Toelichting Keuzenota.docx
Tekst van het document
NOTITIE Aan Van Datum Kenmerk Onderwerp Kopie aan
De raad van de gemeente Lelystad E.G.W. Pul 23 mei 2022 Keuzenota Cultuurvisie 2022 - 2025
Aan de leden van de gemeenteraad van Lelystad, Bij de behandeling van de Keuzenota voor de Beleidsvisie Cultuur 2022 – 2025 op dinsdag 17 mei jongstleden, waren er opmerkingen vanuit uw raad met betrekking tot de keuzes die aan de hand van Keuzenota door de raad gemaakt kunnen worden. Naar aanleiding van uw kanttekeningen is door het college is een toelichting toegezegd ter voorbereiding voor een verdere behandeling van de keuzenota door uw raad. Hierbij ontvangt u de aanvullende notitie. De notitie is als volgt opgebouwd. 1.
Toelichting op de Schijf van Vijf en de functie van een keuzenota binnen de beleidscyclus.
2.
Toelichting op de voorgestelde besluitpunten in de Keuzenota voor het Cultuurbeleid 2022 - 2025
1.
Schijf van Vijf
Met de Startnota voor de Beleidsvisie Cultuurbeleid 2022 – 2025, heeft de raad aan de hand van de Schijf van Vijf het proces en de producten voor het beleidsproces vastgelegd. Hierbij is gekozen om voorafgaand aan een kadernota een keuzenota op te stellen. Voor het proces om tot een beleidsnota te komen wordt binnen de gemeente Lelystad voor de totale beleidscyclus de ‘schijf van vijf’ gehanteerd. De ‘schijf van vijf’ is in een vorige raadsperiode afgestemd met de fractievoorzitters en daarna geïmplementeerd in de werkorganisatie als stappenplan voor het doorlopen van de beleidscyclus. In de fase van de beleidsvoorbereiding en besluitvorming zijn in de schijf tussenstappen opgenomen opdat de gemeenteraad gedurende het traject van de beleidsontwikkeling voldoende richting kan geven aan het beleid. Daardoor kan in de besluitvormingsfase een gedragen besluit aan de raad worden voorgelegd.
Pagina 1 van 5
In de kadernota formuleert de raad een doel. In de kadernota is dat doel verwoord als een opdracht aan het college. De keuzenota is eigenlijk een voorfase van de kadernota. Op grond van een keuzenota worden op basis van amendeerbare besluiten in het raadsvoorstel voorstellen of keuzes voorgelegd aan de raad, zodat niet bij de kadernota zelf hierover nog heel veel discussie plaatsvindt. De kadernota is daarmee een nadere uitwerking van de speerpunten, randvoorwaarden en evaluatie die op basis van de keuzenota door de raad zijn vastgesteld. Op de kadernota volgt een uitvoeringsnota waarmee wordt beschreven hoe de kaders uit de kadernota uitgevoerd worden.
2.
Toelichting op de voorgestelde besluitpunten in de Keuzenota
A.
Beleidsdoelstelling
In de Keuzenota zijn aan de hand van: -
een analyse van het lokale culturele klimaat;
-
de betekenis van het begrip het culturele vermogen op het beleid;
-
de uitkomsten van de dialogen met het werkveld en het debat in de raad;
-
en de strategische agenda van Lelystad Next Level,
voorstellen opgenomen voor de visie en uitgangspunten voor het gemeentelijk cultuurbeleid. De visie en uitgangspunten leiden tot de formulering van de volgende centrale beleidsdoelstelling voor het gemeentelijk cultuurbeleid, die in raadsvoorstel bij 1A als beslispunt aan de raad is opgenomen: Beslispunt 1A
Het gemeentelijk cultuurbeleid heeft de volgende centrale doelstelling: Het realiseren van een cultureel voorzieningenniveau en activiteitenaanbod dat:
o
bewoners en bezoekers van Lelystad stimuleert om kennis te nemen van en deel te nemen aan een breed aanbod van culturele activiteiten;
B.
o
bijdraagt aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat;
o
de ontwikkeling van Lelystad tot een open, levendige en volwaardige stad ondersteunt.
