CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

Warmteprogramma 2026 - 2050

Raadsvergadering 8 september 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.346 Definitief warmteprogramma: Intrekken Transitievisie Warmte14.359 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Uit de onderzoeken blijkt dat vooral aardwarmte en warmte- en koudeopslag veel kansen bieden voor Lelystad. De bodem is hier erg geschikt voor. Warmte uit oppervlaktewater is ook mogelijk, maar heeft minder potentie dan aardwarmte. Andere warmtebronnen zijn beperkt beschikbaar. Restwarmte van bedrijven kan als aanvulling worden gebruikt in het warmtenet (onder andere via de Maximacentrale en grote bedrijven op de bedrijventerreinen). Warmtenetten op basis van zonthermie combineren zonne-energie met lage-temperatuurwarmte als bron voor warmtepompen. In Nederland is de toepassing nog kleinschalig – wij sturen hier niet actief op. Soorten warmtenetten Er zijn drie soorten warmtenetten. Het verschil zit in de temperatuur van het water dat via het netwerk wordt geleverd. De temperatuur bepaalt welke warmtebronnen gebruikt kunnen worden, hoeveel energie onderweg verloren gaat en welke aanpassingen nodig zijn in woningen en gebouwen. • | Warmtenetten met een hogere temperatuur (90-120°C) zijn vooral geschikt voor gebouwen met een hoge warmtevraag, zoals oudere, slecht geïsoleerde woningen. Het voordeel van de hoge temperatuur is dat er minder isolatie nodig is om de woning te kunnen verwarmen. Nadelen zijn hogere warmteverliezen en hogere kosten. • | Warmtenetten met een middentemperatuur (65-75°C) stellen relatief lage eisen aan de isolatie van een gebouw.

Alles wat met een cv-ketel lukt, lukt ook met een middentemperatuurnet. De huidige warmtenetten in Lelystad wordt deze vervolgens elektrisch opgewaardeerd voor ruimteverwarming en tapwater | , bijvoorbeeld zijn middentemperatuurwarmtenetten. | met een warmtepomp. Bij een middentemperatuurnet wordt de omgevingswarmte centraal • | Warmtenetten met een lage temperatuur (40-50°C) zijn vooral geschikt voor goed geïsoleerde gebouwen. opgewaardeerd tot ongeveer 70⁰C en op die temperatuur aan het net geleverd. Deze warmte kan Woningen of bedrijfspanden moeten voldoen aan minimale eisen voor isolatie. Ook het afgiftesysteem, zoals direct in de woning worden gebruikt, zonder extra elektrische opwarming, waardoor geen | aanvullende vloerverwarming of speciale radiatoren, moet geschikt zijn. In bestaande gebouwen betekent dit vaak een extra verzwaring van het elektriciteitsnet nodig is. investering. Daarnaast zijn aanvullende voorzieningen nodig om warm water te bereiden. Gevolgen op gebouwniveau In elke woning/gebouw komt een afleverset voor de verwarming en voor de productie van warm Midden- en laagtemperatuurwarmtenetten kunnen gebruikmaken van warmte uit de omgeving, zoals bodemwarmte, tapwater. Daarnaast moet er elektrisch gekookt worden. Als de cv-ketel op een verdieping hangt, warmte uit oppervlaktewater of restwarmte.

Bij een laagtemperatuurwarmtenet is vaak een warmtepomp nodig moet mogelijk ook binnenshuis leidingwerk worden aangebracht of aangepast. Verder is van belang om de warmte geschikt te maken voor verwarming en het bereiden van warm water. Bij een middentemperatuur-op welk soort warmtenet wordt aangesloten. Bij een laagtemperatuurwarmtenet moeten in veel warmtenet wordt de warmte centraal op een hogere temperatuur gebracht, waardoor deze direct in de woning kan gevallen de radiatoren, vloerverwarming en/of de warmtapwatervoorziening geschikt worden gemaakt worden gebruikt. Hierdoor is minder extra capaciteit op het elektriciteitsnet nodig. | of worden vervangen. Vaak is daarnaast ook na-isolatie van woningen of gebouwen noodzakelijk. Wat betekent een warmtenet voor inwoners? Bij aansluiting op een warmtenet verdwijnt de cv-ketel. Daarvoor in de plaats komt een afleverset. Deze zorgt ervoor dat de warmte uit het warmtenet wordt gebruikt voor de verwarming van de woning en voor het verwarmen van water voor de kraan en de douche. Daarnaast stappen woningen over op elektrisch koken. Soms moeten er extra leidingen worden aangelegd, bijvoorbeeld tussen de afleverset en de plek waar de cv-ketel hing. Bij een aansluiting op een laagtemperatuurwarmtenet zijn meer aanpassingen nodig. De woning heeft dan extra isolatie nodig.

