CConstaterende datLeudal
Koppel je AI →
Document · PDF

Armoede in de Praktijk- ontwikkelingen in lokale armoedehulp (Geanonimiseerd)

Commissievergadering Sociaal 23 november 2026, gemeente LeudalBij agendapunt: Armoede in de Praktijk: ontwikkelingen in lokale armoedehulp8.195 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Beste raadsleden, Stichting Armoedefonds doet elk jaar onderzoek om de ontwikkelingen in de lokale armoedebestrijding in Nederland in beeld te brengen. Vandaag, op Wereldarmoededag 2026, publiceren we ons nieuwste onderzoek. In totaal deelden 652 lokale armoedehulporganisaties hun ervaringen en inzichten voor dit onderzoek. Bijgevoegd vindt u het onderzoeksrapport Armoede in de Praktijk: een onderzoek naar trends en ontwikkelingen in het werkveld van armoedebestrijding. Hulpvraag blijft groeien Bij 2 op de 3 lokale hulporganisaties is het aantal hulpvragen het afgelopen jaar toegenomen. Deze stijging past in een ontwikkeling die al meerdere jaren zichtbaar is. De behoefte aan hulp betreft vaak basisvoorzieningen zoals voedsel, verzorgingsproducten, kleding en schoolspullen. Financiële problemen hebben daarnaast serieuze sociale en persoonlijke gevolgen: schaamte, stress, eenzaamheid en mentale en fysieke gezondheidsklachten. Jongeren vormen een groeiende groep hulpvragers. Meer dan de helft van de organisaties ziet een stijging in het aantal jongeren dat hulp zoekt. Jongeren kampen onder meer met een laag inkomen en hoge dagelijkse kosten. Specifiek voor deze groep is de financiële overgang rond de 18e verjaardag een knelpunt. Schaamte, stress en mentale gezondheidsklachten komen veel voor.

Financiële problemen kunnen deelname aan sociale activiteiten en zelfs het starten of afronden van een studie belemmeren. Lokale hulporganisaties staan onder toenemende druk De groeiende hulpvraag vergroot de druk op lokale armoedehulporganisaties. Bij 1 op de 9 organisaties is de vraag inmiddels zo groot dat met wachtlijsten wordt gewerkt. Ruim een derde heeft te maken met een tekort aan medewerkers. Een deel verkeert bovendien financieel in zwaar weer. Daarnaast maken korte subsidielooptijden het moeilijk om de dienstverlening op langere termijn te plannen en te waarborgen. Lokale hulporganisaties vormen voor veel mensen een laagdrempelige en vertrouwde toegang tot hulp. Zij zijn vaak een eerste hulplijn, waar vanuit mensen verder doorverwezen kunnen worden. Het is van groot belang dat hulporganisaties deze essentiële rol kunnen blijven vervullen. Zij verdienen daarom aandacht en duurzame ondersteuning. Het gehele onderzoek vindt u in de bijlage. Mocht u vragen hebben over het onderzoek (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Rapport ARMOEDE IN DE PRAKTIJK Rosmalen , oktober 2026 EEN ONDERZOEK NAAR TRENDS EN ONTWIKKELINGEN IN HET WERKVELD VAN ARMOEDEBESTRIJDING STOP ARMOEDE IN NEDERLAND OKTOBER 2026 | 2 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK Stichting Armoedefonds is in 2013 opgericht met als doel het bestrijden en verzachten van (de gevolgen van) armoede.

Dit doet het Armoedefonds door het ondersteunen van meer dan duizend lokale hulporganisaties met geld , producten en kennis. Deze hulporganisaties zijn actief op het gebied van armoedebestrijding in Nederland. Stichting Armoedefonds gelooft in een maatschappij waarin mensen elkaar steunen en waarin we zorgen voor onze medemens. Rosmalen , oktober 2026 Stichting Armoedefonds De Grote Elst 52 5246 JR Rosmalen Tel. 073 - 7440181 © Oktober 2026. Tekst- en drukfouten voorbehouden. Citeren uit en verwijzen naar is toegestaan met bronvermelding. OKTOBER 2026 | 3 IN DE PRAKTIJK ARMOEDE INHOUDSOPGAVE VOORWOORD . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 1. INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 1. 1 1. 2 1. 3 Armoede in Nederland . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 Doel en belang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Dataverzameling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 2. ONTWIKKELING IN HULPVRAGEN HET AFGELOPEN HALFJAAR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 2. 1 2. 2 Aantal hulpvragen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Aard van de veranderingen in hulpvragen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3. ARMOEDE IN DE PRAKTIJK 3. 1 3. 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Waar lopen hulpvragers in het dagelijkse leven tegenaan? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Gevolgen van armoede . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 4. JONGEREN IN BEELD . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 4. 1 4. 2 4. 3 Ontwikkeling hulpvragen door jongeren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Aard van financiele problemen bij jongeren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Gevolgen van financiele problemen bij jongeren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 5. DE KRACHT VAN LOKATE HULPORGANISATIES . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 5. 1 5. 2 Hulpvragen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Middelen van hulporganisaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 6. CONCLUSIES . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 32 7. AANBEVELINGEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BRONNEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 OKTOBER 2026 | 4 arl ARMOEDE IN DE PRAKTIJK VOORWOORD 3 op de 10 hulporganisaties ziet jongeren die vanwege financiële problemen hun opleiding niet kunnen beginnen of afmaken. Dat is een statistiek waar je stil van wordt. Hoe kan dat nou , in een welvarend land als Nederland”? Er wordt snel gedacht dat jongeren niet goed met geld om kunnen gaan en onverstandige keuzes maken. Maar hulporganisaties zien andere oorzaken blijkt uit dit onderzoek. Jongeren hebben een onzeker en laag inkomen , kunnen geen buffer opbouwen , en zijn niet op de hoogte van de financiële verantwoordelijkheden die ze vanaf hun 18° plotseling dragen.

Enkel investeren in financieel onderwijs of het aan banden leggen van Buy Now , Pay Later- diensten gaat de financiële positie van jongeren dus niet verbeteren. Hiervoor zal een bredere aanpak nodig zijn. Van een fundamentele aanpak op armoede kunnen we helaas nog niet spreken. Afgelopen Prinsjesdag werd duidelijk dat het kabinet tevreden is met de status quo. Een bittere boodschap voor de 1/ , miljoen financieel kwetsbare Nederlanders die regelmatig voor onmogelijke keuzes staan: een warme maaltijd of warm douchen. Naar de tandarts gaan of een winterjas kopen. Een rekenmachine voor mijn kind of een achterstallige rekening betalen. De cijfers maken het pijnlijk duidelijk. 2 uit 3 hulporganisaties ziet een stijging in het aantal mensen dat om hulp vraagt. Mensen kloppen aan voor de meest basale producten: voedsel , douchegel , kleding. Lokale hulporganisaties doen essentieel werk , maar komen steeds meer onder druk te staan. De conclusie is simpel. Eris nú actie nodig om armoede terug te dringen. Dat vraagt om een duidelijke doelstelling vanuit de politiek én een helder plan van aanpak. Tot armoede het land uit is , zullen lokale hulporganisaties essentieel zijn in het verzachten van armoede. Dat staat vast.

Stichting Armoedefonds (geanonimiseerd) OO OKTOBER 2026 | 5 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK SAMENVATTING AANBEVELINGEN EN Dit periodieke onderzoek van Stichting Armoedefonds brengt de ontwikkelingen in de lokale armoedebestrijding in Nederland in beeld. In totaal deelden 652 lokale armoedehulporganisaties hun ervaringen en inzichten. Hun inzichten laten zien dat de druk op mensen met financiële problemen én op de organisaties die hen ondersteunen , verder toeneemt. HULPVRAAG BLIJFT GROEIEN Bij 2 op de 3 lokale hulporganisaties is het aantal hulpvragen het afgelopen jaar toegenomen. Deze stijging past in een ontwikkeling die al meerdere jaren zichtbaar is. Onder meer alleenstaande ouders , mensen met betaald werk , jongeren en vluchtelingen doen vaker een beroep op lokale armoedehulp. De problemen waarmee mensen aankloppen , zijn vaak direct verbonden met de kosten van het dagelijks leven. Dagelijkse kosten als boodschappen en energie worden veel genoemd als kostenposten die mensen niet meer goed kunnen opvangen. De behoefte aan hulp betreft dan ook vaak basisvoorzieningen zoals voedsel , verzorgingsproducten , kleding en schoolspullen. Financiële problemen hebben daarnaast serieuze sociale en persoonlijke gevolgen: hulporganisaties signaleren schaamte , stress , eenzaamheid en mentale en fysieke gezondheidsklachten.

