vrijwilligers en hebben uiteenlopende openingstijden. De vrijwilligers zijn niet altijd aanwezig tijdens de openingstijden. Inwoners kunnen hun boeken daarom ook zelf inleveren en
In de gemeente Leudal voert Stichting Bibliocenter sinds 1 juli 2008 het bibliotheekwerk uit. Bibliocenter is een regionale, gecertificeerde bibliotheek. Naast de gemeente Leudal voeren zij ook het bibliotheekwerk uit in de gemeente Maasgouw, gemeente Weert en gemeente Nederweert. Door de samenwerking tussen deze vier gemeenten, mogen inwoners van de gemeente Leudal ook gebruik maken van het bibliotheekaanbod in de andere gemeenten waar Bibliocenter actief is. In de gemeente Leudal zijn er zeven openbare bibliotheekvestigingen en acht bibliotheken op school. In 2024 waren er 5.287 inwoners van de gemeente Leudal lid van de bibliotheek. Samen hebben zij gezorgd voor 127.727 uitleningen. Je hoeft echter geen lid te zijn van de bibliotheek om een vestiging te bezoeken of deel te nemen aan bepaalde activiteiten en trainingen. Het aantal contacten dat Bibliocenter hierdoor had in 2024 waren er 8.769 in totaal en de vestigingen hadden 83.698 bezoekers. De openbare bibliotheekvestigingen hebben een collectie voor zowel volwassenen als kinderen. De bibliotheekvestigingen bevinden zich in de lokale basisschool, met uitzondering van de locatie in Neer. De hoofdlocatie van de bibliotheek in Leudal bevindt zich in Heythuysen. Door incidentele gelden van de Rijksoverheid, heeft deze locatie tijdelijk ruime openingstijden en bemanning door professioneel personeel.
Op deze locatie worden het merendeel van de activiteiten op het gebied van levenlang leren, cultuur, taalvaardigheden, digitale vaardigheden en activiteiten voor kinderen georganiseerd. Ook is
uitlenen door gebruik te maken van de zelfscan. Vanwege de beperkte ruimte in deze bibliotheekvestigingen, vinden enkele bibliotheekactiviteiten plaats op een andere locatie in het dorp. Bij de locaties zelf ligt de focus dan ook vooral op het uitlenen van boeken. Inwoners die niet zelf naar de bibliotheekvestigingen kunnen komen kunnen gebruik maken van Boek aan Huis. De bibliotheken op school zijn gericht op naar schoolgaande kinderen. Deze bevinden zich in de lokale scholen en zijn enkel toegankelijk voor de leerlingen en leraren van de betreffende scholen. De collecties in deze vestigingen zijn volledig gericht op kinderen. Aan iedere bibliotheek op school is een leesmediaconsulent verbonden voor 1 tot 2 uur per week. De leesmediaconsulent ondersteunt leerkrachten bij de uitvoering van het lees- en taalbeleid op school. Dit gebeurt door onder
HUIDIGE BIBLIOTHEEKVESTIGINGEN OPENBARE BIBLIOTHEEKVESTIGINGEN: Baexem Haelen Heythuysen Horn Ittervoort Neer Roggel BIBLIOTHEEK OP SCHOOL: Buggenum Ell Grathem Heibloem Kelpen-Oler Sint-Ursula Heythuysen Neer Widdonckschool
andere activiteiten op het gebied van leesbevordering en digitale geletterdheid te faciliteren en uit te voeren.
hier wekelijks het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Inwoners kunnen hier gratis terecht voor hulp bij het online regelen van zaken met de overheid.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
5
ONTWIKKELINGEN Daarbij zijn volwassenen met lage basisvaardigheden extra kwetsbaar, omdat zij met een lager aanvangsniveau beginnen dat op latere leeftijd verder afneemt14. Ook de komst van nieuwkomers in Nederland speelt een rol. Veel van hen komen uit conflictgebieden, waar ze weinig onderwijs hebben genoten. Hierdoor hebben zij moeite om op het juiste taal- en/of rekenniveau te komen.
De wereld om ons heen
Daarnaast toont het PISA-2022 onderzoek dat de lees- en wiskundevaardigheden van
Onze samenleving is voortdurend in verandering. Door de opkomst van technologie, smartphones en sociale media gaat
Nederlandse 15-jarigen achteruit is gegaan.5 Nog steeds verlaten veel jongeren school met
communicatie steeds vlugger en blijven we verbonden met elkaar. Kennis en informatie zijn vrijwel altijd en overal digitaal
té lage basisvaardigheden6.
beschikbaar en voor iedereen toegankelijk. Daar staan echter ook grote uitdagingen tegenover. Denk aan het risico van uitsluiting en sociaal isolement, de verspreiding van nepnieuws, de opkomst van AI en de toename van online fraude. Ook
Ook is de leesmotivatie onder Nederlandse jongeren erg laag. Meer dan een derde van de
de overheid, maatschappelijke instellingen en bedrijven digitaliseren snel en verwachten van burgers en klanten dat zij
leerlingen uit Nederland geeft aan weinig tot geen leesplezier te ervaren7. Dit is opnieuw een
hierin meegaan. Dit blijkt uit digitale initiatieven zoals mijnoverheid.nl, DigiD, digitaal bankieren en het online maken van
stijging vergeleken met voorgaande jaren. Een aanzienlijk deel van de Nederlandse kinderen stopt
afspraken.
al op jonge leeftijd met lezen in hun vrije tijd8. Zij kunnen dus wel lezen maar oefenen dit te weinig, waardoor hun leesontwikkeling stagneert. Terwijl lezen in de vrije tijd belangrijk is voor educatieve
De steeds veranderende samenleving vraagt van onze burgers dat zij
ontwikkeling, professioneel succes en voor de ontwikkeling van sociale vaardigheden9.
hun vaardigheden hun leven lang blijven ontwikkelen, zoals digitale en financiële vaardigheden en mediawijsheid. Ook is een goede beheersing van
De samenstelling van de gemeente Leudal verandert ook. Volgens de voorspelling van Primos blijft
basisvaardigheden, zijnde lezen, schrijven en/of rekenen, daarbij noodzakelijk.
het aantal inwoners van de gemeente Leudal redelijk stabiel, terwijl het aandeel ouderen groeit13.