Ook het afgiftesysteem moet geschikt zijn voor een lage temperatuur, bijvoorbeeld met vloerverwarming of extra radiatoren. Ten slotte moet er een aparte oplossing komen voor het verwarmen van het water voor de kraan en de douche. Afbeelding 4.4 – Een afleverset in een meterkast Afbeelding 4.4 – Een afleverset in een meterkast Relatie netcongestie WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 | Door nieuwbouwwoningen en bestaande woningen te verwarmen via een warmtenet, 25 | is minder elektrische aansluitcapaciteit nodig ten opzichte van volledig elektrische alternatieven. Afhankelijk van het type systeem en de lokale omstandigheden kunnen binnen hetzelfde beschikbare vermogen waarmee één woning met een individuele warmtepomp wordt verwarmd, doorgaans twee tot drie woningen via een warmtenet worden verwarmd. | Met opmerkingen [CT5]: @Mediaburo: dit mag in een kader. 4.4.3 | Transitiepad 3 - Alles elektrisch Bij dit transitiepad wordt voor alle energiesystemen elektriciteit gebruikt. Te denken valt aan (de)centrale warmtepompen voor ruimteverwarming en warm tapwater | . En er wordt elektrisch 28 ONTWERP WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 Voorkeur voor aardwarmte en warmte- en koudeopslag Op basis van de huidige inzichten vormen aardwarmte en warmte- en koudeopslag het meest toekomstbestendige fundament voor de verdere ontwikkeling van warmtenetten in Lelystad.

Daarom richten we ons de komende jaren vooral op deze warmtebronnen. 4.4.3 Route 3 – Alles elektrisch Bij deze route worden woningen en gebouwen volledig elektrisch verwarmd. Hiervoor wordt meestal een warmtepomp gebruikt. Ook koken gebeurt elektrisch. Hoe geschikt een woning is voor een warmtepomp, hangt onder andere af van de leeftijd en de staat van de woning. Woningen van vóór 1995 zijn bij de bouw vaak minder goed geïsoleerd. Dat betekent dat er extra isolatie nodig is om ze geschikt te maken voor verwarming met een warmtepomp. Ook het afgifte- systeem is niet altijd geschikt voor een warmtepomp. Overstappen op vloerverwarming is een aanrader. Soms is het voldoende om de radiatoren aan te passen, bijvoorbeeld door extra radiatoren te plaatsen, radiatoren te vervangen door grotere varianten of door radiatorventilatoren te plaatsen. De kosten verschillen per woning. Net als bij een warmtenet is het belangrijk dat de kosten eerlijk worden verdeeld tussen de samenleving en de individuele gebouweigenaar. Er komen steeds meer warmtepompen op de markt die ook woningen met een hogere warmtevraag kunnen verwarmen. Deze systemen stellen minder hoge eisen aan de isolatie van een woning, maar gebruiken vaak meer elektriciteit en hebben een lager rendement.

Relatie met netcongestie Een belangrijk voordeel van warmtenetten is dat zij minder ruimte vragen op het elektriciteitsnet dan volledig elektrische oplossingen. Daardoor kunnen meer woningen worden verwarmd met dezelfde beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet. Omdat het elektriciteitsnet in Flevoland op veel plekken vol raakt, spelen warmtenetten een belangrijke rol in de warmtetransitie van Lelystad. Relatie met netcongestie Een volledig elektrische oplossing vraagt meer capaciteit van het elektriciteitsnet dan een warmtenet. Daardoor neemt de druk op het elektriciteitsnet toe. In Flevoland speelt dit extra mee, omdat het elektriciteitsnet op veel plekken al vol raakt. Daarom is een volledig elektrische oplossing niet overal de meest voor de hand liggende keuze. In de tabel hieronder ziet u in één oogopslag wat er in huis verandert per duurzame oplossing: Duurzaam gas Warmtenet Elektrisch Verwarming Cv-ketel eventueel met hybride warmtepomp Afleverset of warmtepomp (alleen bij een warmtenet met een lage temperatuur) Warmtepomp Warm water Cv-ketel, eventueel met een zonneboiler Afleverset of warmtepomp, eventueel met een zonneboiler Warmtepomp, boiler of zonneboiler Koken Gas of elektrisch Elektrisch Elektrisch Afbeelding 4.5 – Overzicht duurzame oplossingen. 26WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

4.5 Maatwerkaanpakken Niet alle gebouwen gebruiken energie op dezelfde manier. Daarom is niet overal dezelfde aanpak mogelijk. Woningen binnen een wijk lijken vaak op elkaar. Ze zijn meestal in dezelfde periode gebouwd en hebben vergelijkbare installaties. Daardoor kunnen veel woningen samen overstappen op duurzame warmte. Bij bedrijven ligt dat anders. Bedrijven- terreinen bestaan vaak uit gebouwen van verschillende leeftijden en met verschillende functies. Ook gebruiken bedrijven energie op verschillende manieren. Daarom is voor bedrijven vaker maatwerk nodig. 4.5.1 Bedrijven Voor bedrijventerreinen maken we een aanpak die past bij de bedrijven die daar gevestigd zijn. Op sommige bedrijven- terreinen speelt aardgas een belangrijke rol in productieprocessen. Dat geldt bijvoorbeeld voor Oostervaart en Noordersluis. Deze bedrijven hebben vaak andere oplossingen nodig dan woningen. Ook bedrijventerreinen waar minder proceswarmte wordt gebruikt, vragen om maatwerk. Denk bijvoorbeeld aan Flevopoort, Lelystad Airport Businesspark en Campus Midden. Het uitgangspunt is: collectief waar het kan, maatwerk waar het nodig is. Samen met bedrijven en de Bedrijfskring Lelystad (BKL) onderzoeken we welke oplossingen het beste passen. Op bedrijventerreinen Oostervaart en Noordersluis werken we al samen met de tien grootste aardgasgebruikers.