2 op de 3 2 op de 3 49% van de hulporganisaties ziet fysieke gezond heids klachten als gevolg van armoede hulporganisaties ziet een stijging in het aantal hulpvragen hulporganisaties ziet eenzaamheid als gevolg van armoede JONGEREN VORMEN EEN GROEIENDE GROEP HULPVRAGERS Ook onder jongeren neemt de hulpvraag toe. Meer dan de helft van de organisaties die zicht heeft op deze doelgroep , ziet een stijging in het aantal jongeren dat hulp zoekt. Jongeren kampen onder meer met een laag inkomen , het ontbreken van financiële buffers en problemen met dagelijkse uitgaven. Specifiek voor deze groep zijn de beperkte beschikbaarheid van betaalbare woonruimte en de financiële overgang rond de 18 e verjaardag belangrijke knelpunten. De gevolgen reiken verder dan financiële problemen alleen. Schaamte , stress en mentale gezondheidsklachten komen veel voor en financiële problemen kunnen OKTOBER 2026 | 6 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK deelname aan sociale activiteiten en zelfs het starten of afronden van een studie belemmeren.

57% 1 uit 3 29% van de hulporganisaties ziet dat jongeren hun opleiding niet kunnen beginnen of afmaken door financiële problemen van de hulporganisaties met zicht op wie hulp vraagt , ziet een stijging in het aantal jongeren hulporganisaties ziet dat de financiële overgang naar 18 jaar een oorzaak is voor geldproblemen onder jongeren LOKALE HULPORGANISATIES STAAN ONDER TOENEMENDE DRUK De groeiende hulpvraag vergroot de druk op lokale armoedehulporganisaties. Bij 1 op de 9 organisaties is de vraag inmiddels zo groot dat met wachtlijsten wordt gewerkt. Hierdoor kunnen mensen niet altijd direct worden geholpen. Dit is extra relevant omdat de stap om hulp te vragen voor veel mensen al groot is. Ook de capaciteit en continuïteit van de hulporganisaties staan onder druk. Sommige organisaties verkeren financieel in onzekerheid of lopen het risico hun activiteiten te moeten beëindigen. Ruim een derde heeft te maken met een tekort aan medewerkers. Daarnaast maken korte subsidielooptijden het moeilijk om de dienstverlening op langere termijn te plannen en te waarborgen. De verwachting is dat de druk verder toeneemt: meer dan vier op de vijf organisaties verwachten dat de hulpvraag de komende periode verder zal stijgen.

11% 84% 54% van de hulporganisaties werkt met een wachtlijst van de hulporganisaties verwacht een stijging in het aantal hulpvragen in het komend half jaar van de hulporganisaties geeft aan dat ze zich op dit moment kunnen redden met hun financiële middelen AANBEVELINGEN De bevindingen onderstrepen de noodzaak van een bredere en meer structurele aanpak van armoede. Stichting Armoedefonds doet daarom vier aanbevelingen: 1. Ontwikkel een passende armoededefinitie. De huidige definitie brengt niet alle financiële kwetsbaarheid in beeld. Mensen die afhankelijk zijn van hulp voor basisbehoeften vallen niet altijd binnen de officiële armoedecategorieën. Een bredere definitie kan helpen om de omvang en aard van armoede beter zichtbaar te maken en beleid hierop af te stemmen. 2. Stel als doel: armoede naar nul. De omvang en gevolgen van armoede vragen om een duidelijke , concrete en toetsbare langetermijndoelstelling. Daarbij is een OKTOBER 2026 | 7 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK gezamenlijk plan van aanpak nodig , ontwikkeld met mensen die armoede zelf ervaren en met organisaties uit het maatschappelijk middenveld. 3. Geef jongeren bredere financiële zekerheid. De financiële problemen van jongeren vragen om meer dan alleen de aanpak van schulden en Buy Now , Pay Later- diensten.

Aandacht is nodig voor een toereikend inkomen , de hoge dagelijkse kosten en de overgang naar financiële zelfstandigheid vanaf het 18e jaar. 4. Erken en ondersteun de essentiële rol van lokale hulporganisaties. Deze organisaties vormen voor veel mensen een laagdrempelige en vertrouwde toegang tot hulp. Om die rol ook bij een verder stijgende hulpvraag te kunnen blijven vervullen , zijn duurzame financiële ondersteuning , voldoende capaciteit en meer continuïteit nodig. ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 8 1. | INLEIDING 1. 1 | ARMOEDE | IN | NEDERLAND Na | vijf | jaar | van | dalende | armoedecijfers | is in de | meeste | recente | armoedecijfers (december | 2025) | een | omslag | zichtbaar. | In 2025 | leefden | 551. | 000 | Nederlanders | onder de | armoedegrens | , een | stijging | ten | opzichte | het | jaar | ervoor. | 1 Het | inkomenstekort | , dat laat | zien | hoeveel | procent | het | inkomen | van | mensen | in armoede | onder | de | armoedegrens ligt , is ook | opgelopen. | Waar | het | in 2018 | nog | om | 12 | procent | ging | , is dat | inmiddels gestegen | naar | 19 | procent. | Mensen | in armoede | komen | dus | maandelijks | steeds | meer geld | tekort. | Daarnaast | leven | 11 , | miljoen | mensen | nét | boven | de | armoedegrens. | Dat betekent | dat | zij financieel | kwetsbaar | zijn | en | (bijna) | geen | buffer | hebben.

| Bij | een financiële | tegenslag | komen | zij snel | in | de | problemen. | Veel | mensen | maken | zich | hier zorgen | over | , en | uit | onderzoek | van | het | Nibud | blijkt | dat | 38% | van | de | huishoudens | het gevoel | heeft | moeilijk | rond | te kunnen | komen. | 2 Verdere | statistieken | laten | geen | positiever | beeld | zien. | Het | aantal | mensen | met | betaald werk | dat | onder | de | armoedegrens | leeft | is afgelopen | jaar | toegenomen | , inmiddels heeft | 48% | van | de | mensen | in | armoede | een | betaalde | baan. | 3 Dit | blijkt | ook | uit het onderzoek | naar | verzorgingsarmoede | dat | jaarlijks | wordt | uitgevoerd | in | opdracht van | het | Armoedefonds | en | Kruidvat. | 4 op | de | 10 | mensen | in verzorgingsarmoede | is fulltime | werkzaam | in | loondienst. | 4 Ook | kinderarmoede | blijft | onveranderd | hoog. | In een | gemiddelde | schoolklas | van | dertig | kinderen | hebben | ongeveer | drie | kinderen | te maken | met | armoede | , of een | groot | risico | daarop. | 5 Er | is ook | steeds | meer | aandacht | voor jongeren | als | financieel | kwetsbare | groep. | Volgens | schattingen | van | het | CBS | heeft | tussen de | 20 | en | 26 | procent | van | de | jongeren | problematische | schulden.

| 6 Uit | onderzoek | van | het Nibud | blijkt | bovendien | dat | 54% | van | de | jongvolwassenen | tussen | de | 18 | en | 30 | jaar | moeite heeft | om | rond | te | komen. | 7 Daarnaast | blijft | energiearmoede | een | onverminderd | groot | probleem. | Net | als | vorig | jaar leven | ruim | een | half | miljoen | huishoudens | in energiearmoede. | Wel | komen | zij een | steeds groter | bedrag | tekort. | Huishoudens | met | een | laag | inkomen | en | hoge | energiekosten kwamen | in | 2025 | gemiddeld | € 624 | tekort | op | de | energierekening. | Voor | huishoudens | in een | woning | van | zeer | slechte | energiekwaliteit | is dit | tekort | zelfs | gemiddeld | € | 1. 295. | 8 Ondanks | deze | ontwikkelingen | spreekt | er | weinig | urgentie | uit | het | landelijke armoedebeleid | om | armoede | structureel | terug | te | dringen. | Al in het | regeerakkoord | van januari | was | er | weinig | aandacht | voor | armoedebestrijding. | Op | Prinsjesdag | 2026 | werd duidelijk | dat | met | de | aangekondigde | plannen | , armoede | in Nederland | stagneert. Er | is geen | plan | van | aanpak | om | het | aantal | mensen | in armoede | te | laten | dalen.