In Leudal beschikt 10% van de beroepsbevolking (16-65 jaar) over lage
Uit de bibliotheek-enquête (2025) kwam naar voren dat er een behoefte is onder deze oudere
basisvaardigheden . Hierdoor kunnen zij minder goed meedoen in onze
doelgroep aan laagdrempelige ontmoetingsplekken die de leefbaarheid in de 16 dorpen versterkt.
1
maatschappij. Zo vinden zij minder snel een baan, hebben vaak een lager inkomen, moeite met het begrijpen van informatie, een slechtere gezondheid, minder grip op hun geldzaken, beperkte digitale vaardigheden en zijn minder maatschappelijk actief 2,3. In Nederland is het percentage inwoners dat moeite heeft met basisvaardigheden de afgelopen jaren gestegen. Voor deze stijging zijn meerdere redenen. Een belangrijke factor is de vergrijzing. We worden steeds ouder en er komen steeds meer ouderen bij. In de loop van het leven daalt het vaardigheidsniveau bij volwassenen.
DE STEEDS VERANDERENDE SAMENLEVING VRAAGT VAN ONZE BURGERS DAT ZIJ HUN VAARDIGHEDEN HUN LEVEN LANG BLIJVEN ONTWIKKELEN, ZOALS DIGITALE EN FINANCIËLE VAARDIGHEDEN EN MEDIAWIJSHEID.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
6
DE BIBLIOTHEEK VAN NU
In de bibliotheek-enquête (2025) gaf 89% aan het (heel) belangrijk te vinden dat de bibliotheek meer is dan een plek om boeken te lenen. Men waardeert dat de bibliotheek zich ook richt op het vergroten van leesplezier en ondersteuning biedt bij lezen en schrijven, leven lang leren stimuleert en helpt bij het gebruik van digitale middelen. Maar welke bibliotheekdiensten willen inwoners nu daadwerkelijk gebruiken? Voor het merendeel staan bibliotheekbezoeken met name in het teken van boeken lenen en lezen (79 procent), en mensen ontmoeten en in gesprek gaan (64 procent). Ook van de activiteiten voor volwassenen (63 procent) en de activiteiten op het gebied van een leven lang leren (59 procent) zouden inwoners zelf gebruik willen maken. Taallessen (11 procent), gebruik van de computer (27 procent) en studie- en werkplekken (35 procent) zijn beduidend minder populair. Daarbij was wel een verschil in
Niet alleen de samenleving verandert, ook de bibliotheek verandert mee. Nog altijd is de bibliotheek onlosmakelijk verbonden met boeken. Maar waar informatie vroeger vooral passief werd
behoeften zichtbaar tussen verschillende doelgroepen. De uitkomsten uit de bibliotheek-enquête onderstrepen de nieuwe rol van de bibliotheek, als ‘maatschappelijke bibliotheek’.
aangeboden, stelt de bibliotheek tegenwoordig toegankelijke en betrouwbare informatie actief beschikbaar als bijdrage in de aanpak van verschillende maatschappelijke opgaven. Daarbij speelt de bibliotheek in op zowel de trends en ontwikkelingen in onze samenleving als de behoeften van onze inwoners. De bibliotheek is uitgegroeid tot een plek voor persoonlijke ontwikkeling en ontmoeting, waar literatuur niet meer de enige vorm is om kennis en verhalen te ontdekken, te delen en te creëren. Ze is getransformeerd naar een laagdrempelig informatiepunt waar iedereen terecht kan, zodat iedereen zich kan ontwikkelen en volwaardig mee kan doen in de huidige samenleving.
BIBLIOTHEEK IS EEN NEUTRALE, VEILIGE, LAAGDREMPELIGE VOORZIENING. EEN PLEK WAAR MENSEN GEHOLPEN KUNNEN WORDEN ZICH BETER TE REDDEN IN DE HUIDIGE SAMENLEVING.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
7
De bibliotheekwet Een belangrijk kader voor het bibliotheekbeleid vormt de bibliotheekwet10. Op 1 januari 2015 deed deze bibliotheekwet, voluit Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob), zijn intrede. Hierin wordt beschreven dat een voor ieder toegankelijke
Bibliotheekconvenant
openbare bibliotheekvoorziening in ieder geval de volgende kerntaken uitvoert:
In 2024 is een nieuw bibliotheekconvenant gesloten tussen het ministerie van OCW, 1. Ter beschikking stellen van kennis en informatie
de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de vereniging van Openbare Bibliotheken
2. Bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie
(VOB), De Koninklijke Bibliotheek (KB), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Stichting
3. Bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur
samenwerkende POI’s Nederland (SPN)11.
4. Organiseren van ontmoeting en debat
In dit convenant zijn onder andere afspraken gemaakt over de rol van de bibliotheek
5. Laten kennismaken met kunst en cultuur
in drie actuele maatschappelijke opgaven in de samenleving, namelijk:
Momenteel wordt de bibliotheekwet herzien. In de nieuwe bibliotheekwet zal een zorgplicht voor gemeentes worden opgenomen. Hiermee wordt gegarandeerd dat iedere inwoner toegang heeft tot een volwaardige bibliotheek, die alle vijf bibliotheekfuncties vervult.
K J I L E D N LA BELEID EN E K J I L E T T WE KADERS
1 2 3
Geletterde samenleving De bibliotheek is vanaf de vroegste jeugd een essentiële partner bij het stimuleren van lezen.