Samen zijn zij verantwoordelijk voor ongeveer 30% van het aardgasverbruik in Lelystad. Deze bedrijven zijn bereid om binnen hun mogelijkheden stappen te zetten naar duurzame warmte. Bedrijventerreinen waar aardgas vooral wordt gebruikt voor de verwarming van ruimtes, zoals in delen van de Sont, Griend, Rivierenbuurt en Gildenhof, kunnen vaak aansluiten bij de aanpak van de omliggende wijken. Energiebesparing en toezicht Bedrijven moeten voldoen aan de geldende energiewetgeving. De Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV) ondersteunt bedrijven hierbij en houdt toezicht op de naleving van de regels. De aanpak bestaat uit drie onderdelen: 1. Informeren en stimuleren. 2. Bedrijven ondersteunen bij het nemen van maatregelen. 3. Toezicht en handhaving wanneer dat nodig is. 4.5.2 Agrarische bedrijven en woningen in het buitengebied Ook het buitengebied maakt onderdeel uit van de warmtetransitie. Door de grote afstanden tussen woningen en bedrijven zijn collectieve oplossingen hier meestal niet haalbaar. Daarom ligt de nadruk op individuele oplossingen. Onderzoek van Wageningen University & Research (WUR) en LTO Noord laat zien dat een volledige overstap naar duurzame warmte op dit moment financieel nog lastig is voor veel bestaande agrarische bedrijven. Daarom zetten we voorlopig in op ondersteuning en advies.

Omdat het buitengebied in de laatste fase van de planning valt, is er meer tijd beschikbaar om passende oplossingen te ontwikkelen. 4.5.3 Maatschappelijk vastgoed en sportvoorzieningen We beheren verschillende maatschappelijke gebouwen en sportvoorzieningen. Waar mogelijk sluiten deze gebouwen aan op de warmteoplossing die voor de wijk wordt gekozen. In de meerjarenonderhoudsplannen houden we rekening met de investeringen die daarvoor nodig zijn. 4.6 Voorkeurstechniek In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten onderzoeken welke duurzame warmteoplossingen geschikt zijn voor hun wijken. Daarbij kijken gemeenten onder andere naar: • de mogelijke energie-infrastructuur • de kosten voor de samenleving • de kosten voor inwoners en andere gebouweigenaren Het doel is om per wijk een oplossing te kiezen die haalbaar, betaalbaar en toekomstbestendig is. 27WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

ONTWERP WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 Hoe bepalen we de voorkeurstechniek? Voor het bepalen van de voorkeurstechniek gebruikt Lelystad het CEGOIA-model van CE Delft. Dit model berekent per buurt welke warmteoplossing naar verwachting de laagste maatschappelijke kosten en de laagste kosten voor inwoners oplevert. Het model houdt rekening met verschillende kenmerken van een buurt, zoals: • het type woningen en gebouwen • het isolatieniveau • de dichtheid van de bebouwing • de beschikbaarheid van warmtebronnen De berekeningen worden uitgevoerd op buurtniveau. Meer informatie over het model en de eerdere analyses staat in bijlage 4. Meer dan alleen een rekensom De keuze voor een voorkeurstechniek wordt niet alleen bepaald door technische en financiële berekeningen. Ook andere ontwikkelingen in de stad spelen een rol, zoals: • groot onderhoud in de openbare ruimte • nieuwbouw in bestaande wijken • herstructurering van wijken via het Volkshuisvestingsfonds • het programma Samen Lelystad Oost • ontwikkelingen in natuurgebieden • veranderingen in de energie-infrastructuur Van voorkeurstechniek naar planning Het CEGOIA-model helpt bij het bepalen van de meest geschikte warmteoplossing per buurt. De uitkomsten bepalen niet automatisch wanneer een wijk aan de beurt is. Voor de planning kijken we ook naar andere ontwikkelingen en kansen in de stad.

Omdat veel wijken in Lelystad qua leeftijd en type bebouwing op elkaar lijken, zijn de verschillen tussen buurten vaak beperkt. Daarom spelen ook praktische en maatschappelijke overwegingen een belangrijke rol bij het bepalen van de volgorde van wijken. 4.7 Uitkomsten van de nieuwe berekeningen De berekeningen uit 2021 zijn opnieuw uitgevoerd. Dat was nodig omdat er de afgelopen jaren veel is veranderd. Denk bijvoorbeeld aan: • de sluiting van het Groningengasveld • de oorlog in Oekraïne • de gevolgen van de coronapandemie • stijgende energieprijzen • hogere materiaal- en arbeidskosten Ook zijn nieuwe inzichten verwerkt in het CEGOIA-model. Daardoor is opnieuw gekeken welke warmteoplossing per buurt het meest haalbaar en betaalbaar is. De volledige toelichting op deze berekeningen staat in bijlage 5. Fase 1: weinig veranderingen Voor de buurten in fase 1 verandert er weinig. Uit de nieuwe berekeningen blijkt dat een warmtenet in vrijwel alle buurten nog steeds de meest kosteneffectieve oplossing is. Alleen de buurten Landerijen Noord/Oost en Landerijen Zuid/Oost veranderen. Daar is een warmtepomp de meest logische oplossing. Deze buurten bestaan vooral uit vrijstaande woningen en hadden ook in 2021 al een lichte voorkeur voor een warmtepomp. Fase 2: verschillen tussen buurten In fase 2 zijn de verschillen tussen de oplossingen kleiner.