| Wel | werd duidelijk | dat | het | Tijdelijk | Noodfonds | Energie | dat | deze | winter | geopend | wordt | , bekostigd wordt | uit | de | beschikbare | middelen | voor | armoede- | en | schuldenbeleid | , waardoor een | groot | deel | van | het | budget | voor | structurele | armoedebestrijding | direct | wordt OKTOBER 2026 | 9 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK uitgeput. Tegelijkertijd wilde het kabinet bezuinigen op het socialezekerheidsstelsel , waardoor de financiële risico’s bij ziekte en werkloosheid groter worden. Juist mensen met een laag inkomen kunnen deze risico’s nauwelijks opvangen , want zij hebben geen financiële buffer om een inkomensdaling of extra zorgkosten te dragen. De bezuinigingen zijn uiteindelijk van tafel , maar deze voorbeelden illustreren de beperkte politieke urgentie waarmee armoede momenteel wordt benaderd. 1. 2 DOEL EN BELANG Wat de bovengenoemde cijfers laten zien is meer dan alleen financiële tekorten. Armoede beperkt mensen niet alleen in wat zij kunnen betalen , maar ook in hoe zij kunnen meedoen aan de samenleving. Wie geen geld heeft voor verzorgingsproducten of menstruatieproducten ervaart schaamte en sociale uitsluiting. Kinderen die geen zonnebrandcrème hebben , blijven binnen of lopen gezondheidsrisico’s.

Mensen die hun energierekening niet kunnen betalen brengen de winter door in koude , vochtige woningen , met alle gevolgen voor hun fysieke en mentale gezondheid. Problematische schulden leiden bovendien tot stress , gezondheidsklachten , verlies van werk en hoge maatschappelijke kosten. De impact van armoede strekt zich daarmee uit tot ver buiten de portemonnee. Juist daarom zijn lokale armoedehulporganisaties van onschatbare waarde. Zij vormen voor veel huishoudens een eerste hulplijn. Door hun laagdrempelige karakter bieden zij praktische steun die de meest acute nood verlicht. Ze brengen rust in een moeilijke situatie en kunnen mensen doorverwijzen naar meer structurele hulp. Daarmee spelen zij een essentiële rol in het voorkomen dat mensen verder buiten de samenleving komen te staan. Bovendien hebben hulporganisaties een uniek en actueel beeld van de werkelijkheid achter de cijfers. Door hun dagelijkse contact met mensen in armoede zien zij als eerste veranderingen in het aantal hulpvragen , de aard van de problemen en de groepen die ondersteuning nodig hebben. Toch wordt hun maatschappelijke betekenis niet altijd voldoende erkend.

Daarom houdt het Armoedefonds jaarlijks een vinger aan de pols door armoedehulporganisaties te vragen naar: • Het aantal hulpvragen dat zij in het afgelopen jaar hebben ontvangen ; • De belangrijkste trends , ontwikkelingen en thema’s die zij signaleren ; • De mate waarin zij beschikken over voldoende financiële middelen , materialen en menskracht om hulp te bieden ; • Hun verwachtingen over de ontwikkeling van de hulpvraag in het komende jaar. Met dit onderzoek brengen we niet alleen de ervaringen van lokale hulporganisaties in beeld , maar geven we ook inzicht in ontwikkelingen die in de officiële cijfers vaak pas veel later zichtbaar worden. Daarmee vormt dit onderzoek een belangrijke aanvulling op de landelijke statistieken en een onmisbare graadmeter voor de ontwikkeling van armoede in Nederland in de praktijk. OKTOBER 2026 | 10 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK Ook besteden we in onze onderzoeken regelmatig extra aandacht aan een actueel thema. In dit onderzoek hebben we hulporganisaties specifiek gevraagd naar welke problematiek zij zien bij jongeren in armoede of met financiële problemen. Signalen uit andere onderzoeken wijzen erop dat deze doelgroep steeds meer moeite heeft om rond te komen. In de politiek is veel aandacht voor de financiële situatie van jongeren , maar met name op het gebied van schulden door Buy Now , Pay Later-diensten.

Door hulporganisaties die in direct contact staan met jongeren te vragen naar de problematiek die zij zien bij deze groep , proberen we een beter beeld te krijgen van waar jongeren tegenaan lopen en welke oorzaken daarvoor aan te wijzen zijn. 1. 3 DATAVERZAMELING Eind juli 2026 heeft Stichting Armoedefonds een vragenlijst verspreid onder ruim 1. 300 hulporganisaties door heel Nederland die zich inzetten voor mensen met een krappe beurs. In totaal vulden 652 unieke organisaties de vragenlijst in tussen juli en september. Het invullen van de afzonderlijke vragen was niet verplicht ; sommige vragen zijn dus ingevuld door minder organisaties. De groep respondenten bestaat uit een diverse mix van hulporganisaties , zoals weergegeven in figuur 1. 3. 1. Met name organisaties uit de categorie ‘andere hulporganisatie’ vullen het onderzoek in. Dit zijn meestal armoedehulpinitiatieven die maar in één gemeente actief zijn en niet onder een landelijke koepel vallen. Veel van hen bieden hulp op meerdere vlakken , bijvoorbeeld door het uitgeven van voedsel én kleding. Figuur 1. 3.

1 Wat voor soort hulporganisatie betreft het? (Ingevuld door 644 organisaties) Overig 36% Voedselbank (aangesloten bij Voedselbanken Nederland) 17% Leergeld 9% Kleding- en/of Speelgoedbank 9% Voedselhulporganisatie 8% Urgente Noden 6% SchuldHulpMaatje 5% 4% Dak- en thuislozen 2% Vincentius 2% Humanitas 2% Quiet 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% OKTOBER 2026 | 11 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK Figuur 1. 3. 2 In welke provincie(s) is jouw organisatie actief? (Ingevuld door 642 organisaties) Groningen 4% Friesland 3% Drenthe 2% N-Holland 12% Flevoland 3% Overijssel 6% Utrecht 10% Gelderland 12% Z-Holland 23% N-Brabant 20% Zeeland 3% Limburg 7% ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 12 De | meeste | hulporganisaties | bieden | (een | combinatie | van) | voedselhulp | (46%) | , hygiëne- en | verzorgingsproducten | (44%) | , kleding | (39%) | of | schoolspullen | (34%) | aan. | Zie | figuur 1. 3. 3 Figuur | 1. 3.

3 Wat | voor | soort | hulp | biedt | jouw | organisatie? | (Ingevuld | door | 645 | organisaties) Voedselhulp | 46% Hygiëne-/verzorgingsproducten | 44% Kleding | 39% Schoolspullen | , laptops | of schoolspullenactie | 34% Ontmoetingsplek/uitjes/samenzijn | 33% Overig/anders | 26% Begeleiding | naar | zelfredzaamheid/mentoring | 26% Speelgoed | 23% Fietsen | 22% Ondersteuning | (financiële) | administratie | 22% Financiële | (nood)hulp | 21% Sport | & | Cultuur: | (sportspullen | , muziek | , zwemles) | 20% Spullen/witgoed | 16% Scholing/training/cursus | 14% Binnen-en | buitenschoolse | activiteiten | 12% Vakantie | 10% Onderdak | en | woonbegeleiding | 6% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 13 2. | ONTWIKKELINGEN IN | HULPVRAGEN | HET AFGELOPEN | JAAR Lokale | hulporganisaties | hebben | een | belangrijke | positie | binnen | de | samenleving | en staan | dagelijks | in contact | met | mensen | die | ondersteuning | nodig | hebben. | Vanuit | die directe | betrokkenheid | merken | zij welke | problemen | zich | voordoen | , welke | groepen daar | het | meeste | last | van | hebben | en | of | de | druk | op | de | hulpverlening | groter | wordt. | Hun ervaringen | geven | daardoor | een | waardevol | beeld | van | de | ontwikkelingen | en | trends | op het | gebied | van | armoedehulp.