Participatie in de (informatie)samenleving De bibliotheek heeft een stimulerende rol bij het ontsluiten, delen en activeren van informatie en zet in op het vergroten van zelfredzaamheid.
Leven lang ontwikkelen De bibliotheek als openbare, neutrale en laagdrempelige plek om te leren, te ontmoeten en je te ontwikkelen.
Informatiepunt digitale overheid Gemeenten hebben per 1 januari 2023 een regiefunctie met betrekking tot de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s). Een IDO biedt laagdrempelig, gratis en voor iedereen toegankelijke hulp bij vragen over de online dienstverlening van de overheid. De IDO’s worden uitgevoerd door de bibliotheek.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
8
HOOFDDOELEN, SUBDOELEN EN SDG’S De bibliotheek is een belangrijke basisvoorzieningen waar alle inwoners van Leudal gebruik van kunnen
maken. Ze zorgt ervoor dat iedereen zo veel mogelijk in zijn eigen kracht staat en in staat is om zijn eigen leven te leiden. Het is een plek om te leren, elkaar te ontmoeten, kennis te vergroten en geïnspireerd te raken. De bibliotheek is een laagdrempelige, neutrale, toegankelijke omgeving waar iedereen welkom is. Met het bibliotheekwerk in Leudal wordt het volgende doel nagestreefd:
Daarnaast draagt het bibliotheekwerk in Leudal bij aan verschillende Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties. Met deze doelen wil men in 2030 een duurzame wereld voor iedereen bereiken, waarin niemand wordt buitengesloten. Het bibliotheekbeleid ondersteunt de volgende SDG’s: • Alle inwoners van Leudal hebben toegang tot basisdiensten en kunnen de weg vinden naar passende ondersteuning (SDG 1: Geen armoede) • Inwoners van Leudal hebben een goede gezondheid en welzijn (SDG 3: Goede gezondheid en welzijn) • Inwoners beschikken over de vaardigheden die nodig zijn om te functioneren in een kennisintensieve samenleving (SDG 4: Kwaliteitsonderwijs) • Iedereen krijgt gelijke kansen om deel uit te maken van de sociale infrastructuur
IEDEREEN KAN MEEDOEN IN ONZE (DIGITALE) SAMENLEVING
(SDG 10: Ongelijkheid verminderen)
Om dit hoofddoel te bereiken zijn een aantal subdoelen geformuleerd: 01
Verbeterde leesvaardigheid 02
Verhoogde leesmotivatie 03
Verbeterde basisvaardigheden Verbeterde digitale vaardigheden
05
Meer gebruik van de bibliotheek Verbeterde mediawijsheid
07
06
Vergrote zelfredzaamheid Vergrote kansengelijkheid
09
04
08
Bevorderde arbeidsparticipatie Laagdrempeligere hulp en informatie
11
10
Meer ruimte voor ontmoeting Vergrote leefbaarheid
12 Bibliotheekbeleid 2026-2029
9
PROGRAMMALIJN 1 BIJDRAGE AAN PERSOONLIJKE ONTWIKKELING
LEZEN IS JEZELF ONTWIKKELEN!
Het is belangrijk dat mensen zich blijven ontwikkelen. Niet alleen om goed inzetbaar te blijven op de arbeidsmarkt maar ook om zich te blijven redden in onze continue veranderende samenleving. Blijven leren en ontwikkelen vergroot iemands deelname aan de maatschappij. Ook zorgt het ervoor dat zij de regie over hun eigen leven hebben en kunnen nemen
Naast deze flexibele programmering, wordt er ook gebruik gemaakt van
waardoor ze minder afhankelijk zijn van anderen, zoals de gemeente. De toegang tot educatie en zelfstudie is echter niet
flexibele locaties voor het bibliotheekwerk. Activiteiten vinden plaats
voor iedereen vanzelfsprekend. Hier speelt de bibliotheek een belangrijke rol.
op een locatie passend bij de activiteit. Dit hoeft per definitie dus geen bibliotheekvestiging te zijn, maar kan bijvoorbeeld ook een gemeenschapshuis, dorpscafé of verenigingslokaal zijn. Met de flexibele programmering en flexibele locaties komt de bibliotheek naar de inwoners toe. Nabijheid van de bibliotheek
De bibliotheek is een plek waar inwoners terecht kunnen voor het leren en
is namelijk vaak een belangrijke randvoorwaarde voor bezoek.
onderhouden van diverse vaardigheden. Iedereen kan hier laagdrempelig kennismaken met wat je nog niet wist en wat je nog niet kan. Of je nu lid van de bibliotheek bent, gebruiker of bezoeker, iedereen wordt in staat gesteld zich te ontplooien en een leven lang te leren. Bibliotheken maken het
SUBDOELEN
mogelijk om laagdrempelig en in alle rust kennis te vergaren: kennis die
Meer gebruik van de bibliotheek
05
schoolprestaties kan verbeteren, (culturele) vaardigheden kan stimuleren of arbeidsmarktkansen kan vergroten. Bovendien biedt de bibliotheek een
06
inspirerende en stimulerende leeromgeving, zonder de druk van perfectie of prestatie. Door te begrijpen wat er speelt in de samenleving, kan de
Verbeterde mediawijsheid Vergrote zelfredzaamheid
07
bibliotheek haar collectie en aanbod hier beter op afstemmen. Dit vergroot 08
de betrokkenheid en deelname aan de bibliotheek. 09
Hoe gaan we dat bereiken?
Vergrote kansengelijkheid Bevorderde arbeidsparticipatie
In alle dorpen van de gemeente Leudal worden door de bibliotheek activiteiten
georganiseerd
ter
bevordering
van
de
persoonlijke
ontwikkeling van de inwoners van Leudal. Denk hierbij aan een belastingspreekuur,
netwerkbijeenkomst
voor
werkzoekenden
of
mantelzorgers, een smartphone-workshop, of een lezing van diëtist of huisarts. De invulling van deze activiteiten wordt bepaald door actuele thema’s en vraagstukken, zoals gezondheid, financiën, sociale media, duurzaamheid, arbeidsparticipatie en welzijn.