De kwaliteit van de woningen speelt hier een belangrijke rol. In buurten met goed geïsoleerde woningen blijkt een warmtepomp vaak de voordeligste oplossing. In buurten met oudere of minder goed geïsoleerde woningen is een warmtenet meestal aantrekkelijker. Daardoor ontstaat in fase 2 28WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

een gemengd beeld: sommige buurten krijgen een voorkeur voor een warmtenet, andere voor een volledig elektrische oplossing. De buurten met een volledig elektrische oplossing als voorkeurstechniek verschuiven naar fase 3. Fase 3: beperkte wijzigingen Ook in fase 3 blijven de meeste uitkomsten gelijk. Voor veel buurten blijft een individuele elektrische oplossing de meest logische keuze. In enkele buurten blijkt een warmtenet toch een kosteneffectieve mogelijkheid. Deze buurten verplaatsen daarom naar fase 2. Welke buurten veranderen? De nieuwe berekeningen leiden tot een aantal wijzigingen. Van elektrische oplossingen naar warmtenet (van fase 3 naar fase 2): • Boeier • Karveel • Jagersveld • Oostrandpark • Werkeiland • Lelystad-Haven • Hollandse Hout Van warmtenet naar elektrische oplossingen (naar fase 3): • Hanzepark • Landerijen-Oost • Park Schoener • Galjoen-Zuid • Sportpark Schouw • Park Jol-Galjoen • Sportpark Langezand • Bataviahaven • Bedrijventerreinen Jol, Tjalk, Kempenaar en Gildenhof 29WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

ONTWERP WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 Daarnaast blijkt uit de nieuwe berekeningen dat voor een groot deel van fase 2 een warmtenet de voorkeur heeft. Voor buurten waarvoor eerder nog geen voorkeurstechniek was vastgesteld, wordt nu een warmtenet als voorkeurs- techniek opgenomen. De kaart hieronder laat zien welke voorkeurstechniek voor iedere buurt geldt. In bijlage 7 staat de fasering van de warmtetransitie in Lelystad in een tabel. 34 Dit kaartje laat zien welke voorkeurstechniek wordt vastgesteld per buurt via dit warmteprogramma. Blauw is een warmtenet, okergeel is all-electric. Geen kleur is al aardgasvrij. Afbeelding 4.6 – Voorkeurstechnieken per wijk Dit kaartje laat zien welke voorkeurstechniek wordt vastgesteld per buurt via dit warmteprogramma. Blauw is een warmtenet, okergeel is elektrisch. Geen kleur is al aardgasvrij of een (grootschalig) bedrijventerrein. Afbeelding 4.6 – Voorkeurstechnieken per wijk 4.8 Milieueffecten Voor het warmteprogramma is onderzocht welke gevolgen de verschillende warmteoplossingen kunnen hebben voor het milieu. Daarbij is gekeken naar de twee belangrijkste oplossingen in Lelystad: warmtenetten en individuele warmtepompen. De resultaten van dit onderzoek staan in bijlage 6. Uit de analyse blijkt dat beide oplossingen gevolgen kunnen hebben voor de leefomgeving. Bij warmtenetten gaat het bijvoorbeeld om effecten op de bodem.

Bij warmtepompen kan geluid een aandachtspunt zijn. De onderzochte effecten zijn beperkt, kunnen worden verminderd met maatregelen of zijn al geregeld in wet- en regelgeving. Daarom zijn de milieueffecten niet doorslaggevend bij de keuze voor een warmteoplossing. Wel houden we bij de verdere 30WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

uitwerking van plannen rekening met mogelijke milieueffecten. In de wijkuitvoeringsplannen beschrijven we welke maatregelen nodig zijn om deze effecten zoveel mogelijk te beperken. 4.9 Overzicht van de plannen Afbeelding 4.7 laat zien wanneer buurten naar verwachting overstappen op duurzame warmte. De kaart geeft per buurt aan in welke fase de overstap plaatsvindt en welke warmteoplossing de voorkeur heeft. In fase 1 en fase 2 is dat een warmtenet. Voor fase 3 ligt de nadruk op individuele elektrische oplossingen, zoals warmtepompen. 35 4.8 Overzicht van de plannen De verdeling van fase 1, 2 en 3 ziet er als volgt uit: Afbeelding 4.7 – De nieuwe volgorde van wijken Afbeelding 4.7 – De nieuwe volgorde van wijken 4.10 Aanwijsbevoegdheid Naar verwachting krijgen we vanaf medio 2026 de mogelijkheid om de aanwijsbevoegdheid te gebruiken. Met dit instrument kunnen we een gebied aanwijzen waar aardgas op termijn verdwijnt. Zo’n gebied noemen we een warmte- transitiegebied. Voordat aardgas stopt, geldt een overgangsperiode. Naar verwachting duurt deze minimaal 8 jaar nadat het omgevingsplan is aangepast. Na deze overgangsperiode is het leveren van aardgas in het warmtetransitie- gebied niet meer toegestaan. Ook warm water moet dan op een andere manier worden geleverd en er moet elektrisch worden gekookt.