| Daarom | is aan | hen | gevraagd: | hoe | zijn | de | hulpvragen | in het | afgelopen | jaar | veranderd? 2. 1 | AANTAL | HULPVRAGEN Ieder | jaar | vraagt | Stichting | Armoedefonds | aan | lokale | hulporganisaties | of zij een verandering | hebben | gemerkt | in het | aantal | hulpvragen. | 631 | organisaties | hebben gereageerd | op | deze | vraag. | 66% | van | deze | armoedehulporganisaties | zag | in | het afgelopen | jaar | een | stijging | in het | aantal | hulpvragen. | Bij 30% | van | de | hulporganisaties bleef | het | aantal | hulpvragen | ongeveer | gelijk. | Slechts | 4% | van | de | hulporganisaties | geeft aan | dat | zij een | daling | in het | aantal | hulpvragen | hebben | gemerkt. | Zie | figuur | 2. 1. 1. Figuur | 2. 1. 1 Ervaar | je het | laatste | jaar een | stijging | of daling | in het | aantal | hulpvragen | binnen | jouw | organisatie? (Ingevuld | door | 628 | organisaties) 80% 66% 60% 40% | 30% 20% 4% 0% | Het | aantal | Het | aantal | Het | aantal hulpvragen daalt | hulpvragen blijft gelijk | hulpvragen stijgt Het | aantal | hulporganisaties | dat | een | stijgend | aantal | hulpvragen | registreert | neemt | ieder jaar | toe | (figuur | 2. 1. 2). | In oktober | 2024 | ging | het | nog | om | 50% | van | de | organisaties | , in 2025 | steeg | het | naar | 60% | en | dit jaar | gaat | het | om | 66%.

| Hoewel | het | niet | met | zekerheid | te zeggen | is wat | de | oorzaak | van | deze | stijging | is , kan | het | betekenen | dat | meer | mensen | in financiële | problemen | verkeren. | Bijvoorbeeld | door | stijgende | inflatie | en | energiekosten. ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 14 Figuur | 2. 1. 2 | Percentage | hulporganisaties | dat | een | stijging | in hulpvragen | ervaart | , 2024-2026 80% 60% | 66% 60% | 50% 40% 20% 0% | 2024 | 2025 | 2026 2. 2 | AARD | VAN | DE | VERANDERINGEN | IN | HULPVRAGEN Hulporganisaties | is ook | gevraagd | onder | welke | groepen | de | hulpvragen | vooral | zijn toegenomen | het | afgelopen | jaar | (figuur | 2. 2. 1). | Hieruit | komt | naar | voren | dat | meer | dan | de helft | van | de | hulporganisaties | (55%) | meer | hulpvragen | krijgt | van | alleenstaande | ouders. Verder | ziet | 32% | van | de | hulporganisaties | een | toename | in | het | aantal | vluchtelingen (met | of | zonder | verblijfsvergunning) | dat | om | hulp | vraagt. | 30% | ontvangt | steeds | meer hulpvragen | van | ouderen. | Slechts | 2% | van | de | hulporganisaties | die | de | vraag | hebben beantwoord | geeft | aan | dat | de | hulpvraag | onder | geen | enkele | groep | is | toegenomen. Figuur | 2. 2.

1 | Onder | welke | groepen | is de | hulpvraag | het | laatste | half | jaar | toegenomen? (Ingevuld | door | 625 | organisaties) Alleenstaand | met | kinderen | 55% Vluchtelingen | 32% AOW’ers | (ouderen) | 30% Stellen | met | kinderen | 27% Alleenstaand | zonder | kinderen | 26% Arbeidsmigranten | 22% Personen | met | beperking | of cronisch | ziek | 21% Daar | heb | ik geen | zicht | op | 18% Ondernemers | en | ZZP’ers | 18% Overig/anders | 12% Hulpvraag | is onder | geen | groep | toegenomen | 2% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% Net | als | de | afgelopen | twee | jaar | hebben | we | lokale | hulporganisaties | gevraagd | welke ontwikkeling | zij | zien | in | het | aantal | mensen | met | betaald | werk | dat | bij | hen | aanklopt. 44% | van | de | hulporganisaties | geeft | aan | een | stijging | te | ervaren | bij | deze | doelgroep (figuur | 2. 2. 2). | Het | percentage | hulporganisaties | dat | een | toename | ziet | in het | aantal hulpvragen | van | mensen | met | betaald | werk | stijgt | ieder | jaar. | In | 2024 | was | dit | nog | 36% | , OKTOBER 2026 | 15 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK in 2025 ging het om 42%. 32% geeft aan geen zicht te hebben op deze doelgroep. Als we enkel kijken naar organisaties die daar wel zicht op hebben , ziet 65% een stijging in het aantal hulpvragen van mensen met betaald werk.

Dit sluit aan bij resultaten uit ander onderzoeken. Zo blijkt uit CBS-cijfers dat 48% van de mensen in armoede een betaalde baan heeft. 9 Ook onderzoek van het Nibud laat zien dat 39% van de werkenden moeite heeft om rond te komen. 10 Figuur 2. 2. 2 Hoe ontwikkelt het aantal hulpvragen zich onder mensen met betaald werk? (Ingevuld door 425 organisaties met zicht op deze doelgroep) 60% 65% 40% 34% 20% 1% 0% Er is een daling Het blijft gelijk Er is een stijging ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 16 3. | ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK Lokale | hulporganisaties | hebben | dagelijks | contact | met | mensen | die | financieel | kwetsbaar zijn. | Daardoor | hebben | zij goed | zicht | op | waar | mensen | als | eerste | tegenaan | lopen wanneer | ze | niet | rondkomen. | Daarom | hebben | we | aan | deze | organisaties | gevraagd | waar de | mensen | die | bij hen | om | hulp | vragen | het | moeilijk | mee | hebben | in het | dagelijks | leven (figuur | 3. 1). 3. 1 | WAAR | LOPEN | HULPVRAGERS | IN | HET | DAGELIJKS | LEVEN | TEGENAAN? Het | grootste | struikelblok | voor | hulpvragers | zijn | huishoudelijke | uitgaven | zoals boodschappen. | 69% | van | de | hulporganisaties | ziet | dat | mensen | hier | problemen | mee hebben.

| Daarnaast | ziet | een | even | grote | groep | hulporganisaties | (68%) | dat | het | ontbreken van | een | financiële | buffer | voor | moeilijkheden | zorgt. | De | mensen | die | bij hen | komen hebben | amper | of geen | spaargeld | , en | komen | met | één | onverwachte | rekening | in de problemen. | Een | derde | van | de | hulporganisaties | ziet | dat | de | mensen | die | ze | helpen kampen | met | schulden | die | een | impact | hebben | op | het | dagelijks | leven. | Ook | energiekosten (55%) | en | zorg- | en | tandartskosten | (46%) | worden | vaak | genoemd. Figuur | 3. 1. 1 Waar | hebben | hulpvragers | het | moeilijk | mee | in het | dagelijks | leven? | (Ingevuld | door | 630 | organisaties) Huishoudelijke | uitgaven | (boodschappen) | 69% Geen | financiële | buffer | (spaarpot) | hebben | 68% Schulden | 66% Energiekosten | 55% Zorg- | en tandartskosten | 46% Vastlopen | door | bureaucratie | 39% Woonlasten | (huur | , hypotheek) | 39% Schoolkosten | 37% Vervoerskosten | (auto | , fiets , trein , bus , etc. ) | 34% Overige/anders | 17% Weet | ik niet | 7% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% Dat | hulpvragers | het | lastig | hebben | met | dagelijkse | boodschappen | blijkt | ook | uit de essentiële | producten | waar | volgens | hulporganisaties | een | groot | tekort | aan | is (figuur 3. 1. 2).

| Het | vaakst | worden | voedsel | (62%) | en | verzorgingsproducten | (61%) | genoemd. Ook | aan | schoolspullen | is een | groot | tekort | , ziet | 42% | van | de | hulporganisaties. | Uit | eerder onderzoek | van | het | Armoedefonds | blijkt | dat | vooral | duurdere | schoolspullen | zoals | laptops en | rekenmachines | een | probleem | vormen. | 11 OKTOBER 2026 | 17 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK Hulporganisaties geven aan dat stijgende prijzen een grote impact hebben op hulpvragers: “We krijgen steeds meer mensen die niet meer rond kunnen komen. ” “Alle kosten dragen bij aan gebrek aan financiële middelen. ” Figuur 3. 1. 2 Aan welke basisproducten hebben mensen die bij jullie hulp vragen een groot tekort? (Ingevuld door 598 organisaties) Voedsel 62% Verzorgingsproducten 61% Schoolspullen 42% Kleding 41% Schoonmaakartikelen Medische hulpmiddelen (bijv. steunkousen , een beugel , bril , lenzen , gehoorapparaat , rollator) Ondergoed en sokken 33% 32% 30% Witgoed (wasmachine , koelkast) 30% Meubels/huisinrichting 21% Beddengoed/handdoeken 20% Overige/anders 16% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% Aan de hulporganisaties is ook gevraagd aan welke verzorgingsproducten veel behoefte is onder de hulpvragers (figuur 3. 1. 3). Uit de antwoorden blijkt dat mensen met name behoefte hebben aan shampoo en douchegel , menstruatieproducten en wasmiddel.