PERSOONLIJKE ONTWIKKELING
Alles rondom de ontwikkeling van iemands identiteit, kennis, talent, vaardigheden en zelfvertrouwen.
Het aanbod van de verschillende activiteiten bepaalt de bibliotheek niet alleen. Programmering vindt plaats in samenwerking met de gemeenschap, waarbij de wensen en behoeften in de verschillende dorpen het uitgangspunt vormen. Hier ligt een belangrijke rol voor de gemeenschaps-bibliothecaris (inzet 18 uur per week). Hij/zij legt contact met inwoners, organisaties en verenigingen in de gemeente, en haalt daarbij de wensen en behoeften op in de verschillende dorpen. Daarbij heeft
GEMEENSCHAPSBIBLIOTHECARIS
Een medewerker van de bibliotheek die optreedt als nieuwsgierige, ondernemende en initiërende verbinder tussen mensen en organisaties.
hij/zij een coördinerende rol voor de uitvoering van het bibliotheekwerk in de dorpen, in relatie tot de opgehaalde wensen en behoeften.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
10
PROGRAMMALIJN 2 BEVORDEREN BASISVAARDIGHEDEN
DIGI-TAALHUIS
Basisvaardigheden, zijnde lezen, schrijven en/of rekenen, en digitale vaardigheden gebruiken we bij alledaagse dingen, soms zonder dat we het zelf merken. Denk aan het kopen van een buskaartje, begrijpen van een werkrooster, beoordelen
Een samenwerkingsverband van lokale organisaties die
van een nep-mail en schrijven van een sollicitatiebrief. Het zijn essentiële vaardigheden die nodig zijn voor het begrijpen,
samenwerken aan de aanpak van basisvaardigheden.
analyseren en toepassen van informatie nodig in het dagelijks leven en op het werk14. Zonder leesvaardigheid is het
MEDIAWIJSHEID
vrijwel onmogelijk om zelfredzaam te zijn en succesvol deel te nemen aan onze maatschappij. De effecten van lage basisvaardigheden hebben niet alleen een negatieve impact op het leven van de persoon zelf, maar
Het geheel van kennis, vaardigheden
hebben ook impact op de hele samenleving. Uit onderzoek volgt dat de maatschappelijke kosten circa 1,13 miljard per jaar
en mentaliteit waarmee burgers
NON-FORMEEL TAALAANBOD
bedragen, waarvan circa 49% voor rekening komt van de overheid en de maatschappij2.
volledig kunnen meedoen in de digitale
Taalaanbod gericht op het vergroten van de
maatschappij.
beheersing van basisvaardigheden. Daarbij is het niet Openbare bibliotheken richten zich op het verbeteren van
Ook is het digi-taalhuis een plek waar mensen aan de slag
basisvaardigheden en digitale vaardigheden.
kunnen met hun basisvaardigheden. Zo wordt er wekelijks
Door middel van de producten en diensten die de
non-formeel
bibliotheek aanbiedt, stimuleert ze jong en oud te leren en
taalontwikkeling en leesbevordering. Dit aanbod bestaat
zich te blijven ontwikkelen . Bij het curatief aanbod gaat het
onder andere uit taallessen en taalcafés. Daarnaast
om het bestrijden of verkleinen van achterstanden op het
worden er digitale vaardigheidstrainingen aangeboden
gebied van basisvaardigheden en digitale vaardigheden
op verschillende niveaus, zoals klik-en-tik, digisterker
die al zijn ontstaan . Onderdeel van dit curatief aanbod
en digivitaler. Om inwoners te helpen met het bewust,
zijn digitale vaardigheidscursussen en taalprogramma’s.
kritisch en actief inzetten van media worden er activiteiten
Onderzoeken hebben aangetoond dat beide een positief
georganiseerd om de mediawijsheid te vergroten.
effect hebben op de vaardigheden en attitude van
Het aanbod van het digi-taalhuis is gratis toegankelijk voor
deelnemers. Zo durven ze meer te doen met de computer
alle inwoners van de gemeente Leudal. De programmering
en het internet, begrijpen ze beter de digitale overheid en
en leslocatie is flexibel, op basis van de wensen en
kunnen ze beter meedoen in de maatschappij15. Ook voelen
behoeften in een dorp.
17
15
taalaanbod
georganiseerd,
gericht
gericht op het behalen van een diploma.
op
SUBDOELEN 01
Verbeterde basisvaardigheden
03 04 05
deelnemers zich sociaal meer betrokken, worden actiever
Verbeterde leesvaardigheid
06
Meer gebruik van de bibliotheek
Vergrote zelfredzaamheid
07
Verbeterde digitale vaardigheden
08 09
Verbeterde mediawijsheid
Vergrote kansengelijkheid Bevorderde arbeidsparticipatie
op de arbeidsmarkt en voelen zich psychisch en fysiek beter. Verder is er bij de deelnemers een verbetering te zien op het gebied van lees- en schrijfvaardigheden16.
Hoe gaan we dat bereiken? Het (gecertificeerde) digi-taalhuis is dé plek waar inwoners die vragen hebben over basisvaardigheden terecht kunnen voor advies, begeleiding en/of doorverwijzing. De bibliotheek, met haar digi-taalhuis coördinator, is de
IEDEREEN MOET DEZELFDE KANS HEBBEN OM DEEL TE BLIJVEN NEMEN AAN DE MAATSCHAPPIJ
kartrekker van het digi-taalhuis. Zij is het aanspreekpunt voor het netwerk en verantwoordelijk voor de coördinatie binnen het digi-taalhuis.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
11
PROGRAMMALIJN 3 BESCHIKBAAR STELLEN VAN KENNIS EN INFORMATIE
Hoe gaan we dat bereiken? Om te garanderen dat alle kinderen en jongeren in de gemeente Leudal toegang hebben tot de bibliotheek wordt het bibliotheekwerk op scholen, kinderopvang en consultatiebureaus verstevigd. Hiermee wordt een doorlopende leeslijn gecreëerd, gericht op taalontwikkeling, leesmotivatie, leesbevordering en mediawijsheid.
