Samenwerking gemeente Lelystad - Rijk

Postbus 91 8200 AB Lelystad Stadhuisplein 2 8232 ZX Lelystad

24 juni 2025 Aan het Kabinet t.a.v. de Ministerraad Postbus 20001 2500 EA DEN HAAG Onderwerp: Samenwerking gemeente Lelystad - Rijk

Kenmerk: 25.261

Geachte leden van de Ministerraad, Op 23 mei 2025 heeft uw kabinet in het kader van het Ontwerp NPRD besloten wat de voorkeurlocaties van alle ruimtelijke ontwikkelingsbehoeftes van Defensie zijn. Hierin is onder andere Lelystad Airport opgenomen als locatie om F35’s te stationeren. Het eveneens verwachte gelijktijdige en voorwaardenscheppende besluit over opening van Lelystad Airport voor groothandelsverkeer, is echter uitgesteld. Naar aanleiding daarvan laten wij u met deze brief weten, dat wij ons als gemeenteraad van Lelystad, teleurgesteld en geschoffeerd voelen door het uitblijven van regie, investeringen en wederkerigheid door het Rijk. Dit leidt voor ons tot een onhoudbare situatie en u heeft daarmee ons vertrouwen in het Rijk geschonden. Met alleen stationering van F35’s wordt geen waarde gehecht aan ons lokale belang Ons college heeft altijd ons breed gedeelde standpunt verkondigd dat stationering van F35’s alleen mogelijk is bij medegebruik door Defensie, dat wil zeggen wanneer Lelystad Airport opengaat voor groothandelsverkeer. Voor Lelystad is het -zoals keer op keer aangegeven- onbespreekbaar en onaanvaardbaar dat er alleen jachtvliegtuigen komen, zonder maatschappelijk en economisch rendement voor de omgeving. Lelystad heeft begrip voor de nationale veiligheidsopgaven, maar deze mogen niet onevenredig ten koste gaan van de lokale belangen.

Door het kiezen voor Lelystad Airport als voorkeurslocatie zonder te besluiten tot openstelling voor groothandelsverkeer, is hiervan echter wel degelijk sprake. Expliciet benoemde synergievoordelen in het NPRD worden ondergewaardeerd In het Ontwerp NPRD geeft Defensie aan dat een aantal overwegingen heeft geleid tot de keuze voor Lelystad Airport als voorkeurslocatie voor het stationeren van F35’s. Er wordt onder andere gesteld dat het hierbij gaat om “…militair medegebruik op een civiele luchthaven. Militair-civiele samenwerking op Lelystad Airport biedt veel synergiemogelijkheden, zoals gedeeld ruimtegebruik, medegebruik van ondersteunende diensten en gezamenlijke investeringen.”. Door het uitstellen van een besluit tot opening van het Lelystad Airport voor groothandelsverkeer, laat u zien onvoldoende waarde te hechten aan de synergievoordelen die ook voor ons van belang zijn. Immers, synergie werkt nooit alleen maar 1 kant op. In de huidige situatie wordt, ten gevolge van uw keuzes, geen invulling gegeven aan het -ook door Defensie gewenste- medegebruik. Voor de regio belangrijke kansen als de reeds gedane investeringen, toename van werkgelegenheid, en in breder perspectief de regionale ontwikkeling als geheel, worden door het uitblijven van opening van Lelystad Airport ondergewaardeerd en niet verzilverd.

Deze eenzijdige blik en visie leidt bij ons tot ontstemming en verontwaardiging Wij zien in uw keuzes dat u geen oog hebt voor het lokale belang en de synergievoordelen voor ons als regio. Dit heeft ons ontstemd en heeft bij ons tot verontwaardiging geleid. Immers, wij zien en snappen uw belang en het grotere landsbelang, maar de wederkerigheid die zou kunnen en moeten leiden tot evenwichtige keuzes, missen wij volledig. Uitstel van andere belangrijke ruimtelijke ontwikkelingen in onze regio versterkt dit gevoel De hiervoor genoemde ontstemming en verontwaardiging is niet alleen een gevolg van de keuze voor Lelystad Airport als voorkeurslocatie voor het stationeren van F35’s en uitstel van het besluit tot opening van Lelystad Airport voor groothandelsverkeer. Dit gevoel wordt namelijk versterkt door andere ruimtelijke keuzes die de ontwikkeling van Lelystad en onze regio belemmeren. Over de IJmeerverbinding die het centrum van Amsterdam via het Markermeer met Almere moet gaan verbinden wordt al tientallen jaren gesproken. In 2025 wordt opnieuw de financiële haalbaarheid onderzocht, maar daarmee is er nog steeds geen zekerheid of de verbinding er ook daadwerkelijk komt.

Daarnaast is recentelijk door uw kabinet besloten gereserveerde gelden voor de Lelylijn te gebruiken voor de aanleg van de Nedersaksenlijn als ook de gereserveerde gelden voor de aanleg van de A6 te gebruiken voor andere infrastructurele doelen. Daarmee zijn, naast het uitblijven van opening van Lelystad Airport voor groothandelsverkeer, nog eens 2 voor ons erg belangrijke ruimtelijke ontwikkelingen ‘on hold’ gezet. Daarom hebben wij ons college opgeroepen actie te ondernemen Op 27 mei 2025 nam onze Raad een motie aan waarin we het college van de gemeente Lelystad opdragen om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om ons te herbezinnen op lopende samenwerkingsafspraken met het Rijk, en wat daarvan de consequenties zouden zijn. Zo biedt de uitleglocatie Zuiderhage aan de zuidkant van Lelystad ruimte aan ca. 15.000 nieuwe woningen voor 25.000 nieuwe Lelystedelingen, inclusief bijbehorende voorzieningen. Daarmee leveren wij een belangrijke bijdrage aan de nationale woningbouwopgave. Bij onze gevangenis bieden we ruimte voor de ontwikkeling van een nieuwe Extra Beveiligde Zittingszaal. Partnerschappen die duidelijk meerwaarde bieden voor onze stad koesteren wij, maar samenwerkingsdossiers die onvoldoende opleveren voor onze stad zullen wij mogelijk heroverwegen.

Ook vragen wij ons college de volledige economische schade als gevolg van de besluiteloosheid van het kabinet in kaart te brengen voor alle hiervoor genoemde dossiers. Laat Lelystad niet langer in de kou staan en neem eindelijk de besluiten die nodig zijn Wij dringen bij u aan op een spoedig en positief besluit over de openstelling van Lelystad Airport voor groothandelsverkeer, zonder welk besluit de komst van F35’s onaanvaardbaar is. Tevens dringen we aan op realisatie van de IJmeerverbinding en het terugdraaien van, danwel geen uitvoering geven aan, de besluiten over het schrappen van de budgetten voor de Lelylijn en de verbreding van de A6. Tenslotte wijzen wij u, ten overvloede, op het belang van een grondhouding die meer gericht is op wederkerigheid, aandacht voor het lokale en/of regionale belang en het wekken van vertrouwen bij toekomstige dossiers waarin Rijk en regio samen dienen te werken. Hoogachtend, De raad van de gemeente Lelystad, De griffier,

De voorzitter

L.A. Wieringa

Burgemeester A.E.H. Baltus

Een afschrift van deze brief sturen wij naar de fracties van de Tweede Kamer, het Ministerie van Defensie, het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.