Dit komt grotendeels overeen met resultaten uit een onderzoek naar verzorgingsarmoede uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van Kruidvat en het Armoedefonds. 12 ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 18 Figuur | 3. 1. 3 Aan | welke | verzorgingsproducten | hebben | mensen | die | bij jullie | hulp | vragen | een | groot | tekort? (Ingevuld | door | 551 | organisaties) Shampoo | en | douchegel | 64% Menstruatieproducten | 59% Wasmiddel | 58% Deodorant | 57% Tandenborstels | en | tandpasta | 56% Luiers | 48% Schoonmaakartikelen | 46% Scheerspullen | 32% Zonnebrand | 25% Incontinentiemateriaal | 23% Overig/anders | 21% Voorbehoedsmiddelen | 17% Cosmetica | 16% Luizenshampoo | 13% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% 3. 2 | GEVOLGEN | VAN | ARMOEDE Armoede | en | financiële | problemen | zorgen | voor | veel | moeilijkheden | in | het | dagelijks leven | , zoals | hierboven | beschreven. | We | vroegen | aan | hulporganisaties | welke | gevolgen zij zien | van | de | geldzorgen | die | hulpvragers | hebben | (figuur | 3. 2. 1). | Uit | de | antwoorden blijkt | dat | hulporganisaties | vaak | zien | dat | mensen | zich | schamen | (79%) | , gestrest | of | in paniek | zijn | (69%) | , en | eenzaam | raken | (66%).

| Een | opvallend | resultaat | is | dat | bijna | de helft | van | de | organisaties | (49%) | fysieke | gezondheidsklachten | zien | die | gerelateerd zijn | aan | de | financiële | problematiek | van | de | hulpvragers. | Bijvoorbeeld | omdat | ze | geen medicijnen | kunnen | kopen | , of | in een | huis | met | schimmel | wonen | omdat | de | verwarming aanzetten | te | duur | is. Figuur | 3. 2. 1 Welke | gevolgen | van | hun | geldzorgen | zie | je bij hulpvragers? | (Ingevuld | door | 628 | organisaties) Gevoelens | van | schaamte | 79% Gevoelens | van | stress/paniek | 69% Eenzaamheid/sociale | isolatie | 66% Mentale (angsten gezondheidsklachten , depressie , burn-out etc. ) | 60% (bv. Fysieke niet kunnen gezondheidsklachten kopen van medicijnen , | 49% door aan schimmel verzorgingsproducten in huis , door gebrek , etc. ) Weet | ik niet | 9% Overige/anders | 7% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% OKTOBER 2026 | 19 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK Hulporganisaties over de gevolgen van armoede: “Sociaal isolement , eenzaamheid , psychische kwetsbaarheid en het ontbreken van een steunend sociaal netwerk. ” “Kinderen die in een isolatie komen en gepest worden. ” “Gebitsproblemen door langdurige verwaarlozing. ” ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 20 4.

| JONGEREN | IN | BEELD Onder | jongvolwassenen | van | 18 | tot | en | met | 30 | jaar | is het | aandeel | dat | moeite | heeft | met rondkomen | het | afgelopen | jaar | van | 40 | naar | 54 | procent | gestegen | , blijkt | uit | onderzoek | van Nibud | 13 . Ook | hebben | jongvolwassene | vaak | maar | een | kleine | of | geen | enkele | financiële buffer. | Bijna | de | helft | (49%) | van | de | Nederlandse | jongeren | (16 | tot | en | met | 27 | jaar) | heeft een | financiële | schuld. | 14 De | financiële | situatie | van | jongeren | krijgt | dan | ook | steeds meer | aandacht | in de | media | en | in de | Tweede | Kamer. | Het | Armoedefonds | wilde | weten wat | hulporganisaties | in | de | praktijk | merken | van | de | toenemende | geldzorgen | onder jongeren. | Daarom | hebben | we | hierover | aanvullende | vragen | gesteld | , met | een | focus | op de | leeftijdscategorie | 18 | t/m | 27 | jaar. 4. 1 | ONTWIKKELING | HULPVRAGEN | DOOR | JONGEREN Hulporganisaties | is gevraagd | welke | verandering | zij zien | in | het | aantal | jongeren | dat | bij hen | om | hulp | vraagt | (figuur | 4. 1. 1). | 36% | van | de | hulporganisaties | geeft | aan | dat | zij een stijging | ervaren | in | het | aantal | jongeren | dat | bij | hen | aanklopt | , 26% | ziet | dat | het | aantal gelijk | blijft | , en | 1% | geeft | aan | een | daling | te | ervaren.

| 38% | van | de | hulporganisaties geeft | aan | hier | geen | zicht | op | te | hebben. | Als | we | enkel | de | antwoorden | bekijken | van armoedehulporganisaties | die | hier | wel | voldoende | zicht | op | hebben | , dan | zien | we | dat | 57% een | stijging | ervaart. | 42% | geeft | aan | dat | het | gelijk | blijft | , en | slechts | 1% | ziet | een | daling. De | signalen | dat | het | niet | goed | gaat | met | de | financiële | gezondheid | van | jongeren | worden bevestigd | door | een | stijging | in het | aantal | jongeren | dat | aanklopt | bij | hulporganisaties. Figuur | 4. 1. 1 | Zie | je een | stijging | in het | aantal | jongeren | (18-27) | die | om | hulp | vragen? (Ingevuld | door | 391 | organisaties | met | zicht | op | deze | doelgroep) 80% 60% | 57% 40% | 42% 20% 0% | 1% Er daling is een | Het gelijk blijft | Er stijging is een 4. 2 | AARD | VAN | FINANCIËLE | PROBLEMEN | BIJ | JONGEREN Hulporganisaties | is ook | gevraagd | welke | problemen | ze | vooral | zien | bij | de | jongeren | die ze | helpen | (figuur | 4. 2. 1). | De | meest | genoemde | problemen | zijn | het | hebben | van | schulden (51%) | , het | ontbreken | van | een | financiële | buffer | (48%) | en | het | hebben | van | stress | door ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 21 geldzorgen | (42%). | Ook | de | hoge | woonlasten | vormen | een | probleem.

| 41% | ziet | dat jongeren | geen | woonruimte | kunnen | vinden | , en | 30% | ziet | jongeren | die | hun | huidige woonlasten | niet | kunnen | betalen. | Een | probleem | wat | specifiek | is | voor | deze | doelgroep is het | bekostigen | van | een | studie. | 1 op | de | 5 hulporganisaties | ziet | jongeren | die | moeite hebben | met | het | betalen | van | hun | opleiding. Figuur | 4. 2. 1 | Welke | problemen | zie je vooral | bij jongeren | die | bij jullie | om | hulp | vragen? (Meerdere | antwoorden | mogelijk) | (Ingevuld | door | 610 | organisaties) Schulden | 51% Geen | financiële | buffer | 48% voor | onverwachte | uitgaven Stress | door | geldzorgen | 42% van | betaalbare Moeite met woonruimte het vinden | 41% boodschappen/dagelijkse Problemen met betalen uitgaven van | 37% Moeite | met | betalen | van | woonlasten | 30% Weet | ik niet/n. | v. t. | 27% Problemen | met | betalen | van | opleiding | 19% Overig/anders | 13% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% Gevraagd | naar | de | oorzaken | van | financiële | problemen | bij | jongeren | , geven | veel hulporganisaties | meerdere | antwoorden | (figuur | 4. 2. 2). | Ruim | een | derde | van de | hulporganisaties | ziet | dat | jongeren | in de | problemen | komen | door | de | hoge dagelijkse | kosten | van | boodschappen | en | andere | basisproducten.