Voor bedrijven kan dit betekenen dat zij hun gebouw of bedrijfsprocessen moeten aanpassen. Ruimte voor een eigen oplossing Gebouweigenaren zijn niet verplicht om aan te sluiten op een warmtenet. Wie wil, kan kiezen voor een eigen oplossing. 31WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

ONTWERP WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 Hiervoor gelden twee belangrijke regels: de oplossing die u kiest mag geen gebruik maken van fossiele brandstoffen én moet voldoen aan een aantal technische eisen. Een erkend installateur kan hier advies over geven. Voor huurders werkt dit anders. Vaak maakt de verhuurder de keuze voor een warmteoplossing. Als een ruime meerderheid van de huurders instemt met de benodigde aanpassingen, zoals het plaatsen van afleversets en het aanpassen van het leidingwerk, kan het hele wooncomplex worden aangesloten op een warmtenet. Daarbij gelden de wettelijke regels voor huurders en verhuurders. Niet zomaar toepassen We kunnen de aanwijsbevoegdheid niet zomaar gebruiken. Voordat een gebied wordt aangewezen, moeten we onder andere aantonen dat: • De gekozen oplossing haalbaar is. • De oplossing betaalbaar is. • Inwoners en organisaties zijn betrokken bij de plannen. • Er een passend alternatief voor aardgas beschikbaar is. Voornemen voor fase 1 We zijn van plan om de aanwijsbevoegdheid binnen vijf jaar na vaststelling van dit warmteprogramma in te zetten voor de buurten die onder fase 1 vallen. Deze buurten worden dan aangewezen als warmtetransitiegebied. Uit de huidige berekeningen blijkt dat een warmtenet in deze buurten de laagste maatschappelijke kosten en de laagste kosten voor inwoners heeft.

Daarom is een warmtenet hier de voorkeursoplossing voor het vervangen van aardgas. Gebouweigenaren kunnen ook kiezen voor een eigen aardgasvrije oplossing, als deze voldoet aan de wettelijke eisen. Binnen fase 1 gaat het om ongeveer 12.766 woningequivalenten (WEQ). De tabel op de volgende pagina laat zien voor welke buurten dit voornemen geldt. Op basis van de huidige inzichten is voor de meeste woningen geen aanvullende isolatie nodig om aan te sluiten op het beoogde warmtenet. De technische uitwerking van het warmtenet, zoals de temperatuur van het systeem en eventuele aanvullende maatregelen, werken we later per buurt uit in de wijkuitvoeringsplannen. Toelichting op enkele buurten • Het noordelijke deel van De Doelen in de wijk Havendiep maakt onderdeel uit van fase 1. Het gaat hierbij om gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Het zuidelijke deel valt binnen het bestaande warmtenetgebied van Vattenfall. • De buurt Stationsplein wordt meegenomen in het warmtenet voor het centrum, omdat hier bestaande gebouwen aanwezig zijn. In de buurt Lindenlaan gaat het om gemeentelijk vastgoed dat op termijn wordt gesloopt. De overgebleven gasleidingen kunnen later worden verwijderd. Fase 2 en 3 We willen de aanwijsbevoegdheid op termijn ook gebruiken in de buurten van fase 2 en – zo nodig - ook in fase 3.

Dit voornemen werken we nog niet uit in dit warmteprogramma, maar bij een volgende actualisatie. 32WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

ONTWERP WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 27 Wijk Buurtnaam Aantal woningequivalenten Dominant energielabel Warmtebehoefte (kWh/m2) 2026 Warmteoplossing Havendiep De Doelen, De Marken 98 A++ 60 Warmtenet van 70°C op basis van aardwarmte (geothermie), waarbij aanvullend WKO’s worden ingezet voor utiliteit of andere grote koudevragers. Havendiep Het Ravelijn, Ziekenhuisweg 501 A 148 Zuiderzeewijk Bastion 276 C 219 Zuiderzeewijk Stadspark, Badweg, Langevelderslag 321 A 136 Zuiderzeewijk Lelycentre, Maerlant 1072 A 124 Atolwijk De Veste 451 A 167 Atolwijk De Schans 570 C 209 Atolwijk De Meent 249 A 140 Boswijk Wijkcentrum 172 C 194 Boswijk Kamp 967 C 187 Boswijk Horst 996 B 190 Boswijk Griend 833 C 196 Boswijk Zoom 165 C 191 Boswijk Wold 783 B 181 Boswijk Archipel, Beukenhof, Rozengaard 1121 C 188 Waterwijk Getijdenbuurt, Sportpark Doggersbank 361 C 193 Waterwijk Zeeënbuurt 621 A 177 Waterwijk Wijkcentrum, Voorstraat 320 B 161 Landerijen Landerijen Zuid/West 347 A 132 Stadshart Waagpassage 639 A+++ 88 Stadshart Neringpassage 1061 C 183 Stadshart Stadhuisstraat 674 C 163 Stadshart Stationsplein 40 - - Stadshart Lindenlaan 128 A+++ 42 Totaal aantal woningequivalenten in fase 1 12.766 Gemiddelde van 160 kWh/m2 33WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

ONTWERP WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 5 PARTICIPATIE 5.1 Gevolgen van de warmtetransitie 5.1.1 Gevolgen voor de openbare ruimte De warmtetransitie heeft gevolgen voor de hele stad. Om woningen en gebouwen aardgasvrij te maken, zijn werkzaamheden in de openbare ruimte nodig. Denk bijvoorbeeld aan: • de aanleg van warmtenetten • het vervangen of verwijderen van gasleidingen • het verzwaren of uitbreiden van het elektriciteitsnet Daardoor krijgt iedere inwoner op een bepaald moment te maken met werkzaamheden in de buurt. 5.1.2 Gevolgen voor woningen en andere gebouwen De warmtetransitie heeft ook gevolgen voor woningen en andere gebouwen. Gebouweigenaren krijgen onder andere te maken met: • een andere manier van verwarmen • een andere manier om warm water te maken • de overstap naar elektrisch koken • het verduurzamen van bedrijfsprocessen Om dit mogelijk te maken, zijn soms aanpassingen aan een gebouw nodig. Denk bijvoorbeeld aan isolatie, nieuwe leidingen, een afleverset of een warmtepomp. De warmtetransitie heeft ook voordelen. Op termijn zorgt de transitie naar duurzame warmte voor: • minder afhankelijkheid van energie uit het buitenland • minder uitstoot van broeikasgassen • mogelijk lagere energiekosten 5.2 Uitgangspunten voor participatie Het warmteprogramma is een verplicht programma onder de Omgevingswet.

