Sessie 4 - Rekenkamerrapport Regiegemeente - Presentatie onderzoek

Regie in uitvoering Een onderzoek naar ambities en praktijk bij de gemeente Lelystad Presentatie aan de raad – 9 maart 2021

Rekenkamer Lelystad Domenie Φ�Doelgericht onderzoek

Haan Onderzoek & Advies

Miranda Domenie

Avelien Haan

06-23906680

06-42128499

info@domenieonderzoek.nl

haanonderzoekadvies@gmail.com

Introductie Doelstelling van het onderzoek: Doel van het onderzoek is het creëren van een gemeenschappelijk begrippenkader en een duidelijk normenkader voor de verschillende manieren van regie (of alternatieven daarvoor) en wat dat in de praktijk betekent voor de informatievoorziening aan en de aansturing door de Lelystadse raad. Onderzoeksvraag Rekenkamercommissie: Wat betekent het zijn van regiegemeente in theorie en in de praktijk? Aanpak onderzoekers:

ΦLiteratuurstudie en benchmark ΦDocumentanalyse en interview concernteam ΦCasestudies Buurtbegroting, Parkeerservice en Groot Onderhoud ΦWerksessie met de raad

De regisserende gemeente Een gemeente regisseert wanneer zij stuurt op afstemming tussen meerdere partijen om een doel vanuit een visie te bereiken. Hierbij hebben de gemeente en de andere partijen diverse afhankelijkheidsrelaties en verantwoordelijkheden, die ontstaan vanuit de randvoorwaarden gesteld aan de verschillende partijen. Deze randvoorwaarden worden door monitoring gevolgd.

De regisserende gemeente ΦRegie of regiegemeente is een algemeen begrip dat niet scherp wordt gedefinieerd ΦMaar weinig gemeenten zien zichzelf als regiegemeente, maar alle gemeenten regisseren ΦDat levert spanning op: ◦ wat is de rol van de raad, hoe is democratische legitimatie geborgd? ◦ is de organisatie in staat om regie adequaat uit te voeren? ◦ hoe kan de raad kaderstellen? ◦ hoe kan de raad controleren en hoe wordt verantwoording afgelegd?

INWONER

Grip op WAT, wie bepaalt de inhoud?

Wie voert de maatschappelijke opgave uit?

INSTELLING BEDRIJF IS AAN ZET

CO-CREATIE

UITBESTEDEN

VERZELFSTANDIGEN

COPRODUCEREN

(ST/BV/NV) IN EIGEN BEHEER UITVOEREN

INBESTEDEN

SAMEN UITVOEREN (WGR)

GEMEENTE IS AAN ZET

Grip op HOE, wie bepaalt het proces/ de uitvoering?

NIET MEER UITVOEREN

De regisserende gemeente ΦRegie komt voor in veel verschillende vormen ΦIedere vorm kent een specifieke rol voor de gemeentelijke organisatie ΦMet daarbij een specifieke sturingsopgave voor de raad ΦKernbegrippen daarbij: ◦ Wat & Hoe ◦ Inhoud & Proces

De regisserende gemeente ΦRegie vereist: ◦ het afbakenen van de opgave; ◦ het krijgen van overzicht; ◦ het formuleren van beleidslijnen; ◦ het organiseren van de samenwerking; ◦ het afleggen van verantwoording. ΦMaar hoe dat eruit ziet en wat daarbij de rol van de raad is, verschilt per vorm van regie.

Ruimte voor de raad Co-creatie

Coproductie

Uitbesteding

Vertegenwoordigen Beperkt

Redelijk

Redelijk

Kaderstellen

Zeer beperkt, alleen op proces

Beperkt op inhoud, redelijk op proces

Redelijk op inhoud, sterk op proces

Controleren

Zeer beperkt

Beperkt

Sterk

Casussen

Bevindingen Lelystad ΦEr geen expliciete visie op regie en er zijn geen concrete ambities geformuleerd ΦRegie speelt geen rol in de bestuursstijl, maar veel randvoorwaarden zijn wel aanwezig ΦPer opgave wordt voor een vorm van regie gekozen, soms door de raad, meestal door de organisatie ΦBij co-creatie blijkt het moeilijk om als organisatie echt de inwoner te kunnen volgen – faciliteren wordt al snel sturen en hoe faciliteer je dat? ΦCo-creatie en coproductie vragen om doordachte kaderstelling – zodat de raad grip heeft waar nodig, maar de organisatie ruimte heeft in uitvoering ΦUitbesteden vraagt tijdig en adequaat informeren van de raad

Aanbevelingen voor het college ΦStand van zaken randvoorwaarden voor regie in beeld, zodat dat als basis kan dienen voor een visie ΦVoorstel doen voor een visie op de rol van de raad bij regievoering en daarvoor ook een aantal geschikte onderwerpen aandragen ΦControleer bij ieder voorstel of er een geschikte vorm van regie is toegepast en check dit aan de hand van de randvoorwaarden bij iedere vorm ΦZorg dat beleidsdocumenten een vast format kennen, altijd een krachtenveldanalyse bevatten en dat op basis daarvan een keuze voor een wijze van uitvoeren wordt gemaakt

Aanbevelingen voor de raad ΦControleer actief hoe het college de aanbevelingen naar aanleiding van de casus buurtbegroting heeft verwerkt in de faciliteiten en procesafspraken voor de nieuwe experimenten met de buurtbegroting ΦVraag het college om een voorstel voor een passend niveau van kaderstelling, waarbij ruimte is voor coproductie ΦControleer bij vormen van uitbesteding aan de hand van het kader verbonden partijen

Hoe nu verder? ΦSamenwerken met inwoners en organisaties is steeds meer gebruikelijk ΦAls er wordt samengewerkt heeft het invloed op de rol van de raad: ΦAnders of minder kaderstellen ΦControleren aan de hand van goed doordachte indicatoren ΦVereist: een raad die zicht heeft op het interne en externe krachtenveld ΦVereist: een raad die slimme kaders kan stellen – passend bij de rol van de raad in iedere vorm van uitvoering ΦVereist: een raad die balans zoekt tussen controle en vertrouwen