| Even | vaak | noemen hulporganisaties | dat | de | overgang | naar | 18 | jaar | , wanneer | jongeren | plotseling | veel financiële | verantwoordelijkheden | krijgen | , een | oorzaak | is van | financiële | problemen. Het | Nibud | publiceerde | eerder | dit | jaar | een | rapport | over | de | financiële | knip | op | 18 | jaar | , waaruit | ook | blijkt | dat | het | voor | zowel | jongeren | als | hun | ouders | niet | altijd | duidelijk | is wat de | gevolgen | van | deze | veranderingen | zijn. | 15 ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | 22 Figuur | 4. 2. 2 Welke | oorzaken | zie je voor | de financiële | problemen | van | de jongeren | die bij jullie hulp | vragen? (Meerdere | antwoorden | mogelijk) | (Ingevuld | door | 612 | organisaties) Hoge (boodschappen kosten van en levensonderhoud dagelijkse kosten) | 36% Financiële (verantwoordelijkheid overgang naar voor 18 zorg jaar en | 36% studiekosten ondersteuning gaan over van jeugdzorg ouder op stopt) kind , Te laag | inkomen | 34% Buy | now | , Pay | later-diensten | (zoals | Klarna) | 33% Weet | ik niet/n. | v. t.

| 31% Hoge | woonkosten | 29% en sociale | Invloed druk om van geld sociale uit te media geven | 28% Werkloosheid | 27% Flexibele | of onzekere | arbeidscontracten | 26% Studieschuld/studiekosten | 23% Hoge | zorgkosten | 19% Overige/anders | 11% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% “Vooral | de | financiële | “Veel | studieschulden overgang | naar | 18 | jaar. | Als | en | weinig | besef | van wij | contact | hebben | met | sparen | , maar | het jongeren | krijgen | we | vaak | te | leven | is | ook | een | stuk horen | dat | zij | bijvoorbeeld | duurder | geworden. | ” niet | weten | dat | ze | een achterstand | hebben | bij | de zorgverzekeraar. | ” “Alle | bovenstaande oorzaken | komen “Jongeren | die | zelfstandig | bij | jongeren | die | om wonen | hebben | relatief | vaak | hulp | vragen | voor. , | Bij | de | ene | jongere een | lager | inkomen | en | komen | dit | , bij | de | andere zonder | ondersteuning | van | jongere | dat. | ” hun | ouders | moeilijk | rond. | ” OKTOBER 2026 | 23 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK 4. 3 GEVOLGEN VAN FINANCIËLE PROBLEMEN ONDER JONGEREN Financiële problemen hebben grote gevolgen in het leven van jongeren. Net als bij hulpvragers uit andere doelgroepen leidt het tot gevoelens van schaamte en stress. 44% van de hulporganisaties ziet dat het ook zorgt voor mentale gezondheidsklachten zoals angst , depressie en burn-out.

Ook ziet 41% dat jongeren door hun geldzorgen niet mee kunnen doen met sociale activiteiten. Een ander gevolg met veel impact voor jongeren is dat ze hun opleiding niet kunnen beginnen of afmaken. 29% van de hulporganisaties ziet jongeren die hier tegenaan lopen. Ook ziet een kwart van de organisaties (24%) dat jongeren dak- of thuisloos raken door hun financiële situatie. Figuur 4. 3. 1 Welke gevolgen van financiële problemen zie je bij de jongeren die jullie helpen? (Meerdere antwoorden mogelijk) (Ingevuld door 608 organisaties) Gevoelens van schaamte 47% Gevoelens van stress/paniek 45% Mentale gezondheidsklachten (angsten , depressie , burn-out , etc. ) 44% Niet mee kunnen doen met sociale activiteiten 41% Weet ik niet/n. v. t 31% Opleiding/studie niet kunnen beginnen of niet af kunnen maken 29% Dak- of thuisloosheid 24% Fysieke gezondheidsklachten (bv. niet kunnen kopen van medicijnen , door schimmel in huis , door gebrek aan verzorgingsproducten , etc. ) 20% Overig/anders 4% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 24 5. | DE | KRACHT | VAN | LOKALE HULPORGANISATIES Hulporganisaties | spelen | een | essentiële | rol | in het | verzachten | en | bestrijden | van armoede.

| Steeds | meer | mensen | lukt | het | niet | om | rond | te komen | en | kloppen | aan | bij hulporganisaties | voor | basisproducten | zoals | voedsel | en | verzorgingsproducten | , voor schoolspullen | , voor | hulp | bij schulden | , of voor | een | luisterend | oor. | Hoewel | het | belangrijk is dat | mensen | hulporganisaties | weten | te vinden | , zet | de | toename | in hulpvragen de | organisaties | wel | onder | druk. | Het | is niet | vanzelfsprekend | dat | hulporganisaties voldoende | (vrijwillige) | medewerkers | , financiële | middelen | , producten | , tijd , en | kennis hebben | om | deze | stijging | op | te | vangen. | Daarom | hebben | we | armoedehulporganisaties gevraagd | naar | hoe | zij er | zelf | voorstaan. 5. 1 | HULPVRAGEN Gemiddeld | hielpen | de | hulporganisaties | het | afgelopen | jaar | 1. 343 | mensen | (figuur | 5. 1. 1). Dat | is een | lichte | stijging | ten | opzichte | van | 2025 | , toen | hielpen | hulporganisaties gemiddeld | 1. 304 | hulpvragers. | In 2024 | gaven | hulporganisaties | nog | aan | gemiddeld | 1. 119 mensen | te helpen | in een | jaar. | Deze | stijgende | trend | houdt | dus | al drie | jaar | aan. Figuur | 5. 1. 1 | Aantal | mensen | geholpen | in een | jaar Oktober | 2024 | Oktober | 2025 | Oktober | 2026 Gemiddeld | 1. 119 | 1. 304 | 1. 343 Mediaan | 300 | 315 | 310 Figuur | 5. 1.

2 Werkt | jouw | organisatie | momenteel | met | een | wachtlijst? | (Ingevuld | door | 646 | organisaties) 11% | Ja 89% | Nee ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 25 Sommige | hulporganisaties | zien | zich | door | het | groot | aantal | hulpvragen | genoodzaakt | om met | een | wachtlijst | te | werken | (figuur | 5. 1. 2). | Zij | kunnen | niet | iedereen | die | zich | aanmeldt voor | hulp | onmiddellijk | helpen. | 1 op | de | 9 hulporganisaties | (11%) | geeft | aan | dat | dit | voor hen | het | geval | is. De | organisaties | die | met | een | wachtlijst | werken | hebben | gemiddeld | 57 mensen | op | de | wachtlijst | staan | (mediaan | is 27). | Het | duurt | gemiddeld | 67 | dagen | voordat mensen | van | de | wachtlijst | af | zijn | en | geholpen | kunnen | worden. | Dat | is iets | korter | dan vorig | jaar | , toen | mensen | op | de | wachtlijst | nog | gemiddeld | 78 | dagen | moesten | wachten. Gevraagd | naar | het | verwachte | aantal | hulpvragen | in | het | komende | halfjaar | geeft | een groot | gedeelte | van | de | hulporganisaties | aan | dat | zij een | stijging | verwachten | , namelijk 84% | (figuur | 5. 1. 3). | Slechts | 16% | verwacht | niet | dat | het | aantal | hulpvragen | zal | stijgen. Dit | is vergelijkbaar | met | de | resultaten | van | vorig | jaar | , toen | 83% | een | stijging | verwachtte. Figuur | 5. 1.