Daarom moeten inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden worden betrokken bij de voorbereiding ervan. We vinden participatie belangrijk. Door inwoners en organisaties te betrekken, maken we betere plannen en kunnen we beter rekening houden met wensen, zorgen en ideeën uit de stad. Bij participatie maken we onderscheid tussen: • inwoners • ondernemers • maatschappelijke organisaties • andere professionele partijen, zoals netbeheerders en woningcorporaties De manier waarop we mensen betrekken, verschilt per onderwerp. Daarbij gebruiken we de participatieladder. Soms informeren we alleen. In andere gevallen vragen we mensen mee te denken of werken we samen aan plannen. Bij het opstellen van dit warmteprogramma hebben we inwoners en ondernemers vooral geraadpleegd. Dat betekent dat zij hun wensen, ideeën en aandachtspunten konden delen. Deze inbreng hebben we meegenomen bij het opstellen van het warmteprogramma. Met professionele partijen, zoals netbeheerders, warmtebedrijven en woningcorporaties, hebben we intensiever samengewerkt. Daarbij hebben we gebruikgemaakt van hun kennis en ervaring en waar mogelijk gezamenlijk plannen uitgewerkt. 34WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

5.3 Communicatie- en participatiestrategie We zetten de aanpak uit de Kadernota voort. Daarbij zorgen we voor duidelijke en tijdige informatie over de warmte- transitie. Naarmate plannen concreter worden, geven we ook meer informatie op wijk- en buurtniveau. Daarbij sluiten we waar mogelijk aan bij de kenmerken en behoeften van verschillende doelgroepen. We zijn zichtbaar aanwezig in de stad en gaan actief in gesprek met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen. Zij kunnen hun vragen, zorgen en ideeën met ons delen, bijvoorbeeld via het Warmteloket, buurtbijeenkomsten en andere activiteiten in de stad. Ook werken we samen met organisaties die een belangrijke rol hebben in de warmtetransitie, zoals woningcorporaties, netbeheerders en warmtebedrijven. De warmtetransitie is een een lang proces. Daarom vinden we het belangrijk om duidelijk te zijn over wat inwoners nu al kunnen doen en wanneer hun buurt naar verwachting aan de beurt is. Inwoners kunnen zich bijvoorbeeld alvast voorbereiden met isolatiemaatregelen of andere energiebesparende stappen. Informatie en ondersteuning Informatie over de warmtetransitie is beschikbaar via www.lelystad.nl/nieuweenergie.

Daarnaast helpen en ondersteunen we inwoners met verschillende regelingen en voorzieningen: • Het Energieloket en het Warmteloket: het Energieloket is een online loket met informatie over energie besparen, isoleren, ventileren en aardgasvrij wonen. Het Warmteloket is een gratis inlooppunt in het wijkcentrum van de Boswijk waar inwoners gratis binnen kunnen lopen en in gesprek kunnen gaan over alles wat met energie in huis te maken heeft. Meer informatie over beide loketten is te vinden via www.lelystad.nl/warmteloket. • De energiecoaches: zij helpen bij kleine energiebesparende maatregelen in huis. Dit doen ze met gratis tips en adviezen en gratis energiebesparende maatregelen, die ze ook voor u kunnen installeren. Meer informatie hier- over staat op www.energieteamlelystad.nl. • Subsidies en leningen: we bieden regelmatig subsidies aan voor het isoleren van uw huis. Kijk op www.lelystad.nl/subsidies voor een overzicht. Daarnaast bieden we een aantrekkelijke lening om uw woning te verduurzamen, te verbeteren, asbest te verwijderen of levensloopbestendig te maken. Meer informatie hierover staat op www.lelystad.nl/toekomstbestendigwonen. • Collectieve inkoopacties: samen met het energieloket organiseren we regelmatig collectieve inkoopacties voor bijvoorbeeld isolatie.

Kijk voor een overzicht van de huidige acties op www.lelystad.nl/warmteloket en klik hier door naar het online Energieloket. Participatie per fase De mate van betrokkenheid verschilt per fase van de warmtetransitie. • Warmteprogramma: de plannen zijn nog op hoofdlijnen. Daarom ligt de nadruk op informeren en raadplegen. • Volgorde van wijken: de plannen worden concreter. Daardoor neemt de betrokkenheid van inwoners toe. • Wijkuitvoeringsplannen: de plannen gaan over de eigen buurt. In deze fase is de betrokkenheid van inwoners het grootst. Zelfbestuur Meebeslissen Coproduceren Adviseren Raadplegen Informeren De manier waarop we inwoners en organisaties betrekken, bepalen we met de participatieladder. Deze ladder laat zien hoeveel invloed mensen hebben op een plan of besluit. Hoe hoger op de ladder, hoe meer invloed zij hebben. Wijkuitvoeringsplan Warmteprogramma Volgorde van wijken Algemeen Specifiek Ver weg Dichtbij Afbeelding 5.1 – De participatieladder 35WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