In een tijd waarin toegang tot informatie cruciaal is voor participatie in de samenleving, spelen bibliotheken een sleutelrol
Het streven is om in alle scholen in het basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs in
bij het bevorderen van kansengelijkheid. De bibliotheek maakt via boeken en andere media een breed aanbod van
de gemeente Leudal een bibliotheek op school te vestigen. Op de vijf scholen die momenteel nog geen
informatie (fysiek en digitaal) voor iedereen toegankelijk en beschikbaar. Daarmee overbrugt de bibliotheek de kloof
bibliotheek op school hebben, wordt deze in overleg met de scholen opgestart. De bibliotheek op school, haar
tussen informatiearm en informatierijk. Daarnaast zorgt de neutraliteit van de bibliotheek ervoor dat informatie sneller
(meertalige) collectie en activiteiten zijn gericht op schoolgaande kinderen, welke hier gratis gebruik van
en betrouwbaar wordt ervaren door inwoners12. Belangrijk in een wereld overladen met informatie en waar het steeds
kunnen maken. In samenspraak met school kunnen ook kinderen tussen de 0 en 4 jaar gratis gebruik maken
lastiger wordt om echt van nep en waar van onwaar te onderscheiden.
van de bibliotheek op school. In sommige dorpen bevinden zich momenteel een bibliotheek op school met een beperkte
Met haar ruime aanbod, is de bibliotheek de deskundige
Bij jonge kinderen hebben voorlezen, praten over boeken
volwassenencollectie, enkel toegankelijk voor volwassen leden van de bibliotheek. Op basis van de behoefte in
in leesbevordering. Ze bereikt zowel kinderen als
en samen lezen een positief effect op het latere leesgedrag
een dorp, en in samenspraak met de school, kan worden besloten om deze bibliotheek op school toegankelijk te
volwassenen van alle leeftijden. Daardoor speelt de
en de taalontwikkeling
houden voor volwassen leden. Deze vestigingen zijn dan enkel een zelf-service uitleenpunt, met een beperkte
bibliotheek een cruciale rol in het realiseren van een
heeft een sterke invloed op de ontwikkeling van latere
doorlopende leeslijn.
basisvaardigheden . Daarbij heeft onderzoek aangetoond
Om geen achterstand te ontwikkelen in basisvaardigheden,
dat niet de thuistaal bepalend is voor de taal- en
Aan iedere bibliotheek op school is een leesmediaconsulent verbonden, voor 3 uur per week per locatie. De
moeten mensen kunnen lezen en willen lezen. Goede
leesontwikkeling, maar een rijke taal- en leesomgeving .
leesmediaconsulent ondersteunt leerkrachten bij de uitvoering van het lees- en taalbeleid op school. Dit
. Ook het aantal boeken in huis
19,20,21
collecte voor volwassenen en een mogelijkheid om gereserveerde boeken op te halen.
14
20
lezers die ook gemotiveerd zijn om te lezen, houden
gebeurt door onder andere activiteiten op het gebied van leesbevordering en mediawijsheid te faciliteren en
vanzelf hun leesvaardigheid op peil, ook nadat ze school
Door goed leesonderwijs zorgt school ervoor dat kinderen
uit te voeren. Ook onderhoudt de leesmediaconsulent een inspirerende en actuele collectie in de bibliotheek
hebben verlaten . Plezier in het lezen is een belangrijk
kunnen lezen. Samen met de bibliotheek zorgt de school
op school welke aansluit bij de actuele lesthema’s van de betreffende school. De samenwerking is gericht op
aspect van de leesmotivatie.
ervoor dat kinderen ook willen lezen . De bibliotheek
leerlingen, leraren en ouders/verzorgers. Op school én thuis. Zo bereikt de bibliotheek ook kinderen die thuis
Er zijn momenten in de ontwikkeling waarbij het risico
op school is een landelijk bewezen effectieve aanpak die
geen boeken hebben of geen lid zijn van de bibliotheek.
extra groot is dat kinderen of jongeren hun motivatie
leesmotivatie en leesvaardigheid vergroot, op school en
om te lezen kwijtraken . Met preventief aanbod, zoals
thuis9,19. Essentiële componenten hierbij zijn toegang tot
leesbevorderingsprogramma’s, wordt voorkomen dat
een grote en aantrekkelijke boekencollectie, gelegenheid
leesmotivatie daalt en daardoor lees- en taalachterstanden
om de boeken te lezen en hulp van een volwassene bij
ontstaan . Preventie begint met voorlezen vanaf de
het uitkiezen van het juiste boek9,20. De bibliotheek op
babyleeftijd en wordt voortgezet via goed leesonderwijs
school is daarmee belangrijk voor kinderen uit taalzwakke
en het stimuleren van vrijetijdslezen. Na afronding van de
gezinnen, waar lezen vaak geen vanzelfsprekendheid is.
19
20
15
19
SUBDOELEN 01
schoolcarrière onderhouden mensen hun leesvaardigheid door zelf de weg te vinden naar leesmateriaal19.