3 | Verwacht | je dat | het | aantal | hulpaanvragen | het | komende | half | jaar | zal | stijgen? (Ingevuld | door | 595 | organisaties) 84% | Ja 16% | Nee 5. 2 | MIDDELEN | VAN | HULPORGANISATIES We | vroegen | hulporganisaties | naar | hun | financiële | situatie | (figuur | 5. 2. 1). | Slechts | de helft | van | de | hulporganisaties | (54%) | geeft | aan | dat | ze | zich | op | dit | moment | met | hun | eigen middelen | redden. | 33% | geeft | aan | dat | ze | hulp | van | derden | nodig | hebben | , en | 13% | moet de | reserves | aanspreken. | Voor | 3% | is | de | financiële | situatie | zo | slecht | dat | het | voorbestaan van | de | organisatie | op | het | spel | staat. | Gezien | de | essentiële | hulp | die | lokale | organisaties bieden | , is het | zorgwekkend | dat | zoveel | organisaties | aangeven | geen | comfortabele financiële | situatie | te | hebben. ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 26 Figuur | 5. 2. 1 | Hoe | staat | jouw | organisatie | er | financieel | voor? | (Ingevuld | door | 602 | organisaties) 60% | 54% 50% 40% | 33% 30% 20% | 16% | 13% 10% | 3% 0% | We | redden | We | hebben | Overige/anders | We | moeten | Slecht | , ons het middelen met onze | derden hulp van nodig | onze aanspreken reserves | staat voortbestaan op het spel Voor | veel | hulporganisaties | is steun | vanuit | de | (lokale) | overheid | belangrijk.

| Ruim | twee derde | van | de | hulporganisaties | geeft | aan | subsidies | van | de | gemeente | , een | ministerie of | een | andere | overheidsinstantie | te | ontvangen | (figuur | 5. 5). | Dit | geld | wordt | gebruikt om | een | fysieke | locatie | te | bekostigen | , om | medewerkers | te | betalen | , om | projecten | uit te | kunnen | voeren | , en | om | de | opleiding | van | betaalde | en | onbetaalde | medewerkers te | financieren. | Maar | een | groot | deel | van | de | subsidies | zijn | kortdurend. | De | meeste hulporganisaties | geven | aan | subsidies | voor | maximaal | een | jaar | te | ontvangen. | Dit | maakt het | een | onzeker | inkomen | en | zorgt | ervoor | dat | hulporganisaties | soms | niet | weten | of | ze | als de | subsidie | afloopt | nog | door | kunnen | gaan | met | hun | activiteiten. Figuur | 5. 2. 2 | Ontvangt | jouw | hulporganisatie | geld | (subsidie) | van | een | gemeente | , ministerie of | andere | overheidsinstantie? | (Ingevuld | door | 603 | organisaties) 68% | Ja 29% | Nee 4% | Weet | niet ARMOEDE | IN | DE | PRAKTIJK | OKTOBER | 2026 | | | 27 Hulporganisaties | is ook | gevraagd | met | hoeveel | medewerkers | , zowel | betaald | als onbetaald | (vrijwilligers) | zij hun | werk | doen. | Gemiddeld | hebben | hulporganisaties minder | betaalde | medewerkers | dan | vorig | jaar.

| De | mediaan | is net | als | vorig | jaar | 0. Het grootste | aantal | hulporganisaties | heeft | dus | geen | betaalde | medewerkers. | Enkele | grote armoedehulporganisaties | maken | dat | het | gemiddelde | op | 24 | ligt. | We | zien | een | opvallende stijging | in | het | aantal | vrijwilligers | per | organisatie. | Dit | zijn | er | 317 | , ten | opzichte | van | 100 in 2025. | De | mediaan | verschuift | echter | amper | , wat | doet | vermoeden | dat | er | een | of | enkele zeer | grote | organisaties | de | vragenlijst | hebben | ingevuld | die | daarmee | het | gemiddelde omhooghalen. Figuur | 5. 2. 3 | Hoeveel | medewerkers | hebben | hulporganisaties Betaalde | medewerkers | Vrijwilligers Oktober | 2025 | Oktober | 2026 | Oktober | 2025 | Oktober | 2026 Gemiddeld | 31 | 24 | 100 | 317 Mediaan | 0 | 0 | 28 | 30 Gevraagd | naar | de | menskracht | (zowel | betaald | als | onbetaald) | van | hun | organisatie geeft | 65% | aan | dat | ze | voldoende | mensen | hebben | (figuur | 5. 7). | Ruim | een | derde | van | de hulporganisaties | antwoordt | dat | ze | mensen | tekortkomen. | Er | is vooral | een | tekort | aan vrijwilligers | , dat | geeft | 26% | van | de | hulporganisaties | aan. | 6% | komt | alleen | betaalde krachten | tekort | en | 4% | heeft | een | tekort | aan | zowel | betaalde | krachten | als | vrijwilligers.

“De | hoeveelheid | hulpvragers | groeit | zo | hard | , dat | we | meer | fte | moeten aannemen | en | daar | hebben | we | nu | de | financiering | niet | voor. | ” Rotterdamse | Douwers Figuur | 5. 2. 4 | Heeft | jouw | organisatie | voldoende | vrijwilligers/betaalde | krachten? | (Ingevuld | door | 605 | organisaties) Ja , we | hebben | voldoende | mensen | 65% Nee | , we | komen | vrijwilligers | tekort | 26% Nee | , we | komen | betaalde | krachten | tekort | 6% vrijwilligers Nee , we hebben én betaalde een tekort krachten aan | 4% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% De | aanhoudende | stijging | van | het | aantal | hulpvragen | legt | steeds | meer | druk | op hulporganisaties. | Het | is zorgwekkend | dat | een | significant | deel | van | de | hulporganisaties er | financieel | niet | comfortabel | voorstaat | en | dat | ruim | een | derde | aangeeft | onvoldoende OKTOBER 2026 | 28 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK mankracht te hebben , zowel betaald als onbetaald. Dat 11% van de hulporganisaties inmiddels met een wachtlijst moet werken , laat zien dat deze druk zich voor een deel van de organisaties al vertaalt in beperkte beschikbaarheid van hulp. Tegelijkertijd verwacht 84% van de hulporganisaties dat het aantal hulpvragen in de komende zes maanden verder zal toenemen.

Het risico ontstaat dat hulporganisaties deze stijging in de toekomst onvoldoende kunnen opvangen. “Voor dit jaar gaat het nog goed , als de forse stijging die we nu zien doorzet , hebben we volgend jaar een tekort. ” Leergeld Stichtse Vecht OKTOBER 2026 | 29 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK 6. CONCLUSIES Stichting Armoedefonds werkt nauw samen met ruim 1. 300 lokale armoedehulp- organisaties verspreid door heel Nederland. Voor dit periodieke onderzoek hebben 652 van deze hulporganisaties hun waardevolle inzichten gedeeld. Door hen te bevragen , brengen we niet alleen de staat van de lokale armoedebestrijding in kaart , maar leggen we ook bloot waar de grootste zorgen én veerkracht liggen. In dit hoofdstuk vatten we de antwoorden op de vier centrale vragen van dit onderzoek samen. 1. HOE HEBBEN HULPVRAGEN ZICH ONTWIKKELD IN AARD EN AANTAL HET AFGELOPEN JAAR? Bij een meerderheid van de hulporganisaties nam het aantal hulpvragen toe in het afgelopen jaar. Deze stijging is al meerdere jaren zichtbaar en het aandeel organisaties dat een toename ziet , groeit al sinds 2024. De ontwikkeling lijkt daarmee onderdeel van een langdurige trend en niet van een tijdelijke opleving. Vooral alleenstaande ouders , mensen met betaald werk , jongeren en vluchtelingen doen vaker een beroep op hulp. Een stijgende hulpvraag kan verschillende oorzaken hebben.

Zo kunnen hogere prijzen en vaste lasten ervoor zorgen dat meer mensen hulp nodig hebben. Tegelijkertijd kunnen een grotere bekendheid van hulporganisaties en een afnemend taboe op armoede ertoe leiden dat mensen eerder hulp zoeken. Op basis van dit onderzoek kan niet worden vastgesteld in welke mate deze verschillende factoren bijdragen aan de stijging. Het is goed mogelijk dat meerdere ontwikkelingen tegelijkertijd spelen. Hoe dan ook betekent het dat veel mensen hulp nodig hebben en hulporganisaties meer middelen en ondersteuning nodig hebben om aan deze vraag te voldoen. 2. HOE ZIET DE PROBLEMATIEK VAN HULPVRAGERS ERUIT? WAAR HEBBEN ZIJ HET MOEILIJK MEE? De problematiek waarmee mensen bij lokale hulporganisaties aankloppen , laat zien dat veel mensen moeite hebben om de stijgende kosten van dagelijkse levensbehoeften te betalen. Boodschappen , energie en benzine zijn kostenposten die mensen in de problemen brengen. Dit maakt zichtbaar dat veel huishoudens een kwetsbare financiële positie hebben en niet in staat zijn stijgende kosten op te vangen. Dit beeld wordt bevestigd door de vraag waar mensen die bij hulporganisaties aankloppen concreet behoefte aan hebben. Het gaat vaak om de meest basale producten: voedsel , verzorgingsproducten , kleding en schoolspullen. Veel hulporganisaties zien dat armoede en geldzorgen ook sociale en persoonlijke gevolgen hebben.