ONTWERP WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 5.3.1 Participatie bij het warmteprogramma Bij het opstellen van het warmteprogramma hebben we samengewerkt met verschillende professionele partijen. Zij hebben vanuit hun kennis en ervaring meegedacht over de inhoud van het programma. Ook inwoners zijn betrokken bij het opstellen van het warmteprogramma. Dit gebeurde onder andere via de meedenk- groep. Deze groep bestaat uit ruim 60 inwoners uit verschillende delen van de stad. Zij denken mee over de warmte- transitie, stellen vragen en doen suggesties voor verbetering. Op 24 september 2025 is de meedenkgroep bijgepraat over het warmteprogramma, de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de Kadernota en het voornemen om de aanwijsbevoegdheid in te zetten in fase 1. Het verslag van de bijeenkomst van de meedenkgroep is te lezen in bijlage 3. Daarnaast konden inwoners hun vragen, zorgen en ideeën delen via het Warmteloket in de Boswijk. Sinds de opening in juni 2024 hebben honderden inwoners hiervan gebruikgemaakt. De inzichten uit deze gesprekken zijn meegenomen bij het opstellen van het warmteprogramma.

Subsidies en financiële ondersteunijng Aansluiting op warmtenet Kosten en betaalbaarheid Informatiebehoefte en bewustwording Woningisolatie en verbetermaatregelen Warmtepomp en alternatieve warmteopties Scepsis en weersstand Reeds genomen duurzame maatregelen Afbeelding 5.2 – Besproken thema’s in het Warmteloket Wat we hebben opgehaald Van bijna 500 gesprekken zijn notities gemaakt en geanalyseerd. Uit deze gesprekken komen een aantal onderwerpen steeds terug: Onderwerpen tijdens gesprekken met inwoners Uit deze gesprekken komen een aantal onderwerpen steeds terug: • Zorgen over de betaalbaarheid van de warmtetransitie. • Behoefte aan duidelijkheid over wat inwoners nu al kunnen doen. • Vragen over subsidies, leningen en collectieve inkoopacties. • Behoefte aan informatie over de plannen voor de eigen buurt. • Vragen over isolatie, warmtenetten en warmtepompen. • In sommige gevallen twijfels over de noodzaak van de warmtetransitie. Deze inzichten zijn meegenomen bij het opstellen van het warmteprogramma. 36WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

Afbeelding 5.3 – Het Warmteloket in de Boswijk Naast het Warmteloket hebben medewerkers op verschillende plekken in de stad gesprekken gevoerd met inwoners, bijvoorbeeld tijdens markten, buurtbijeenkomsten en klimaatmarkten. Ook deze gesprekken zijn meegenomen in de verdere uitwerking van het warmteprogramma. Afbeelding 5.4 – Medewerkers van het programmateam tijdens de Havenkomdag in de Boswijk Ondernemers Ondernemers in de buurten van fase 1 zijn in november 2025 uitgenodigd om een vragenlijst in te vullen over de warmtetransitie. Daarbij was extra aandacht voor bedrijven die aardgas gebruiken in hun bedrijfsprocessen. De respons op de vragenlijst was beperkt. Daarom hebben we aanvullend gesprekken gevoerd met ondernemers en verschillende bedrijven bezocht. De resultaten hiervan zijn opgenomen in bijlage 1 en 2. Professionele stakeholders Ook professionele stakeholders zijn betrokken bij het opstellen van het warmteprogramma. Zij ontvingen in decem- ber 2025 een conceptversie van het warmteprogramma en konden daarop reageren. Met enkele organisaties, waar- onder woningcorporaties, zijn aanvullende gesprekken gevoerd. Hun input is meegenomen bij het opstellen van het definitieve warmteprogramma. 37WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

ONTWERP WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 38WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 5.3.2 Participatie bij de wijkuitvoeringsplannen De wijkuitvoeringsplannen maken we samen met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen uit de wijk. In deze plannen werken we concreet uit hoe een wijk aardgasvrij wordt. Omdat de plannen direct gevolgen kunnen hebben voor woningen en gebouwen, vinden we het belangrijk dat bewoners kunnen meedenken over de keuzes die worden gemaakt. Per wijk organiseren we verschillende vormen van participatie, zoals informatieavonden, spreekuren en bijeenkomsten in de buurt. Zo kunnen inwoners vragen stellen, zorgen delen en meedenken over de uitwerking van de plannen. 5.3.3 Ondersteuning van initiatieven Sommige inwoners en ondernemers willen niet wachten tot hun wijk aan de beurt is. Zij willen zelf eerder aan de slag met energiebesparing of het aardgasvrij maken van hun woning, gebouw of buurt. Wij ondersteunen dit soort initiatieven waar mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan: • gezamenlijke inkoopacties voor isolatie • energiebesparende maatregelen • collectieve aanschaf van zonnepanelen • andere duurzame energieprojecten Ook grotere initiatieven om een buurt of bedrijventerrein aardgasvrij te maken, kunnen rekenen op onze ondersteuning. Daarbij gelden de volgende voorwaarden: • Er is voldoende draagvlak.

Als richtlijn geldt dat ongeveer 70% van de betrokkenen het initiatief ondersteunt. • De initiatiefnemers vertegenwoordigen aantoonbaar de belangen van de buurt of het bedrijventerrein, bijvoorbeeld via een Vereniging van Eigenaren, stichting of andere georganiseerde vorm. • Het initiatief mag toekomstige duurzame oplossingen niet blokkeren of bemoeilijken. • Het initiatief mag niet leiden tot hogere maatschappelijke kosten dan het voorkeursalternatief uit het warmteprogramma, tenzij hiervoor goede redenen zijn. • Het initiatief leidt tot een duurzame, aardgasvrije oplossing. Ook inwoners en ondernemers in wijken die later aan de beurt zijn, kunnen nu al stappen zetten. We helpen hen bij het kiezen van maatregelen die ook in de toekomst nuttig blijven. Dit noemen we no-regret-maatregelen. Voor advies en ondersteuning kunnen inwoners terecht bij Energieloket Lelystad. Ondernemers kunnen gebruikmaken van het Energie Expertisecentrum Flevoland.