Strategische thema’s
In de keuzenota wordt de vraag voorgelegd welke strategische thema voor het gemeentelijke cultuurbeleid in de komende jaren richting moet gaan geven aan het gemeentelijk cultuurbeleid. Binnen het cultuurbeleid zullen deze thema’s altijd in meer of mindere mate aanwezig zijn en samenhang vertonen. Maar de keuzenota biedt de raad aan de hand van een prioritering van de thema’s de mogelijkheid om in deze fase van de beleidsontwikkeling een richtinggevende keuze aan te geven voor de belangrijkste accenten van het gemeentelijk cultuurbeleid in de komende jaren. Het betreft de thema’s: ❖
Intrinsieke cultuurstad
❖
Verbonden cultuurstad
❖
Groeiende cultuurstad
Toelichting op de thema’s Bij de behandeling op 17 mei bleek dat diverse raadsleden graag meer inzicht wilde krijgen wat de keuze voor een thema concreet voor het gemeentelijk cultuurbeleid betekent. Met andere woorden: waar kiezen we voor en waar kiezen we dan niet voor? In aanvulling op hetgeen in de Keuzenota bij de thema staat, wordt hier per thema aangegeven wat dit kan betekenen voor het gemeentelijk cultuurbeleid. Het gaat daarbij om enkele voorbeelden die vooral het accent aangeven. De daadwerkelijke beleidsmaatregelen worden op een later moment bepaald.
Pagina 2 van 5
Intrinsieke cultuurstad Samenvattend: we zetten in op een vitaal cultureel klimaat met een diversiteit aan kunst- en cultuuruitingen, waarmee iedereen in Lelystad de gelegenheid heeft om volwaardig aan kunst en cultuur deel te nemen en zijn of haar cultureel vermogen te ontplooien. -
Het cultuurbeleid draagt primair bij aan de autonome ontwikkeling van kunst en cultuur.
We leggen het accent bij: -
het faciliteren en subsidiëren van artistieke broedplaatsen en ateliers; het stimuleren van urban arts; subsidies voor lokale professionele producerende podiumkunstinstellingen zoals orkesten, theatergezelschappen; cultuureducatie in en buiten het onderwijs;
We leggen geen accent bij; -
cultuuractiviteiten in de wijken en specifieke doelgroepen; de samenwerkingsprojecten tussen cultuur, zorg en welzijn. de interactie tussen cultuur en economie, toerisme, citymarketing.
Verbonden cultuurstad Samenvattend: we gaan cultuur inzetten als middel om sociaal-maatschappelijke doelen te bereiken. -
Het cultuurbeleid draagt bij aan inclusie, kansengelijkheid en preventie;
We leggen het accent bij: -
subsidiëren van cultuuractiviteiten in de wijken en cultuuruitingen van specifieke doelgroepen (zoals aandachtjongeren, Sinti, arbeidsmigranten, e.d) stimuleren van de samenwerking tussen cultuur, zorg en welzijn; cofinanciering van culturele projecten vanuit het sociaal domein.
We leggen geen accent bij: -
het onderzoeken de mogelijkheden voor een kunstmuseum/kunsthal voor de stad; subsidies voor lokale professionele producerende podiumkunstinstellingen zoals orkesten, theatergezelschappen; het faciliteren en subsidiëren van artistieke broedplaatsen en ateliers; de interactie tussen cultuur en economie, toerisme, citymarketing.
Groeiende cultuurstad Samenvattend: we gaan het culturele voorzieningenniveau inzetten als middel om de groei van de stad naar 100.000 inwoners te faciliteren. -
een sterk cultureel klimaat is een voorwaarde en aanjager voor de groei van de stad.
We leggen het accent bij: -
de komst van een volwaardig poppodium; het onderzoeken de mogelijkheden voor een kunstmuseum/kunsthal voor de stad; plaatsing van kunst in de openbare ruimte; de interactie tussen economie, toerisme, citymarketing. Cultuurprojecten die bijdragen aan de doelstellingen van deze beleidsvelden worden hier (mede) uit bekostigd.
We leggen geen accent bij; -
cultuuractiviteiten in de wijken en cultuuruitingen van specifieke doelgroepen (zoals jongeren, Sinti, arbeidsmigranten, e.d)
Pagina 3 van 5
-
de samenwerking tussen cultuur, zorg en welzijn; het faciliteren en subsidiëren van artistieke broedplaatsen en ateliers.
In de Keuzenota is aangegeven dat, vanwege de fase waarin de stad zich nu bevindt met de opgaven als Gebiedsaanpak Lelystad Oost (IGLO), aanpak eenzaamheid en ontplooiingsmogelijkheden voor jongeren en vraagstukken met betrekking tot diversiteit inclusie, een keuze voor de Verbonden cultuurstad met een verbinding met maatschappelijke ontwikkelingen en vraagstukken op dit moment een logische keuze is. Wanneer de groei van de stad zich duidelijk ontwikkelt, is vanuit het perspectief van onder meer LNL richting 2030 het thema Groeiende cultuurstad het meest voor de hand liggend. Het thema Intrinsieke Cultuurstad is daarbij ondersteunend voor beide andere thema’s. In het raadsvoorstel is daarom bij 1 B een beslispunt opgenomen dat voor de uitwerking van het beleid volgordelijk wordt gekozen voor de thema’s ‘Verbonden cultuurstad1,’ en ‘Groeiende cultuurstad’. Beslispunt 1B
C.
