6. Algemene Beschouwingen Fractie Linssen

​ Dames en heren, college, collega-raadsleden en mensen thuis voor de buis. Mag ik op de eerste plaats mijn dank uitspreken voor iedereen die heeft meegewerkt aan het opstellen van deze begroting. Elk jaar een flinke klus die geklaard moet worden op een moment dat de meeste mensen vakantie vieren. Helaas is het in de voorbereiding van deze vergadering, vanwege te weinig deelname, niet gelukt om een bijeenkomst te organiseren waar de raadsleden een toelichting krijgen op deze begroting. Een gemiste kans. Ik hoop oprecht dat dit alleen een agendatechnische reden heeft gezien het belang van de begroting. In de begroting van vorig jaar werd extra aandacht besteed aan de bewustwording van alcoholgebruik onder jongeren. Ik zou hier nu toch ook het gebruik van vapes onder jongeren aan toe willen voegen gelet op de gezondheidsschade en de kans op verslaving die gebruik hiervan met zich mee brengt. De Regiodeal begint steeds meer vorm aan te nemen en de eerste resultaten worden geboekt, dit is absoluut een goede ontwikkeling. Het blijft belangrijk om het algemeen belang voor de regio voorop te stellen en niet alleen te denken: ”Wat brengt het voor ons op?” Dat zou de doodsteek voor de regiodeal kunnen betekenen. Het aantal woningbouwplannen uit het coalitieakkoord wordt voor ongeveer de helft gerealiseerd, dat is zeer teleurstellend.

Het college zet in op grote projecten in enkele grotere dorpen en dorpen langs de A2. Dat daar gebouwd wordt is prima, maar waar blijven de grotere plannen in de andere kernen? Een woning is meer dan een dak boven het hoofd van iemand. De mensen die daar wonen, maken onderdeel uit van de leefgemeenschap. Zeker in een vergrijzende samenleving is het van groot belang dat er in alle dorpen gebouwd wordt, zeker ook voor jonge gezinnen. Zij zullen de dorpen levendig houden, de verenigingen van leden voorzien, de scholen vullen en de leefbaarheid op peil houden. Het college zet hier niet op in, goed woningbouwbeleid mag zeker niet alleen in aantallen uitgedrukt worden. Het is veel meer dan dat, helaas ziet dit college dat niet of anders. De onderwijshuisvesting gaat de komende jaren een grote rol spelen in de begroting van Leudal. Voor scholengemeenschap Ursula is gekozen voor de huidige locatie, begrijpelijk gezien de weerstand van de aanwonenden. Dat er niet gekozen is voor een verbouw van de bestaande school vind ik nog steeds onbegrijpelijk en zeker een beslissing waar we in financiele zin nog lang last van houden. Dat voor basisschool De Kwir nu ook gekeken wordt naar renovatie is positief, echter ben ik van mening dat, in dit geval, ook gekeken zou moeten worden naar nieuwbouw elders, bijvoorbeeld bij het Maasveld, omdat de huidige locatie zeer geschikt is voor woningbouw.

Pas als alle opties bekeken zijn kunnen we een gedegen afweging maken zowel maatschappelijk als financieel. Wat het schoolbestuur vindt zou wat mij betreft niet leidend moeten zijn. Uit ervaring is gebleken dat schoolbesturen nog al eens wijzigen, zowel qua samenstelling als inzicht, terwijl de gemeente een afweging moet maken in het algemeen belang over vele jaren. Ik heb het vorig jaar ook al gezegd, ga bij het aan de maat brengen van de scholen uit van de minimale variant die nodig is en laat het college aantonen dat er geen andere optie is dan nieuwbouw. Overal nieuwbouw is geen optie omdat we dat op termijn niet kunnen betalen. Het sociaal domein is en blijft een zorgenkind voor alle gemeenten en dus ook voor Leudal. Dat de rijksoverheid nogal wispelturig omgaat met de financiën die hiervoor beschikbaar gesteld worden maakt gedegen beleid niet gemakkelijk. Dat een meerderheid van de raad besloten heeft om te gaan onderzoeken of de zorgboulevard in de voormalige Rrabobank gevestigd kan worden, brengt flinke financiëele risico`s met zich mee. Ook las ik op social-media dat Samen Verder eigenlijk liever niet in stenen maar in mensen wil investeren en dus eigenlijk het hele idee van de zorgboulevard ter discussie stelt. Dit terwijl we al € 168.000 beschikbaar hebben gesteld voor onderzoek of de locatie rabobank geschikt is of geschikt gemaakt kan worden.