6 MONITORING EN EVALUATIE Het warmteprogramma is geen vast document. De warmtetransitie duurt nog ongeveer 25 jaar. In die periode kunnen omstandigheden veranderen. Denk bijvoorbeeld aan nieuwe technieken, veranderende energieprijzen of nieuwe wet- en regelgeving. Daarom bekijken we regelmatig of de plannen nog aansluiten bij de doelen die we willen bereiken. Ook kijken we of er redenen zijn om de aanpak aan te passen. Volgens het Klimaatakkoord en de Omgevingswet moet het warmteprogramma in ieder geval eens per vijf jaar worden geactualiseerd. Tussentijds volgen we de voortgang van de warmtetransitie. Daarbij kijken we naar de resultaten voor heel Lelystad, maar ook specifiek naar de buurten die zijn aangewezen als warmtetransitiegebied. Voor deze buurten is het belangrijk dat woningen en gebouwen op tijd kunnen overstappen op een alternatief voor aardgas. De indicatoren die we hiervoor gebruiken, staan in tabel 6.1. De verwachte ontwikkelingen zijn gebaseerd op de kennis en ervaringen die we nu hebben. Ze helpen ons om de voortgang te beoordelen en waar nodig bij te sturen. 6.1 Verslaglegging en rapportage Het college stelt ieder jaar een monitoringsverslag op. Hierin staat hoe de uitvoering van het warmteprogramma verloopt en of de gestelde doelen worden gehaald.

Op basis van deze resultaten beoordelen we of het nodig is om het warmteprogramma, een wijkuitvoeringsplan of het omgevingsplan aan te passen. Het monitoringsverslag wordt aan de gemeenteraad aangeboden en openbaar gemaakt. 39WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

ONTWERP WARMTEPROGRAMMA 2026-2050 Tabel 6.1 – Monitoringsindicatoren warmteprogramma 2 & 3 Wordt zowel gemonitord voor de hele gemeente als binnen het warmtetransitiegebied. Wat meten we? Waarom meten we dit? Wat verwachten we? 1 Aantal gebouwen dat nog aardgas gebruikt2 In 2050 gebruiken gebouwen in Lelystad geen aardgas meer. Daarom volgen we hoeveel gebouwen nog een gasaansluiting hebben. Tot 2030 verwachten we een beperkte daling. Daarna neemt het aantal gasaansluitingen sneller af, omdat we verwachten dat het warmtebedrijf vanaf dat jaar start met het aanleggen van het warmtenet. 2 Aantal gebouwen dat geen aardgas meer gebruikt 3 Hiermee volgen we hoeveel gebouwen de overstap naar een aardgasvrije oplossing hebben gemaakt. Tot 2030 groeit dit aantal beperkt. Daarna verwachten we een duidelijke versnelling. 3 Kosten van de verschillende warmteoplossingen per buurt De keuze voor een alternatief voor aardgas moet betaalbaar zijn. Door te monitoren welke kosten er gepaard gaan met verschillende technieken binnen de gemeente, kunnen we sturen op de betaalbaarste optie. Zowel voor de gemeente als geheel, als voor de individuele gebouweigenaar. Dit doen we modelmatig. We verwachten dat het kosten- verschil tussen individuele oplossingen en warmtenetten de komende jaren beperkt verandert.

De kosten kunnen veranderen door ontwikkelingen op de energiemarkt, nieuwe technieken, grondstofprijzen en overheidsbeleid. 4 Aantal gebouwen dat gebruikmaakt van de gekozen warmteop- lossing In warmtetransitiegebieden volgen we of gebouwen op tijd overstappen op de warmteoplossing die voor de buurt is gekozen. In de eerste jaren verwachten we nog weinig aansluitingen. Zodra de uitvoering start, zal dit aantal snel toenemen. 5 Aantal gebouwen met een eigen aardgasvrije oplossing Gebouweigenaren kunnen kiezen voor een eigen aardgasvrije oplossing. We volgen hoeveel gebouwen hiervan ge- bruikmaken. We verwachten dat de meeste gebou- wen overstappen op de gekozen warm- teoplossing voor de buurt. Een kleiner deel kiest voor een eigen oplossing. Het aantal zal geleidelijk toenemen. 6 Voortgang aanleg warmtenet en uitbreiding elektriciteitsnet Een overstap naar duurzame warmte is alleen mogelijk als de benodigde infrastructuur beschikbaar is. Daarom volgen we de voortgang van de aanleg van warmtenetten en de uitbreiding van het elektriciteitsnet. In de eerste jaren verwachten we vooral voorbereidingen. Vanaf ongeveer 2030 zal de aanleg van warmtenetten en de uitbreiding van het elektriciteitsnet naar verwachting versnellen. 40WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

41WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

ONTWERP WARMTEPROGRAMMA 2026-2050

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/06a400c9-53dc-4a04-a91c-68bc68efc0ca?agendaItemId=85f8a796-0e66-4076-9236-92c260a09267