Verbeterde leesvaardigheid Verhoogde leesmotivatie
02 03
05
08 10
Verbeterde mediawijsheid Vergrote zelfredzaamheid
07
Verbeterde digitale vaardigheden Meer gebruik van de bibliotheek
04
06
Vergrote kansengelijkheid Laagdrempeligere hulp en informatie
Verbeterde digitale vaardigheden
TOEGANKELIJKHEID VAN BOEKEN, KENNIS EN INFO IS NIET VANZELFSPREKEND. LAAGDREMPELIGE TOEGANG TOT DEZE IS BELANGRIJK
Bibliotheekbeleid 2026-2029
12
Om ook de doelgroep van 0 tot 4 jaar te bereiken, wordt het bibliotheekwerk verstevigd in de kinderopvang en consultatiebureaus. Hier worden de programma’s Voorlezen
VOORLEZEN THUIS
thuis, BoekStart en BoekStart in de kinderopvang ingezet. Deze zijn gericht op het stimuleren van taalontwikkeling van jonge kinderen en de verrijking van de taalomgeving bij kinderen thuis. Ook is een leesmediaconsulent verbonden aan de kinderopvang en consultatiebureaus, zij ondersteunt de professionals om met taalarme gezinnen in gesprek te gaan over taalvaardigheid en het belang van voorlezen.
Bij Voorlezen thuis komt een vrijwilliger 20 weken lang voorlezen bij een gezin met kinderen tussen de 2 en 10 jaar. Het geeft ouders handvatten om de taalontwikkeling van hun kind te stimuleren.
Daarnaast worden er twee full-service bibliotheken gerealiseerd. Deze vestigingen zijn voor iedereen openbaar toegankelijk. Het uitgangspunt van de full-service vestigingen is dat ze (gratis) toegang bieden tot betrouwbare kennis en informatie voor alle inwoners van Leudal. Ze worden voorzien van een goede, actuele (meertalige) collectie voor zowel kinderen als volwassenen. Ook is er een ruim aanbod in tijdschriften en kranten en de mogelijkheid om gebruik te maken van computers en wifi. Beide vestigingen hebben
BOEKSTART
ruime openingstijden met de aanwezigheid van professioneel personeel voor voor 10 uur per week per vestiging. Iedere week is er het Informatiepunt Digitale Overheid. Hier
Ouders van kinderen tussen de 0 en 4 jaar
kunnen inwoners informatie ontvangen over uiteenlopende onderwerpen in digitale of
kunnen gratis een boekstartkoffertje ophalen
fysieke vorm, op schrift of in de vorm van persoonlijke hulp.
in de bibliotheek. Dit bevat twee boekjes en
Om een goede bereikbaarheid voor de inwoners van Leudal te garanderen, worden
informatiemateriaal over voorlezen.
deze full-service bibliotheken gerealiseerd in Heythuysen (centrumdorp volgens de omgevingsvisie Leudal) en Ittervoort (in navolging van besluit gemeenteraad over realisatie bibliotheek in IKC). Inwoners die niet zelf naar de bibliotheekvestigingen kunnen komen, kunnen gebruik maken van Boek aan Huis. Op die manier blijft kennis en informatie beschikbaar voor elke inwoner. Zowel in de verschillende bibliotheekvestigingen, als op andere passende locaties in de dorpen, organiseert de bibliotheek diverse activiteiten ter bevordering van leesmotivatie en leesplezier voor zowel volwassenen als kinderen. Dit kan bijvoorbeeld een lezing zijn van een schrijver of een voorleesmiddag, maar ook een workshop over poëzie of spoken word. De programmering wordt verzorgd door de gemeenschapsbibliothecaris, rekening houdend met de wensen en behoeften in de dorpen.
BOEKSTART IN DE KINDEROPVANG
Een uitbreiding van het programma BoekStart. Waarbij er op de kinderopvang een (voor)leesplek wordt gecreëerd, er een collectie is met boekjes en er een voorleesplan wordt opgesteld.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
13
PROGRAMMALIJN 4 STIMULEREN VAN ONTMOETING EN VERBINDING
Een sterke sociale samenhang en onderlinge binding tussen mensen worden gezien als belangrijke kenmerken van een vitale samenleving. Uit de bibliotheek-enquête (2025) kwam naar voren dat de bibliotheek vaak de functie als ontmoetingsplek toebedeeld krijgt, die bijdraagt aan de leefbaarheid in de dorpen. De wetenschappelijke en beleidsliteratuur onderstrepen deze belangrijke bijdrage van de bibliotheek17. De bibliotheek stimuleert connectie en interactie tussen mensen. Door haar publieke karakter, is de bibliotheek voor iedereen toegankelijk. Mensen met uiteenlopende achtergronden komen samen in de bibliotheek, waar ze elkaar kunnen ontmoeten en van elkaar kunnen leren. Door gebruik te maken van de leestafels of flexibele studeeren werkplekken komen inwoners elkaar tegen en vergroten ze hun netwerk. Door het lezen van boeken, en met name door reflectie en discussie hierover, maken inwoners kennis met verschillende achtergronden en culturen, andere opvattingen of sociale omgangsnormen18.
Hoe gaan we dat bereiken? De bibliotheek is een neutrale, laagdrempelige leer-
In de bibliotheek is er ook aandacht voor ontmoeting
ontmoetings- en ontwikkelplek voor iedereen. De twee full-
rondom de thema’s burgerschap en kunst en cultuur.
service vestigingen in Ittervoort en Heythuysen worden zo
Hierbij kan gedacht worden aan een verkiezingsdebat,
ingericht dat het aantrekkelijk is om er een krant of boek te
aandacht voor een themacollectie of een kunstuiting die
lezen, een kopje koffie te drinken, te studeren of te werken.
ontmoeting tussen bibliotheekbezoekers stimuleert. Hierbij
Hier krijgen inwoners de gelegenheid om met elkaar het
ligt de focus op het bewust samenbrengen van verschillende
gesprek aan te gaan, van elkaar te leren en te discussiëren
culturen, kennismaking met kunst en cultuur en inwoners te
over maatschappelijke thema’s, (taal)ontwikkeling en
stimuleren om actief deel te nemen aan onze democratische
leesplezier. Deze ruimte voor ontmoeting wordt ook geboden
rechtsstaat. Activiteiten rondom deze thema’s zijn enkel
bij de activiteiten georganiseerd in de verschillende dorpen,
aanvullend op reeds bestaand aanbod van partners
deze activiteiten vinden plaats op een locatie passend bij
in het netwerk.
de activiteit.