Schaamte , stress en eenzaamheid worden veel genoemd. Ook OKTOBER 2026 | 30 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK mentale gezondheidsklachten komen regelmatig voor. Financiële problemen kunnen daarmee doorwerken in verschillende onderdelen van het dagelijks leven en het welzijn van mensen. 3. HOE ZIET DE PROBLEMATIEK VAN JONGERE HULPVRAGERS ERUIT? WELKE ONTWIKKELINGEN ZIEN HULPORGANISATIES BIJ DEZE DOELGROEP? Meer dan de helft van de organisaties die zicht heeft op deze ontwikkeling , ziet een stijging van het aantal jongeren dat om hulp vraagt. Dit sluit aan bij signalen uit andere recente onderzoeken dat steeds meer jongeren moeite hebben om financieel rond te komen. De problematiek onder jongeren lijkt in veel opzichten op die van andere hulpvragers. Schulden , het ontbreken van een financiële buffer en moeite met dagelijkse kosten worden veel genoemd. Tegelijkertijd zijn er specifieke knelpunten. Zo noemen veel organisaties het gebrek aan betaalbare woonruimte als een belangrijk probleem voor jongeren. Als belangrijkste oorzaken van financiële problemen noemen hulporganisaties de hoge kosten van dagelijkse levensbehoeften en de financiële overgang bij de 18 e verjaardag. Ook jongeren die werken , hebben niet altijd voldoende inkomen om rond te komen. Een derde van de organisaties ziet daarnaast het gebruik van Buy Now , Pay Later-diensten (zoals Klarna) als een probleem.

De gevolgen van financiële problemen zijn ook onder jongeren breder dan alleen geldgebrek. Schaamte , stress en mentale gezondheidsklachten worden veel genoemd. Daarnaast kunnen jongeren door geldproblemen minder deelnemen aan sociale activiteiten. Zorgwekkend is dat bijna een derde van de organisaties ziet dat jongeren hierdoor hun studie niet kunnen beginnen of afmaken. Financiële hebben daarmee niet alleen gevolgen voor hun huidige situatie , maar werken door in hun verdere leven. 4. IN WELKE MATE ZIJN LOKALE HULPORGANISATIES OP DIT MOMENT IN STAAT (GESTELD) OM AAN DE HULPVRAGEN TE VOLDOEN? De groeiende hulpvraag legt steeds meer druk op lokale armoedehulporganisaties. Bij een meerderheid van de organisaties neemt het aantal hulpvragen toe. Voor 1 op de 9 hulporganisaties is de vraag inmiddels zo groot dat zij met een wachtlijst werken. Mensen die hulp nodig hebben , kunnen daardoor niet altijd direct worden geholpen. Mensen moeten vaak een hele grote drempel over voordat ze om hulp vragen , wanneer ze dan op een wachtlijst geplaatst worden kan dat ervoor zorgen dat ze weer terug in hun schulp kruipen waardoor problematiek verergert. Ook de hulporganisaties zelf staan voor uitdagingen. Een deel verkeert financieel in onzekerheid en sommige hulporganisaties lopen het risico hun werkzaamheden te moeten beëindigen. Daarnaast heeft ruim een derde een tekort aan medewerkers.

Juist bij een stijgende hulpvraag beperkt dit de mogelijkheden om meer mensen te ondersteunen. Ook korte looptijden van subsidies maken het voor hulporganisaties lastig om de continuïteit van hun hulpverlening te waarborgen. OKTOBER 2026 | 31 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK De verwachting voor de komende periode is duidelijk: meer dan vier op de vijf organisaties verwachten dat de hulpvraag verder zal stijgen. Niet alle hulporganisaties zullen deze groei zonder meer kunnen opvangen. De toenemende vraag naar hulp vraagt daarom niet alleen om voldoende capaciteit , maar ook om financiële en organisatorische continuïteit bij de organisaties die deze hulp bieden. OKTOBER 2026 | 32 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK 7. AANBEVELINGEN De resultaten van dit onderzoek laten zien dat armoede in Nederland voor veel mensen een dagelijkse realiteit is. Op basis van de signalen van lokale armoedehulporganisaties doen we daarom vier aanbevelingen. 1. ONTWIKKEL EEN PASSENDE ARMOEDEDEFINITIE Niet alle mensen die bij lokale hulporganisaties aankloppen , zijn volgens de officiële definities arm. Toch zijn zij afhankelijk van hulp voor basisproducten zoals voedsel en verzorgingsproducten. Dit laat zien dat de huidige definitie van armoede niet alle financiële kwetsbaarheid in beeld brengt.

Zo vallen groepen als dak- en thuisloze mensen buiten beeld en spelen schulden een grote rol in financiële problemen , terwijl deze niet als onderdeel van de armoededefinitie worden meegenomen. Een bredere definitie is nodig om de omvang en aard van armoede beter zichtbaar te maken en beleid daarop af te stemmen. 2. STEL ALS DOEL: ARMOEDE NAAR NUL Ieder gezin dat in armoede leeft , is er één te veel. Armoede heeft grote gevolgen voor mensen zelf en hun gezinnen. Naast financiële problemen zien hulporganisaties veel stress , schaamte , eenzaamheid en mentale gezondheidsklachten. Deze gevolgen raken niet alleen mensen zelf , maar maatschappij als geheel. Daarom is een duidelijke politieke doelstelling nodig om armoede terug te dringen naar nul. Daar hoort ook een concreet en plan van aanpak bij , ontwikkeld samenwerking met mensen die armoede zelf ervaren en met het maatschappelijk middenveld. Zo wordt het terugdringen van armoede niet alleen een ambitie , maar een gezamenlijke en toetsbare verantwoordelijkheid. 3. GEEF JONGEREN BREDERE FINANCIËLE ZEKERHEID De financiële problemen van jongeren vragen om meer aandacht dan alleen de aanpak van schulden en Buy Now , Pay Later-diensten.

Hoewel deze problemen relevant zijn , laten de resultaten van dit onderzoek zien dat hoge dagelijkse kosten en de financiële overgang rond het 18 e jaar vaker als oorzaken van geldproblemen bij jongeren worden genoemd. Het beleid zou daarom ook moeten inzetten op een zeker en toereikend inkomen voor jongeren. Daarbij is extra aandacht nodig voor de overgang naar financiële zelfstandigheid vanaf het 18 jaar en voor de vraag hoe gezinnen en jongeren in deze fase beter ondersteund kunnen worden. e 4. ERKEN DE ESSENTIËLE ROL VAN LOKALE HULPORGANISATIES Lokale armoedehulporganisaties spelen een essentiële rol in de bestrijding van armoede. Zij zijn vaak een eerste plek waar mensen terechtkunnen wanneer het financieel echt niet meer gaat. Door hun lokale aanwezigheid , laagdrempeligheid en het vertrouwen dat zij hebben opgebouwd , bereiken zij mensen die niet altijd OKTOBER 2026 | 33 ARMOEDE IN DE PRAKTIJK via andere wegen hulp zoeken. De ondersteuning die zij bieden , van voedsel en verzorgingsproducten tot praktische en sociale hulp , geeft mensen ruimte om tijdelijk op adem te komen. Tegelijkertijd staat deze hulp onder druk door de groeiende hulpvraag , vrijwilligerstekorten en financiële onzekerheid. Daarom is duurzame ondersteuning nodig , zodat lokale hulporganisaties hun belangrijke rol kunnen blijven vervullen , ook wanneer de vraag naar hun hulp verder toeneemt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://leudal.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/05e2d719-8a80-4960-9436-957529e41351?agendaItemId=dfefb802-00a7-4e79-bdb8-80cdf8a9d309