Het onderhoud van het groen, wegen en trottoirs is op een aantal plekken ver beneden het niveau wat we zouden mogen verwachten. Trottoirs zijn her en der door wortelopdruk nauwelijks begaanbaar en de veiligheid van voetgangers is zeker in het geding. Ook dient daarbij in aanmerking genomen te worden dat de gemeente aansprakelijk gesteld kan worden bij eventuele ongelukken. Als er meer budget nodig is om dit te herstellen zie ik graag een voorstel tegemoet. Graag een antwoord van de wethouder. De verdieping van het nieuwe accommodatiebeleid in 2026 roept gezien de vele reacties die we nu al krijgen toch wel vragen op. Ik roep het college dan ook op om met de verenigingen in gesprek te gaan/blijven. Zodat er geen kaalslag onder de verenigingen gaat plaats vinden. De lokale heffingen gaan wederom flink stijgen het komende jaar, ondanks dat naar verwachting ook 2025 weer een groot positief resultaat zal laten zien. De OZB stijgt met 13%, gemiddeld € 50 per huishouden. En, toegegeven, het is niet gemakkelijk begroten als de rijksoverheid steeds maar weer incidentele middelen beschikbaar stelt, waarvan de gemeente structurele uitgaven moet doen. We moeten echter wel constateren dat we vanaf 2027 alleen nog maar een sluitende begroting hebben door inzet van onze reserves. Dit is natuurlijk op termijn niet vol te houden en ook niet wenselijk.

Hier zal moeten worden ingegrepen om in de toekomst niet in grote problemen te komen. Ik zie echter nauwelijks of geen voorstellen om te bezuinigen, niet van het college en niet van de coalitiepartijen.

Ik wil wel eens een voorzet geven. Niet aanleggen van het fietspad langs de Leudalweg. Door het beperkt aantal fietsers dat gebruik maakt van de Leudalweg was het volgens deskundigen al niet nodig om een vrij liggend fietspad aan te leggen. Nu besloten is om Ursula in Horn te bouwen vervalt ook nog het fietsverkeer van de schoolgaande jeugd richting Heythuysen. De toeristische route ligt elders tussen Neer en Roggel en we gaan dus een fietspad aanleggen, kosten 4 miljoen, waar maar heel weinig gebruik van zal worden gemaakt. Vraag aan het college: Is de aanleg nog terug te draaien? Zo, ja¶ Hoe denken de fracties hierover? Ook de afvalstoffenheffing wordt verhoogd met € 80 exclusief de € 60 korting die in 2025 in mindering is gebracht. De huishoudens gaan dan ook in totaal, inclusief de verhoging van de OZB, € 190 meer betalen dan in 2025. Voor de afvalstoffenheffing betalen de burgers van Leudal inmiddels ruim 50% meer dan voor het invoeren van de PMD- zakken. Leudal is in enkele jaren tijd van de goedkoopste naar een van de duurste gemeenten veranderd. Bepaald niet iets om trots op te zijn. Dat er goede resultaten geboekt worden met betrekking tot afvalscheiding is natuurlijk primat. Helaas levert het naast een mooie foto met de wethouder, vooral ook een grote rekening op voor de burger.

Door het systeem van afvalinzameling en de facturering wordt één groep extra zwaar belast, namelijk de gezinnen met kleine kinderen. Waar in veel andere gemeenten extra voorzieningen zijn voor het inzamelen van luiers is dat in Leudal niet het geval en worden de kosten extra hoog en kunnen wel op lopen tot € 550 per huishouden. Ik heb een motie ingediend om deze gezinnen tegemoet te komen in deze kosten. Ik verwacht brede steun vanuit deze raad. Tot slot, voorzitter, zal ik de woorden waarmee ik het vorig jaar mijn beschouwingen afsloot nog eens herhalen omdat ze zeker niet minder relevant zijn geworden. Ik hoop oprecht dat we het komende jaar met z’n allen, college, coalitiepartijen en oppositie goed kunnen samen werken en dat de woorden van de burgemeester bij de opening “respect te hebben voor ieders mening” geen holle frase is, maar dat ook de inbreng van de oppositie serieus genomen wordt. Dank u wel Leon Linssen ¶ ¶ ¶