De bibliotheek draagt daarmee bij aan sociale verbondenheid, culturele participatie, burgerschap, wederzijds vertrouwen en het overbruggen van verschillen tussen bevolkingsgroepen17.
SUBDOELEN Meer gebruik van de bibliotheek
05 10
Laagdrempeligere hulp en informatie Meer ruimte voor ontmoeting
11 12
Vergrote leefbaarheid
HET IS EEN VAN DE WEINIGE PLEKKEN WAAR ÁLLE MENSEN ELKAAR GRATIS KUNNEN TREFFEN ONGEACHT GELOOF, GESLACHT, AFKOMST, WERKSTATUS ETC.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
14
COMMUNICATIE
FINANCIËN Om uitvoering te geven aan de programmalijnen beschreven in dit beleidsplan, is er een investering in het bibliotheekwerk nodig. Hieronder is de financiering voor het bibliotheekwerk in Leudal uitgewerkt.
Activiteit
Totaal
Aansluitbijdrage Bibliocenter
128.500
Overige vaste kosten Bibliocenter
138.000
Full-service vestigingen
121.656
Bibliotheken op school
80.750
Inzet leesmediaconsulenten 3 u/week per school
169.500
Bibliotheekwerk kinderopvang en consultatiebureau
62.133
literatuur niet meer de enige vorm is om kennis en verhalen te ontdekken, te delen
Gemeenschaps-bibliothecaris 18 u/week
40.000
en te creëren.
Bibliotheekwerk in de kernen
16.000
boeken12. Dit blijkt ook uit de bibliotheek-enquête (2025). Daarbij kwam naar voren
Digi-taalhuis coördinator 12u/week
24.125
dat veel mensen niet bekend zijn met de totale dienstverlening van de bibliotheek, en
(digi)taalaanbod digi-taalhuis en IDO
49.880
Communicatiecampagne
5.000
Totale jaarlijkse kosten
835.544
De bibliotheek is uitgegroeid tot een plek voor ontwikkeling en ontmoeting, waar
Toch leeft bij veel mensen nog het verouderd beeld dat de bibliotheek er alleen is voor
vaak niet weten dat veel van die diensten ook toegankelijk zijn voor niet-leden. Een mogelijke verklaring voor de onbekendheid is de afstand naar de fysieke vestigingen: de bibliotheek is letterlijk en figuurlijk uit het zicht geraakt11. Daarbij wordt er landelijk weinig reclame gemaakt voor de bibliotheek, waardoor mensen de bibliotheek niet toevallig tegenkomen in hun dagelijks leven11.
Inkomsten
Er is dus winst te behalen in het vergroten van de zichtbaarheid van de bibliotheek. Door beter te communiceren waar de bibliotheek voor staat en wat zij te bieden heeft, kunnen inwoners de weg ernaartoe vinden en ontdekken wat een bezoek hen kan opleveren.
Hoe gaan we dat bereiken?
Inkomsten bibliotheekwerk (abonnementen etc.)
-110.000
Uitkering (regionaal) Rijksoverheid voor taalaanbod
-14.000
Nog benodigde jaarlijkse financiering
711.544
Huisvestingskosten
95.000
Inkomsten gemeente, verhuur gemeentelijke panden
-95.000
Opstarten nieuwe bibliotheken op school
100.000
Eenmalige kosten
100.000
In samenwerking met de bibliotheek wordt een grootschalige communicatiecampagne opgestart. Deze campagne maakt inwoners bewust van de uiteenlopende activiteiten en (hulp)mogelijkheden die de bibliotheek biedt. Hoe meer inwoners bekend zijn met het aanbod van de bibliotheek en hier gebruik van gaan maken, des te effectiever kunnen de doelstellingen uit dit
Om het bibliotheekwerk in Leudal uit te voeren volgens de programmalijnen uit dit beleidsplan, is een jaarlijkse
bibliotheekbeleid worden gerealiseerd.
financiering van € 711.544,- benodigd. Deze financiering is berekend op het prijspeil van 2025. Rekening gehouden moet worden met benodigde indexering gedurende de looptijd van dit beleidsplan. Voor het opstarten van de bibliotheken op school is een eenmalige bijdrage van € 100.000,- benodigd.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
15
M O N I TO R I N G Verbeterde digitale vaardigheden Ten
behoeve
van
een
eenduidige
Aantal afgeronde digitale vaardigheid lessen
monitoring en verantwoording is er voor
Mate van digitale inclusie
de subdoelen die worden nagestreefd met
Aantal bezoekers van een IDO-spreekuur
dit bibliotheekbeleid een eerste aanzet
Aantal doorverwijzingen door een IDO-medewerker
voor een set indicatoren opgesteld. De indicatoren zijn een middel om zowel de voortgang en vooral ook de impact van
Aantal deelnemers aan digitale vaardigheid lessen
Meer gebruik van de bibliotheek
Bezoekersaantal Aantal leden bibliotheek
het bibliotheekwerk te volgen.