Voor de uitwerking van het beleid wordt volgordelijk gekozen voor de thema’s ‘Verbonden cultuurstad’ en ‘Groeiende cultuurstad’, met prioriteit voor: bereik, samenwerking, jongeren, beeldende kunst en erfgoed.
Prioriteiten
In de kadernota wordt een nadere uitwerking van de keuzes worden gemaakt. Hierbij zullen onderwerpen die vanuit het werkveld en bij de behandeling van de Startnota door de raad (en de sessie van de raad op 28 september 2021) als belangrijke aandachtspunten zijn genoemd als prioriteit worden opgenomen. In het raadsvoorstel wordt daarom bij besluitpunt 1 B als aanvullend beslispunt voorgesteld dat voor de uitwerking van het beleid prioriteit wordt gegeven aan: bereik, samenwerking, jongeren, beeldende kunst en erfgoed. Beslispunt 1B
D.
Voor de uitwerking van het beleid wordt volgordelijk gekozen voor de thema’s ‘Verbonden cultuurstad’ en ‘Groeiende cultuurstad’, met prioriteit voor: bereik, samenwerking, jongeren, beeldende kunst en erfgoed.
Ambitie
Met de mogelijkheden die de gemeente heeft, wordt ingezet op een cultureel voorzieningsniveau dat inwoners mogelijkheden geeft om volwaardig deel te nemen aan het culturele leven. Hoewel de inhoud van het beleid richtinggevend is, bepaalt het financiële draagvlak van de gemeente in belangrijke mate de reikwijdte van het beleid. Omdat de keuzenota vooral om hoofdlijnen gaat, past een uitwerking van mogelijke financiële kaders beter in een kadernota. Met beslispunt 2 van het raadsvoorstel wordt om die reden voorgesteld dat in de kadernota drie scenario’s aan de raad worden voorgelegd met betrekking tot het ambitieniveau en het financieel kader voor het gemeentelijk cultuurbeleid voor de periode 2022 – 2025. Vooruitlopend op deze drie scenario’s is toegelicht dat vanwege de effecten van de covid-19 maatregelen op de cultuursector met name een Herstelscenario op dit moment perspectief kan bieden. Een Ontwikkelscenario past meer bij een duidelijke groei van de stad. De raad wordt echter niet gevraagd om nu een keuze voor een scenario te maken. Beslispunt 2.
E.
In de kadernota Cultuurvisie 2022 – 2025 wordt voor de financiële kaders van de beleidsprioriteiten van het gemeentelijk cultuurbeleid vanaf 2023 een continuïteit-, herstel- en een ontwikkelscenario opgenomen.
Subsidie-instrumenten
Naast de eigen inkomsten en bijdragen van inwoners en ondernemers en overige partners, vormt de financiële ondersteuning die de gemeente biedt een belangrijk onderdeel van de financiering van het culturele leven in stad. Subsidieverlening is het belangrijkste beleidsinstrument om uitvoering te geven aan het gemeentelijk cultuurbeleid. Om de subsidie zo effectief en efficiënt mogelijk in te kunnen zetten dient deze zo goed mogelijk aan te sluiten bij de uitvoeringspraktijk. Dit vergt voldoende tijd en een goede afstemming met het gemeentelijk 1 1 In het raadsvoorstel staat in het besluitpunt abusievelijk nog de conceptnaam ‘Betrokken cultuurstad’.
Pagina 4 van 5
subsidiebeleid in brede zin. Om die reden wordt in het raadsvoorstel bij beslispunt 3 aan de raad voorgesteld om in de beleidsperiode te onderzoeken of het huidige subsidie-instrumentarium moet worden aangepast. Een besluit tot een aanpassing van het subsidie-instrumentarium wordt op basis van de uitkomsten van het onderzoek op een later moment door de raad genomen. Beslispunt 3.
In de beleidsperiode te onderzoeken of het instrument van meerjarige subsidie en het op afstand plaatsen van de subsidieverlening betere mogelijkheden biedt om het culturele leven in Lelystad te versterken.
Pagina 5 van 5