Aantal deelnemers activiteiten Spreiding bibliotheekbezoekers gedurende de dag Aantal uitgeleende boeken Verbeterde mediawijsheid
Kennis over media Digitale vaardigheid
Subdoel
KPI
Vergrootte zelfredzaamheid
Niveau van digitale vaardigheid Niveau van leesvaardigheid Taalniveau
Betere leesvaardigheid
Taalniveau Aantal doorverwijzingen van het consultatiebureau naar bibliotheek
Hogere leesmotivatie
Aantal uitgeleende boeken
Vergrootte kansengelijkheid
Aantal uitgeleende boeken Aantal bezoekers bibliotheek
Bevorderde arbeidsparticipatie
Aantal activiteiten georganiseerd op het thema werk en inkomen
Laagdrempeliger hulp en informatie
Aantal vragen beantwoord bij een IDO-spreekuur
Aantal deelnemers aan leesactiviteiten Aantal leden bibliotheek
Aantal doorverwijzingen van bibliotheek naar een netwerkpartner
Aantal uitgedeelde boekstartkoffertjes Aantal deelnemende locaties aan Boekstart
Aantal doorverwijzingen van netwerkpartners naar een bibliotheek
Aantal leesgesprekken door de leesmediaconsulenten
Aantal netwerkpartners bibliotheek
Aantal uitgeleende meertalige boeken
Verbeterde basisvaardigheden
Percentage dat aangeeft (voor)lezen leuk te vinden
Meer ruimte voor ontmoeting
Aantal ontmoetingen tussen bezoekers
Aantal deelnemers taallessen
Vergrootte leefbaarheid
Aantal activiteiten georganiseerd per dorp
Aantal afgeronde taallessen
Aantal deelnemers aan activiteiten per dorp
Taalniveau
Aantal bezoekers per vestiging
Bibliotheekbeleid 2026-2029
16
BRONVERMELDING 1. Basisvaardigheden In Zicht. Dashboard. Geraadpleegd 25-7-2025, van https://basisvaardighedeninzicht.nl/
13.
Primos. Bevolkings- en huishoudensprognose. Geraadpleegd 31-7-2025, van https://abfresearch.nl/wat-we-doen/specialisaties/prognoses/primos-bevolkingsprognose/
2. PwC (2018). Maatschappelijke kosten laaggeletterdheid. Amsterdam: PwC.
14.
Buisman, M., Bollen, I., Jacobs, B., Huijts, T., Cornelisse, R., Van Guilik, N., Elshof, D., & Van Griensven, L. (2024). PIAAC 2023: Kernvaardigheden voor volwassen: Resultaten van de Nederlandse survey 2023. Kohnstamm Instituut
3.
De Greef, M., Segers, M., & Nijhuis, J. (2018). De invloed van lage basisvaardigheden op deelname aan de maatschappij. Maastricht: Maastricht University.
15. Bnetwerk. (2025). Impact van bibliotheekprogramma’s voor kwetsbare burgers. Geraadpleegd 31-7-2025 4 Buisman, M., Allen, J., Fouarge, D., Houtkoop, W., & Van der Velden, R. (2013). PIAAC: Kernvaardigheden voor werk en leven: Resultaten van de Nederlandse survey 2012. Den Bosch: ecbo 5.
6.
7.
8.
Meelissen, M. R. M., Maassen, N. A. M., Gubbels, J., van Langen, A. M. L., Valk, J., Dood, C., Derks, I., In ’t Zandt, M., & Wolbers, M. (2023). Resultaten PISA-2022 in vogelvlucht. Universiteit Twente
16.
Greef, M. de, Segers, M., Nijhuis, J. & Fond Lam, J. (2014). Impactonderzoek taaltrajecten Taal voor het leven door Stichting Lezen & Schrijven op het gebied van sociale inclusie en leesvaardigheid Deel A. Maastricht: Maastricht University
17.
Ooms, M. (2015). De maatschappelijke waarde van bibliotheken in Nederland. Koninklijke bibliotheek
18.
Instituut voor Publieke Waarden (2018). Boek en Burgerschap. De rol van lezen bij burgerschapsvorming. Amsterdam: Stichting Lezen
19.
Broekhof, K. (2025). Meer lezen, beter in taal – po: Effecten van lezen op taalontwikkeling. Amsterdam: Stichting Lezen.
20.
Van Montfoort, A., & Wassing, A. (2020). De doorgaande leeslijn. De leesontwikkeling van 0 – 20 jaar. Amsterdam: Stichting Lezen
21.
Stichting Lezen (2014). Ouders betrekken bij lezen. Over het hoe en waarom van het betrekken van ouders bij de leesopvoeding thuis. Amsterdam: Stichting Lezen.
Inspectie van het Onderwijs (2018). Onderwijsverslag 2016/2017: De Staat van het Onderwijs. Utrecht: Inspectie van het Onderwijs. Swart, N. M., Gubbels, J., in ‘t Zandt, M., Wolbers, M. H. J., & Segers, E. (2023). PIRLS-2021: Trends in leesprestaties, leesattitude en leesgedrag van tienjarigen uit Nederland. Expertisecentrum Nederlands Gubbels, J., Netten, A., & Verhoeven, L. (2017). Vijftien jaar leesprestaties in Nederland; PIRLS-2016. Nijmegen: Expertisecentrum Nederlands, Radboud Universiteit, Behavioural Science Institute
9.
Nielen, T. M. J., & Bus, A. G. (2016). ONWILLIGE LEZERS: ONDERZOEK NAAR REDENEN EN OPLOSSINGEN. In STICHTING LEZEN REEKS: Vol. 26. Uitgever Eburon, Delft.
10.
Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. Te raadplegen op https://wetten.overheid.nl/BWBR0035878/2022-07-01
11.
Vernieuwing Bibliotheekconvenant 2024-2027. Te raadplegen op https://www.ipo.nl/media/bkbhvofx/bibliotheekconvenant-2024-2027.pdf
12. Van Emmerik, L., Geenevasen, W., ter Berg, J. Gerritsen, L., Dehing, J. (2023). De bibliotheek nu en in de toekomst. MARE.
Bibliotheekbeleid 2026-2029
17
BIBLIOTHEEK
2026-2029 BELEID LEUDAL
Leudalplein 1 6093 HE Heythuysen t. 0475 859 000
www.leudal.nl